Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 27 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: BM.zp.058.18.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 10773.
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 10773 złożoną przez posła na Sejm RP Pana Jarosława
Sachajko w sprawie zaniechań obecnego rządu w zakresie ochrony interesów
polskiego rolnictwa w kontekście porozumienia z Mercosur, umowy z Ukrainą
oraz bezpieczeństwa żywnościowego Polski i UE, przedstawiam poniżej stosowne
informacje opracowane w porozumieniu z Ministrem Finansów i Gospodarki.
1. Dlaczego Polska podczas prezydencji w Radzie UE nie zbudowała mniejszości
blokującej porozumienia z państwami Mercosur, w których stolicach
europejskich był Pan Premier, aby przekonać te rządy do zablokowania
umowy z Mercosur?
Uprzejmie informuję, że po ogłoszeniu 6 grudnia 2024 r. zakończenia negocjacji
umowy UE-Mercosur w Komisji Europejskiej (KE) trwają prace prawno-lingwistyczne
celem przygotowania wniosku do Rady UE i Parlamentu Europejskiego
o zatwierdzenie umowy UE-Mercosur. Razem z ww. wnioskiem KE powinna również
przedstawić skonsolidowany tekst umowy w językach urzędowych państw
członkowskich UE. Po złożeniu ww. wniosku zostanie wypracowane formalne
stanowisko Rządu RP. Jego przygotowanie będzie koordynować Ministerstwo
Finansów i Gospodarki (MFiG), tj. resort wiodący w sprawach polityki handlowej,

-- 1 of 22 --

a inne resorty, w tym Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW), będą
konsultowane.
Podczas prezydencji Polski w Radzie UE przedstawiciele rządu polskiego wielokrotnie
omawiali kwestie Umowy o partnerstwie UE-Mercosur z szeregiem państw
członkowskich UE zarówno na poziomie premiera, ministerialnym, jak i eksperckim.
Polska konsekwentnie prezentowała stanowisko spójne z uchwałą Rady Ministrów
z 26 listopada 2024 roku, wskazujące, że dotychczasowy kształt negocjowanej umowy
handlowej pomiędzy Unią Europejską a państwami Mercosur nie bierze pod uwagę
potrzeby zbalansowanego podejścia do konkurencyjności gospodarczej UE,
uwzgledniającego interesy sektora rolnego. W szczególności, Polska wskazywała
na konieczność zapewnienia równych warunków konkurencji oraz dostosowania
klauzul ochronnych do specyfiki sektora rolnego oraz podnoszono kwestie budowy
europejskiego wymiaru bezpieczeństwa żywnościowego.
Odnośnie do kontaktów z przedstawicielami państw członkowskich UE zwracamy
uwagę, że zgodnie z obowiązującym podziałem kompetencji MRiRW nie ma roli
wiodącej w prezentacji na forum UE stanowiska Rządu RP w sprawie umowy
UE-Mercosur ani w uzgadnianiu z innymi państwami członkowskimi stanowisk
rządowych w tej sprawie. Działania MRiRW mają w tym obszarze funkcję wspierającą
względem Prezesa Rady Ministrów oraz Ministra Finansów i Gospodarki, który
kompetencyjnie odpowiada za ten obszar.
Uwzględniając ww. uwarunkowania i podział kompetencji, ówczesny minister
rolnictwa i rozwoju wsi Cz. Siekierski prezentował zastrzeżenia MRiRW do umowy UE-
Mercosur m.in. w czasie rozmowy z komisarzem ds. handlu i bezpieczeństwa
gospodarczego M. Šefčovičem w lutym 2025 r. oraz w rozmowach ze swoimi
odpowiednikami z państw członkowskich UE.
Ponadto, kierownictwo ówczesnego Ministerstwa Rozwoju i Technologii (MRiT)
odbyło szereg spotkań w sprawie ww. umowy ze swoimi odpowiednikami z Francji,
Austrii, Rumunii, Belgii, Włoch, Cypru, Litwy, Bułgarii, Niemiec, Niderlandów, Irlandii.
Umowa ta była również wielokrotnie omawiana przez kierownictwo polskiego
ministerstwa spraw zagranicznych oraz przez b. ministra ds. europejskich z ich
odpowiednikami. Jednocześnie, Minister Krzysztof Paszyk omawiał sprawy tej umowy

-- 2 of 22 --

z Komisarzem UE ds. Handlu Marošem Šefčovičem. Zgodnie z wiedzą przedstawicieli
MFiG, Premier Donald Tusk bezpośrednio rozmawiał w sprawie tej umowy ze swoimi
odpowiednikami (m.in. z Hiszpanii i Włoch) w celu przekonania tych państw
do poparcia stanowiska Polski i Francji dotyczącego przedmiotowej umowy.
Polska również współpracuje blisko z Francją w celu zbudowania mniejszości
blokującej wobec tej umowy lub w celu uzyskania poparcia dla takiej jej modyfikacji,
aby gwarantowała ona wystarczającą ochronę unijnego rynku przed nadmiernym
eksportem produktów rolno-spożywczych z krajów Mercosur. Przykładowe działania
w ramach tej współpracy obejmują:
 rozmowy Ministra Czesława Siekierskiego z Minister Rolnictwa Francji
A. Genevard – 22 listopada 2024 r., 25 lutego 2025 r., 16-17 czerwca 2025 r.
oraz 25 czerwca 2025 r., w czasie których ministrowie podkreślili sprzeciw
wobec umowy UE-Mercosur oraz każdorazowo podtrzymali chęć dalszej
współpracy. Razem z Francją opowiadamy się przede wszystkim
za uwzględnieniem w umowie UE-Mercosur odpowiednich mechanizmów
ochronnych dostosowanych do specyfiki sektora rolnego;
 udział w dniu 3 kwietnia br. przedstawicieli Polski (reprezentacja MRiT)
w spotkaniu ministrów UE ds. europejskich Francji, Austrii, Rumunii, Belgii,
Włoch, Cypru, Litwy i Bułgarii poświęconym umowie UE-Mercosur, którego
celem było uzyskanie informacji na temat ewentualnego poparcia lub braku
poparcia tych państw dla zawarcia umowy UE-Mercosur oraz przekonanie tych
państw do konieczności zablokowania tej umowy lub takiej jej modyfikacji, aby
gwarantowała ona skuteczną ochronę unijnego rynku rolnego;
 opracowanie w czerwcu br. przez Francję i Polskę dokumentu roboczego
skierowanego do wszystkich państwa członkowskich UE, szczegółowo
informującego o zastrzeżeniach wobec tej umowy w zakresie rolnictwa
i konieczności jej modyfikacji w celu zagwarantowania skutecznej ochrony
unijnego rynku rolnego;
 opublikowanie w dniu 7 lipca br. - na stronie francuskiego MSZ1 – wspólnego
komunikatu Ministra Adama Szłapki i francuskiego ministra ds. europejskich,
1 https://www.diplomatie.gouv.fr/en/french-foreign-policy/economic-diplomacy foreign-
trade/news/2025/article/the-eu-mercosur-agreement-has-to-be-complemented-in-order-to-
effectively

-- 3 of 22 --

p. Benjamina Haddada, wzywającego m.in. do zastosowania w umowie
z Mercosur specjalnych środków ochronnych gwarantujących skuteczną
ochronę unijnego rynku rolnego.
Jak wskazaliśmy na wstępie, prace wewnętrzne w KE trwają i w czasie polskiej
prezydencji w Radzie UE nie przedstawiła ona wniosku o zatwierdzenie umowy,
a co za tym idzie sprawa nie była formalnie bezpośrednio dyskutowana
na posiedzeniach Rady. Występując jednak w roli prezydencji w Radzie ds. Rolnictwa
i Rybołówstwa (AGRIFISH), Minister Cz. Siekierski zorganizował dwie debaty
dotyczące kwestii rolnych związanych z handlem. W toku tych debat ministrowie
rolnictwa z państw członkowskich UE prezentowali swoje stanowiska w bieżących
tematach, w tym na temat umowy UE-Mercosur. Stanowiska podobne do Polski
i Francji mają ministrowie rolnictwa Węgier i Austrii. Poważne zastrzeżenia do umowy
UE-Mercosur zgłaszane są też przez Rumunię, Włochy, Holandię oraz Belgię. Z kolei
szereg innych krajów członkowskich, takich jak Hiszpania i Portugalia, Szwecja,
Finlandia, Niemcy, Czechy prezentuje silne wsparcie dla szybkiego zatwierdzenia
i wejścia w życie umowy.
Administracja polska przy każdej nadarzającej się okazji informuje przedstawicieli
pozostałych państw członkowskich UE oraz przekonuje ich do poparcia stanowiska
Polski w sprawie umowy UE-Mercosur. Przedstawiciele MRiT szczegółowo
poinformowali o zgłaszanych przez Polskę zastrzeżeniach również przedstawicieli
Danii, która przejęła przedstawicielstwo w Radzie UE w drugiej połowie 2025 r.
Podsumowując, Polska nie ustaje w wysiłkach związanych z przekonywaniem państw
członkowskich UE do potrzeby wprowadzenia zmian do umowy, które zabezpieczą
interesy polskiego i europejskiego rolnictwa.
Przypominam również, że temat umowy UE-Mercosur, w tym zastrzeżeń MRiRW
do niej, został szczegółowo zaprezentowany w czasie posiedzenia sejmowej Komisji
Rolnictwa i Rozwoju Wsi 10 lipca 2025 r.
2. Czy rząd uczestniczył w pracach nad nową umową handlową z Ukrainą,
zwrócę uwagę, że był to okres naszej prezydencji? Jeśli nie – dlaczego?

-- 4 of 22 --

W połowie maja 2024 r. MRiT wypracowało w trybie konsultacji międzyresortowych
Stanowisko Rządu RP ws. pogłębienia wzajemnej liberalizacji handlu na podstawie art.
29 Układu o stowarzyszeniu UE – Ukraina. W rezultacie przyjęcia tego stanowiska
przez Komitet do Spraw Europejskich 22 maja 2024 r., postulaty w nim zawarte były
następnie przekazywane zarówno na szczeblu prac technicznych właściwych
dla spraw polityki handlowej i rolnej UE, jak i na szczeblu prac kierownictwa MRiT oraz
MRiRW, które na bieżąco komunikowało polskie stanowisko w licznych kontaktach
zewnętrznych m.in. z instytucjami UE, jak i ze stroną ukraińską. Relacje handlowe
UE-Ukraina i wrażliwości z nimi związane, były przedmiotem agend spotkań
i posiedzeń przed, w trakcie oraz po zakończeniu sprawowania przez Polskę
przewodnictwa w Radzie UE.
30 czerwca 2025 r. KE poinformowała o zakończeniu negocjacji nad porozumieniem
modernizującym Układ o stowarzyszeniu.
Ogłoszone przez KE porozumienie z Ukrainą po negocjacjach w oparciu o art. 29
Układu o stowarzyszeniu UE-Ukraina (Układ) nie stanowi jednostronnej liberalizacji
warunków importu z Ukrainy wprowadzonej przez UE. Charakter jednostronnej
i pełnej liberalizacji importu z Ukrainy miały tzw. autonomiczne środki handlowe
(ATM), które obowiązywały w okresie od czerwca 2022 r. do czerwca 2025 r.
Co prawda dzięki staraniom m.in. Polski w ostatnim okresie obowiązywania środków
ATM (czerwiec 2024 r. – czerwiec 2025 r.) zostały one uzupełnione o wzmocnione
mechanizmy ochronne, jednak nie zmieniło to ich jednostronnego charakteru.
Negocjacje z art. 29 Układu w imieniu UE prowadziła Komisja Europejska (zgodnie
z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wspólna polityka handlowa należy
do wyłącznych kompetencji UE). Polska jako jedno z pierwszych państw
członkowskich UE, już w czerwcu 2024 r. przekazała do KE postulaty na negocjacje
z Ukrainą w oparciu o art. 29 Układu w sprawie przeglądu warunków handlu.
Przypominaliśmy następnie nasze postulaty na różnych szczeblach, w tym w czasie
prezydencji. Minister Cz. Siekierski przypomniał je m.in. w czasie rozmowy
z komisarzem ds. handlu i bezpieczeństwa gospodarczego M. Šefčovičem w lutym
2025 r.
Zgodnie z postulatami, wskazywaliśmy m.in. na konieczność odejścia
od jednostronnych środków ATM na rzecz wzajemnej liberalizacji i oparcia relacji
handlowych UE-Ukraina o postanowienia Układu, które zapewniają ochronę celną

-- 5 of 22 --

rynków UE wrażliwych produktów rolnych. Powrót do warunków handlu
wynikających z Układu nastąpił po wygaśnięciu środków ATM 5 czerwca 2025 r.,
a ogłoszone 30 czerwca 2025 r. porozumienie zakłada realizację zasady wzajemności.
Porozumienie zakłada zarówno poprawę dostępu do rynku UE dla importu z Ukrainy,
jak również poprawę dostępu do rynku ukraińskiego dla eksportu z UE, w tym z Polski
(m.in. mięsa wieprzowego, drobiowego, produktów mleczarskich). Dodatkowe
koncesje dla Ukrainy polegają głównie na zwiększeniu wielkości kontyngentów
taryfowych (TRQs) wynikających z Układu. Proponowane wzrosty TRQs w przywozie
z Ukrainy cukru, mięsa drobiowego, miodu, jaj - choć znaczące – to jednak są wciąż
na niższym poziomie niż bezcłowe ilości, które były dopuszczone w ramach
automatycznego mechanizmu ochronnego funkcjonującego w ramach środków ATM
w okresie czerwiec 2024 r. -czerwiec 2025 r. Proponowana kwota 100 tys. ton
w imporcie cukru jest wciąż ponad 2,5 razy niższa niż wielkość progowa (262,7 tys.
ton) powodująca aktywację mechanizmu ochronnego w ramach ATM w 2024 r. i blisko
5 razy niższa niż wielkość importu cukru z Ukrainy do UE w 2023 r. Jeśli w ramach
zwiększonych kwot nastąpi wzrost importu z Ukrainy do UE zagrażający stabilności
rynkowej porozumienie przewiduje możliwość czasowego wycofania dodatkowych
preferencji tj. powrotu do poziomu kontyngentów obowiązujących obecnie.
Do uruchomienia tego mechanizmu ochronnego wystarczy stwierdzenie zakłóceń
rynkowych powodowanych przez import na poziomie pojedynczych państw
członkowski UE a nie koniecznie całej UE. Pewnym mankamentem tego mechanizmu
jest brak możliwości jego wykorzystania w imporcie z Ukrainy produktów, takich jak
owoce miękkie, rzepak czy kukurydza, dla których unijne cła są w pełni
zliberalizowane.
Nowe koncesje dla Ukrainy mają zostać uwarunkowane dostosowaniem ukraińskiego
ustawodawstwa do unijnych standardów produkcji w zakresie pestycydów,
dobrostanu zwierząt oraz leków weterynaryjnych do 2028 r. Ukraina ma co roku
raportować wypełnianie tego zobowiązania. Uwarunkowanie oznacza, że w razie
braku ww. dostosowania dodatkowe koncesje dla Ukrainy mogą zostać wycofane.
Uwzględnienie w porozumieniu mechanizmu ochronnego oraz powiązanie
porozumienia z dostosowaniem Ukrainy do unijnego dorobku prawnego były
postulatami Polski i zostały częściowo zrealizowane. Zrealizowany został również
postulat utrzymania cen wejścia w imporcie z Ukrainy niektórych owoców i warzyw.

-- 6 of 22 --

System cen wejścia, który był zawieszony od czerwca 2022 r. do czerwca 2025 r.,
zapobiega importowi po zaniżonych cenach.
Przypominamy również, że sprawa ogłoszonego 30 czerwca 2025 r. porozumienia
z Ukrainą była szczegółowo prezentowana na już wcześniej wspomnianym
posiedzeniu sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi 10 lipca 2025 r.
3. Czy rząd planuje wprowadzenie jednostronnej blokady importu ukraińskiej
żywności tak jak to uczynił rząd PIS?
W odniesieniu do przywozu produktów rolno-spożywczych z Ukrainy informuję,
że od połowy kwietnia 2023 r. obowiązuje zakaz importu z Ukrainy do Polski pszenicy,
kukurydzy, rzepaku i słonecznika, tj. produktów, które w największych ilościach były
importowane do Polski z tego kierunku po wybuchu wojny, destabilizując krajowy
rynek. Zakaz ten został przedłużony na mocy rozporządzenia Ministra Rozwoju
i Technologii z 15 września 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1898) oraz rozszerzony na
niektóre produkty przetwórstwa zbóż, rzepaku i słonecznika. Zakaz ten obowiązuje
bezterminowo. Możliwy jest jedynie tranzyt ww. produktów z Ukrainy przez
terytorium naszego kraju, który kończy się poza terytorium Polski lub w portach
bałtyckich. Nadzór nad tranzytem pełni Krajowa Administracja Skarbowa, która
monitoruje tranzyty w systemie NCTS2 (nowy skomputeryzowany system tranzytowy)
oraz ma wiedzę o terminie dostarczenia towarów do miejsca przeznaczenia czy też
docelowym urzędzie celnym, do którego przesyłka ma być dostarczona. Od momentu
wprowadzenia zakazu przywozu do Polski niektórych produktów rolnych
pochodzących z terytorium Ukrainy, organy celne nie wyraziły zgody, aby towary
te zostały dopuszczone do obrotu na terytorium kraju. Wprowadzony przez Polskę od
września 2023 r. zakaz jest kwestionowany przez Komisję Europejską oraz Ukrainę
pod względem zgodności z przepisami UE, Układem o stowarzyszeniu UE-Ukraina oraz
zasadami WTO.
Działania kontrolne w odniesieniu do importu z krajów trzecich realizowane są nie
tylko przez organy celne, ale także przez inne służby/inspekcje graniczne,
tj. Granicznego Lekarza Weterynarii, Granicznego Inspektora Sanitarnego, Oddziały
Graniczne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa,
Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Każda
z ww. służb ma określony zakres kompetencji i sposób funkcjonowania, wynikający

-- 7 of 22 --

z obowiązujących regulacji prawnych. Kontrole realizowane są zgodnie z przepisami
krajowymi i unijnymi.
Ponadto – zgodnie z informacjami przekazanymi przez MFiG – uprzejmie informuję,
że jeżeli zajdzie taka potrzeba, rząd podejmie stosowne działania zgodne
z obowiązującym prawem. Jednocześnie zwracamy uwagę, że wprowadzony zakaz
przywozu z Ukrainy produktów rolnych ma wpływ na całą polską gospodarkę, w tym
np. na sektor transportowy lub sektor przetwórczy, który zwraca rządowi uwagę,
że produkcja szeregu produktów rolnych w Polsce jest zbyt niska na jego potrzeby.
Polski sektor przetwórczy jest często zmuszony do zakupu produktów rolnych
pochodzących z Ukrainy, które najpierw zostały przewiezione na terytorium innych
państw członkowskich UE, a później – zgodnie z zasadami jednolitego rynku –
przywożone do Polski, z tym, że te produkty są o wiele droższe, co obniża
konkurencyjność tego sektora.
4. Dlaczego rząd nie wspiera projektu ustawy „lokalna półka” oraz ustawy
zakazującej skupu płodów rolnych poniżej kosztów produkcji?
Przepisy projektu ustawy o sprzedaży detalicznej (ustawa „lokalna półka”) zobowiązują
sprzedawców żywności (jednostki handlu detalicznego o powierzchni powyżej
250 m2) do sprzedaży nie mniej niż 2/3 produktów lokalnych (produkt
wyprodukowany na terytorium RP) w kategorii: owoce i warzywa, mięso i produkty
mięsne, mleko i produkty mleczne, pieczywo. W pierwszej kolejności sprzedawcy
mieliby zaopatrywać się u wytwórców z powiatu i powiatów przyległych, w drugiej
kolejności z województw i województw do niego przyległych, w trzeciej kolejności
z województw przyległych do województw przyległych.
W opinii Pana Posła wdrożenie przedmiotowej regulacji ograniczyłoby napływ
importowanej żywności. Należy jednak zauważyć, że Polska jest wiodącym
producentem żywności w UE, w tym owoców, mięsa (drób, wieprzowina), przetworów
mlecznych. Polska jest na 6. miejscu wśród największych eksporterów artykułów
rolno-spożywczych w całej UE i na 3. miejscu spośród państw UE, które mają
najwyższy, dodatni bilans handlowy. Około 40 proc. krajowej produkcji sprzedanej
sektora żywnościowego eksportowane jest za granicę, a 3/4 trafia na rynek UE.
Wpływy uzyskane ze sprzedaży towarów żywnościowych na rynku UE w 2024 r.
osiągnęły 39,5 mld EUR. Największe przychody z eksportu do UE w 2024 r. uzyskano

-- 8 of 22 --

ze sprzedaży do Niemiec (13,6 mld EUR), Francji (3,3 mld EUR), Niderlandów (3 mld
EUR), Włoch (2,6 mld EUR) i Czech (2,6 mld EUR).
Dzięki dostępowi do wspólnego rynku UE, nastąpił dynamiczny rozwój polskiego
sektora rolno-spożywczego prowadzący do wzrostu produkcji rolnej i znaczących
nadwyżek eksportowych (zapewniających bezpieczeństwo żywnościowe w kraju
i państwach importujących polskie produkty). Silny jednolity rynek dający
konsumentom innych państw członkowskich dostęp do polskich produktów
żywnościowych ma tym samym fundamentalne znaczenie dla stabilności i dalszego
rozwoju produkcji żywności w Polsce.
W kontekście powyższych uwarunkowań rynkowych funkcjonowania polskiego
sektora żywnościowego należy rozpatrywać rozwiązania zawarte w projekcie ustawy
„lokalna półka”. W szczególności należy liczyć się z tym, że wdrożenie rozwiązań
ograniczających import z innych państw członkowskich stałoby się praktyką jaką
wzorem Polski zastosowałyby państwa, w których sprzedawane są obecnie polskie
produkty żywnościowe (m.in. w celu ochrony rodzimych producentów żywności).
W takiej sytuacji Polski eksport produktów rolno-spożywczych uległby znacznemu
zmniejszeniu, co prowadziłoby do destabilizacji krajowego sektora spożywczego.
Jak negatywne skutki może wywołać wprowadzenie ograniczeń w dostępie do rynków
eksportowych polscy producenci rolni doświadczyli np. w momencie wprowadzenia
embarga przez Rosję. Pojawiły się poważne trudności w sprzedaży wyprodukowanych
produktów, znaczący spadek cen, a tym samych spadek opłacalności produkcji.
Proponowane rozwiązania w zakresie ustawy „lokalna półka” mogłyby także wywołać
zakłócenia w zabezpieczeniu w żywność wielu placówek detalicznych, a tym samym
ograniczyłyby mieszkańcom danego regionu dostęp do pełnego asortymentu
i prowadziłyby do zwiększenia różnic cen poszczególnych produktów między
regionami.
Należy wskazać, że inicjatywy zmierzające do wprowadzenia obowiązku, aby markety
w swojej ofercie miały dany udział krajowych produktów rolno-spożywczych – były
już podejmowane przez inne państwa członkowskie, jak Czechy, Rumunia czy Słowacja
i były motywowane m.in. rosnącym importem z Polski. Za każdym razem inicjatywy
te były kwestionowane przez KE, jako niezgodne z przepisami prawa UE, w tym
swobodą przepływu towarów i swobodą przedsiębiorczości.

-- 9 of 22 --

Biorąc pod uwagę skalę produkcji rolno-spożywczej w Polsce, polskie produkty
żywnościowe są dziś w przeważającej większości na półkach sklepowych w naszym
kraju. Odzwierciedlają to dane Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji - udział
w sprzedaży produktów pochodzenia polskiego w sklepach wielkopowierzchniowych
w odniesieniu do np. mięsa to ponad 96%, przetworów mięsnych - 98%, mleka
i produktów mlecznych - 97%, warzyw i owoców - 76%.
Dodam, iż stanowisko do wprowadzenia przepisów ustawy zakazującej skupu płodów
rolnych poniżej kosztów produkcji zostało przestawione Panu Posłowi w odpowiedzi
na interpelację nr 10434 w sprawie konieczności wprowadzenia zakazu skupu produktów
rolnych poniżej kosztów produkcji na wzór hiszpańskiej ustawy "la ley de la cadena
alimentaria". Istnieje uzasadniona obawa, iż przedmiotowe rozwiązanie wzmacniałoby
pozycję rynkową dużych podmiotów (o zwykle niższych kosztach produkcji),
co prowadziłoby do wykluczenia z rynku wielu mniejszych producentów. Inną
prawdopodobną konsekwencją, gdyby takie rozwiązania zostały upowszechnione
w pozostałych państwach członkowskich UE, byłoby zaburzenie przepływów
handlowych skutkujące ograniczeniem możliwości eksportu polskich produktów.
To, że Polska jest znaczącym eksporterem produktów żywnościowych decyduje
nie tylko jakość, ale także konkurencyjne ceny.
5. Jakie inne działania krajowe zamierza podjąć rząd w celu zabezpieczenia
polskiego rynku przed zalewem taniej żywności spoza UE?
Decyzje dotyczące środków polityki handlowej w imporcie z krajów trzecich leżą
w sferze wyłącznych kompetencji instytucji UE, przy wiodącej roli KE. Kraj
członkowski nie powinien samodzielnie nakładać takich środków ani ich zmieniać.
Wprowadzanie przez pojedyncze kraje UE środków polityki handlowej
w imporcie z państw trzecich bez uzgodnień na forum UE niesie za sobą ryzyko
uruchomienia procedury naruszeniowej przed TSUE wobec takiego kraju.
Jak to zostało wskazane w odpowiedzi na pytanie 3, wprowadzony przez Polskę
we wrześniu 2023 r. zakaz przywozu z Ukrainy niektórych produktów sektora zbóż
i oleistych jest kwestionowany przez Komisję Europejską oraz Ukrainę pod względem
zgodności z przepisami UE i zobowiązaniami międzynarodowymi.

-- 10 of 22 --

Dlatego podejmowane przez Polskę działania, służące ochronie wrażliwych sektorów
rolnictwa przed negatywnymi skutkami importu spoza UE, polegają przede wszystkim
na aktywności na forum UE, zgłaszaniu naszych postulatów oraz na rozmowach
z partnerami unijnymi celem wpłynięcia na kształt decyzji podejmowanych na forum
UE. W naszych działaniach zwracamy uwagę m.in. na potrzebę większego
dostosowania produktów importowanych z krajów trzecich do standardów produkcji
obowiązujących w UE, zwłaszcza w zakresie zrównoważonego rozwoju (import
z krajów trzecich już obecnie musi spełniać unijne lub ekwiwalentne, nienegocjowalne
wymogi bezpieczeństwa żywności). Postulujemy też uwarunkowywanie preferencji
przyznawanych krajom trzecim w dostępie do rynku rolnego od spełniania przez nie
unijnych wymogów produkcji. Miałoby to znaczenie dla konkurencyjności polskich
i unijnych producentów.
Stawki celne i inne środki importowe stosowane w przywozie z krajów pozaunijnych
powinny być zgodne z międzynarodowymi zasadami handlu i dwustronnymi umowami
zawartymi z krajami trzecimi. W świetle zasad Światowej Organizacji Handlu (WTO)
stosowanie zakazów importu jest zasadniczo niedozwolone, poza określonymi,
nadzwyczajnymi sytuacjami (np. dla ochrony życia i zdrowia). Zgodnie z zasadami WTO
podstawowym instrumentem polityki handlowej, który może być stosowany dla
ochrony krajowych producentów przed konkurencją z importu, są cła importowe.
Jednocześnie umowy międzynarodowe nakładają ograniczenia co do swobody
ustalania stawek celnych. W świetle zobowiązań międzynarodowych UE powinna,
w normalnych warunkach handlu, stosować cła na poziomie nie wyższym od ich
poziomu związania zapisanego w umowach międzynarodowych. Wyższe cła lub
ograniczenia ilościowe importu mogą być ewentualnie zastosowane jako środek
ochronny, ale po spełnieniu określonych wymogów i przeprowadzeniu przez Komisję
Europejską stosownego postępowania ochronnego w stosunku do całej UE.
Nieprzestrzeganie tych zasad może prowadzić do zaskarżenia przez kraje trzecie takich
działań przed międzynarodowymi organami ds. rozstrzygania sporów i/lub retaliacji
w postaci wprowadzenia przez te kraje barier i utrudnień w dostępie do ich rynków
dla unijnego, w tym polskiego, eksportu.
Eksport jest ważny dla polskiego rolnictwa. W 2024 r. Polska odnotowała dodatnie
saldo w handlu zagranicznym artykułami rolno-spożywczymi na poziomie 17,9 mld

-- 11 of 22 --

EUR (77,2 mld PLN). Biorąc ww. pod uwagę uważamy, że w naszym interesie jest
dbanie o to, aby nie były podejmowane działania w polityce handlowej, które mogłyby
wywołać środki odwetowe partnerów handlowych i blokadę dostępu do ich rynków.
Ponadto zabiegamy na forum Unii Europejskiej, aby Ukraina, chcąc eksportować swoje
produkty rolno-spożywcze na rynek europejski, dostosowała prawo ukraińskie
do standardów produkcji w UE. Zgłaszane przez Polskę postulaty są częściowo
uwzględnione w projekcie porozumienia z Ukrainą na podstawie art. 29 Układu
o stowarzyszeniu UE-Ukraina (więcej szczegółów w odpowiedzi na pytanie 2).
6. Czy rząd wystąpił z formalnym protestem wobec planów likwidacji WPR?
Jeżeli tak to proszę o podanie szczegółów i wyniku.
Opublikowany przez Komisję Europejską 16 lipca 2025 r. komunikat w sprawie
Wieloletnich Ram Finansowych UE na lata 2028-2034 pokazuje, że Polska będzie
nadal w gronie największych beneficjentów unijnego budżetu i nie potwierdza tez
zawartych w interpelacji.
Podobnie wcześniejsze dokumenty dotyczące WPR oraz wieloletnich ram
finansowych (komunikat „Droga ku następnym wieloletnim ramom finansowym”
z 11 lutego 2025 r. oraz „Wizji dla rolnictwa i żywności” komunikat z 19 lutego 2025
r.) nie świadczą o likwidacji WPR. Wręcz przeciwnie. Dokument „Wizja dla rolnictwa
i żywności” jasno wskazuje na kluczową rolę WPR w przyszłości oraz podkreśla
jej znaczenie dla realizacji traktatowych celów UE.
Celem kolejnych WRF jest stworzenie nowoczesnego, bardziej elastycznego budżetu,
który będzie odpowiadać na współczesne i przyszłe wyzwania. Komisja Europejska
jednoznacznie zaznacza, że bezpieczeństwo i suwerenność żywnościowa
są elementami nienegocjowalnymi, co znajduje potwierdzenie w badaniach opinii
publicznej w państwach członkowskich.
KE zaproponowana, aby Wieloletnie Ramy Finansowe na lata 2028-2034 wynosiły
prawie 2 biliony euro, co stanowi 1,26 proc. dochodu narodowego brutto (DNB) UE.
Jest to więcej niż obecny budżet, który wynosi 1,13 proc. DNB bloku.
Wspólna Polityka Rolna i polityka spójności, które obecnie odpowiadają m.in.
za dotacje dla rolników i fundusze na rozwój dla uboższych regionów Europy przez

-- 12 of 22 --

około 500 oddzielnych programów finansowania, mają zostać połączone
w 27 „krajowych i regionalnych planów partnerstwa”. Łączne wydatki na te plany
wynosić mają 865 mld euro.
Propozycja włączenie WPR do jednego planu oznacza, że podział środków
na realizację poszczególnych celów WPR dokonywany będzie na poziomie krajowym.
Na poziomie krajowym zapadać będą zatem decyzje, co do poziomu finansowania
WPR, nie tylko ze środków UE, ale także uzupełnionych o wsparcie z budżetu państwa.
Z punktu widzenia rolników sposób finansowania działań na rzecz rolnictwa
nie powinien się zmienić. Dysponując odpowiednim budżetem można zaoferować
wsparcie rolników, niezależnie od tego, czy finansowanie WPR włączone będzie
w jeden fundusz, czy jej budżet będzie odrębny. W kolejnej wieloletniej perspektywie
finansowej UE na szeroko pojęte wsparcie związane z dochodami w rolnictwie KE
zaproponowała wydzielenie środków (tzw. ringfencing) na minimalnym poziomie
ok. 300 mld euro. Środki te wydane mogą być wyłącznie na: płatności bezpośrednie
związane i niezwiązane z produkcją, płatności ONW, płatności rolno-środowiskowo-
klimatyczne, wsparcie dla małych i młodych rolników, zarządzanie ryzykiem,
inwestycje realizowane przez rolników i właścicieli lasów.
W jednolitym funduszu są uwzględnione także środki na inne, znane z obecnej
perspektywy interwencje wspierające rozwój obszarów wiejskich. Interwencje te nie
będą objęte ww. „ringfencingiem”, czyli można je będzie wspierać także ze środków
identyfikowanych obecnie jako polityka spójności, nie tylko przez politykę rolną.
Do takich interwencji należą m.in.: instrument LEADER, transfer wiedzy, współpraca.
W ramach instrumentu LEADER można będzie realizować działania infrastrukturalne,
małe przetwórstwo i inne działania „wiejskie”.
Rolnictwo i przetwórstwo jako kluczowe obszary gospodarki uzyskają także dostęp
do Europejskiego Funduszu Konkurencyjności (budżet ok 409 mld euro) na inwestycje
zwiększające ich konkurencyjność i odporność w obliczu dynamicznych zmian
geopolitycznych. W ramach Europejskiego Funduszu Konkurencyjności
finansowaniem będą mogły zostać objęte także inwestycje w obszarze rozporoszonej
infrastruktury na rzecz bezpieczeństwa energetycznego (np. biogazownie), czy też
inwestycje wzmacniające odporność na zmiany klimatyczne.

-- 13 of 22 --

Komunikat dotyczący wieloletnich ram finansowych i towarzyszące mu projekty
prawne stanowią wstęp do debaty nad budżetem UE po 2027 roku oraz sposobem
i ukierunkowaniem jego wydatkowania. Komunikat przedstawia aktualne oraz przyszłe
wyzwania, które będą miały wpływ na kształt kolejnych ram finansowych. Dokument
identyfikuje elementy obecnych rozwiązań, które mogą zostać wykorzystane
w przyszłości, a także sygnalizuje możliwe kierunki zmian.
Komunikat podkreśla konieczność zwiększenia efektywności zarządzania wydatkami
UE, co skutkuje propozycjami ograniczenia liczby funduszy i dokumentów
programowych. Wspólna Polityka Rolna (WPR), funkcjonująca w ramach
strategicznych planów na lata 2023-2027, została wskazana jako pozytywny przykład
efektywnego zarządzania budżetem.
Biorąc pod uwagę propozycje KE przedstawione 16 lipca 2025 r. tym stwierdzenie
o „likwidacji WPR” nie znajduje odzwierciedlenia w faktach.
7. Jaki jest udział kapitału obcego w rynku detalicznym handlu produktów
spożywczych w: Polsce, Niemczech, Francji, Włoszech i Belgii?
Uprzejmie informuję, że MRiRW nie prowadzi analizy udziału kapitału obcego w rynku
detalicznym handlu produktów spożywczych w Polsce i innych państwach
członkowskich UE.
MRiRW bazuje m.in. na corocznych danych GUS publikowanych np. w raporcie Rynek
wewnętrzny. Według informacji zawartych w rozdziale „Sklepy” opracowania Rynek
wewnętrzny w 2023 r. w Polsce sprzedaż detaliczna wszystkich towarów
(żywnościowych i innych) realizowana była łącznie w 327 tysiącach sklepów, które
prowadzone były przez ponad 259 tysięcy przedsiębiorstw. Liczba sklepów
przedsiębiorstw z udziałem kapitału zagranicznego wyniosła 18 512 (5,7% wszystkich
sklepów w Polsce). W 2023 roku łączna powierzchnia sklepów przedsiębiorstw
z udziałem kapitału zagranicznego wyniosła 13 036,8 tys. m2 (33,3% powierzchni
sprzedażowej ogółem).
Link do ostatniego opracowania GUS
http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5466/7/
30/1/rynek_wewnetrzny_pl.pdf

-- 14 of 22 --

Ponadto, biorąc pod uwagę zagadnienie kapitału obcego w rynku detalicznym handlu
produktów spożywczych MRiRW korzysta z analiz wykonywanych przez Instytut
Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - PIB. W poniższej tabeli
przedstawiono udział firm z kapitałem zagranicznym w przetwórstwie spożywczym
(działy 10, 11 i 12 PKD), z uwzględnieniem udziału firm z kapitałem zagranicznym
w liczbie jednostek, przychodach netto ze sprzedaży produktów, towarów
i materiałów oraz przeciętnej liczbie zatrudnionych. Źródłem danych były
niepublikowane dane Głównego Urzędu Statystycznego, zamawiane corocznie przez
Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - PIB. Zbiorowość
obejmowała firmy zatrudniające 10 i więcej pracujących, składające sprawozdania
F-01. Dane zaprezentowano na poziomie działów – 10, 11 i 12 PKD, oraz na poziomie
klas, a tam, gdzie były braki na poziomie klas, uwzględniono dane na poziomie grup.
Tabela 1. Udział firm z kapitałem zagranicznym w przetwórstwie spożywczym w 2024 r.
(działy 10, 11 i 12 PKD)
Udział firm z kapitałem zagranicznym w:
Dział/grupa/klas
a Opis liczbie jednostek
przychodach
netto ze
sprzedaży
produktów,
towarów i
materiałów
przeciętnej
liczbie
zatrudniony
ch
10+11+12
Produkcja
artykułów
spożywczych,
napojów i
wyrobów
tytoniowych
15,4 41,3 33,8
10
Produkcja
artykułów
spożywczych
14,6 35,5 30,7
1011
Przetwarzanie i
konserwowanie
mięsa, z
wyłączeniem
mięsa z drobiu
9,6 15,4 14,2
1012
Przetwarzanie i
konserwowanie
mięsa z drobiu
10,1 32,4 24,0
1013
Produkcja
wyrobów z mięsa,
włączając wyroby
z mięsa
drobiowego
6,0 20,3 19,5

-- 15 of 22 --

1020
Przetwarzanie i
konserwowanie
ryb, skorupiaków i
mięczaków
20,5 59,6 63,7
1031
Przetwarzanie i
konserwowanie
ziemniaków
27,3 82,2 53,8
1032 Produkcja soków z
owoców i warzyw 30,0 42,1 34,2
1039
Pozostałe
przetwarzanie
i konserwowanie
owoców i warzyw
18,8 39,9 35,5
104
Produkcja olejów i
tłuszczów
pochodzenia
roślinnego i
zwierzęcego
38,5 79,6 69,5
105
Wytwarzanie
wyrobów
mleczarskich
11,3 14,8 18,2
1061
Wytwarzanie
produktów
przemiału zbóż
17,8 41,1 35,4
1062
Wytwarzanie
skrobi i wyrobów
skrobiowych
0,0 0,0 0,0
1071
Produkcja
pieczywa;
produkcja
świeżych
wyrobów
ciastkarskich
i ciastek
4,0 24,0 12,3
1072
Produkcja
sucharów i
herbatników;
produkcja
konserwowanych
wyrobów
ciastkarskich i
ciastek
29,2 49,5 42,6
1073
Produkcja
makaronów,
klusek, kuskusu i
podobnych
wyrobów
mącznych
0,0 0,0 0,0
1081 Produkcja cukru 75,0 - -
1082 Produkcja kakao, 25,0 74,8 52,4

-- 16 of 22 --

czekolady i
wyrobów
cukierniczych
1083 Przetwórstwo
herbaty i kawy 50,0 67,0 62,1
1084 Produkcja
przypraw 25,0 73,8 64,3
1085
Wytwarzanie
gotowych
posiłków i dań
17,9 21,6 23,1
1086
Produkcja
artykułów
spożywczych
homogenizowanyc
h i żywności
dietetycznej
15,8 - -
1089
Produkcja
pozostałych
artykułów
spożywczych,
gdzie indziej
niesklasyfikowana
27,5 52,8 58,5
1091
Produkcja gotowej
paszy dla zwierząt
gospodarskich
20,7 30,5 29,9
1092
Produkcja gotowej
karmy dla zwierząt
domowych
32,1 68,1 58,8
11 Produkcja
napojów 24,8 58,0 56,8
1101
Destylowanie,
rektyfikowanie
i mieszanie
alkoholi
25,0 27,8 32,4
1102 Produkcja win
gronowych 0,0 0,0 0,0
1103
Produkcja cydru i
pozostałych win
owocowych
20,0 - -
1104
Produkcja
pozostałych
niedestylowanych
napojów
fermentowanych
0,0 0,0 0,0
1105 Produkcja piwa 20,8 80,9 73,6
1106 Produkcja słodu 100,0 100,0 100,0
1107
Produkcja
napojów
bezalkoholowych;
produkcja wód
23,8 73,8 57,0

-- 17 of 22 --

mineralnych
i pozostałych wód
butelkowanych
12
Produkcja
wyrobów
tytoniowych
75,0 99,3 98,2
Uwaga: symbolem ” -„ oznaczono brak danych ze względu na tajemnicę statystyczną.
Źródło: Obliczenia własne IERiGŻ-PIB na podstawie niepublikowanych danych GUS-u.
Z przeprowadzonej analizy wynika, że udział firm z kapitałem zagranicznym
w poszczególnych branżach przemysłu spożywczego był zróżnicowany. Duże
zaangażowanie firm z kapitałem zagranicznym sprzyja procesom konsolidacji branż.
Oznacza to, że branże z wysokim udziałem kapitału zagranicznego cechują
się zazwyczaj większą liczbą firm dużych w porównaniu branżami, w których dominują
firmy z kapitałem polskim. Ponadto, branże z dużym udziałem firm
z kapitałem zagranicznym są silnie zintegrowane z globalnymi łańcuchami dostaw.
Cechują się zazwyczaj większą importochłonnością produkcji oraz wyższymi
wskaźnikami orientacji eksportowej.
W odniesieniu do prośby o udostępnienie danych dotyczących cen pszenicy, produkcji
zwierzęcej, polskiego handlu zagranicznego towarami rolno spożywczymi informuję,
że dane te są ogólnodostępne. I tak:
 dane dotyczące cen pszenicy są dostępne na stronach internetowych:
 MRiRW: https://zsrir.minrol.gov.pl/ - ceny zakupu zbóż w Polsce – dane
znajdują się w biuletynach informacyjnych „Rynek zbóż” lub poprzez opcję
„Przegląd danych rynkowych”. Źródło danych: Zintegrowany System Rolniczej
Informacji Rynkowej (ZSRIR) - MRiRW.
 GUS: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ceny-handel/ceny/ - ceny skupu
zbóż w Polsce.
 AGROLOK - https://www.agrolok.pl/notowania/notowania-cen-pszenicy.htm
lub KAACK - https://www.kaack-terminhandel.de/pl/euronext/pszenica -
notowania cen pszenicy na giełdzie MATIF (Paryż);
 dane dotyczące polskiego handlu zagranicznego towarami rolno spożywczymi,
w tym z Ukrainą oraz państwami MERCOSUR są dostępne na stronach
internetowych:

-- 18 of 22 --

 EUROSTAT - https://ec.europa.eu/eurostat/comext/newxtweb/
 GUS - https://dbw.stat.gov.pl/baza-danych;
 dane dotyczące produkcji zwierzęcej w Polsce są dostępne na stronach
internetowych:
- GUS - https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rolnictwo-
lesnictwo/produkcja-zwierzeca-zwierzeta-gospodarskie/.
W nawiązaniu do pozostałych wymienionych w interpelacji kwestii wymiany
handlowej UE-Ukraina, poniżej przedstawiam stosowną informację:
 wymiana handlowa towarów Polski z Ukrainą.
I. W okresie styczeń-maj 2025 r. eksport towarów z Polski do Ukrainy wyniósł 5302
mln EUR (wzrost o 7% w skali roku), a import towarów z Ukrainy 1943 mln EUR (wzrost
o 4,3% w skali roku), co dało Polsce dodatni bilans handlowy w obrocie towarami
w wysokości 3359 mln EUR;
II. Wg analogicznego schematu, dane dot. obrotu towarowego Polska – Ukraina
w latach 2019-2024 wyniosły odpowiednio:
a) 2019 - eksport: 4974 mln EUR; import: 2723 mln EUR; saldo: 2251 mln EUR;
b) 2020 - eksport: 5259 mln EUR; import: 2593 mln EUR; saldo: 2666 mln EUR;
c) 2021 - eksport: 6270 mln EUR; import: 4247 mln EUR; saldo: 2023 mln EUR;
d) 2022 - eksport: 9712 mln EUR; import: 5995 mln EUR; saldo: 3717 mln EUR;
e) 2023 - eksport: 11339 mln EUR; import: 4424 mln EUR; saldo: 6915 mln EUR;
f) 2024 - eksport: 13123 mln EUR; import: 4755 mln EUR; saldo: 8369 mln EUR;
 struktura wymiany handlowej Polska-Ukraina.

-- 19 of 22 --

I. Wg danych za 2024 r., w strukturze polskiego eksportu do Ukrainy dominowały
odpowiednio m.in.:
o paliwa mineralne, oleje mineralne i produkty ich destylacji; substancje
bitumiczne; woski mineralne;
o broń i amunicja; ich części i akcesoria;
o pojazdy nieszynowe oraz ich części i akcesoria;
o maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze
dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz części i akcesoria do
tych artykułów;
o reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne, ich części.
II. Wg danych za 2024 r., w strukturze polskiego importu z Ukrainy dominowały
odpowiednio m.in.:
o żeliwo i stal;
o tłuszcze i oleje pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego oraz produkty ich
rozkładu; gotowe tłuszcze jadalne; woski pochodzenia zwierzęcego lub
roślinnego;
o rudy metali, żużel i popiół;
o drewno i artykuły z drewna; węgiel drzewny.
III. Szczegółowe dane dot. struktury eksportu i importu oraz jej procentowy udział
w obrotach towarowych Polska-Ukraina znajdują się poniższych wykazach
tabelarycznych.

-- 20 of 22 --

Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/

-- 21 of 22 --

Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 22 of 22 --