Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.64.2025.BW
3891691.15590848.12534381
Warszawa, 17-07-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki na Sejm RP Lidii Czechak w sprawie przeciwdziałania
nielegalnym rajdom quadami, motocyklami i samochodami terenowymi na chronionych
obszarach Natura 2000 (K10INT10761), przedstawiam poniższe informacje.
Na obszarach Natura 2000 dość często identyfikowane są zagrożenia związane
z organizacją rajdów pojazdów off-road, które podlegają kategoryzacji w dokumentach
planistycznych dla tych obszarów (planach zadań ochronnych, planach ochrony
dla obszarów Natura 2000 oraz planach urządzenia lasu, planach ochrony dla parków
narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych z zakresem planów zadań
ochronnych dla obszarów Natura 2000). Zagrożenia te można znaleźć pod następującymi
kodami:
 G01 - Sporty i różne formy czynnego wypoczynku rekreacji, uprawiane w plenerze;
 G01.03 - Pojazdy zmotoryzowane;
 G01.03.01 - Regularne kierowanie pojazdami zmotoryzowanymi;
 G01.03.02 - Rajdowe kierowanie pojazdami zmotoryzowanymi;
 G01.08 - Inne rodzaje sportu i aktywnego wypoczynku;
 G05 - Inna ingerencja i zakłócenia powodowane przez działalność człowieka;
 G05.01 - Wydeptywanie, nadmierne użytkowanie;
 D01.01 - Ścieżki, szlaki piesze, szlaki rowerowe.
Na zagrożenie związane z przejazdami pojazdów off-road wskazano wprost w co najmniej
117 dokumentach planistycznych sporządzonych dla obszarów Natura 2000. Poruszanie się
takimi środkami transportu może powodować m.in.:
 rozjeżdżanie cennych okazów roślin i zwierząt;
 niszczenie siedlisk przyrodniczych np. rozjeżdżanie wydm, muraw napiaskowych,
siedlisk gatunków;
 płoszenie zwierząt, które może prowadzić m.in. do zmniejszenia sukcesu lęgowego
czy utraty lęgów;
 zaśmiecanie obszarów, po których odbywa się ruch, a także tam, gdzie gromadzi się
publiczność;
 fragmentaryzację lokalnych korytarzy ekologicznych.

-- 1 of 3 --

W ramach zaplanowanych i realizowanych działań, mających na celu przeciwdziałanie
negatywnemu oddziaływaniu pojazdów terenowych na obszary chronione, należy
wymienić:
 montaż tablic prezentujących wartości przyrodnicze obszaru Natura 2000, wraz
z informacją na temat biologii gatunków oraz znaczenia obszaru Natura 2000
dla ich istnienia i zagrożeń;
 prowadzenie działań informacyjno-edukacyjnych, zwiększających wiedzę
społeczeństwa na temat chronionych gatunków i znaczenia obszarów Natura 2000,
m.in. w ramach spotkań z lokalną społecznością;
 patrolowanie i monitoring wizyjny zagrożonych obszarów, w tym przez służby
parków narodowych i parków krajobrazowych (zwłaszcza w weekendy);
 nawiązanie ścisłej współpracy z Policją, Strażą Graniczną oraz Państwowym
Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe w zakresie patrolowania i interwencji
na zagrożonych obszarach;
 utrzymanie niezbędnej infrastruktury, w szczególności szlabanów, znaków i tablic
informacyjnych;
 wykonanie trwałych przeszkód naturalnych (np. w postaci pni drzew, żerdzi, kłód,
głazów), uniemożliwiających przejazd pojazdom silnikowym;
 ogrodzenie najcenniejszych płatów siedlisk i siedlisk gatunków siatką.
Podobnie jak w przypadku obszarów chronionych, nielegalne wjazdy pojazdów silnikowych
na tereny leśne stanowią poważny problem, zagrażając życiu i zdrowiu zarówno
uczestników takich zdarzeń, jak i osób postronnych. Przyczyniają się one również do
degradacji zasobów przyrodniczych oraz płoszenia dzikich zwierząt. Lasy będące własnością
Skarbu Państwa są ogólnodostępne i z zasady otwarte dla społeczeństwa. Lasy Państwowe
dysponują dobrze rozwiniętą infrastrukturą drogową, w szczególności w zakresie dróg
pożarowych i leśnych parkingów. W lasach znajduje się także wiele atrakcyjnych miejsc
sprzyjających różnym formom rekreacji.
Nielegalne rajdy organizowane na terenach leśnych są zazwyczaj starannie zaplanowane
i przeprowadzane w sposób zapewniający maksymalną dyskrecję oraz uniknięcie
interwencji Straży Leśnej. Komunikacja pomiędzy uczestnikami odbywa się za
pośrednictwem zamkniętych grup w mediach społecznościowych lub w aplikacjach
mobilnych. Informacje o terminie i miejscu wydarzenia przekazywane są często w ostatniej
chwili, co znacząco utrudnia skuteczną reakcję Straży Leśnej i innych służb porządkowych.
Najczęściej spotykane są jednak pojedyncze, spontaniczne wjazdy do lasu, które stanowią
istotne wyzwanie dla służb terenowych. Zdarzają się one zwłaszcza w trudno dostępnych
lub odludnych rejonach, nierzadko także na terenach prywatnych.
Zwalczanie zjawiska nielegalnych rajdów w Lasach Państwowych odbywa się poprzez
systematyczne patrolowanie obszarów szczególnie narażonych na tego typu incydenty oraz
kontrolę leśnych parkingów w ramach codziennej, stałej służby Straży Leśnej, a także
podczas doraźnych akcji kontrolnych. Istotną rolę odgrywają również cykliczne działania
organizowane na szczeblu centralnym, regionalnym i lokalnym, ukierunkowane na
przeciwdziałanie nielegalnym wjazdom do lasów. Tylko w ubiegłym roku Straż Leśna
przeprowadziła ponad 900 takich działań.

-- 2 of 3 --

Znaczące wsparcie w tych działaniach stanowią nowoczesne narzędzia techniczne, takie jak
drony, kamery leśne oraz fotopułapki. Straż Leśna posiada również dostęp do państwowych
baz danych, w tym do Centralnej Ewidencji Pojazdów, co umożliwia skuteczniejszą
identyfikację sprawców wykroczeń. Ważnym elementem systemu ochrony lasów jest także
rozbudowana sieć szlabanów, tzw. rogatek leśnych, ograniczających możliwość
nieuprawnionego wjazdu na teren lasów.
Straż Leśna jest wspierana przez pracowników administracji terenowej oraz służby
mundurowe, w szczególności Policję. W ramach działań policyjnych prowadzone są patrole
konne oraz z wykorzystaniem pojazdów typu quad, zwłaszcza na terenach trudno
dostępnych. Ponadto funkcjonariusze Policji angażują się w działania edukacyjne
i profilaktyczne, organizując spotkania z lokalnymi społecznościami, takie jak debaty
i prelekcje skierowane do różnych grup wiekowych. Problem nieuprawnionych wjazdów
pojazdów silnikowych do lasów został również uwzględniony w planach działań
dzielnicowych, zwłaszcza na obszarach, gdzie rejon służbowy obejmuje kompleksy leśne.
W związku z narastającym problemem nielegalnych wjazdów na tereny leśne oraz licznymi
sygnałami obywateli dotyczącymi hałasu i szkód w środowisku naturalnym, Minister
Klimatu i Środowiska zwróciła się do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z prośbą
o odejście od praktyki stosowania pouczeń na rzecz zdecydowanego i konsekwentnego
karania sprawców, szczególnie w przypadkach wjazdu poza wyznaczone drogi leśne.
Ponadto, w odpowiedzi na wniosek Ministerstwa Klimatu i Środowiska dotyczący podjęcia
inicjatywy legislacyjnej zmierzającej do zaostrzenia sankcji wobec sprawców tego rodzaju
wykroczeń, Ministerstwo Sprawiedliwości rozpoczęło prace nad zmianami prawnymi
mającymi na celu wzmocnienie ochrony przyrody oraz funkcji społecznych lasów –
zwłaszcza poprzez przeciwdziałanie nielegalnym wjazdom w miejsca objęte zakazem.
W ramach tych działań opracowano wstępny projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks
karny oraz ustawy – Kodeks wykroczeń. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wniosło do
projektu własne propozycje oraz przygotowało uzasadnienie planowanych rozwiązań.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

-- 3 of 3 --