Interpelacja nr 10747
Interpelacja w sprawie katastrofalnego zarządzania Warszawą, marnotrawienia środków publicznych i pogarszającej się jakości życia w stolicy mimo rekordowego budżetu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Infrastruktura i Transport (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie katastrofalnego zarządzania Warszawą, marnotrawienia środków publicznych i pogarszającej się jakości życia w stolicy mimo rekordowego budżetu
Interpelacja nr 10747
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie katastrofalnego zarządzania Warszawą, marnotrawienia środków publicznych i pogarszającej się jakości życia w stolicy mimo rekordowego budżetu
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 04-07-2025
Szanowny Panie Premierze,
Warszawa – stolica naszego państwa, od prawie 19 lat zarządzana przez wiceprzewodniczących Platformy Obywatelskiej, miasto o budżecie przekraczającym 30 miliardów złotych rocznie – przestała być metropolią nowoczesną, czystą i przyjazną obywatelowi. Zamiast rozwoju i ładu – mamy do czynienia z postępującym chaosem urbanistycznym, ideologizacją przestrzeni publicznej, degradacją komunikacyjną, zabetonowaniem centrum oraz drastycznym wzrostem kosztów życia.
Warszawa, mając większy budżet niż Kraków, Wrocław i Poznań razem wzięte, prezentuje się jak prowincjonalne, zabałaganione miasto bez nadzoru, gdzie za publiczne środki realizuje się koncepcje oderwane od potrzeb mieszkańców.
Warszawa powinna lśnić. Powinna być wizytówką Polski – nie zaś symbolem drożyzny, betonozy, ideologicznych instalacji, komunikacyjnego bałaganu i brudu. Rząd nie może biernie przyglądać się, jak gigantyczne środki publiczne są zużywane bez efektu, bez wizji i bez odpowiedzialności.
Plac Pięciu Rogów – inwestycja za ponad 16 milionów zł, promowana jako „nowoczesna przestrzeń publiczna”, w praktyce to betonowa pustynia bez cienia i zieleni, ze wzrostem temperatury do 45°C latem.
„Strefa relaksu” przy ul. Chmielnej – kosztowała blisko 1 milion zł, a składała się z różowych leżaków na sztucznej trawie i kilku donic – zdemontowana po kilku tygodniach.
Zakup palm, sztucznych instalacji, fontann i „sztuki publicznej” za dziesiątki milionów złotych, bez wartości użytkowej ani estetycznej, m.in. rzeźby „Wielkie Głowy” na placu Europejskim.
Projekt „Tęcza” – zapowiedź odbudowy za 700 tys. zł instalacji, która już wcześniej 7 razy została podpalona, nie spełniała żadnej funkcji miejskiej poza symboliczno-ideologiczną.
Karygodna polityka komunikacyjna – zwężanie ulic (np. al. Jerozolimskie), likwidacja zatok autobusowych, chaos w organizacji ruchu, skrócenie tras autobusów, co doprowadziło do rekordowych korków i spadku liczby pasażerów komunikacji miejskiej.
Zaniedbane śródmieście – brud, smog z aut, nieprzejezdne chodniki, brak koszy na śmieci, zniszczone elewacje. W 2024 r. w rankingu czystości miast wojewódzkich Warszawa zajęła 17. miejsce na 18.
Brak realnych inwestycji w zieleń – mimo medialnych deklaracji, ilość zieleni w centrum maleje, a drzewa są wycinane przy każdej większej modernizacji ulicy (np. ul. Marszałkowska, Rakowiecka, Puławska).
Odrzucenie wniosków o dofinansowanie z KPO i funduszy europejskich z uwagi na brak dokumentacji lub błędy formalne – m.in. fiasko projektów tramwajowych (Gocław, Zielona Białołęka).
Ogromne zadłużenie miasta – już ponad 8 miliardów złotych długu, przy rosnących kosztach obsługi kredytów i obligacji.
Drożyzna dla mieszkańców:
Opłaty za śmieci – wzrost o 100–300% w ciągu 5 lat.
Opłaty za parkowanie – nawet 6,90 zł za godzinę w centrum.
Drastyczne podwyżki opłat za żłobki, przedszkola, bilety ZTM.
Ceny mieszkań i wynajmu w Warszawie należą do najwyższych w całej Europie Środkowo-Wschodniej.
Opisane problemy i poniższe pytania są tym bardziej zasadne gdyż od prawie 19 lat Warszawą zarządza wiceprzewodnicząca/y Platformy Obywatelskiej.
Czy rząd monitoruje sposób wydatkowania środków budżetowych i unijnych przez największe miasta – w tym Warszawę – pod kątem ich efektywności, celowości i wpływu na jakość życia obywateli?
Czy Ministerstwo Finansów planuje audyt wydatków Warszawy w kontekście spadku standardów miejskich mimo rekordowego budżetu?
Czy Ministerstwo Infrastruktury analizowało wpływ zwężania dróg, likwidacji miejsc parkingowych i chaosu komunikacyjnego w Warszawie na przepustowość i straty gospodarcze (np. dla dostawców, firm transportowych)?
Czy Rada Ministrów rozważa wprowadzenie mechanizmu nadzoru nad dużymi projektami miejskimi finansowanymi ze środków publicznych, które de facto nie służą mieszkańcom?
Czy rząd planuje utworzenie instrumentów interwencji lub rekomendacji w przypadku jaskrawego marnotrawstwa środków w największych jednostkach samorządowych?
Interpelacja nr 10747
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie katastrofalnego zarządzania Warszawą, marnotrawienia środków publicznych i pogarszającej się jakości życia w stolicy mimo rekordowego budżetu
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 04-07-2025
Szanowny Panie Premierze,
Warszawa – stolica naszego państwa, od prawie 19 lat zarządzana przez wiceprzewodniczących Platformy Obywatelskiej, miasto o budżecie przekraczającym 30 miliardów złotych rocznie – przestała być metropolią nowoczesną, czystą i przyjazną obywatelowi. Zamiast rozwoju i ładu – mamy do czynienia z postępującym chaosem urbanistycznym, ideologizacją przestrzeni publicznej, degradacją komunikacyjną, zabetonowaniem centrum oraz drastycznym wzrostem kosztów życia.
Warszawa, mając większy budżet niż Kraków, Wrocław i Poznań razem wzięte, prezentuje się jak prowincjonalne, zabałaganione miasto bez nadzoru, gdzie za publiczne środki realizuje się koncepcje oderwane od potrzeb mieszkańców.
Warszawa powinna lśnić. Powinna być wizytówką Polski – nie zaś symbolem drożyzny, betonozy, ideologicznych instalacji, komunikacyjnego bałaganu i brudu. Rząd nie może biernie przyglądać się, jak gigantyczne środki publiczne są zużywane bez efektu, bez wizji i bez odpowiedzialności.
Plac Pięciu Rogów – inwestycja za ponad 16 milionów zł, promowana jako „nowoczesna przestrzeń publiczna”, w praktyce to betonowa pustynia bez cienia i zieleni, ze wzrostem temperatury do 45°C latem.
„Strefa relaksu” przy ul. Chmielnej – kosztowała blisko 1 milion zł, a składała się z różowych leżaków na sztucznej trawie i kilku donic – zdemontowana po kilku tygodniach.
Zakup palm, sztucznych instalacji, fontann i „sztuki publicznej” za dziesiątki milionów złotych, bez wartości użytkowej ani estetycznej, m.in. rzeźby „Wielkie Głowy” na placu Europejskim.
Projekt „Tęcza” – zapowiedź odbudowy za 700 tys. zł instalacji, która już wcześniej 7 razy została podpalona, nie spełniała żadnej funkcji miejskiej poza symboliczno-ideologiczną.
Karygodna polityka komunikacyjna – zwężanie ulic (np. al. Jerozolimskie), likwidacja zatok autobusowych, chaos w organizacji ruchu, skrócenie tras autobusów, co doprowadziło do rekordowych korków i spadku liczby pasażerów komunikacji miejskiej.
Zaniedbane śródmieście – brud, smog z aut, nieprzejezdne chodniki, brak koszy na śmieci, zniszczone elewacje. W 2024 r. w rankingu czystości miast wojewódzkich Warszawa zajęła 17. miejsce na 18.
