Interpelacja nr 10776
Interpelacja w sprawie rozwoju i finansowania centrów pomocy dzieciom
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rozwoju i finansowania centrów pomocy dzieciom
Interpelacja nr 10776
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra sprawiedliwości
w sprawie rozwoju i finansowania centrów pomocy dzieciom
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 07-07-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
kryzys psychiczny wśród dzieci i młodzieży w Polsce jest alarmujący – rośnie liczba prób samobójczych i zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, zaburzenia lękowe czy uzależnienia. Drastycznie obniża się wiek dzieci, u których pojawiają się poważne problemy psychiczne. W tym kontekście rolą państwa jest zapewnienie dostępu do wyspecjalizowanego, bezpłatnego wsparcia – zwłaszcza dla dzieci pokrzywdzonych przestępstwami. Dlatego z dużym niepokojem przyjęłam doniesienia medialne dotyczące problemów z finansowaniem centrów pomocy dzieciom, które w przyjaznej i bezpiecznej atmosferze świadczą specjalistyczną i kompleksową pomoc dla pokrzywdzonych przestępstwem dzieci i ich rodzin. Z publikacji prasowych wynika, że placówki te, zamiast otrzymywać stabilne wsparcie z Funduszu Sprawiedliwości, zmuszone są organizować publiczne zbiórki pieniędzy, aby móc kontynuować działalność i nieść pomoc skrzywdzonym dzieciom.
Zgodnie z informacjami opublikowanymi na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości centra pomocy dzieciom są jednym z priorytetowych zadań Funduszu Sprawiedliwości. Fundusz ten, zgodnie z ustawą o Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, ma obowiązek zapewniać środki na wsparcie osób pokrzywdzonych przestępstwem. Model centrów pomocy dzieciom, wzorowany na systemie Barnahus, jest rozwiązaniem sprawdzonym w wielu miejscach Europy i świata, wypracowanym przez grono ekspertów z krajów zrzeszonych w międzynarodowej sieci The Barnahus Network, m.in. z Islandii, Szwecji, Niemiec, Bułgarii, Węgier i Polski, obecnie wdraża kilkadziesiąt krajów w Europie. Centra są obecnie jedynymi miejscami, które pod jednym dachem gwarantują dziecku i jego rodzinie opiekę psychologiczną, terapeutyczną, prawną, socjalną i medyczną.
Tymczasem, jak wynika z danych dostępnych publicznie, w 2024 roku Fundusz Sprawiedliwości wykorzystał jedynie niespełna 100 mln zł z ponad 425 mln zł przeznaczonych na pomoc, a w pierwszych czterech miesiącach 2025 roku wydatkowano zaledwie 35 mln zł. W tym samym czasie istniejące centra pomocy dzieciom pozostają bez systemowego wsparcia, co grozi likwidacją placówek, które w wielu województwach są jedynymi miejscami świadczącymi kompleksową, interdyscyplinarną pomoc dzieciom pokrzywdzonym przestępstwem oraz ich opiekunom.
Niestety, jak alarmuje rzeczniczka praw dziecka Monika Horna-Cieślak, w wielu województwach wciąż brakuje takich miejsc jak CPD, a istniejące funkcjonują głównie dzięki grantom prywatnym lub wsparciu samorządów. Pani rzecznik w piśmie z 2 lipca zwróciła się do Ministerstwa Sprawiedliwości o pilne działania umożliwiające zapewnienie długofalowego wsparcia centrów pomocy dzieciom i stworzenie realnych warunków do niesienia pomocy najmłodszym pokrzywdzonym przestępstwem. Zwróciła uwagę, że niezbędne jest nie tylko stabilne finansowanie istniejących placówek, ale też długoterminowa strategia ich rozwoju.
Z uwagi na charakter sytuacji i dobro najmłodszych pokrzywdzonych przestępstwem uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Fundusz Sprawiedliwości ma w planach organizację konkursu umożliwiającego wsparcie finansowe dla już działających centrów pomocy dzieciom?
2. Czy istnieje możliwość, o co apeluje rzeczniczka praw dziecka, stabilnego, wieloletniego finansowania przez Fundusz Sprawiedliwości tak potrzebnych w obecnej dramatycznej sytuacji kryzysu psychicznego dzieci i młodzieży, placówek wyspecjalizowanego, bezpłatnego wsparcia?
3. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje dalszy rozwój sieci centrów pomocy dzieciom – tak aby w każdym województwie funkcjonowała taka jednostka?
Z poważaniem
Interpelacja nr 10776
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra sprawiedliwości
w sprawie rozwoju i finansowania centrów pomocy dzieciom
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 07-07-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
kryzys psychiczny wśród dzieci i młodzieży w Polsce jest alarmujący – rośnie liczba prób samobójczych i zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, zaburzenia lękowe czy uzależnienia. Drastycznie obniża się wiek dzieci, u których pojawiają się poważne problemy psychiczne. W tym kontekście rolą państwa jest zapewnienie dostępu do wyspecjalizowanego, bezpłatnego wsparcia – zwłaszcza dla dzieci pokrzywdzonych przestępstwami. Dlatego z dużym niepokojem przyjęłam doniesienia medialne dotyczące problemów z finansowaniem centrów pomocy dzieciom, które w przyjaznej i bezpiecznej atmosferze świadczą specjalistyczną i kompleksową pomoc dla pokrzywdzonych przestępstwem dzieci i ich rodzin. Z publikacji prasowych wynika, że placówki te, zamiast otrzymywać stabilne wsparcie z Funduszu Sprawiedliwości, zmuszone są organizować publiczne zbiórki pieniędzy, aby móc kontynuować działalność i nieść pomoc skrzywdzonym dzieciom.
Zgodnie z informacjami opublikowanymi na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości centra pomocy dzieciom są jednym z priorytetowych zadań Funduszu Sprawiedliwości. Fundusz ten, zgodnie z ustawą o Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, ma obowiązek zapewniać środki na wsparcie osób pokrzywdzonych przestępstwem. Model centrów pomocy dzieciom, wzorowany na systemie Barnahus, jest rozwiązaniem sprawdzonym w wielu miejscach Europy i świata, wypracowanym przez grono ekspertów z krajów zrzeszonych w międzynarodowej sieci The Barnahus Network, m.in. z Islandii, Szwecji, Niemiec, Bułgarii, Węgier i Polski, obecnie wdraża kilkadziesiąt krajów w Europie. Centra są obecnie jedynymi miejscami, które pod jednym dachem gwarantują dziecku i jego rodzinie opiekę psychologiczną, terapeutyczną, prawną, socjalną i medyczną.
Tymczasem, jak wynika z danych dostępnych publicznie, w 2024 roku Fundusz Sprawiedliwości wykorzystał jedynie niespełna 100 mln zł z ponad 425 mln zł przeznaczonych na pomoc, a w pierwszych czterech miesiącach 2025 roku wydatkowano zaledwie 35 mln zł. W tym samym czasie istniejące centra pomocy dzieciom pozostają bez systemowego wsparcia, co grozi likwidacją placówek, które w wielu województwach są jedynymi miejscami świadczącymi kompleksową, interdyscyplinarną pomoc dzieciom pokrzywdzonym przestępstwem oraz ich opiekunom.
Niestety, jak alarmuje rzeczniczka praw dziecka Monika Horna-Cieślak, w wielu województwach wciąż brakuje takich miejsc jak CPD, a istniejące funkcjonują głównie dzięki grantom prywatnym lub wsparciu samorządów. Pani rzecznik w piśmie z 2 lipca zwróciła się do Ministerstwa Sprawiedliwości o pilne działania umożliwiające zapewnienie długofalowego wsparcia centrów pomocy dzieciom i stworzenie realnych warunków do niesienia pomocy najmłodszym pokrzywdzonym przestępstwem. Zwróciła uwagę, że niezbędne jest nie tylko stabilne finansowanie istniejących placówek, ale też długoterminowa strategia ich rozwoju.
Z uwagi na charakter sytuacji i dobro najmłodszych pokrzywdzonych przestępstwem uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Fundusz Sprawiedliwości ma w planach organizację konkursu umożliwiającego wsparcie finansowe dla już działających centrów pomocy dzieciom?
2. Czy istnieje możliwość, o co apeluje rzeczniczka praw dziecka, stabilnego, wieloletniego finansowania przez Fundusz Sprawiedliwości tak potrzebnych w obecnej dramatycznej sytuacji kryzysu psychicznego dzieci i młodzieży, placówek wyspecjalizowanego, bezpłatnego wsparcia?
3. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje dalszy rozwój sieci centrów pomocy dzieciom – tak aby w każdym województwie funkcjonowała taka jednostka?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8856 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.271.2025
Warszawa, 15 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 10776 skierowaną do Ministra Sprawiedliwości
przez Panią Posłankę Bożenę Lisowską w sprawie rozwoju i finansowania centrów pomocy
dzieciom.
Ad 1
Minister Sprawiedliwości 29 maja 2024 roku ogłosił 10 otwartych konkursów ofert
na utworzenie i prowadzenie w 10 województwach Centrów Pomocy Dzieciom
ze środków Funduszu Sprawiedliwości1. Wyniki konkursów zostały ogłoszone 10 stycznia
2025 roku2.
Centrum Pomocy Dzieciom ma być miejscem, w którym dziecko, które doświadczyło
przemocy otrzyma kompleksową pomoc w przyjaznej i bezpiecznej atmosferze. Wszystkie
niezbędne usługi są świadczone w jednym miejscu przez zespół specjalistów z różnych
dziedzin. Dzięki temu dziecko otrzyma szybką i skuteczną pomoc, która pomoże uporać
się z traumą i skutkami przemocy. Z kolei jego rodzina otrzyma wsparcie w radzeniu sobie
z trudną sytuacją oraz w procesie odbudowy relacji. Centrum ma także prowadzić
1https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/FS-konkursy-centra-pomocy-dzieciom
2 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/publikujemy-informacje-o-wynikach-w-konkursach-
centra-pomocy-dzieciom
-- 1 of 5 --
2
działalność profilaktyczną i edukacyjną, która przyczyni się do zwiększenia świadomości
społecznej na temat problemu przemocy wobec dzieci oraz do budowania
bezpieczniejszego środowiska dla dzieci.
W kontekście pytania o możliwość finansowania ze środków Funduszu Sprawiedliwości
działalności istniejących placówek pomocowych trzeba wyjaśnić, że każde działanie, które
jest rozpatrywane w kontekście dotacji z Funduszu Sprawiedliwości musi spełniać prawem
określone kryteria. Zasady funkcjonowania Funduszu Sprawiedliwości zostały
uregulowane w Kodeksie karnym wykonawczym3 oraz w rozporządzeniu Ministra
Sprawiedliwości z 13 września 2017 r. w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym
oraz Pomocy Postpenitencjarnej - Funduszu Sprawiedliwości4.
W 2024 roku weszła w życie istotna zmiana ww. rozporządzenia5. Zmiana, którą
przygotowało Ministerstwo Sprawiedliwości polegała na wprowadzeniu
do rozporządzenia przepisów ukierunkowanych na zwiększenie transparentności
procedur rozpatrywania ofert oraz na zmniejszeniu poziomu uznaniowości decyzji
o przyznaniu dotacji. Uchylony został także §11 rozporządzenia, który w przeszłości
stanowił o możliwości powierzenia dofinansowania na zadanie, które nie było objęte
programem lub naborem wniosków. W ten sposób została definitywnie wyeliminowana
możliwość zawierania umów o realizację zadania w ramach Funduszu Sprawiedliwości
w trybie poza ofertowym.
Po wejściu w życie ww. przepisów dotacje z Funduszu Sprawiedliwości mogą być
udzielane:
a) jednostkom zaliczanym do sektora finansów publicznych w drodze naboru
wniosków (§5 rozporządzenia),
b) jednostkom niezaliczanym do sektora finansów publicznych w drodze otwartego
konkursu ofert (§12 rozporządzenia).
3 ustawa z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2025 r. poz. 911)
4 Dz. U. z 2024 r. poz. 1605 ze zm.
5 Dz. U. poz. 1715; uzasadnienie nowelizacji: https://legislacja.gov.pl/projekt/12388357
-- 2 of 5 --
3
Ogłoszenia o naborach wniosków i konkursach ofert są publikowane w Biuletynie
Informacji Publicznej. Ogłoszenia określają m.in. rodzaj zadań powierzonych do realizacji,
podmioty uprawnione do aplikowania o środki z Funduszu Sprawiedliwości, wysokość
dotacji przeznaczonej na realizację zadań, terminy i warunki realizacji zadania, kryteria
oceny ofert oraz liczbę punktów możliwych do uzyskania za poszczególne kryteria, wykaz
dokumentów, które należy dołączyć do wniosku/oferty. Złożone wnioski/oferty
poddawane są ocenie formalnej i merytorycznej. Umowy dotacji są zawierane w oparciu
o wnioski/oferty, które w procedurze oceny uzyskały największą liczbę punktów.
Zatem w obecnym stanie prawnym jedynym trybem udzielenia dotacji z Funduszu
Sprawiedliwości jednostkom niezaliczanym do sektora finansów publicznych jest konkurs
ofert, mający charakter otwarty i konkurencyjny. Dysponent Funduszu Sprawiedliwości
nie ma możliwości przekazania dotacji na rzecz konkretnego podmiotu/konkretnej grupy
podmiotów innych niż wyłonione w drodze otwartego konkursu ofert. Takie działanie
stałoby w sprzeczności z przepisami prawa, które nie dopuszczają udzielania ze środków
Funduszu Sprawiedliwości dotacji podmiotowych.
Ad 2 i 3
W Ministerstwie Sprawiedliwości dostrzegamy potrzebę zapewnienia systemowych
rozwiązań, które pozwolą na profesjonalne i celowe świadczenie pomocy skierowanej
do dzieci i młodzieży.
Wspomniane wyżej konkursy na wsparcie miejsc przyjaznych dla dzieci i młodzieży
stanowiły pierwszy etap likwidowania przez Ministerstwo Sprawiedliwości luk w obszarze
wspierania tych grup społecznych ze środków Funduszu Sprawiedliwości.
Obecnym priorytetem Ministerstwa Sprawiedliwości jest przeprowadzenie konkursów
na wyłonienie podmiotów, które będą prowadzić punkty pomocy pokrzywdzonym
przestępstwem w ramach ogólnopolskiej Sieci6. Ogłoszenie o pierwszym konkursie
6 Dotychczasowa lista punktów tworzących Sieć:
https://www.funduszsprawiedliwosci.gov.pl/pl/znajdz-osrodek-pomocy/
-- 3 of 5 --
4
ukazało się 1 września 2025 roku i przewiduje pulę 120 mln złotych na pomoc
pokrzywdzonym7.
Dodatkowo, w Ministerstwie Sprawiedliwości jest realizowany międzynarodowy projekt
partnerski pt.: Wzmocnienie reakcji na przemoc wobec dzieci poprzez lepiej
poinformowaną politykę i zwiększony potencjał instytucjonalny z udziałem National
Authority for the Protection of Children Rights and Adoption (Autoritatea Națională
Pentru Protecția Drepturilor Copilului și Adopție) w Rumunii oraz UNICEF.
Projekt jest finansowany w ramach Instrumentu Wsparcia Technicznego (TSI) ze środków
Komisji Europejskiej i ma się przyczynić do poprawy bezpieczeństwa dzieci w Polsce
i Rumunii poprzez wzmocnioną reakcję władz na zapobieganie i zwalczanie przemocy
wobec dzieci. Projekt przewiduje m.in. kompleksowe mapowanie usług w Polsce
dla dzieci-pokrzywdzonych przemocą, ocena ram prawnych i ocena potencjału w celu
sporządzenia mapy dostępności, zasięgu, rozmieszczenia geograficznego, specjalizacji
i dostępności istniejących usług i struktur zapewniających wsparcie dla dzieci będących
pokrzywdzonymi przemocą. Przeanalizowane zostaną również różne modele koordynacji
i finansowania usług dla dzieci. W wyniku tego działania w tym przeprowadzenia analizy
i przeglądu prawnego w zakresie oceny prawnych możliwości multidyscyplinarnej
współpracy między różnymi sektorami i instytucjami, ich ról i obowiązków ma powstać
raport analityczny, który będzie stanowił podstawę dla wypracowania standardów
planowanych do wdrożenia dla Centrów Pomocy dla Dzieci/Barnahusów jako
ogólnokrajowego rozwiązania wspierającego dzieci pokrzywdzone przemocą
ze szczególnym naciskiem na opracowanie zaleceń dotyczących zmian prawnych
i budowania potencjału odpowiednich specjalistów.
W celu zidentyfikowania dobrych praktyk Unii Europejskiej do ewentualnej adaptacji
w Polsce, planowana jest także realizacja przeglądu dobrych praktyk dotyczących
sposobów zintegrowanego i interdyscyplinarnego reagowania w państwach
członkowskich UE na przypadki przemocy wobec dzieci. Przegląd ten będzie stanowił
7 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/120-mln-zl-na-pomoc-pokrzywdzonym--rusza-
konkurs-dla-organizacji-pozarzadowych
-- 4 of 5 --
5
podstawę do wypracowania najlepszego modelu dla usług systemu reagowania
na przemoc wobec dzieci w tym tworzenia stabilnej interdyscyplinarnej sieci Centrów
Pomocy Dzieciom w Polsce. Bezpośrednim rezultatem działań projektowych ma być
opracowanie zestawu zaleceń/rekomendacji obejmujących m.in. obszary zarządzania,
koordynacji i podejścia multidyscyplinarnego, prawodawstwa, mechanizmów
finansowania, usług reagowania, stosowanych narzędzi, rodzajów zatrudnionego
personelu oraz jego umiejętności, kwalifikacji i kompetencji, potrzeb w zakresie rozwoju
zawodowego, ciągłej oceny i monitorowania co pozwoli na ukierunkowanie dalszych prac
w zakresie opracowania podstaw prawnych i organizacyjnych funkcjonowania Centrów
Pomocy dla Dzieci typu Barnahus w Polsce.
W wyniku procedury konkursowej ogłoszonej i przeprowadzonej przez UNICEF, został
wyłoniony wykonawca zadania polegającego na przeprowadzeniu mapowania usług
dostępnych w Polsce dla dzieci pokrzywdzonych przemocą. Obecnie, na zlecenie Fundacji
Dajemy Dzieciom Siłę, realizowana jest kompleksowa analiza obejmująca również ocenę
ram prawnych oraz potencjału i kompetencji profesjonalistów świadczących pomoc
dzieciom. Zakończenie prac planowane jest na luty 2026 roku.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.271.2025
Warszawa, 15 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 10776 skierowaną do Ministra Sprawiedliwości
przez Panią Posłankę Bożenę Lisowską w sprawie rozwoju i finansowania centrów pomocy
dzieciom.
Ad 1
Minister Sprawiedliwości 29 maja 2024 roku ogłosił 10 otwartych konkursów ofert
na utworzenie i prowadzenie w 10 województwach Centrów Pomocy Dzieciom
ze środków Funduszu Sprawiedliwości1. Wyniki konkursów zostały ogłoszone 10 stycznia
2025 roku2.
Centrum Pomocy Dzieciom ma być miejscem, w którym dziecko, które doświadczyło
przemocy otrzyma kompleksową pomoc w przyjaznej i bezpiecznej atmosferze. Wszystkie
niezbędne usługi są świadczone w jednym miejscu przez zespół specjalistów z różnych
dziedzin. Dzięki temu dziecko otrzyma szybką i skuteczną pomoc, która pomoże uporać
się z traumą i skutkami przemocy. Z kolei jego rodzina otrzyma wsparcie w radzeniu sobie
z trudną sytuacją oraz w procesie odbudowy relacji. Centrum ma także prowadzić
1https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/FS-konkursy-centra-pomocy-dzieciom
2 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/publikujemy-informacje-o-wynikach-w-konkursach-
centra-pomocy-dzieciom
-- 1 of 5 --
2
działalność profilaktyczną i edukacyjną, która przyczyni się do zwiększenia świadomości
społecznej na temat problemu przemocy wobec dzieci oraz do budowania
bezpieczniejszego środowiska dla dzieci.
W kontekście pytania o możliwość finansowania ze środków Funduszu Sprawiedliwości
działalności istniejących placówek pomocowych trzeba wyjaśnić, że każde działanie, które
jest rozpatrywane w kontekście dotacji z Funduszu Sprawiedliwości musi spełniać prawem
określone kryteria. Zasady funkcjonowania Funduszu Sprawiedliwości zostały
uregulowane w Kodeksie karnym wykonawczym3 oraz w rozporządzeniu Ministra
Sprawiedliwości z 13 września 2017 r. w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym
oraz Pomocy Postpenitencjarnej - Funduszu Sprawiedliwości4.
W 2024 roku weszła w życie istotna zmiana ww. rozporządzenia5. Zmiana, którą
przygotowało Ministerstwo Sprawiedliwości polegała na wprowadzeniu
do rozporządzenia przepisów ukierunkowanych na zwiększenie transparentności
procedur rozpatrywania ofert oraz na zmniejszeniu poziomu uznaniowości decyzji
o przyznaniu dotacji. Uchylony został także §11 rozporządzenia, który w przeszłości
stanowił o możliwości powierzenia dofinansowania na zadanie, które nie było objęte
programem lub naborem wniosków. W ten sposób została definitywnie wyeliminowana
możliwość zawierania umów o realizację zadania w ramach Funduszu Sprawiedliwości
w trybie poza ofertowym.
Po wejściu w życie ww. przepisów dotacje z Funduszu Sprawiedliwości mogą być
udzielane:
a) jednostkom zaliczanym do sektora finansów publicznych w drodze naboru
wniosków (§5 rozporządzenia),
b) jednostkom niezaliczanym do sektora finansów publicznych w drodze otwartego
konkursu ofert (§12 rozporządzenia).
3 ustawa z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2025 r. poz. 911)
4 Dz. U. z 2024 r. poz. 1605 ze zm.
5 Dz. U. poz. 1715; uzasadnienie nowelizacji: https://legislacja.gov.pl/projekt/12388357
-- 2 of 5 --
3
Ogłoszenia o naborach wniosków i konkursach ofert są publikowane w Biuletynie
Informacji Publicznej. Ogłoszenia określają m.in. rodzaj zadań powierzonych do realizacji,
podmioty uprawnione do aplikowania o środki z Funduszu Sprawiedliwości, wysokość
dotacji przeznaczonej na realizację zadań, terminy i warunki realizacji zadania, kryteria
oceny ofert oraz liczbę punktów możliwych do uzyskania za poszczególne kryteria, wykaz
dokumentów, które należy dołączyć do wniosku/oferty. Złożone wnioski/oferty
poddawane są ocenie formalnej i merytorycznej. Umowy dotacji są zawierane w oparciu
o wnioski/oferty, które w procedurze oceny uzyskały największą liczbę punktów.
Zatem w obecnym stanie prawnym jedynym trybem udzielenia dotacji z Funduszu
Sprawiedliwości jednostkom niezaliczanym do sektora finansów publicznych jest konkurs
ofert, mający charakter otwarty i konkurencyjny. Dysponent Funduszu Sprawiedliwości
nie ma możliwości przekazania dotacji na rzecz konkretnego podmiotu/konkretnej grupy
podmiotów innych niż wyłonione w drodze otwartego konkursu ofert. Takie działanie
stałoby w sprzeczności z przepisami prawa, które nie dopuszczają udzielania ze środków
Funduszu Sprawiedliwości dotacji podmiotowych.
Ad 2 i 3
W Ministerstwie Sprawiedliwości dostrzegamy potrzebę zapewnienia systemowych
rozwiązań, które pozwolą na profesjonalne i celowe świadczenie pomocy skierowanej
do dzieci i młodzieży.
Wspomniane wyżej konkursy na wsparcie miejsc przyjaznych dla dzieci i młodzieży
stanowiły pierwszy etap likwidowania przez Ministerstwo Sprawiedliwości luk w obszarze
wspierania tych grup społecznych ze środków Funduszu Sprawiedliwości.
Obecnym priorytetem Ministerstwa Sprawiedliwości jest przeprowadzenie konkursów
na wyłonienie podmiotów, które będą prowadzić punkty pomocy pokrzywdzonym
przestępstwem w ramach ogólnopolskiej Sieci6. Ogłoszenie o pierwszym konkursie
6 Dotychczasowa lista punktów tworzących Sieć:
https://www.funduszsprawiedliwosci.gov.pl/pl/znajdz-osrodek-pomocy/
-- 3 of 5 --
4
ukazało się 1 września 2025 roku i przewiduje pulę 120 mln złotych na pomoc
pokrzywdzonym7.
Dodatkowo, w Ministerstwie Sprawiedliwości jest realizowany międzynarodowy projekt
partnerski pt.: Wzmocnienie reakcji na przemoc wobec dzieci poprzez lepiej
poinformowaną politykę i zwiększony potencjał instytucjonalny z udziałem National
Authority for the Protection of Children Rights and Adoption (Autoritatea Națională
Pentru Protecția Drepturilor Copilului și Adopție) w Rumunii oraz UNICEF.
Projekt jest finansowany w ramach Instrumentu Wsparcia Technicznego (TSI) ze środków
Komisji Europejskiej i ma się przyczynić do poprawy bezpieczeństwa dzieci w Polsce
i Rumunii poprzez wzmocnioną reakcję władz na zapobieganie i zwalczanie przemocy
wobec dzieci. Projekt przewiduje m.in. kompleksowe mapowanie usług w Polsce
dla dzieci-pokrzywdzonych przemocą, ocena ram prawnych i ocena potencjału w celu
sporządzenia mapy dostępności, zasięgu, rozmieszczenia geograficznego, specjalizacji
i dostępności istniejących usług i struktur zapewniających wsparcie dla dzieci będących
pokrzywdzonymi przemocą. Przeanalizowane zostaną również różne modele koordynacji
i finansowania usług dla dzieci. W wyniku tego działania w tym przeprowadzenia analizy
i przeglądu prawnego w zakresie oceny prawnych możliwości multidyscyplinarnej
współpracy między różnymi sektorami i instytucjami, ich ról i obowiązków ma powstać
raport analityczny, który będzie stanowił podstawę dla wypracowania standardów
planowanych do wdrożenia dla Centrów Pomocy dla Dzieci/Barnahusów jako
ogólnokrajowego rozwiązania wspierającego dzieci pokrzywdzone przemocą
ze szczególnym naciskiem na opracowanie zaleceń dotyczących zmian prawnych
i budowania potencjału odpowiednich specjalistów.
W celu zidentyfikowania dobrych praktyk Unii Europejskiej do ewentualnej adaptacji
w Polsce, planowana jest także realizacja przeglądu dobrych praktyk dotyczących
sposobów zintegrowanego i interdyscyplinarnego reagowania w państwach
członkowskich UE na przypadki przemocy wobec dzieci. Przegląd ten będzie stanowił
7 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/120-mln-zl-na-pomoc-pokrzywdzonym--rusza-
konkurs-dla-organizacji-pozarzadowych
-- 4 of 5 --
5
podstawę do wypracowania najlepszego modelu dla usług systemu reagowania
na przemoc wobec dzieci w tym tworzenia stabilnej interdyscyplinarnej sieci Centrów
Pomocy Dzieciom w Polsce. Bezpośrednim rezultatem działań projektowych ma być
opracowanie zestawu zaleceń/rekomendacji obejmujących m.in. obszary zarządzania,
koordynacji i podejścia multidyscyplinarnego, prawodawstwa, mechanizmów
finansowania, usług reagowania, stosowanych narzędzi, rodzajów zatrudnionego
personelu oraz jego umiejętności, kwalifikacji i kompetencji, potrzeb w zakresie rozwoju
zawodowego, ciągłej oceny i monitorowania co pozwoli na ukierunkowanie dalszych prac
w zakresie opracowania podstaw prawnych i organizacyjnych funkcjonowania Centrów
Pomocy dla Dzieci typu Barnahus w Polsce.
W wyniku procedury konkursowej ogłoszonej i przeprowadzonej przez UNICEF, został
wyłoniony wykonawca zadania polegającego na przeprowadzeniu mapowania usług
dostępnych w Polsce dla dzieci pokrzywdzonych przemocą. Obecnie, na zlecenie Fundacji
Dajemy Dzieciom Siłę, realizowana jest kompleksowa analiza obejmująca również ocenę
ram prawnych oraz potencjału i kompetencji profesjonalistów świadczących pomoc
dzieciom. Zakończenie prac planowane jest na luty 2026 roku.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --