Interpelacja w sprawie przyszłości zakładu Anwil SA we Włocławku
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10781
do ministra aktywów państwowych
w sprawie przyszłości zakładu Anwil SA we Włocławku
Zgłaszający: Joanna Borowiak, Jacek Sasin, Zbigniew Hoffmann, Mariusz Błaszczak, Anna Milczanowska, Lidia Burzyńska
Data wpływu: 07-07-2025
W ostatnim czasie opinię publiczną we Włocławku obiegają niepokojące informacje o planach restrukturyzacji i podziału jednego z największych pracodawców branży chemicznej Anwil SA. Mówi się o tym, że część tworzywowa zakładu ma być inkorporowana do Orlenu SA, a nawozowa sprzedana. Wracać mają pomysły pierwszego rządu PO z lat 2008-2014.
Pracownicy i mieszkańcy, którzy liczyli na dalszy rozwój firmy, jak to miało miejsce za rządu Prawa i Sprawiedliwości, patrzą dziś z ogromnym niepokojem, jak niszczona jest ich ciężka praca.
Anwil SA to nie jest zwykły zakład pracy. To strategiczna spółka Skarbu Państwa zapewniająca bezpieczeństwo w obszarze żywnościowym, jeden z największych producentów nawozów gwarantujących wysoką efektywność plonów i bezpieczeństwo ekologiczne oraz jedyny krajowy producent suspensyjnego polichlorku winylu. Nie można także zapominać, że Anwil SA to także historie i losy setek tysięcy pracowników, przyszłość ich i ich rodzin.
Panie Ministrze, proszę o przedstawienie jasnego stanowiska w kwestii przyszłości Anwil SA i odpowiedź na pytanie - czy planowana jest restrukturyzacja największego pracodawcy we Włocławku i jednego z największych w regionie?
Minister Wojciech Balczun
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10670 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.284.2025
IK: 1139331
Warszawa, 30 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT10781 Pani Joanny Borowiak, Posłanki
na Sejm RP, oraz grupy posłów, z dnia 11 lipca 2025 r.
Na wstępie chciałbym przypomnieć, iż Minister Aktywów Państwowych wykonując prawa
z akcji należących do Skarbu Państwa w spółce ORLEN S.A. (dalej: ORLEN) realizuje
uprawnienia wynikające z praw korporacyjnych, które są ściśle określone w przepisach
prawa, w szczególności w ustawie z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych
(dalej: KSH) oraz Statucie ORLEN.
Stosownie do regulacji art. 368 KSH prowadzenie spraw Spółki należy do kompetencji
zarządu, a zgodnie z art. 3751 KSH walne zgromadzenie i rada nadzorcza nie mogą wydawać
zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia jej spraw. Jak wynika
z powyższego Minister Aktywów Państwowych, działając jako akcjonariusz Skarb Państwa
nie ma uprawnień do ingerowania w prowadzenie spraw ORLEN, także w zakresie
wykonywania praw z akcji spółki ANWIL S.A. (dalej: Anwil, Spółka) oraz działalności
prowadzonej przez Spółkę. W związku z powyższym poniższa odpowiedź została
opracowana w oparciu o informacje przekazane przez ORLEN.
Działalność Anwil, podobnie jak innych podmiotów sektora chemicznego w Europie, nadal
realizowana jest w niesprzyjającym otoczeniu rynkowym. Od momentu wybuchu pandemii
COVID-19, a później agresji Rosji na Ukrainę, Spółka boryka się z wysokimi kosztami zakupu
głównych surowców do produkcji oraz energii elektrycznej. Skutkiem powyższego Spółka
pozostaje pod ogromną presją ekonomiczną, która wymaga podejmowania działań
zarządczych celem utrzymania konkurencyjności – zarówno na rynku krajowym, jak
i europejskim. Niezmiennie, dotyczy to dwóch głównych obszarów działalności Spółki –
produkcji nawozów azotowych oraz PCW (polichlorku winylu).
Ekonomika produkcji nawozów azotowych w Anwilu jest silnie uzależniona od cen gazu
ziemnego (głównego składnika wykorzystywanego do produkcji nawozów azotowych –
około 70% całkowitego kosztu wytworzenia), poziomu opłacalności produkcji rolnej oraz
łatwości wprowadzania tańszych nawozów z Rosji i Białorusi na krajowy rynek.
W odniesieniu do importu nawozów z Rosji i Białorusi Spółka zauważa pozytywne skutki
działań podjętych na forum Unii Europejskiej (m.in. dzięki polskiej prezydencji)
i wprowadzenia z początkiem lipca 2025 r. dodatkowych ceł na produkty z tych kierunków.
Jest to spełnienie postulatu, o który Anwil i cała europejska branża nawozowa zabiegali od
dłuższego czasu. 22 maja 2025 r. Parlament Europejski przyjął rozporządzenie
wprowadzające wyższe cła na nawozy z Rosji i Białorusi. Oprócz dotychczasowej stawki
celnej wynoszącej 6,5% na te produkty, zostanie doliczona dodatkowa opłata, początkowo
w wysokości 40–45 EUR za tonę, która stopniowo będzie wzrastać do 315–430 EUR za
tonę w 2028 r. Przepisy te weszły w życie 1 lipca 2025 r.
-- 1 of 3 --
Trzeba także zauważyć, że Polska jest jednym z krajów, w których nadzór administracyjny
nad podmiotami działającymi na rynku nawozowym jest ograniczony. Działalność
w zakresie wprowadzania nawozów mineralnych do obrotu w Polsce nie podlega
szczegółowemu ewidencjonowaniu ani wymaganiom podmiotowym, co w ocenie Spółki nie
zapewnia przestrzegania zasad uczciwej konkurencji oraz bezpieczeństwa i jakości
produktów. W tym zakresie Zarząd Spółki bezpośrednio współpracuje także z administracją
państwową, m.in. wnosząc wkład w prace nad zmianą ustawy o nawozach i nawożeniu.
Analogiczne działania podejmowane są także w zakresie rozszerzenia systemu SENT
o monitorowanie przemieszczania nawozów w zakresie ich przywozu oraz wywozu do
i z Polski, a także tranzytów przez terytorium naszego kraju. Spółka aktywnie współpracuje
również z krajowymi oraz europejskimi organizacjami branżowymi.
Drugi z filarów działalności Spółki, tj. sektor tworzyw sztucznych także pozostaje pod presją
trudnej sytuacji rynkowej co ma bezpośredni wpływ na osiągane wyniki finansowe
i zdolności Spółki do realizacji niezbędnych inwestycji. Od dłuższego czasu zauważalna jest
wyraźna nadpodaż produkcji PCW w Europie, przy jednoczesnym spadku popytu, co jest
konsekwencją m.in. spowolnienia w branży budowlanej, stanowiącej główną gałąź
gospodarczą konsumpcji tego produktu. Dodatkowo, podobnie jak w przypadku nawozów,
obserwowana jest duża dostępność produktów PCW z importu – w szczególności z krajów
azjatyckich.
Warto w tym kontekście odnotować, że lata 2020-2022 były wyjątkowo sprzyjające dla
działalności Spółki. Warunki rynkowe i makroekonomiczne pozwalały na osiąganie bardzo
dobrych wyników, szczególnie w obszarze tworzyw sztucznych. Tych okoliczności nie
wykorzystano jednak do wzmocnienia Spółki w aspektach operacyjnych, jak i finansowych
i zabezpieczenia ciągłości jej funkcjonowania. Po trzech latach wzrostów, w roku 2023
nastąpił dramatyczny spadek przychodów r/r o blisko połowę i wyniku EBITDA z poziomu
ponad 1 mld zł niemal do zera. Pomimo tego nie zostały wdrożone działania
oszczędnościowe. Koszty stałe wzrosły o ponad 20% w porównaniu do roku 2020.
Jednocześnie, wyzwania stojące przed Spółką nie zniknęły i Spółka musi je zaadresować
obecnie, w znacznie gorszym otoczeniu makroekonomicznym i w obliczu nowych
czynników, z którymi wcześniej nie była zmuszona się mierzyć.
W obliczu opisanych powyżej niesprzyjających warunków, Zarząd Spółki koncentruje swoje
działania na utrzymaniu stabilności finansowej i warunków zatrudnienia w Spółce.
Rozumiejąc jak istotną rolę odgrywa Anwil w społeczności regionu kujawsko-pomorskiego
i miasta Włocławek, podejmowane są liczne kroki dla zapewnienia zrównoważonego
funkcjonowania Spółki. W tym celu Spółka opracowała i realizuje plan naprawczy pn.
„ANWIL Rescue Plan”, którego elementem składowym jest między innymi projekt poprawy
efektywności kosztowej i optymalizacji wydatków. Wśród wdrażanych inicjatyw, których
celem jest dostosowanie Spółki do niesprzyjających warunków rynkowych i poprawa jej
konkurencyjności można wymienić m.in. renegocjację warunków świadczenia usług na
rzecz Spółki, poprawę warunków zakupowych na surowce, stabilizację produkcji oraz
przygotowanie i realizację nowych inwestycji, które przyczynią się do poprawy
efektywności energetycznej i kosztowej. W realizację projektów optymalizacyjnych
zaangażowane są wszystkie obszary działalności Spółki, a inicjatywy może zgłaszać każdy
pracownik. Anwil wykorzystuje dostępne wewnątrz organizacji - wiedzę i umiejętności do
wykonywania dodatkowych obowiązków i przeglądu dotychczasowych procesów. Co
ważne, nie jest to działanie jednorazowe – ma charakter ciągły i pozwala na nieustanne
poszukiwanie rozwiązań poprawiających efektywność procesów oraz kondycję Spółki.
Zarząd Anwil ma pełną świadomość społecznej wrażliwości podejmowanych działań
optymalizacyjnych, szczególnie w obszarze kosztów osobowych, dlatego pozostaje
w bieżącym dialogu z pracownikami, jak również z przedstawicielami Związków
Zawodowych, którzy podczas cyklicznych spotkań są informowani o najważniejszych
kwestiach związanych z funkcjonowaniem Spółki. Takie bezpośrednie spotkania – zarówno
w obszarze produkcji, jak i administracji – odbywają się w okresach nie dłuższych niż co
sześć miesięcy, a ostatni cykl był realizowany w marcu 2025 roku i podobnie jak poprzedni,
cieszył się wysoką frekwencją oraz otwartością dialogu.
Warte podkreślenia jest, iż pomimo opisanych trudnych warunków w jakich przychodzi
Spółce funkcjonować, realizowane są w niej ważne inwestycje w rozwój infrastruktury.
Wśród nich należy wymienić m.in. rozbudowę nawozowych mocy produkcyjnych oraz
-- 2 of 3 --
modernizację obszaru energetyki, tj. powstającą Kotłownię Pary Średnioprężnej II, która
posłuży nie tylko samemu zakładowi we Włocławku, ale również innym jednostkom
produkcyjnym z Grupy ORLEN. Warto także nadmienić o realizowanym we współpracy
z ORLEN projekcie budowy hubu wodorowego we Włocławku, w ramach którego Anwil
jest odpowiedzialny za produkcję wodoru oraz realizację inwestycji w części ISBL tj. budowę
instalacji jego doczyszczania i sprężania na cele transportowe, czyli w jakości automotive.
ORLEN podkreśla, że Anwil to nie tylko aktywa biznesowe, ale także ważny partner
w budowie nowoczesnej i zrównoważonej Grupy ORLEN. Stanowi jej ważne ogniwo, na co
jasno wskazuje nowa Strategia ORLENU 2035 „Energia jutra zaczyna się dziś”. Stanowi ona
ambitny i największy program inwestycji rozwojowych w historii koncernu. Z punktu
widzenia Spółki kluczowa jest inicjatywa pn. „Transformacja segmentu nawozowego”,
w ramach której ujęte zostały wątki związane zarówno z obszarem nawozowym jak i PCW.
Spółka jest także bezpośrednio zaangażowana w inne inicjatywy związane
z operacjonalizacją nowej strategii ORLEN. Wskazana wyżej inicjatywa strategiczna zakłada
między innymi poprawę funkcjonowania zakładu w ramach segmentu PCW, w tym poprawę
dostępności operacyjnej, obniżenie jednostkowych kosztów wytwarzania, oraz
przygotowanie segmentu nawozowego na wyzwania związane ze zmianami regulacyjnymi
UE. W szczególności w zakresie nawozowym mają one charakter strategiczny dla
przyszłości firmy. Konieczność m.in. spełnienia restrykcyjnych założeń dyrektywy RED III
czy dostosowanie firmy do założeń unijnej strategii „od pola do stołu” wiążą się z ogromnymi
nakładami inwestycyjnymi oraz zmianą modelu funkcjonowania zakładu produkcyjnego.
Dlatego fakt przypisania ww. dedykowanej inicjatywy strategicznej, będącej elementem
operacjonalizacji strategii Grupy Kapitałowej ORLEN do roku 2035, bezpośrednio do Spółki
Anwil, potwierdza kluczową rolę jaką pełni ona w Grupie. Jest także potwierdzeniem
wysokiego zrozumienia dla jej znaczenia w skali kraju. Stabilny finansowo Anwil,
odpowiadający pozytywnie na wyzwania rynkowe i regulacyjne, jako jeden z największych
producentów nawozów w Polsce oraz jedyny krajowy producent suspensyjnego polichlorku
winylu, pozostaje tym samym istotnym elementem wieloletniej strategii ORLEN. Stąd też
scenariusze, które są analizowane w ramach realizacji ww. inicjatywy, mają na celu
zapewnienie stabilności finansowej i operacyjnej dla Spółki w perspektywie
długoterminowej i w pełnym zakresie jej działania. Celem jest również zabezpieczenie
odpowiedniego poziomu finansowania dla inwestycji obligatoryjnych, odtworzeniowych
i rozwojowych w perspektywie roku 2035.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1139331.4203515.3342545
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --