Interpelacja nr 10754
Interpelacja w sprawie niejasnych działań rządu dotyczących potencjalnego przyjęcia waluty euro przez Polskę
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (33%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie niejasnych działań rządu dotyczących potencjalnego przyjęcia waluty euro przez Polskę
Interpelacja nr 10754
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie niejasnych działań rządu dotyczących potencjalnego przyjęcia waluty euro przez Polskę
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 04-07-2025
Szanowny Panie Premierze,
w ostatnich tygodniach pojawiają się coraz częstsze sygnały – zarówno ze strony członków rządu, jak i otoczenia premiera – o prowadzeniu analiz i „rozmów eksperckich” na temat potencjalnego przyjęcia wspólnej waluty euro przez Polskę. W przestrzeni publicznej, bez żadnego oficjalnego komunikatu, rozpoczynana jest de facto debata walutowa bez zaangażowania Sejmu RP, bez konsultacji społecznych, i bez rzetelnych danych na temat skutków takiej decyzji dla obywateli i gospodarki.
Z perspektywy interesu publicznego sytuacja ta jest nieakceptowalna. Tak poważna zmiana jak przyjęcie euro wymaga:
precyzyjnej mapy drogowej i oceny skutków makroekonomicznych,
szacunków dotyczących kosztów dla konsumentów, małych firm i budżetu państwa,
a przede wszystkim otwartej debaty publicznej, w której udział wezmą nie tylko eksperci i bank centralny, ale także społeczeństwo.
Tymczasem rząd unika jednoznacznych deklaracji. Brak jest jasnej informacji, czy decyzje w tym zakresie są podejmowane, przygotowywane czy analizowane w sposób zobowiązujący. Jest to kolejny przykład braku transparentności działań w sprawach fundamentalnych dla państwa.
W związku z powyższym, a także działając na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510), proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy rząd prowadzi obecnie jakiekolwiek oficjalne prace lub analizy dotyczące harmonogramu wejścia Polski do strefy euro?
Czy rząd planuje złożenie formalnego wniosku o rozpoczęcie procedury przyjęcia euro w ramach mechanizmu ERM II?
Czy rząd przygotowuje zmianę Konstytucji RP (art. 227) lub inne akty prawne umożliwiające przekazanie kompetencji monetarnych Europejskiemu Bankowi Centralnemu?
Czy rząd przewiduje przeprowadzenie ogólnonarodowego referendum w sprawie przyjęcia euro, czy decyzję zamierza podjąć wyłącznie politycznie i technokratycznie?
Czy zostały wykonane analizy wpływu przyjęcia euro na:
poziom cen i inflację konsumencką,
sytuację kredytobiorców hipotecznych i przedsiębiorców,
stabilność sektora bankowego i budżetów samorządów?
Jakie stanowisko w tej sprawie przedstawia Rada Polityki Pieniężnej i Narodowy Bank Polski? Czy rząd konsultuje te kwestie z NBP?
Czy w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwie Finansów lub w innych resortach trwają prace nad strategią komunikacyjną w sprawie euro? Jeśli tak – na czyje zlecenie?
Wzywam rząd do pełnej transparentności oraz przedstawienia stanowiska Sejmowi RP i opinii publicznej – zanim podejmowane będą jakiekolwiek dalsze kroki w tej sprawie.
Z poważaniem Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 10754
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie niejasnych działań rządu dotyczących potencjalnego przyjęcia waluty euro przez Polskę
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 04-07-2025
Szanowny Panie Premierze,
w ostatnich tygodniach pojawiają się coraz częstsze sygnały – zarówno ze strony członków rządu, jak i otoczenia premiera – o prowadzeniu analiz i „rozmów eksperckich” na temat potencjalnego przyjęcia wspólnej waluty euro przez Polskę. W przestrzeni publicznej, bez żadnego oficjalnego komunikatu, rozpoczynana jest de facto debata walutowa bez zaangażowania Sejmu RP, bez konsultacji społecznych, i bez rzetelnych danych na temat skutków takiej decyzji dla obywateli i gospodarki.
Z perspektywy interesu publicznego sytuacja ta jest nieakceptowalna. Tak poważna zmiana jak przyjęcie euro wymaga:
precyzyjnej mapy drogowej i oceny skutków makroekonomicznych,
szacunków dotyczących kosztów dla konsumentów, małych firm i budżetu państwa,
a przede wszystkim otwartej debaty publicznej, w której udział wezmą nie tylko eksperci i bank centralny, ale także społeczeństwo.
Tymczasem rząd unika jednoznacznych deklaracji. Brak jest jasnej informacji, czy decyzje w tym zakresie są podejmowane, przygotowywane czy analizowane w sposób zobowiązujący. Jest to kolejny przykład braku transparentności działań w sprawach fundamentalnych dla państwa.
W związku z powyższym, a także działając na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510), proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy rząd prowadzi obecnie jakiekolwiek oficjalne prace lub analizy dotyczące harmonogramu wejścia Polski do strefy euro?
Czy rząd planuje złożenie formalnego wniosku o rozpoczęcie procedury przyjęcia euro w ramach mechanizmu ERM II?
Czy rząd przygotowuje zmianę Konstytucji RP (art. 227) lub inne akty prawne umożliwiające przekazanie kompetencji monetarnych Europejskiemu Bankowi Centralnemu?
Czy rząd przewiduje przeprowadzenie ogólnonarodowego referendum w sprawie przyjęcia euro, czy decyzję zamierza podjąć wyłącznie politycznie i technokratycznie?
Czy zostały wykonane analizy wpływu przyjęcia euro na:
poziom cen i inflację konsumencką,
sytuację kredytobiorców hipotecznych i przedsiębiorców,
stabilność sektora bankowego i budżetów samorządów?
Jakie stanowisko w tej sprawie przedstawia Rada Polityki Pieniężnej i Narodowy Bank Polski? Czy rząd konsultuje te kwestie z NBP?
Czy w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwie Finansów lub w innych resortach trwają prace nad strategią komunikacyjną w sprawie euro? Jeśli tak – na czyje zlecenie?
Wzywam rząd do pełnej transparentności oraz przedstawienia stanowiska Sejmowi RP i opinii publicznej – zanim podejmowane będą jakiekolwiek dalsze kroki w tej sprawie.
Z poważaniem Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5128 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 30 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10754
Znak sprawy: PM6.054.3.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10754 posłanki Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej,
przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Jako państwo członkowskie Unii Europejskiej, Polska, podobnie jak i inne kraje
Wspólnoty, jest zobowiązana do przyjęcia wspólnej waluty pod warunkiem
wypełnienia kryteriów konwergencji wynikających z Traktatu Maastricht.
Wyjątkiem jest jedynie kraj z tzw. klauzulą opt-out, czyli Dania. Zobowiązanie Polski
do wprowadzenia wspólnej waluty wynika bezpośrednio z wyniku referendum
akcesyjnego z 2003 roku, w którym obywatele wyrazili zgodę na przystąpienie
Polski do Unii Europejskiej ze statusem kraju z derogacją. W art. 90 Konstytucji nie
przewidziano możliwości powtórzenia referendum w sprawie udzielenia zgody na
ratyfikowanie tej samej umowy międzynarodowej, gdy pierwsze referendum w tej
sprawie było wiążące i rozstrzygające1.
Przyjęcie wspólnej waluty poprzedza jednak co najmniej dwuletni okres
uczestnictwa w mechanizmie kursowym (ERM II). Procedura włączenia waluty
narodowej do ERM II przewiduje wysłanie przez Ministra Finansów i Prezesa
narodowego banku centralnego (w przypadku Polski: NBP) wspólnego wniosku do
Przewodniczącego Rady Ecofin o przystąpienie do ERM II, zawierającego
proponowany kurs centralny oraz dopuszczalny zakres odchyleń od niego kursu
rynkowego. Zatem rozpoczęcie procesu wprowadzenia wspólnej waluty i data
1Procedura określona w art. 90 Konstytucji może być stosowana w odniesieniu do traktatów
rewizyjnych oraz w innych przypadkach, gdy traktaty stanowiące Unii odwołują się do
postanowień konstytucji państw członkowskich. Nie jest to jednak przypadek art. 140 TFUE
określającego procedurę uchylenia derogacji.
-- 1 of 3 --
2/3
wejścia do strefy euro jest pod kontrolą polskiego rządu. Aktualnie rząd nie planuje
złożenia formalnego wniosku o rozpoczęcie procedury jej przyjęcia w ramach
mechanizmu ERM II.
Ponadto, przy przystąpieniu do unii walutowej konieczne jest trwałe wypełnianie
wszystkich kryteriów konwergencji nominalnej, co jest oceniane co dwa lata przez
Europejski Bank Centralny oraz Komisję Europejską dla krajów z derogacją.
Bezpieczne przyjęcie wspólnej europejskiej waluty wymaga zaś osiągnięcia
odpowiedniego poziomu nie tylko konwergencji nominalnej, ale też realnej
i odpowiedniego przygotowania gospodarki na ograniczenia związane
z wprowadzeniem euro w polityce gospodarczej, w szczególności zaś w polityce
pieniężnej.
Ministerstwo Finansów monitoruje poziom konwergencji na podstawie dostępnych
wskaźników makroekonomicznych. Wnioski wynikające z tych prac publikowane są
m.in. raz w roku w Monitorze Konwergencji z Unią Gospodarcza i Walutową, na
stronie www Ministerstwa2. Bieżące szacunki dotyczące konwergencji nominalnej
wskazują, że niewypełnione pozostają kryteria: stabilności cen, stóp procentowych
oraz stabilności kursu walutowego (z uwagi na fakt, że złoty nie został włączony do
mechanizmu ERM II). Ponadto od lipca 2024 r. Polska jest na podstawie decyzji Rady
EU3 objęta procedurą nadmiernego deficytu (EDP),w związku z tym, że deficyt
sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2023 r. przekraczał wartość
referencyjną. Dlatego też Polska nie spełnia również kryterium związanego z tą
procedurą. Na obecny stopień konwergencji silnie wpłynęły następujące po sobie
szoki gospodarcze, które wystąpiły w ciągu ostatnich lat.
Przed wejściem do strefy euro każdy kraj musi również wypełnić kryterium prawne,
czyli w pełni dostosować swoje prawo do wymogów uczestnictwa w strefie euro. W
przypadku Polski wymaga to m.in. zmiany Konstytucji oraz zmiany szeregu
przepisów szczegółowych. Polski rząd nie prowadzi prac nad zmianą Konstytucji RP,
w tym art. 227, ani nad innymi aktami prawnymi, które umożliwiałyby przekazanie
kompetencji monetarnych Europejskiemu Bankowi Centralnemu. Rząd nie
prowadzi też prac ani analiz dotyczących harmonogramu wejścia Polski do strefy
euro, jak również nad strategią komunikacyjną w tym zakresie. W efekcie, brak jest
aktualnych opracowań dotyczących wpływu przyjęcia wspólnej waluty na poziom
cen i inflację konsumencką, sytuację kredytobiorców hipotecznych
i przedsiębiorców, stabilność sektora bankowego i budżetów jednostek samorządu
terytorialnego z uwagi na ww. argumenty.
Pogłębienie konwergencji nominalnej i realnej będzie korzystne dla polskiej
gospodarki niezależnie od procesu prowadzenia wspólnej waluty. Dlatego
priorytetem polskiej polityki gospodarczej jest wzmacnianie potencjału
i konkurencyjności gospodarki.
2https://www.gov.pl/web/finanse/monitor-konwergencji-z-ugw
3Decyzja Rady (UE) 2024/2133 z dnia 26 lipca 2024 r. w sprawie istnienia nadmiernego
deficytu w Polsce.
-- 2 of 3 --
3/3
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 30 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10754
Znak sprawy: PM6.054.3.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10754 posłanki Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej,
przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Jako państwo członkowskie Unii Europejskiej, Polska, podobnie jak i inne kraje
Wspólnoty, jest zobowiązana do przyjęcia wspólnej waluty pod warunkiem
wypełnienia kryteriów konwergencji wynikających z Traktatu Maastricht.
Wyjątkiem jest jedynie kraj z tzw. klauzulą opt-out, czyli Dania. Zobowiązanie Polski
do wprowadzenia wspólnej waluty wynika bezpośrednio z wyniku referendum
akcesyjnego z 2003 roku, w którym obywatele wyrazili zgodę na przystąpienie
Polski do Unii Europejskiej ze statusem kraju z derogacją. W art. 90 Konstytucji nie
przewidziano możliwości powtórzenia referendum w sprawie udzielenia zgody na
ratyfikowanie tej samej umowy międzynarodowej, gdy pierwsze referendum w tej
sprawie było wiążące i rozstrzygające1.
Przyjęcie wspólnej waluty poprzedza jednak co najmniej dwuletni okres
uczestnictwa w mechanizmie kursowym (ERM II). Procedura włączenia waluty
narodowej do ERM II przewiduje wysłanie przez Ministra Finansów i Prezesa
narodowego banku centralnego (w przypadku Polski: NBP) wspólnego wniosku do
Przewodniczącego Rady Ecofin o przystąpienie do ERM II, zawierającego
proponowany kurs centralny oraz dopuszczalny zakres odchyleń od niego kursu
rynkowego. Zatem rozpoczęcie procesu wprowadzenia wspólnej waluty i data
1Procedura określona w art. 90 Konstytucji może być stosowana w odniesieniu do traktatów
rewizyjnych oraz w innych przypadkach, gdy traktaty stanowiące Unii odwołują się do
postanowień konstytucji państw członkowskich. Nie jest to jednak przypadek art. 140 TFUE
określającego procedurę uchylenia derogacji.
-- 1 of 3 --
2/3
wejścia do strefy euro jest pod kontrolą polskiego rządu. Aktualnie rząd nie planuje
złożenia formalnego wniosku o rozpoczęcie procedury jej przyjęcia w ramach
mechanizmu ERM II.
Ponadto, przy przystąpieniu do unii walutowej konieczne jest trwałe wypełnianie
wszystkich kryteriów konwergencji nominalnej, co jest oceniane co dwa lata przez
Europejski Bank Centralny oraz Komisję Europejską dla krajów z derogacją.
Bezpieczne przyjęcie wspólnej europejskiej waluty wymaga zaś osiągnięcia
odpowiedniego poziomu nie tylko konwergencji nominalnej, ale też realnej
i odpowiedniego przygotowania gospodarki na ograniczenia związane
z wprowadzeniem euro w polityce gospodarczej, w szczególności zaś w polityce
pieniężnej.
Ministerstwo Finansów monitoruje poziom konwergencji na podstawie dostępnych
wskaźników makroekonomicznych. Wnioski wynikające z tych prac publikowane są
m.in. raz w roku w Monitorze Konwergencji z Unią Gospodarcza i Walutową, na
stronie www Ministerstwa2. Bieżące szacunki dotyczące konwergencji nominalnej
wskazują, że niewypełnione pozostają kryteria: stabilności cen, stóp procentowych
oraz stabilności kursu walutowego (z uwagi na fakt, że złoty nie został włączony do
mechanizmu ERM II). Ponadto od lipca 2024 r. Polska jest na podstawie decyzji Rady
EU3 objęta procedurą nadmiernego deficytu (EDP),w związku z tym, że deficyt
sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2023 r. przekraczał wartość
referencyjną. Dlatego też Polska nie spełnia również kryterium związanego z tą
procedurą. Na obecny stopień konwergencji silnie wpłynęły następujące po sobie
szoki gospodarcze, które wystąpiły w ciągu ostatnich lat.
Przed wejściem do strefy euro każdy kraj musi również wypełnić kryterium prawne,
czyli w pełni dostosować swoje prawo do wymogów uczestnictwa w strefie euro. W
przypadku Polski wymaga to m.in. zmiany Konstytucji oraz zmiany szeregu
przepisów szczegółowych. Polski rząd nie prowadzi prac nad zmianą Konstytucji RP,
w tym art. 227, ani nad innymi aktami prawnymi, które umożliwiałyby przekazanie
kompetencji monetarnych Europejskiemu Bankowi Centralnemu. Rząd nie
prowadzi też prac ani analiz dotyczących harmonogramu wejścia Polski do strefy
euro, jak również nad strategią komunikacyjną w tym zakresie. W efekcie, brak jest
aktualnych opracowań dotyczących wpływu przyjęcia wspólnej waluty na poziom
cen i inflację konsumencką, sytuację kredytobiorców hipotecznych
i przedsiębiorców, stabilność sektora bankowego i budżetów jednostek samorządu
terytorialnego z uwagi na ww. argumenty.
Pogłębienie konwergencji nominalnej i realnej będzie korzystne dla polskiej
gospodarki niezależnie od procesu prowadzenia wspólnej waluty. Dlatego
priorytetem polskiej polityki gospodarczej jest wzmacnianie potencjału
i konkurencyjności gospodarki.
2https://www.gov.pl/web/finanse/monitor-konwergencji-z-ugw
3Decyzja Rady (UE) 2024/2133 z dnia 26 lipca 2024 r. w sprawie istnienia nadmiernego
deficytu w Polsce.
-- 2 of 3 --
3/3
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --