Interpelacja w sprawie działań dotyczących zmniejszenia oprocentowania kredytów hipotecznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10777
do ministra finansów
w sprawie działań dotyczących zmniejszenia oprocentowania kredytów hipotecznych
Zgłaszający: Rafał Komarewicz
Data wpływu: 07-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w odpowiedzi na moją interpelację numer 8303, odnosząc się do jednego z pytań dotyczącego działań, jakie zostały podjęte przez Ministerstwo Finansów w celu zmiany sytuacji, w której Polakom od lat są oferowane kredyty hipoteczne o dużo wyższym oprocentowaniu niż w innych krajach Unii Europejskiej, w tym krajach naszego regionu, wskazano jedynie na Rekomendację S Komisji Nadzoru Finansowego, która została znowelizowana w grudniu 2019 r.
Odwołując się do poruszonej przez Pana Ministra kwestii, należy wskazać na kilka istotnych faktów.
Po pierwsze, od znowelizowania Rekomendacji S Komisji Nadzoru Finansowego minęło niemal 6 lat. Należałoby oczekiwać, że Ministerstwo Finansów lub inne organa państwa podejmą przez ten okres jakieś dalsze działania.
Po drugie, wydanie ww. rekomendacji nie doprowadziło do zmniejszenia dysproporcji w oprocentowaniu kredytów między Polską a innymi krajami UE, na co wskazują poniższe dane.
Oprocentowanie nowo udzielonych kredytów hipotecznych w kwietniu 2025 r. (dane za EBC):
Polska: 7,43% (przy stopie referencyjnej NBP: 5,75%),
Hiszpania: 2,74% (przy stopie podstawowych operacji refinansujących EBC: 2,4%),
Czechy: 4,73% (przy stopie referencyjnej Czeskiego Banku Narodowego: 3,75%),
Rumunia: 5,82% (przy stopie referencyjnej Rumuńskiego Banku Centralnego: 6,5%),
Węgry: 6,83% (przy stopie referencyjnej Narodowego Banku Węgier: 6,5%).
W swoich poprzednich interpelacjach podawałem dane za wcześniejsze okresy, które wskazywały na podobną zależność, polegającą na tym, że Polacy od lat mają najdroższe kredyty hipoteczne w Unii Europejskiej. Co istotne, widać to zarówno w liczbach, jak też w porównaniu oprocentowania nowo udzielonych kredytów hipotecznych, i wartości podstawowej stopy procentowej NBP.
Podsumowując, wprowadzenie Rekomendacji S Komisji Nadzoru Finansowego nie zmieniło tego, że oprocentowanie kredytów hipotecznych w Polsce należy do najwyższych w Europie. To zaś sugeruje, że konieczne jest podjęcie działań mających na celu zmianę tej tendencji, jako że ma ona negatywny wpływ na zasobność portfeli Polaków oraz rozwój gospodarczy Polski.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Pana Ministra o szczegółową odpowiedź na poniższe konkretne pytania.
Czy minister finansów dysponuje analizami, które wskazują, dlaczego znowelizowanie Rekomendacji S Komisji Nadzoru Finansowego w grudniu 2019 roku nie zmieniło sytuacji, w której Polakom od lat są oferowane kredyty hipoteczne o dużo wyższym oprocentowaniu niż w innych krajach Unii Europejskiej, w tym krajach naszego regionu? W przypadku odpowiedzi pozytywnej proszę o przedstawienie tych analiz.
Czy minister finansów lub inne organa państwowe podjęły inne działania, oprócz znowelizowania Rekomendacji S Komisji Nadzoru Finansowego w grudniu 2019 roku, mające na celu zmianę sytuacji, w której Polakom od lat są oferowane kredyty hipoteczne o dużo wyższym oprocentowaniu niż w innych krajach Unii Europejskiej, w tym krajach naszego regionu? W przypadku odpowiedzi pozytywnej proszę o wskazanie jakie konkretne były to działania, kiedy zostały podjęte i czy przyniosły spodziewane efekty.
Proszę o wskazanie czy aktualnie minister finansów prowadzi jakieś działania w celu zmiany sytuacji, w której Polakom od lat są oferowane kredyty hipoteczne o dużo wyższym oprocentowaniu niż w innych krajach Unii Europejskiej, w tym krajach naszego regionu, w szczególności, czy w Ministerstwie Finansów trwają jakieś pracę legislacyjne w tym zakresie?
Proszę o wskazanie czy sytuacja, w której Polakom od lat są oferowane kredyty hipoteczne o dużo wyższym oprocentowaniu niż w innych krajach Unii Europejskiej, w tym krajach naszego regionu, jest identyfikowana przez ministra finansów jako problem i czy w ocenie ministra finansów wymaga ona zmiany?
Liczę na to, że Pan Minister z wyjątkową powagą potraktuje poruszone w interpelacji kwestie, jako że wysokie oprocentowanie kredytów w Polsce jest jedną z istotnych barier tamujących rozwój gospodarczy naszego kraju.
Z wyrazami szacunku
Rafał Komarewicz
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12368 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 29 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10777
Znak sprawy: FN1.054.9.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 10777 Posła na Sejm RP, Pana Rafała
Komarewicza, uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia, przygotowane po
zasięgnięciu opinii Narodowego Banku Polskiego (dalej „NBP”) oraz Urzędu Komisji
Nadzoru Finansowego (dalej „UKNF”).
Ad 1
Ministerstwo Finansów nie przeprowadzało analizy wpływu wdrożenia
Rekomendacji S na oprocentowanie udzielanych kredytów hipotecznych. Po
wprowadzeniu jej nowelizacji w 2109 r., udział kredytów opartych o stopę stałą
zwiększył się z 0,02% w 2019 r. do 87,11 % w 2024 r. Udział kredytów opartych o
stopę stałą lub okresowo stałą w całości portfela kredytowego wynosi obecnie
77,38 %.
Wdrożenie Rekomendacji S pozwala na zabezpieczenie kredytobiorców przed
ryzykiem zmiany stóp procentowych poprzez przedstawienie klientom pełnej oferty
dostępnych kredytów hipotecznych z wyraźnym podziałem na kredyty ze zmienną
stopą procentową, stałą oraz okresowo stałą stopą. Bank powinien w sposób jasny i
przejrzysty wyjaśnić jakie ryzyko posiada dany typ kredytu hipotecznego oraz
omówić czynniki powodujące ryzyko tak aby klient był świadomy decyzji
kredytowej. Bank powinien przedstawić klientowi wyżej wymienione informacje w
formie pisemnej.
Ponadto należy wskazać, że NBP również nie prowadził analiz w zakresie wpływu
wprowadzenia Rekomendacji S na oprocentowanie kredytów hipotecznych.
Ad 2 i 3
Docelową formą wsparcia kredytobiorców posiadających kredyty mieszkaniowe,
także w walutach obcych, jest Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (dalej: „Fundusz”).
Został on utworzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 października 2015 r.
o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w
trudnej sytuacji finansowej (dalej także: „ustawa o wsparciu”). Jego celem jest
-- 1 of 5 --
2/5
zapewnienie finansowego wsparcia kredytobiorcom, którzy na skutek
obiektywnych okoliczności znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej, a jednocześnie
są zobowiązani do spłaty rat kredytu mieszkaniowego, stanowiącego znaczne
obciążenie dla ich domowych budżetów. Zgodnie z obowiązującymi przepisami
ustawy o wsparciu, kredytobiorcy mogą ubiegać się m.in. o zwrotne wsparcie lub
pożyczkę na spłatę zadłużenia ze środków Funduszu.
Wsparcie polega na przekazywaniu kredytodawcy (bank lub spółdzielcza kasa
oszczędnościowo – kredytowa) przez Bank Gospodarstwa Krajowego kwoty
środków pieniężnych z przeznaczeniem na spłatę zobowiązań kredytobiorcy z
tytułu kredytu mieszkaniowego, przez okres nie dłuższy niż 40 miesięcy. Wysokość
wsparcia określa się w złotych jako równowartość przewidywanych 40
miesięcznych rat kapitałowych i odsetkowych kredytu mieszkaniowego, z tym że
jeżeli wysokość przewidywanej miesięcznej raty kapitałowej i odsetkowej jest
wyższa niż 3000 zł, do określenia wysokości wsparcia przyjmuje się kwotę 3000 zł.
Wsparcie lub pożyczka na spłatę zadłużenia mogą być przyznane jeżeli:
1) w dniu złożenia wniosku o wsparcie lub pożyczkę na spłatę zadłużenia co najmniej
jeden z kredytobiorców posiada status bezrobotnego, lub
2) wartość wskaźnika RdD przekracza 40%, lub
3) miesięczny dochód gospodarstwa domowego pomniejszony o miesięczne koszty
obsługi kredytu mieszkaniowego nie przekracza:
a) w przypadku gospodarstwa domowego jednoosobowego - dwuipółkrotności
kwoty wskazanej w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy
społecznej, zwaloryzowanej zgodnie z przepisami tej ustawy,
b) w przypadku gospodarstwa domowego wieloosobowego - iloczynu
dwuipółkrotności kwoty wskazanej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004
r. o pomocy społecznej, zwaloryzowanej zgodnie z przepisami tej ustawy, i liczby
członków gospodarstwa domowego kredytobiorcy.
W odniesieniu do zwrotu przyznanego wsparcia pragnę poinformować, że zgodnie z
art. 19 ustawy o wsparciu, rozpoczyna się on w miesiącu następującym po miesiącu,
w którym upłynęły 2 lata od wypłaty ostatniej raty wsparcia lub pożyczki na spłatę
zadłużenia i jest dokonywany w 200 równych, nieoprocentowanych miesięcznych
ratach, płatnych do 15. dnia miesiąca na rachunek wskazany przez kredytodawcę.
Kredytodawca informuje kredytobiorcę co najmniej 30 dni przed terminem wpłaty
pierwszej raty zwracanego wsparcia lub zwracanej pożyczki na spłatę zadłużenia o
wysokości miesięcznej raty, a także wskazuje numer rachunku, na który dokonuje się
wpłat. Warto zauważyć, że w przypadku gdy kredytobiorca, bez opóźnienia w
spłacie, dokona spłaty 134 rat, pozostałą część rat zwrotu wsparcia lub pożyczki na
spłatę zadłużenia umarza się.
Jednocześnie należy podkreślić, że kredytobiorcy mogą na bieżąco korzystać z
informacji zawartych na stronach Ministerstwa Finansów
(https://www.podatki.gov.pl/wsparcie-dla-kredytobiorcow) gdzie znajdują się
informacje na temat aktualnych rozwiązań w zakresie wsparcia w spłacie kredytów
hipotecznych.
Ministerstwo Finansów cyklicznie informuje też na swojej stronie internetowej oraz
poprzez media o dostępnych formach wsparcia w ramach Funduszu. Dla przykładu,
-- 2 of 5 --
3/5
na przestrzeni ostatnich 12 miesięcy, na stronie internetowej Ministerstwa
Finansów ukazały się m.in. następujące komunikaty:
- 31 stycznia 2025 r.: https://www.gov.pl/web/finanse/jak-skorzystac-z-funduszu-
wsparcia-kredytobiorcow - Ministerstwo Finansów informowało o Funduszu
wskazując go jako formę pomocy dla osób, które znalazły się w trudnej sytuacji
finansowej, a muszą spłacać raty kredytu mieszkaniowego.
- 18 września 2024 r.: https://www.gov.pl/web/finanse/pakiet-pomocy-dla-
powodzian - Ministerstwo Finansów informowało o możliwości wsparcia
kredytobiorców poszkodowanych w powodzi, w ramach Funduszu.
Ministerstwo Finansów informowało również wielokrotnie o możliwościach
skorzystania z rozwiązań wsparcia dla kredytobiorców, takich jak wakacje
kredytowe oraz wspomniany wcześniej Fundusz. Jednym z komunikatów w tej
tematyce jest informacja z dnia 6 maja 2024 roku:
https://www.gov.pl/web/finanse/ustawa-przedluzajaca-wakacje-kredytowe-na-
2024-r-podpisana-przez-prezydenta.
Działania informacyjne na bieżąco są wspierane aktywnościami na profilach
własnych Ministerstwa w mediach społecznościowych.
Ad 4
Ministerstwo Finansów monitoruje rozwiązania stosowane w innych krajach UE.
Ponadto należy wskazać, że sytuacja na rynku kredytów jest stale monitorowana i
dyskutowana w ramach Komitetu Stabilności Finansowej, w skład którego obok
Ministerstwa Finansów wchodzą również Narodowy Bank Polski, Komisja Nadzoru
Finansowego i Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
Ponadto Ministerstwo Finansów jest także aktywnym uczestnikiem prac Narodowej
Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych (NGR). Reforma pozostaje
w zgodzie z globalnymi działaniami podejmowanymi w różnych krajach,
zmierzającymi do zastępowania stawek typu IBOR stopami wolnymi od ryzyka (ang.
risk-free rate) obliczanymi wyłącznie na podstawie rzeczywistych transakcji.
Konstrukcja tego typu wskaźników zapewnia najbardziej jednoznaczne i czytelne
odwzorowanie rynku, którego pomiar jest celem. W wyniku dotychczasowych prac
NGR, Komitet Sterujący NGR podjął decyzję o wyborze POLSTR jako docelowego
wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, który ma zastąpić wskaźnik
referencyjny WIBOR w sytuacji zaprzestania jego opracowywania.
Dodatkowo należy podkreślić, że wysokość oprocentowania kredytu hipotecznego
zależy przede wszystkim od poziomu podstawowych stóp procentowych ustalanych
przez banki centralne oraz stosowanych przez banki marż kredytowych. Bank ma
wpływ jedynie na kształtowanie wysokości marży. Zgodnie z ustawą z dnia 29
sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim art. 12, Rada Polityki Pieniężnej
odpowiedzialna jest za prowadzenie polityki monetarnej w tym za ustalenie
wysokości stóp procentowych NBP. Zgodnie z art. 227 Konstytucji RP Narodowy
Bank Polski posiada wyłączne prawo do ustalania i realizacji polityki pieniężnej.
Ustawa o Narodowym Banku Polskim w oparciu o Konstytucje RP gwarantuje
niezależność NBP. Ministerstwo Finansów nie ingeruje w prowadzoną przez NBP
politykę monetarną.
-- 3 of 5 --
4/5
Jednocześnie należy podkreślić, że celem marży kredytowej jest pokrycie
przewidywanych obciążeń związanych z ryzykiem kredytowym oraz kosztów
operacyjnych, a także uwzględnienie innych ryzyk, w tym ryzyka prawnego i ryzyka
przedpłaty.
Aby odpowiednio porównać ze sobą marże kredytów hipotecznych między różnymi
krajami, należy wziąć pod uwagę charakterystykę tych rynków oraz obowiązujące w
nich rozwiązania prawne. Ze względu na specyfikę Polski, w istocie marże
kredytowe były wyższe niż średnio w innych krajach UE. Na to zjawisko w głównej
mierze ma wpływ podatek bankowy oraz ryzyko przedpłat kredytów o okresowo
stałym oprocentowaniu.
Należy w tym miejscu wskazać, że NBP w „Raporcie o stabilności systemu
finansowego Czerwiec 2025 r.” (Wykres 2.45 strona 53) przeprowadził analizę
oprocentowania kredytów w okresie 2014-2021. Analiza wskazuje, że na wyższy
poziom marż wpływa m.in. wspomniany podatek od niektórych instytucji
finansowych, który jest nakładany na aktywa banków, zwiększając poziom marży o
około 0,4 pkt proc. NBP stwierdza, że po odjęciu podatku dla kredytów o zmiennej
stopie oprocentowania oraz kosztu ryzyka przedpłat dla kredytów o stałej stopie
poziom marż w Polsce nie odbiegałby znacząco od średniej dla krajów UE.
W załączeniu przekazujemy wykresy:
Wykres 1 Udział nowych kredytów mieszkaniowych dla gospodarstw domowych ze
zmiennym oprocentowaniem lub z początkowym okresem stałej stopy do jednego
roku
Wykres 2 Marże nowo udzielonych kredytów w UE na dzień 11.07.2025 r (w pkt
proc.)
Wykres 3 Marże kredytowe na kredytach o oprocentowaniu zmiennym w Polsce na
tle średniej w UE w okresie 2014-2021.
Warto dodać, że celem Rekomendacji S jest natomiast wypracowanie oraz
ujednolicenie zasad dobrych praktyk w zakresie zarządzania eskpozycjami
kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie. Jak wskazał KNF, ma ona zapewnić
wyższą jakość portfela kredytów mieszkaniowych, zwiększenie bezpieczeństwa
oraz stabilności sektora bankowego. Nowelizacja z 2019 roku wprowadziła m.in.
obowiązek posiadania w swojej ofercie stałego kredytu hipotecznego lub okresowo
stałego, umożliwienie klientom detalicznym zmiany formuły oprocentowania ze
zmiennej na stałą lub okresowo stałą czy nowy wskaźnik DStl (ang. debt service to
income) w miejsce Dtl (ang. debt to income). Podane działania nie mają
bezpośredniego wpływu na oprocentowanie kredytów hipotecznych.
Ponadto jak wskazał KNF podstawowym, ustawowym celem KNF jest zapewnienie
prawidłowego funkcjonowania rynku finansowego, jego stabilności,
bezpieczeństwa, przejrzystości oraz zaufania do instytucji finansowych. KNF
podejmuje działania o charakterze nadzorczym oraz regulacyjnym, które wpływają
na bezpieczeństwo oraz jakość produktów takich jak kredyty. KNF nie posiada
bezpośrednich instrumentów, które mogą wpływać na poziom oprocentowania
kredytów hipotecznych czy innych produktów bankowych.
-- 4 of 5 --
5/5
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 5 of 5 --
Załącznik 1
Wykres 1 Udział nowych kredytów mieszkaniowych dla gospodarstw domowych ze zmiennym
oprocentowaniem lub z początkowym okresem stałej stopy do jednego roku
Źródło: ECB
Wykres 2 Marże nowo udzielonych kredytów w UE na dzień 11.07.2025 r (w pkt proc.)
Źródło: EBC, NBP, Węgierski Bank Narodowy, Czeski Bank Narodowy, Stooq
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
2015‐
05
2016‐
05
2017‐
05
2018‐
05
2019‐
05
2020‐
05
2021‐
05
2022‐
05
2023‐
05
2024‐
05
2025‐
05
Polska Średnia UE
‐0,5
0
0,5
1
1,5
2
2,5
Łotwa
Litwa
Estonia
Polska
Grecja
Niemcy
Słowacja
Irlandia
Holandia
Austria
Luksemburg
Średnia EMU
Cypr
Belgia
Czechy
Włochy
Francja
Portugalia
Chorwacja
Słowenia
Finlandia
Hiszpania
Węgry
Malta
Oprocentowanie kredytów‐stopa referencyjna
-- 1 of 2 --
Wykres 3 Marże kredytowe na kredytach o oprocentowaniu zmiennym w Polsce na tle średniej w UE
w okresie 2014‐2021
Źródło: ”Raport o stabilności systemu finansowego Czerwiec 2025 r.” Narodowy Bank Polski Wykres 2.45 strona 53
-- 2 of 2 --