Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-5.054.6.2025
Warszawa, 28 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10775 Posła na Sejm RP Pana Wojciecha Szaramy,
w sprawie zwiększenia nakładów na infrastrukturę wodno-kanalizacyjną w dorzeczu Odry
(dalej: „interpelacja”), stosownie się do poruszonych zagadnień uprzejmie przekazuję
poniższe informacje.
W odniesieniu do zwiększenia limitu wydatków budżetowych na inwestycje wodno-
kanalizacyjne w dorzeczu Odry w latach 2026–2029 informuję, że Narodowy Fundusz
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: „NFOŚiGW”) planuje uruchomienie
programu priorytetowego „Gospodarka wodno-ściekowa poza granicami aglomeracji”
(dalej: „program”).
Celem programu jest poprawa stanu gospodarki wodno-ściekowej na terenach poza
aglomeracjami ujętymi w Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych
(dalej: „KPOŚK”). Program, którego budżet zaplanowano na 100 mln zł, będzie
realizowany w latach 2025–2030. Był on przedmiotem konsultacji społecznych, które
trwały od 19 lutego do 12 marca 2025 r. Szczegółowych informacji dotyczących programu
oraz wyników konsultacji może udzielić NFOŚiGW lub Minister Klimatu i Środowiska,
sprawujący nadzór nad NFOŚiGW.
Ponadto informuję, że inwestycje w gospodarce ściekowej, oprócz środków własnych
gmin, mogą być finansowane z wielu źródeł publicznych – zarówno krajowych,
jak i zagranicznych – oraz ze środków prywatnych. Obecne mechanizmy finansowe
umożliwiają realizację przedsięwzięć zarówno w aglomeracjach ujętych w KPOŚK,
jak i poza nimi.
Aktualnie jednostki samorządu terytorialnego mogą korzystać m.in. z następujących
źródeł finansowania dedykowanych gospodarce ściekowej:
1. Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
(aglomeracje o RLM co najmniej 15 000);
2. Programy Regionalne 2021-2027 (aglomeracje o RLM od co najmniej 2 000 RLM
do poniżej 15 000 RLM);
3. Program Priorytetowy NFOŚiGW 1.1 Gospodarka wodno-ściekowa
w aglomeracjach;

-- 1 of 4 --

2
4. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (na obszarach poza granicami
aglomeracji);
5. Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (na obszarach
poza granicami aglomeracji);
6. Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności:
 Inwestycja B3.1.1. Inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodno-ściekową
na terenach wiejskich;
 Inwestycja B3.4.1. Inwestycje na rzecz zielonej transformacji miast;
7. Wsparcie z budżetu państwa na podstawie ustawy o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego;
8. Partnerstwo Publiczno-Prywatne;
9. Programy Interreg;
10. Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast;
11. Rządowy program rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych
na lata 2024-2030;
12. PFR Fundusz Inwestycji Samorządowych FIZAN;
13. Samorządowy Fundusz Pożyczkowy;
14. Międzynarodowe Instytucje Finansowe (Europejski Bank Inwestycyjny,
Bank Rozwoju Rady Europy, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju).
Zestawienie źródeł finansowania gospodarki ściekowej, zarówno w aglomeracjach
objętych KPOŚK, jak i poza nimi, zostało zamieszczone na stronie internetowej
Ministerstwa Infrastruktury:
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/finansowanie-gospodarki-sciekowej
Ministerstwo Infrastruktury zwróciło się również do ministerstwa właściwego do spraw
budżetu państwa oraz finansów publicznych o dodatkowe informacje dotyczące
finansowania inwestycji wodno-kanalizacyjnych w dorzeczu Odry.
W odpowiedzi Ministerstwo Finansów i Gospodarki poinformowało, że z dniem
25 października 2024 r. weszła w życie ustawa z 1 października 2024 r. o dochodach
jednostek samorządu terytorialnego, która zmieniła zasady finansowania JST,
wprowadzając regulacje zapewniające stabilny system finansowania oraz systemowy
wzrost dochodów jednostek samorządu. W ustawie uwzględniono specyfikę
poszczególnych kategorii JST (gmin, miast na prawach powiatu, powiatów i województw),
odnosząc się nie tylko do różnic dochodowych, lecz także do potrzeb wydatkowych
wynikających z realizowanych zadań. Głównym źródłem dochodów JST są udziały
w podatkach dochodowych, a subwencja z budżetu państwa ma charakter uzupełniający.
Od 2025 r. dochody samorządów będą rosły w sposób przewidywalny, niezależnie
od doraźnego wsparcia finansowego. Każdy samorząd otrzyma w 2025 r. wyższe dochody.
Łączny skutek finansowy nowej ustawy oznacza wzrost dochodów JST o 24,8 mld zł
w stosunku do stanu, który obowiązywałby przy poprzednich regulacjach.
W perspektywie dekady wzrost ten szacowany jest na ponad 345 mld zł. JST samodzielnie
zdecydują, na jakie zadania przeznaczą dodatkowe środki.

-- 2 of 4 --

3
Ponadto stosownie do art. 34 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
w budżecie państwa tworzy się rezerwę na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu
terytorialnego w wysokości stanowiącej równowartość 1% kwoty potrzeb finansowych
ustalonych dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego. Tak ustaloną kwotę
zwiększa się o kwotę 700 000 tys. zł. Rezerwą tą dysponuje minister właściwy do spraw
finansów publicznych.
Środki ww. rezerwy mogą być przeznaczone dla jednostek samorządu terytorialnego
realizujących zadania bieżące lub inwestycyjne w obszarze:
1) oświaty, w szczególności w przypadku wzrostu zakresu zadań oświatowych
w stosunku do zakresu zadań przyjętego do obliczenia potrzeb oświatowych
na rok budżetowy;
2) budowy, przebudowy, remontu, utrzymania lub ochrony dróg publicznych,
którymi zarządzają jednostki samorządu terytorialnego;
3) pomocy społecznej;
4) innych zadań publicznych, których realizacja jest szczególnie uzasadniona
względami społecznymi lub gospodarczymi.
1) Środki rezerwy mogą być przeznaczone także dla:
2) jednostek samorządu terytorialnego, w których dochody w przeliczeniu
na jednego mieszkańca są niższe od średnich dochodów w przeliczeniu
na jednego mieszkańca danej kategorii jednostek samorządu terytorialnego;
3) jednostek samorządu terytorialnego:
a. w majątku których wystąpiły straty w wyniku nieprzewidzianych zdarzeń,
b. udzielających pomocy repatriantom i członkom ich rodzin.
Podziału rezerwy dokonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych
w porozumieniu z ministrem właściwym w zakresie danego obszaru, po uzgodnieniu
z reprezentacją jednostek samorządu terytorialnego:
1) obszarów i przypadków, według których rozdzielane będą środki rezerwy,
spośród obszarów, o których mowa wyżej;
2) wielkości środków rozdzielanych na poszczególne obszary, o których mowa wyżej.
Podział środków rezerwy na poszczególne jednostki samorządu terytorialnego
jest dokonywany na podstawie szczegółowych kryteriów podziału rezerwy ustalonych
przez ministra właściwego w zakresie danego obszaru w uzgodnieniu z ministrem
właściwym do spraw finansów publicznych oraz reprezentacją jednostek samorządu
terytorialnego.
W tym miejscu należy zauważyć, że do środków omawianej rezerwy stosuje
się odpowiednio przepis art. 9 ust. 2 obecnej ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, co oznacza, iż o przeznaczeniu środków otrzymanych również z tytułu tej
rezerwy decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące przeznaczenia znaczących środków krajowych
i unijnych na rozbudowę oczyszczalni ścieków oraz systemów kanalizacji sanitarnej
w miejscowościach położonych w bezpośredniej bliskości dorzecza Odry, jak również
na pytanie o programy wsparcia dla samorządów zmagających się z trudnościami
finansowymi, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Infrastruktury nie dysponuje
funduszami umożliwiającymi uruchomienie dodatkowego mechanizmu wsparcia

-- 3 of 4 --

4
samorządów w tym zakresie. Ministerstwo nie pełni także funkcji instytucji zarządzającej
żadnym z obowiązujących mechanizmów finansowania sektora gospodarki ściekowej”.
Uwzględniając jednak potrzebę dalszych inwestycji, wsparcie zostało zapewnione
w ramach środków unijnych, m.in. w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania
Odporności. Na poziomie krajowym NFOŚiGW planuje uruchomienie wspomnianego
programu „Gospodarka wodno-ściekowa poza granicami aglomeracji”.
Ponadto Ministerstwo Infrastruktury prowadzi prace legislacyjne nad projektem ustawy
o zmianie niektórych ustaw wspierających bezpieczeństwo i zrównoważony rozwój rzeki
Odry (UD96).
Zgodnie z art. 2a ust. 2 projektu minister właściwy do spraw gospodarki wodnej określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółową listę inwestycji wraz z ich lokalizacją w obszarze
dorzecza Odry, które będą kwalifikowane jako inwestycje dla Odry. Przy ustalaniu listy
inwestycji uwzględniany będzie ich wpływ na poprawę środowiska, ochronę zasobów,
bezpieczeństwo przeciwpowodziowe oraz warunki korzystania z wód.
Projekt ustawy wprowadza nowe upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia,
które dotychczas nie funkcjonowało w porządku prawnym. Prowadzenie prac nad tym
rozporządzeniem uzależnione będzie od wejścia w życie ustawy UD96.
Łączę wyrazy szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.

-- 4 of 4 --