Interpelacja nr 10767
Interpelacja w sprawie używania Systemu Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej (STIR) wobec uczciwych polskich przedsiębiorców
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie używania Systemu Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej (STIR) wobec uczciwych polskich przedsiębiorców
Interpelacja nr 10767
do ministra finansów
w sprawie używania Systemu Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej (STIR) wobec uczciwych polskich przedsiębiorców
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 06-07-2025
STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) jest pionierskim narzędziem analitycznym służącym do wykrywania karuzel podatkowych poprzez analizę przez podmioty sektora finansowego przepływów pieniężnych pomiędzy przedsiębiorcami. Regulacja STIR umożliwia również szefowi KAS zażądanie od podmiotu sektora finansowego zablokowania konta wykorzystywanego do opłacania fikcyjnych transakcji. Umożliwiona regulacją STIR blokada rachunku ma charakter silnie inwazyjny i powinna znajdywać bardzo oszczędne zastosowanie. Wskazane narzędzie znaleźć powinno zastosowanie jedynie wobec podmiotów, w stosunku do których istnieje uzasadnione zagrożenie zniknięcia ze zgromadzonymi na rachunku środkami.
W przestrzeni publicznej coraz częściej pojawiają się informacje o tym, że umożliwionej przez STIR blokadzie podlegają w znacznej mierze rachunki uczciwych przedsiębiorców, często ofiar przestępstw, którzy bez swojej wiedzy wykorzystywani byli przez mafie VAT-owskie w charakterze buforów.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Ile wynosiła w poszczególnych latach okresu 2019–2024 liczba blokad rachunków bankowych, liczba zablokowanych rachunków oraz liczba podmiotów objętych blokadami? Ile spośród wskazanych blokad dotyczyło podmiotów wykazujących cechy znikających podatników, ile buforów, a ile brokerów?
2. Ile wynosiła we wskazanym okresie liczba postanowień szefa KAS o przedłużeniu terminu blokady rachunków bankowych na czas nie dłuższy niż trzy miesiące z uwagi na fakt, iż zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot nie wykona istniejącego zobowiązania w podatku VAT?
3. Ile wynosiła w poszczególnych latach okresu 2019–2024 wartość zablokowanych środków finansowych i ile wnosiła wartość wykrytych z wykorzystaniem STIR uszczupleń?
4. Ile w poszczególnych latach wskazanego okresu złożono zażaleń na zastosowanie blokad i w ilu przypadkach szef KAS, rozstrzygając jako organ II instancji, uchylił postanowienie I instancji?
5. Ile w poszczególnych latach złożono skarg do WSA na postanowienia szefa KAS o blokadzie rachunków i w ilu przypadkach sąd uchylił zaskarżone postanowienia?
6. Jakie działania podjęło Ministerstwo Finansów od 13 grudnia 2023 r. celem zapobiegania blokowaniu kont uczciwych podatników? Jakie działania planowane są w tym zakresie na lata 2026–2027?
7. W jaki sposób Ministerstwo Finansów planuje zrekompensować podatnikom straty wynikające z nieuzasadnionych blokad ich rachunków? Czy toczą się obecnie w Ministerstwie Finansów prace nad zaadresowaniem tego problemu? Kiedy propozycja odpowiedniej regulacji przedstawiona zostanie do konsultacji publicznych?
Interpelacja nr 10767
do ministra finansów
w sprawie używania Systemu Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej (STIR) wobec uczciwych polskich przedsiębiorców
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 06-07-2025
STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) jest pionierskim narzędziem analitycznym służącym do wykrywania karuzel podatkowych poprzez analizę przez podmioty sektora finansowego przepływów pieniężnych pomiędzy przedsiębiorcami. Regulacja STIR umożliwia również szefowi KAS zażądanie od podmiotu sektora finansowego zablokowania konta wykorzystywanego do opłacania fikcyjnych transakcji. Umożliwiona regulacją STIR blokada rachunku ma charakter silnie inwazyjny i powinna znajdywać bardzo oszczędne zastosowanie. Wskazane narzędzie znaleźć powinno zastosowanie jedynie wobec podmiotów, w stosunku do których istnieje uzasadnione zagrożenie zniknięcia ze zgromadzonymi na rachunku środkami.
W przestrzeni publicznej coraz częściej pojawiają się informacje o tym, że umożliwionej przez STIR blokadzie podlegają w znacznej mierze rachunki uczciwych przedsiębiorców, często ofiar przestępstw, którzy bez swojej wiedzy wykorzystywani byli przez mafie VAT-owskie w charakterze buforów.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Ile wynosiła w poszczególnych latach okresu 2019–2024 liczba blokad rachunków bankowych, liczba zablokowanych rachunków oraz liczba podmiotów objętych blokadami? Ile spośród wskazanych blokad dotyczyło podmiotów wykazujących cechy znikających podatników, ile buforów, a ile brokerów?
2. Ile wynosiła we wskazanym okresie liczba postanowień szefa KAS o przedłużeniu terminu blokady rachunków bankowych na czas nie dłuższy niż trzy miesiące z uwagi na fakt, iż zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot nie wykona istniejącego zobowiązania w podatku VAT?
3. Ile wynosiła w poszczególnych latach okresu 2019–2024 wartość zablokowanych środków finansowych i ile wnosiła wartość wykrytych z wykorzystaniem STIR uszczupleń?
4. Ile w poszczególnych latach wskazanego okresu złożono zażaleń na zastosowanie blokad i w ilu przypadkach szef KAS, rozstrzygając jako organ II instancji, uchylił postanowienie I instancji?
5. Ile w poszczególnych latach złożono skarg do WSA na postanowienia szefa KAS o blokadzie rachunków i w ilu przypadkach sąd uchylił zaskarżone postanowienia?
6. Jakie działania podjęło Ministerstwo Finansów od 13 grudnia 2023 r. celem zapobiegania blokowaniu kont uczciwych podatników? Jakie działania planowane są w tym zakresie na lata 2026–2027?
7. W jaki sposób Ministerstwo Finansów planuje zrekompensować podatnikom straty wynikające z nieuzasadnionych blokad ich rachunków? Czy toczą się obecnie w Ministerstwie Finansów prace nad zaadresowaniem tego problemu? Kiedy propozycja odpowiedniej regulacji przedstawiona zostanie do konsultacji publicznych?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.1 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9379 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 24 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10767
Pana Posła Janusza Kowalskiego
w sprawie używania Systemu Teleinformatycznego Izby
Rozliczeniowej (STIR)
Znak sprawy: DNK1.054.8.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację w sprawie używania Systemu Teleinformatycznego
Izby Rozliczeniowej (STIR) wobec uczciwych polskich przedsiębiorców
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10767 złożoną przez Pana Posła Janusza
Kowalskiego w sprawie w sprawie używania Systemu Teleinformatycznego Izby
Rozliczeniowej (STIR) przekazuję na ręce Pana Marszałka następujące informacje
i wyjaśnienia.
1) Ile wynosiła w poszczególnych latach okresu 2019-2024 liczba blokad
rachunków bankowych, liczba zablokowanych rachunków oraz liczba podmiotów
objętych blokadami? Ile spośród wskazanych blokad dotyczyło podmiotów
wykazujących cechy „znikających podatników”, ile „buforów”, a ile „brokerów”?
W zakresie pytania dotyczącego liczby blokad dokonanych na rachunkach
znikających podatników, buforów i brokerów uprzejmie wyjaśniam, że przepisy
Działu IIIB ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa1, dalej:
„Ordynacja podatkowa”, regulujące przeciwdziałanie wykorzystywaniu sektora
finansów publicznych do wyłudzeń skarbowych przewidują możliwość
dokonywania blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego. Definicja legalna
podmiotu kwalifikowanego została zawarta w art. 119zg pkt 4 Ordynacji
podatkowej, zgodnie z którym przez podmiot kwalifikowany należy rozumieć osobę
fizyczną będącą przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca
2018 r. - Prawo przedsiębiorców, osobę fizyczną prowadzącą działalność
zarobkową na własny rachunek, która nie jest przedsiębiorcą, osobę prawną oraz
jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawa
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.
-- 1 of 4 --
2/4
przyznaje zdolność prawną. Definicja ta precyzyjnie określa podmiot
kwalifikowany, którego rachunek może być przedmiotem blokady. Definicja nie
pozwala na rozróżnienie podmiotu kwalifikowanego jako bufora, brokera, czy też
znikającego podatnika. Z uwagi na tak sformułowaną przez ustawodawcę definicję
podmiotu kwalifikowanego przekazuję dane zgodnie z tą definicją.
Tabela 1. Blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego
2019 2020 2021 2022 2023 2024
Liczba blokad rachunków 120 196 261 267 315 258
Liczba zablokowanych rachunków 566 1020 1279 1148 1235 1011
Liczba podmiotów objętych blokadami 120 196 260 266 315 258
2) Ile wynosiła we wskazanym okresie liczba postanowień Szefa KAS o
przedłużeniu terminu blokady rachunków bankowych na czas nie dłuższy niż trzy
miesiące z uwagi na fakt, iż zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot nie wykona
istniejącego zobowiązania w podatku VAT?
Tabela 2. Postanowienia STIR
2019 2020 2021 2022 2023 2024
Liczba postanowień o przedłużeniu
terminu blokady rachunku bankowego na
czas nie dłuższy niż trzy miesiące
121 196 261 267 308 257
3) Ile wynosiła w poszczególnych latach okresu 2019-2024 wartość
zablokowanych środków finansowych i ile wnosiła wartość wykrytych z
wykorzystaniem STIR uszczupleń?
Tabela 3. Zablokowane środki finansowe
2019 2020 2021 2022 2023 2024
Wartość zablokowanych środków
finansowych (w mln zł) 69,74 96,16 100,97 77,43 88,55 68,83
Tabela 4. Uszczuplenia wykryte w ramach STIR
2019 2020 2021 2022 2023 2024
Wartość wykrytych z wykorzystaniem
STIR uszczupleń (w mln zł) 591,50 660,90 521,95 291,35 287,60 243,54
4) Ile w poszczególnych latach wskazanego okresu złożono zażaleń na
zastosowanie blokad i w ilu przypadkach Szef KAS, rozstrzygając jako organ II.
instancji, uchylił postanowienie I. instancji?
5) Ile w poszczególnych latach złożono skarg do WSA na postanowienia Szefa KAS
o blokadzie rachunków i w ilu przypadkach Sąd uchylił zaskarżone postanowienia?
Tabela 5. Dane z zakresu orzecznictwa dotyczącego STIR
2019 2020 2021 2022 2023 2024
Liczba blokad rachunku 120 196 261 267 315 258
Liczba zażaleń na postanowienia w sprawie
przedłużenia blokady rachunku 62 78 103 94 103 65
Liczba postanowień uchylających zaskarżone
postanowienia w całości i orzekających co do 2 10 2 5 6 0
-- 2 of 4 --
3/4
istoty sprawy
Liczba skarg do WSA na postanowienia w
sprawie przedłużenia terminu blokady
rachunku
33 54 46 56 48 27
Liczba wyroków WSA uchylających
postanowienie w sprawie przedłużenia
terminu blokady rachunku
8 11 4 13 14 2
Liczba skarg kasacyjnych do NSA w
sprawach, w których wydano postanowienie
przedłużające termin blokady rachunku
13 10 17 11 6 7
Liczba wyroków NSA uwzględniających
skargę kasacyjną 2 0 1 0 1 0
6) Jakie działania podjęło Ministerstwo Finansów od 13 grudnia 2023 r. celem
zapobiegania blokowaniu kont uczciwych podatników? Jakie działania planowane
są w tym zakresie na lata 2026-2027?
7) W jaki sposób Ministerstwo Finansów planuje zrekompensować podatnikom
straty, wynikające z nieuzasadnionych blokad ich rachunków? Czy toczą się
obecnie w Ministerstwie Finansów prace nad zaadresowaniem tego problemu?
Kiedy propozycja odpowiedniej regulacji przedstawiona zostanie do konsultacji
pub licznych?
Na wstępie pragnę zauważyć, że przed dokonaniem blokady rachunku podmiotu
kwalifikowanego niezbędne jest dokonanie analizy ryzyka wykorzystywania sektora
finansowego do wyłudzeń skarbowych przez skonkretyzowany podmiot przy
uwzględnieniu posiadanych danych, w tym danych podatkowych, jak również
danych uzyskanych od instytucji sektora bankowego. Blokada rachunku jest zatem
stosowana wyłącznie wobec podmiotu kwalifikowanego, który może
wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-
kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do
czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada jest konieczna, aby
temu przeciwdziałać. Z tych względów nie podzielam stanowiska co do „blokowania
kont uczciwych podatników”.
Dodatkowo uprzejmie wyjaśniam, że blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego
jest możliwa na 72 godziny z możliwością przedłużenia jej o 3 miesiące, po spełnieniu
ustawowych przesłanek określonych odpowiednio w art. 119zv § 1 i art. 119zw § 1
Ordynacji podatkowej. Blokada nie dotyczy rachunków osób fizycznych służących
do ich prywatnych rozliczeń. Stosowanie tego środka jest ograniczone tylko do
przypadków, w których zabezpieczenie interesów Skarbu Państwa nie jest możliwe
przy użyciu środków łagodniejszych, nie ingerujących tak dalece w prawo własności.
Podmiot kwalifikowany ma prawo zaskarżenia postanowienia o przedłużeniu
blokady na czas oznaczony nie dłuższy niż 3 miesiące. Środek zaskarżenia podlega
rozpatrzeniu niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, zgodnie z art.
119zzb § 2 Ordynacji podatkowej. W przypadku wniesienia skargi do sądu
administracyjnego obowiązują, określone w art. 119zzb § 5 Ordynacji podatkowej,
skrócone terminy na przekazanie akt i odpowiedzi na skargę (7 dni zamiast
standardowych 30 dni) oraz na rozpatrzenie skargi przez wojewódzki sąd
administracyjny (30 dni). Skrócenie powyższych terminów w stosunku do terminów
określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed
-- 3 of 4 --
4/4
sądami administracyjnymi2, zapewnia szybką kontrolę sądową prawidłowości
blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego.
Odnosząc się do podniesionej kwestii zrekompensowania podatnikom szkód
wynikających z nieuzasadnionych blokad ich rachunków, zauważam, jak wyżej
wskazano, że na postanowienia w sprawie przedłużenia terminu blokady podmiotu
kwalifikowanego w latach 2019-2024 zostało złożonych 505 zażaleń, po
rozpatrzeniu których wniesiono 264 skargi do wojewódzkich sądów
administracyjnych. Sądy administracyjne w 208 sprawach orzekły na korzyść
organów, w tym w wyniku rozpatrzenia 64 skarg kasacyjnych Naczelny Sąd
Administracyjny uwzględnił jedynie 4 takie skargi.
Zaprezentowana powyżej statystyka pokazuje, że działania organów Krajowej
Administracji Skarbowej w sprawach związanych z blokadami rachunków w ramach
STIR są oceniane są jako zasadne i zgodne z prawem. Jednocześnie należy mieć na
względzie, że kształtujące się na przestrzeni lat orzecznictwo sądów
administracyjnych wyjaśniało i rozstrzygało kwestie związane ze stosowaniem
przepisów Ordynacji podatkowej, kształtując linię orzeczniczą w tym zakresie.
W tych sprawach, w których doszło do uchylenia rozstrzygnięcia organu przez sąd
administracyjny, formułowane nowe poglądy dotyczące interpretacji i stosowania
instytucji blokady rachunku bankowego oraz terminu jej przedłużenia były
niezwłocznie stosowane przez organy Krajowej Administracji Skarbowej
w kolejnych sprawach.
Dodatkowo uprzejmie informuje, iż aktualnie w Ministerstwie Finansów nie toczą
się prace legislacyjne dotyczące zmian przepisów działu IIIB „Przeciwdziałanie
wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych” Ordynacji
podatkowej w zakresie, o którym mowa w zapytaniu.
Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, wyrażam nadzieję, że zostaną one uznane
przez Pana Marszałka i Pana Posła za wyczerpujące.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 24 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10767
Pana Posła Janusza Kowalskiego
w sprawie używania Systemu Teleinformatycznego Izby
Rozliczeniowej (STIR)
Znak sprawy: DNK1.054.8.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację w sprawie używania Systemu Teleinformatycznego
Izby Rozliczeniowej (STIR) wobec uczciwych polskich przedsiębiorców
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10767 złożoną przez Pana Posła Janusza
Kowalskiego w sprawie w sprawie używania Systemu Teleinformatycznego Izby
Rozliczeniowej (STIR) przekazuję na ręce Pana Marszałka następujące informacje
i wyjaśnienia.
1) Ile wynosiła w poszczególnych latach okresu 2019-2024 liczba blokad
rachunków bankowych, liczba zablokowanych rachunków oraz liczba podmiotów
objętych blokadami? Ile spośród wskazanych blokad dotyczyło podmiotów
wykazujących cechy „znikających podatników”, ile „buforów”, a ile „brokerów”?
W zakresie pytania dotyczącego liczby blokad dokonanych na rachunkach
znikających podatników, buforów i brokerów uprzejmie wyjaśniam, że przepisy
Działu IIIB ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa1, dalej:
„Ordynacja podatkowa”, regulujące przeciwdziałanie wykorzystywaniu sektora
finansów publicznych do wyłudzeń skarbowych przewidują możliwość
dokonywania blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego. Definicja legalna
podmiotu kwalifikowanego została zawarta w art. 119zg pkt 4 Ordynacji
podatkowej, zgodnie z którym przez podmiot kwalifikowany należy rozumieć osobę
fizyczną będącą przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca
2018 r. - Prawo przedsiębiorców, osobę fizyczną prowadzącą działalność
zarobkową na własny rachunek, która nie jest przedsiębiorcą, osobę prawną oraz
jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawa
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.
-- 1 of 4 --
2/4
przyznaje zdolność prawną. Definicja ta precyzyjnie określa podmiot
kwalifikowany, którego rachunek może być przedmiotem blokady. Definicja nie
pozwala na rozróżnienie podmiotu kwalifikowanego jako bufora, brokera, czy też
znikającego podatnika. Z uwagi na tak sformułowaną przez ustawodawcę definicję
podmiotu kwalifikowanego przekazuję dane zgodnie z tą definicją.
Tabela 1. Blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego
2019 2020 2021 2022 2023 2024
Liczba blokad rachunków 120 196 261 267 315 258
Liczba zablokowanych rachunków 566 1020 1279 1148 1235 1011
Liczba podmiotów objętych blokadami 120 196 260 266 315 258
2) Ile wynosiła we wskazanym okresie liczba postanowień Szefa KAS o
przedłużeniu terminu blokady rachunków bankowych na czas nie dłuższy niż trzy
miesiące z uwagi na fakt, iż zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot nie wykona
istniejącego zobowiązania w podatku VAT?
Tabela 2. Postanowienia STIR
2019 2020 2021 2022 2023 2024
Liczba postanowień o przedłużeniu
terminu blokady rachunku bankowego na
czas nie dłuższy niż trzy miesiące
121 196 261 267 308 257
3) Ile wynosiła w poszczególnych latach okresu 2019-2024 wartość
zablokowanych środków finansowych i ile wnosiła wartość wykrytych z
wykorzystaniem STIR uszczupleń?
Tabela 3. Zablokowane środki finansowe
2019 2020 2021 2022 2023 2024
Wartość zablokowanych środków
finansowych (w mln zł) 69,74 96,16 100,97 77,43 88,55 68,83
Tabela 4. Uszczuplenia wykryte w ramach STIR
2019 2020 2021 2022 2023 2024
Wartość wykrytych z wykorzystaniem
STIR uszczupleń (w mln zł) 591,50 660,90 521,95 291,35 287,60 243,54
4) Ile w poszczególnych latach wskazanego okresu złożono zażaleń na
zastosowanie blokad i w ilu przypadkach Szef KAS, rozstrzygając jako organ II.
instancji, uchylił postanowienie I. instancji?
5) Ile w poszczególnych latach złożono skarg do WSA na postanowienia Szefa KAS
o blokadzie rachunków i w ilu przypadkach Sąd uchylił zaskarżone postanowienia?
Tabela 5. Dane z zakresu orzecznictwa dotyczącego STIR
2019 2020 2021 2022 2023 2024
Liczba blokad rachunku 120 196 261 267 315 258
Liczba zażaleń na postanowienia w sprawie
przedłużenia blokady rachunku 62 78 103 94 103 65
Liczba postanowień uchylających zaskarżone
postanowienia w całości i orzekających co do 2 10 2 5 6 0
-- 2 of 4 --
3/4
istoty sprawy
Liczba skarg do WSA na postanowienia w
sprawie przedłużenia terminu blokady
rachunku
33 54 46 56 48 27
Liczba wyroków WSA uchylających
postanowienie w sprawie przedłużenia
terminu blokady rachunku
8 11 4 13 14 2
Liczba skarg kasacyjnych do NSA w
sprawach, w których wydano postanowienie
przedłużające termin blokady rachunku
13 10 17 11 6 7
Liczba wyroków NSA uwzględniających
skargę kasacyjną 2 0 1 0 1 0
6) Jakie działania podjęło Ministerstwo Finansów od 13 grudnia 2023 r. celem
zapobiegania blokowaniu kont uczciwych podatników? Jakie działania planowane
są w tym zakresie na lata 2026-2027?
7) W jaki sposób Ministerstwo Finansów planuje zrekompensować podatnikom
straty, wynikające z nieuzasadnionych blokad ich rachunków? Czy toczą się
obecnie w Ministerstwie Finansów prace nad zaadresowaniem tego problemu?
Kiedy propozycja odpowiedniej regulacji przedstawiona zostanie do konsultacji
pub licznych?
Na wstępie pragnę zauważyć, że przed dokonaniem blokady rachunku podmiotu
kwalifikowanego niezbędne jest dokonanie analizy ryzyka wykorzystywania sektora
finansowego do wyłudzeń skarbowych przez skonkretyzowany podmiot przy
uwzględnieniu posiadanych danych, w tym danych podatkowych, jak również
danych uzyskanych od instytucji sektora bankowego. Blokada rachunku jest zatem
stosowana wyłącznie wobec podmiotu kwalifikowanego, który może
wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-
kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do
czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada jest konieczna, aby
temu przeciwdziałać. Z tych względów nie podzielam stanowiska co do „blokowania
kont uczciwych podatników”.
Dodatkowo uprzejmie wyjaśniam, że blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego
jest możliwa na 72 godziny z możliwością przedłużenia jej o 3 miesiące, po spełnieniu
ustawowych przesłanek określonych odpowiednio w art. 119zv § 1 i art. 119zw § 1
Ordynacji podatkowej. Blokada nie dotyczy rachunków osób fizycznych służących
do ich prywatnych rozliczeń. Stosowanie tego środka jest ograniczone tylko do
przypadków, w których zabezpieczenie interesów Skarbu Państwa nie jest możliwe
przy użyciu środków łagodniejszych, nie ingerujących tak dalece w prawo własności.
Podmiot kwalifikowany ma prawo zaskarżenia postanowienia o przedłużeniu
blokady na czas oznaczony nie dłuższy niż 3 miesiące. Środek zaskarżenia podlega
rozpatrzeniu niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, zgodnie z art.
119zzb § 2 Ordynacji podatkowej. W przypadku wniesienia skargi do sądu
administracyjnego obowiązują, określone w art. 119zzb § 5 Ordynacji podatkowej,
skrócone terminy na przekazanie akt i odpowiedzi na skargę (7 dni zamiast
standardowych 30 dni) oraz na rozpatrzenie skargi przez wojewódzki sąd
administracyjny (30 dni). Skrócenie powyższych terminów w stosunku do terminów
określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed
-- 3 of 4 --
4/4
sądami administracyjnymi2, zapewnia szybką kontrolę sądową prawidłowości
blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego.
Odnosząc się do podniesionej kwestii zrekompensowania podatnikom szkód
wynikających z nieuzasadnionych blokad ich rachunków, zauważam, jak wyżej
wskazano, że na postanowienia w sprawie przedłużenia terminu blokady podmiotu
kwalifikowanego w latach 2019-2024 zostało złożonych 505 zażaleń, po
rozpatrzeniu których wniesiono 264 skargi do wojewódzkich sądów
administracyjnych. Sądy administracyjne w 208 sprawach orzekły na korzyść
organów, w tym w wyniku rozpatrzenia 64 skarg kasacyjnych Naczelny Sąd
Administracyjny uwzględnił jedynie 4 takie skargi.
Zaprezentowana powyżej statystyka pokazuje, że działania organów Krajowej
Administracji Skarbowej w sprawach związanych z blokadami rachunków w ramach
STIR są oceniane są jako zasadne i zgodne z prawem. Jednocześnie należy mieć na
względzie, że kształtujące się na przestrzeni lat orzecznictwo sądów
administracyjnych wyjaśniało i rozstrzygało kwestie związane ze stosowaniem
przepisów Ordynacji podatkowej, kształtując linię orzeczniczą w tym zakresie.
W tych sprawach, w których doszło do uchylenia rozstrzygnięcia organu przez sąd
administracyjny, formułowane nowe poglądy dotyczące interpretacji i stosowania
instytucji blokady rachunku bankowego oraz terminu jej przedłużenia były
niezwłocznie stosowane przez organy Krajowej Administracji Skarbowej
w kolejnych sprawach.
Dodatkowo uprzejmie informuje, iż aktualnie w Ministerstwie Finansów nie toczą
się prace legislacyjne dotyczące zmian przepisów działu IIIB „Przeciwdziałanie
wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych” Ordynacji
podatkowej w zakresie, o którym mowa w zapytaniu.
Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, wyrażam nadzieję, że zostaną one uznane
przez Pana Marszałka i Pana Posła za wyczerpujące.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.
-- 4 of 4 --