Interpelacja w sprawie wzrostu liczby wykreśleń z rejestru VAT w okresie od 1 marca 2024 r. do 31 marca 2025 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10770
do ministra finansów
w sprawie wzrostu liczby wykreśleń z rejestru VAT w okresie od 1 marca 2024 r. do 31 marca 2025 r.
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 06-07-2025
Ważnym sukcesem rządu Zjednoczonej Prawicy było udostępnienie podatnikom VAT szeregu informacji ułatwiających firmom weryfikację podatkowej uczciwości ich biznesowych partnerów. Wprowadzenie najpierw „czarnej”, a potem „białej listy” podatników VAT, a także oczyszczenie rejestru podatników VAT z podmiotów, które nie powinny w nim figurować, stanowiło ważny krok w kierunku zwalczania przestępczości podatkowej. W jego efekcie polski publiczny rejestr podatników VAT stał się jednym z najbardziej wiarygodnych i efektywnych w Unii Europejskiej.
Usunięcie podmiotu z rejestru VAT ma charakter silnie inwazyjny i dezorganizujący działalność gospodarczą, tak że powinno być stosowane jedynie w sytuacji, gdy organ jest pewien spełnienia przesłanek wykreślenia. Tymczasem przedsiębiorcy coraz częściej informują o rosnącej liczbie nieuzasadnionych wykreśleń z rejestru podatników. Dość dodać, że według danych Ministerstwa Finansów od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2023 r. wykreślono z rejestru VAT 683 130 podmiotów (https://podatki.gazetaprawna.pl/artykuly/9329684,setki-tysiecy-firm-przestaly-byc-podatnikami-vat.html), zaś tylko w okresie od marca 2024 r. do marca 2025 r. – aż 132,5 tys. (https://podatki.gazetaprawna.pl/artykuly/9800297,fiskus-wykresla-tysiace-firm-z-rejestru-vat-czy-robi-to-zgodnie-z-pra.html).
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Z czego wynika 30-procentowy wzrost liczby wykreśleń z rejestru VAT w okresie od 1 marca 2024 r. do 31 marca 2025 r. w stosunku do lat poprzednich?
2. Ile podmiotów usunięto z rejestru VAT w poszczególnych latach okresu 2017–2024? Jakie były przyczyny dokonywanych w poszczególnych latach wykreśleń?
3. Jaka część wykreśleń wynikała w poszczególnych latach z faktu zawieszenia przez podatnika prowadzenia działalności gospodarczej, a jaka z innych przyczyn, np. z powodu nieistnienia podatnika, niezgodności danych rejestrowych z rzeczywistością, braku złożenia przez podatnika deklaracji lub składania deklaracji „zerowych”? Jaka ich liczba wynikała z braku kontaktu z podatnikiem lub jego pełnomocnikiem, a jaka – z niestawiennictwa podatnika na wezwanie organu?
4. Jakie działania podjęło Ministerstwo Finansów od 13 grudnia 2023 r. celem zapobiegania wykreślaniu z rejestru VAT uczciwych podatników? Jakie działania planowane są w tym zakresie na lata 2026–2027? W jaki sposób Ministerstwo Finansów planuje zrekompensować podatnikom straty wynikające z nieuzasadnionych wykreśleń z rejestru VAT? Czy toczą się obecnie w Ministerstwie Finansów prace nad zaadresowaniem tego problemu? Kiedy propozycja odpowiedniej regulacji przedstawiona zostanie do konsultacji publicznych?
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8317 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 21 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10770 w sprawie wzrostu liczby wykreśleń z rejestru
VAT w okresie od 1 marca 2024 r. do 31 marca 2025 r.
Znak sprawy: DAK1.054.2.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Sz. P. Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Kancelaria Sejmu
ul. Wiejska 4/6/8
00-902 Warszawa
Odpowiedź na Interpelację nr 10770 w sprawie wzrostu liczby
wykreśleń z rejestru VAT w okresie od 1 marca 2024 r. do 31
marca 2025 r.
Szanowny Panie Ministrze,
w odpowiedzi na interpelację nr 10770 złożoną przez Posła na Sejm RP Pana
Janusza Kowalskiego w sprawie wykreśleń z rejestru VAT w okresie od 1 marca
2024 r. do 31 marca 2025 r. przekazujemy poniższe informacje.
Pytanie nr 1
Z czego wynika 30-procentowy wzrost liczby wykreśleń z rejestru VAT w okresie
od 1 marca 2024 r. do 31 marca 2025 r. w stosunku do lat poprzednich?
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że w odniesieniu do każdego rodzaju
podstawy wykreślenia określonej w przepisach ustawy of VAT1 daje się zauważyć
tendencję wzrostową. W każdym kolejnym roku następuje wzrost w stosunku do
roku poprzedniego. Trend ten daje się zaobserwować nie tylko w latach 2024-2025
ale także i w latach poprzednich. W okresie, który stanowi przedmiot interpelacji
największy przyrost liczby wykreśleń odnosi się do okoliczności określonych w art.
96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT (wykreślenie z uwagi na posiadanie przez naczelnika
urzędu skarbowego informacji wskazujących na prowadzenie przez podatnika
działań z zamiarem wykorzystania działalności banków w rozumieniu art. 119zg pkt
1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usługo podatku od towarów i usług (Dz. U. z
2025 r. poz. 775) (dalej: „ustawa o VAT”)
-- 1 of 4 --
2/4
1 Ordynacji podatkowej2 lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do
celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt
9 Ordynacji podatkowej) oraz w art. 96 ust. 9a pkt 2 ustawy o VAT (wykreślenie
podatnika z uwagi na niedopełnienie obowiązku złożenia deklaracji, o której mowa
w art. 99 ust. 1, 2 lub 3, za 3 kolejne miesiące lub takiej deklaracji za kwartał).
Pytanie nr 2
Ile podmiotów usunięto z rejestru VAT w poszczególnych latach okresu 2017-
2024? Jakie były przyczyny dokonywanych w poszczególnych latach wykreśleń?
Informacje stanowiące odpowiedź na pytanie nr 2 przedstawiono w załączonym
pliku excel (poszczególne zakładki załączonego arkusza przedstawiają liczbę
wykreśleń w podziale na kategorie podstaw prawnych wykreślenia w latach 2017-
2024).
Pytanie nr 3
Jaka część wykreśleń wynikała w poszczególnych latach z faktu zawieszenia przez
podatnika prowadzenia działalności gospodarczej a jaka z innych przyczyn, np. z
powodu nieistnienia podatnika, niezgodności danych rejestrowych z
rzeczywistością, braku złożenia przez podatnika deklaracji lub składania
deklaracji „zerowych”? Jaka ich liczba wynikała z braku kontaktu z podatnikiem
lub jego pełnomocnikiem a jaka – z niestawiennictwa podatnika na wezwanie
organu?
Informacje stanowiące odpowiedź na pytanie nr 3 przedstawiono w załączonym
pliku excel.
Pytanie nr 4
Jakie działania podjęło Ministerstwo Finansów od 13 grudnia 2023 r. celem
zapobiegania wykreślaniu z rejestru VAT uczciwych podatników? Jakie działania
planowane są w tym zakresie na lata 2026-2027? W jaki sposób Ministerstwo
Finansów planuje zrekompensować podatnikom straty, wynikające z
nieuzasadnionych wykreśleń z rejestru VAT? Czy toczą się obecnie w
Ministerstwie Finansów prace nad zaadresowaniem tego problemu? Kiedy
propozycja odpowiedniej regulacji przedstawiona zostanie do konsultacji
publicznych?
W przepisach ustawy o VAT zostały ściśle określone przypadki, których wystąpienie
powoduje konieczność wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT przez
naczelnika urzędu skarbowego3.
Celem tych regulacji jest utrzymanie aktualności danych dotyczących statusu
podmiotu zarówno w tym rejestrze, jak i w wykazie podatników VAT, co ma
szczególne znaczenie dla ochrony kontrahentów dokonujących sprawdzenia czy
podatnik na moment transakcji jest wpisany do wykazu jako podmiot, który został
2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 199 7 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111) (dalej: „Ordynacja
podatkowa”)
3 Art. 96 ust. 9 oraz ust. 9a ustawy o VAT.
-- 2 of 4 --
3/4
wykreślony z rejestru podatników VAT. Dokonanie weryfikacji kontrahenta pod
kątem jego rejestracji dla potrzeb VAT jest jedną z kluczowych przesłanek jakie
biorą pod uwagę organy podatkowe przy ocenie zachowania należytej staranności
przez podatnika, który odliczył podatek VAT z faktury wystawionej przez
nieuczciwego kontrahenta.
Przepisy ustawy o VAT pozwalają na usuwanie z rejestru tych podatników, którzy
nie powinny w nim figurować - czy to z racji faktycznego zaprzestania wykonywania
czynności opodatkowanych, czy też z uwagi na wykonywanie czynności, którym
trudno przypisać miano działalności gospodarczej. Jest to procedura o charakterze
szczególnym stosowana w przypadkach ściśle określonych w ustawie o VAT.
Przed wykreśleniem podmiotu z rejestru na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 2 i 4 ustawy
o VAT urząd skarbowy podejmuje wszelkie działania, aby skontaktować się
z podmiotem w celu złożenia przez niego stosownych wyjaśnień. Przy próbach
kontaktu podatnik jest informowany, że brak tych wyjaśnień skutkować będzie
wykreśleniem podmiotu z rejestru podatników VAT.
Wymienione w ustawie o VAT przyczyny, których wystąpienie powoduje
konieczność wykreślenia podatnika z rejestru dotyczą przypadków zagrażających
nie tylko podstawowym funkcjom rejestru oraz wykazu podatników VAT, tj. ich
aktualności i spójności, ale – jak już wyżej wskazano - innym podatnikom, którzy
w tej sytuacji narażeni mogą być na odliczenie podatku z faktur od nieistniejących
podmiotów, co wymaga od urzędu szybkiej i stanowczej reakcji przy zachowaniu
wszystkich istniejących w tym zakresie przepisów i procedur postępowania.
Przykładowo, urząd dokonuje wykreśleń, o których mowa w art. 96 ust. 9a lit. d i e
ustawy o VAT na podstawie informacji wynikających z decyzji ostatecznych,
z których wynika, że podatnik wystawiał faktury lub faktury korygujące,
dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane lub że świadomie
uczestniczył w procederze oszustwa.
Należy również zauważyć, że ustawa o VAT przewiduje możliwość przywrócenia do
rejestru podatników, którzy zostali z niego wykreśleni oraz ponowną ich rejestrację
do VAT.
Podatnik może również złożyć skargę do sądu administracyjnego, który sprawuje
kontrolę nad działalnością administracji publicznej i stosuje środki określone
w ustawie4. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone
w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub
przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia5. Wyrok
prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą
stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia6, co oznacza że prawomocne orzeczenie sądu
administracyjnego podlega wykonaniu w konkretnej sprawie.
4 Art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.
U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.).
5 Art. 153 ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
6 Art. 171 ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
-- 3 of 4 --
4/4
Obecnie funkcjonujące regulacje prawne oraz wytyczne i procedury dla organów
podatkowych dotyczące czynności jakie powinny być podejmowane i zachowane
przy dokonywaniu rejestracji, odmowy rejestracji, wykreślaniu i przywracaniu
podatników do rejestru podatników VAT - stanowią wystarczające otoczenie
prawne dla prowadzenia działalności i ochrony uczciwych przedsiębiorców.
Służą temu również obecnie prowadzone przez Rząd działania deregulacyjne, jak też
nowelizacje przepisów, które przeciwdziałają nieprawidłowościom w rozliczaniu
podatków czy mają na celu uszczelnienie systemu podatkowego, co sprzyja
wzmocnieniu reguł uczciwej konkurencji i w efekcie wpływa korzystnie na
uczciwych przedsiębiorców.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
-- 4 of 4 --