Interpelacja w sprawie spadku efektywności zastosowania Systemu Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej (STIR) jako sposobu zwalczania mafii VAT-owskich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10768
do ministra finansów
w sprawie spadku efektywności zastosowania Systemu Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej (STIR) jako sposobu zwalczania mafii VAT-owskich
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 06-07-2025
STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) jest wypracowanym w Polsce pionierskim narzędziem analitycznym, które pozwala Krajowej Administracji Skarbowej na wykrywanie fikcyjnego obrotu charakterystycznego dla karuzel podatkowych poprzez analizę przepływów finansowych. Zważywszy na raportowany przez resort finansów spadek efektywności zastosowania tego narzędzia jako sposobu zwalczania mafii VAT-owskich, pojawia się pytanie o przyczyny tego zjawiska. Jednym z jego źródeł może być raportowana w przestrzeni publicznej coraz gorsza jakość współpracy ministerstwa i Krajowej Administracji Skarbowej z podmiotami sektora finansowego oraz spadek zaufania jego przedstawicieli do rządu koalicji 13 grudnia.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Ile wynosiła liczba zaraportowanych do STIR podmiotów kwalifikowanych na koniec każdego roku w okresie 2019–2024? Ile wynosiła na koniec tych lat zaraportowana liczba osób powiązanych z podmiotami kwalifikowanymi?
2. Ile wynosiła na koniec tych lat liczba zgłoszonych do STIR rachunków rozliczeniowych?
3. Ile wynosiła w poszczególnych latach liczba bankowych transakcji będących przedmiotem analiz?
4. Ile wynosiła w tych latach liczba wniosków szefa KAS do banków i SKOK-ów o przekazanie dodatkowych informacji dotyczących podmiotów kwalifikowanych?
5. Jaka była w tych latach liczba kontroli wszczętych w podmiotach sektora finansowego na okoliczność niewypełnienia obowiązków związanych ze STIR? Ile kar nałożono w poszczególnych latach na instytucje finansowe i jaka była ich łączna kwota? Ile wskazanych decyzji zostało zaskarżonych do WSA i w ilu przypadkach sąd uchylił zaskarżone decyzje?
6. Jakie działania podjęło Ministerstwo Finansów od grudnia 2023 r., aby zapewnić efektywne i terminowe wykonywanie przez podmioty sektora finansowego obowiązków związanych ze STIR? Ile szkoleń dla pracowników sektora finansowego przeprowadzili w zakresie STIR od grudnia 2023 r. pracownicy Krajowej Szkoły Skarbowości, Ministerstwa Finansów i Krajowej Administracji Skarbowej? Jakie działania w tym zakresie planowane są na lata 2026 i 2027?
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8989 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 21 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10768
w sprawie spadku efektywności zastosowania Systemu
Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej (STIR) jako sposobu
zwalczania mafii VAT-owskich
Znak sprawy: DNK1.054.9.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację w sprawie spadku efektywności
zastosowania Systemu Teleinformatycznego Izby
Rozliczeniowej (STIR) jako sposobu zwalczania mafii
VAT-owskich
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10768 złożoną przez Pana Posła Janusza
Kowalskiego w sprawie spadku efektywności zastosowania Systemu
Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej (STIR) jako sposobu zwalczania mafii
VAT-owskich przekazuję na ręce Pana Marszałka poniższe informacje i wyjaśnienia.
1) Ile wynosiła liczba zaraportowanych do STIR podmiotów kwalifikowanych na
koniec każdego roku w okresie 2019-2024? Ile wynosiła na koniec tych lat
zaraportowana liczba osób powiązanych z podmiotami kwalifikowanymi?
Tabela 1. Liczba zaraportowanych do STIR podmiotów kwalifikowanych i osób
powiązanych z podmiotami kwalifikowanymi
Okres
Liczba podmiotów
kwalifikowanych
(w mln)
Liczba osób powiązanych z
podmiotami kwalifikowanymi
(w mln)
2024 7,2 5,3
2023 5 6,8
2022 4,7 6,5
2021 4,4 6,1
-- 1 of 5 --
2/5
2020 4,1 5,7
2019 3,8 5,3
2) Ile wynosiła na koniec tych lat liczba zgłoszonych do STIR rachunków
rozliczeniowych?
Tabela 2. Liczba zgłoszonych do STIR rachunków rozliczeniowych
Okres
Liczba zgłoszonych do STIR
rachunków rozliczeniowych (w
mln)
2024 12,8
2023 11,9
2022 10,7
2021 9,6
2020 8,1
2019 6,9
3) Ile wynosiła w poszczególnych latach liczba bankowych transakcji będących
przedmiotem analiz?
Tabela 3. Liczba transakcji bankowych będących przedmiotem analiz
Okres
Liczba transakcji bankowych będących
przedmiotem analiz
(w mld)
2024 5
2023 4,8
2022 4,7
2021 4,5
2020 4,1
2019 dane usunięte zgodnie z zapisami ustawowymi
Wyjaśniam, że zgodnie z art. 119zu § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja
podatkowa1 (dalej: Ordynacja podatkowa) dane przetwarzane na podstawie
przepisów działu IIIB (STIR) są przechowywane przez izbę rozliczeniową, banki,
spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe oraz Szefa Krajowej Administracji
Skarbowej przez 5 lat, licząc od pierwszego dnia roku następującego po roku,
w którym otrzymały dane. W związku z powyższym dane za 2019 rok zostały
usunięte z systemów teleinformatycznych.
4) Ile wynosiła w tych latach liczba wniosków Szefa KAS do banków i SKOK-ów
o przekazanie dodatkowych informacji dotyczących podmiotów
kwalifikowanych?
Szef Krajowej Administracji Skarbowej oraz upoważnieni naczelnicy urzędu celno-
skarbowego2, na podstawie art. 119zs § 1 Ordynacji podatkowej w celu weryfikacji
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.
2Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2022 r. w sprawie
upoważnienia organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania zadań Szefa
Krajowej Administracji Skarbowej z zakresu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora
finansowego do wyłudzeń skarbowych (Dz.U.2022.2501)
-- 2 of 5 --
3/5
lub uzupełnienia posiadanych informacji niezbędnych do wykonywania zadań,
o których mowa w dziale IIIB Ordynacji podatkowej, mogą żądać przekazania przez
bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową informacji lub zestawień
innych, niż przekazane na podstawie art. 119zq Ordynacji podatkowej. Wystąpienia
realizowane są poprzez system Krajowej Izby Rozliczeniowej S.A. W związku
ze wskazaną w odpowiedzi pytanie 4 zasadą przechowywania danych STIR przez
okres 5 lat przekazuję posiadane dane za lata 2020-2024.
Tabela 4. Liczba wniosków Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o przekazania przez
bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową informacji lub zestawień innych
niż przekazane na podstawie art. 119zq Ordynacji podatkowej
Okres Liczba wniosków Szefa Krajowej
Administracji Skarbowej
2024 7674
2023 7240
2022 6101
2021 8475
2020 8162
Tabela 5. Liczba wniosków naczelników urzędu celno-skarbowego o przekazania przez
bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową informacji lub zestawień innych
niż przekazane na podstawie art. 119zq Ordynacji podatkowej
Okres Liczba wniosków naczelników urzędu celno-
skarbowego
2024 9896
2023 6966
2022 7950
2021 6972
2020 856
5) Jaka była w tych latach liczba kontroli wszczętych w podmiotach sektora
finansowego na okoliczność niewypełnienia obowiązków związanych ze STIR? Ile
kar nałożono w poszczególnych latach na instytucje finansowe i jaka była ich
łączna kwota? Ile wskazanych decyzji zostało zaskarżonych do WSA i w ilu
przypadkach Sąd uchylił zaskarżone decyzje?
Tabela 6. Liczba wszczętych kontroli Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w zakresie
wypełniania przez banki, SKOK-i oraz izbę rozliczeniową obowiązków, o których mowa
w dziale IIIB Ordynacji podatkowej
Okres
Liczba
wszczętych
kontroli
2024 9
2023 16
2022 4
2021 15
2020 14
2019 10
-- 3 of 5 --
4/5
Tabela 7. Liczba decyzji Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w sprawie nałożenia kary
pieniężnej wydanych na podstawie przepisów działu IIIB Ordynacji podatkowej oraz
łączna kwota nałożonych kar pieniężnych
Okres
Liczba
wydanych
decyzji
Łączna kwota
nałożonych kar
pieniężnych (w tys. zł)
2024 1 75
2023 0 0
2022 0 0
2021 6 655
2020 11 1065
2019 0 0
Spośród 18 wymienionych w powyższej tabeli decyzji Szefa Krajowej Administracji
Skarbowej wydanych w latach 2019-2024, 9 rozstrzygnięć zostało utrzymanych
w mocy przez organ II instancji tj. Ministra Finansów. W przypadku pozostałych
9 decyzji strony nie odwoływały się od decyzji Szefa Krajowej Administracji
Skarbowej. Następnie 5 z 9 decyzji organu II instancji zostało zaskarżonych
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA). W 1 przypadku WSA uchylił
zaskarżoną decyzję Ministra Finansów oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Krajowej
Administracji Skarbowej, w 3 przypadkach WSA uchylił zaskarżoną decyzję Ministra
Finansów, zaś w 1 przypadku oddalił skargę Banku (wyrok utrzymany przez
Naczelny Sąd Administracyjny).
Dodatkowo informuję, że w 4 sprawach, w których WSA uchylił decyzje organu
II instancji, Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skarg kasacyjnych
Ministra Finansów:
w 1 przypadku oddalił skargę kasacyjną Ministra Finansów (od wyroku WSA
uchylającego zaskarżoną decyzję Ministra Finansów oraz poprzedzającą
ją decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej),
w 2 przypadkach uchylił zaskarżony wyrok w całości, oddalił skargę banku
(co oznacza utrzymanie w mocy decyzji Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
i Ministra Finansów),
w 1 przypadku uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę
do ponownego rozpoznania WSA.
6) Jakie działania podjęło Ministerstwo Finansów od grudnia 2023 r., aby
zapewnić efektywne i terminowe wykonywanie przez podmioty sektora
finansowego obowiązków związanych ze STIR? Ile szkoleń dla pracowników
sektora finansowego przeprowadzili w zakresie STIR od grudnia 2023 r.
pracownicy Krajowej Szkoły Skarbowości, Ministerstwa Finansów i Krajowej
Administracji Skarbowej? Jakie działania w tym zakresie planowane są na lata
2026 i 2027?
W celu zapewnienia efektywnego i terminowego wykonywania przez podmioty
sektora finansowego obowiązków związanych z funkcjonowaniem SITR,
Ministerstwo Finansów podejmuje szereg działań edukacyjnych i informacyjnych
skierowanych do instytucji finansowych.
Krajowa Administracja Skarbowa od 2019 roku organizuje raz w roku spotkanie
z przedstawicielami sektora finansowego. Celem organizowanych spotkań jest
-- 4 of 5 --
5/5
omówienie praktycznych aspektów współpracy przedstawicieli Krajowej
Administracji Skarbowej i sektora bankowego w ramach STIR oraz zapewnienia
efektywnego i terminowego wykonywania obowiązków. W 2024 r. zorganizowano
spotkanie, w którym uczestniczyło łącznie około 80 osób, w tym przedstawiciele
z zaproszonych instytucji sektora finansowego – 19 instytucji (56 osób) i Krajowej
Izby Rozliczeniowe S.A. (2 osoby). Również w 2025 roku planowane są spotkanie
z instytucjami finansowymi.
Jednocześnie Krajowa Szkoła Skarbowości od grudnia 2023 r. w zakresie STIR
zrealizowała 4 szkolenia dla 86 osób. Dodatkowo, do końca 2025 r. na poziomie
centralnym w tym zakresie zaplanowano do realizacji 1 szkolenie dla 25 osób
i 1 webinar dla 500 osób. Plany szkoleń centralnych i regionalnych na lata 2026-
2027 r. będą przygotowywane i zatwierdzane odpowiednio w III kwartale 2025 r.
i 2026 r. W związku z tym, nie jest możliwe przekazanie informacji na temat
planowanych działań szkoleniowych w latach 2026-2027.
Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, wyrażam nadzieję, że zostaną one uznane
przez Pana Marszałka i Pana Posła za wyczerpujące.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
-- 5 of 5 --