Brak realnych inwestycji w zieleń – mimo medialnych deklaracji, ilość zieleni w centrum maleje, a drzewa są wycinane przy każdej większej modernizacji ulicy (np. ul. Marszałkowska, Rakowiecka, Puławska).
Odrzucenie wniosków o dofinansowanie z KPO i funduszy europejskich z uwagi na brak dokumentacji lub błędy formalne – m.in. fiasko projektów tramwajowych (Gocław, Zielona Białołęka).
Ogromne zadłużenie miasta – już ponad 8 miliardów złotych długu, przy rosnących kosztach obsługi kredytów i obligacji.
Drożyzna dla mieszkańców:
Opłaty za śmieci – wzrost o 100–300% w ciągu 5 lat.
Opłaty za parkowanie – nawet 6,90 zł za godzinę w centrum.
Drastyczne podwyżki opłat za żłobki, przedszkola, bilety ZTM.
Ceny mieszkań i wynajmu w Warszawie należą do najwyższych w całej Europie Środkowo-Wschodniej.
Opisane problemy i poniższe pytania są tym bardziej zasadne gdyż od prawie 19 lat Warszawą zarządza wiceprzewodnicząca/y Platformy Obywatelskiej.
Czy rząd monitoruje sposób wydatkowania środków budżetowych i unijnych przez największe miasta – w tym Warszawę – pod kątem ich efektywności, celowości i wpływu na jakość życia obywateli?
Czy Ministerstwo Finansów planuje audyt wydatków Warszawy w kontekście spadku standardów miejskich mimo rekordowego budżetu?
Czy Ministerstwo Infrastruktury analizowało wpływ zwężania dróg, likwidacji miejsc parkingowych i chaosu komunikacyjnego w Warszawie na przepustowość i straty gospodarcze (np. dla dostawców, firm transportowych)?
Czy Rada Ministrów rozważa wprowadzenie mechanizmu nadzoru nad dużymi projektami miejskimi finansowanymi ze środków publicznych, które de facto nie służą mieszkańcom?
Czy rząd planuje utworzenie instrumentów interwencji lub rekomendacji w przypadku jaskrawego marnotrawstwa środków w największych jednostkach samorządowych?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
40%
Konkretność
60%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
2.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11604 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 14 sierpnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10747 poseł Jarosław Sachajko w sprawie
katastrofalnego zarządzania Warszawą, marnotrawienia środków
publicznych i pogarszającej się jakości życia w stolicy mimo
rekordowego budżetu
Znak sprawy: ST1.054.15.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 10747 Pana posła Jarosława Sachajki1, w
porozumieniu z Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Ministrem
Infrastruktury, uprzejmie informuję.
Stosownie do art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym2, gmina
jest podmiotem prawa publicznego, wykonującym zadania publiczne w imieniu
własnym i na własną odpowiedzialność, posiada osobowość prawną, a jej
samodzielność podlega ochronie sądowej. Ustawa o samorządzie gminnym oraz
ustawy szczególne określają katalog zadań przypisanych do realizacji przez gminy.
W świetle przepisów ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy3, Warszawa
jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu. Oprócz zadań przewidzianych
przepisami dotyczącymi samorządu gminnego i powiatowego, wykonuje zadania
wynikające ze stołecznego charakteru miasta.
W świetle przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o finansach
publicznych, jednostki samorządu terytorialnego samodzielnie prowadzą
gospodarkę finansową na podstawie uchwalanego corocznie budżetu. Organem
odpowiedzialnym za przygotowanie oraz wykonywanie budżetu jest organ
wykonawczy, tj. wójt, burmistrz (prezydent miasta).
Samodzielność gminy w zakresie prowadzenia gospodarki finansowej polega na tym,
że organy jednostek samorządu terytorialnego – w granicach obowiązującego
1 Interpelacja przekazana przy piśmie KPRM znak: DSP.INT.4510.298.2025 z 9 lipca 2025 r.
2 Dz.U. z 2016 r. poz. 446
3 t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1817
-- 1 of 5 --
2/5
prawa – są suwerenne w podejmowaniu decyzji dotyczących przeznaczania i
wykorzystania środków finansowych, zabezpieczonych w budżecie.
Zatem wszelkie sprawy związane z wykonywaniem zadań, a co za tym idzie
wydatkowaniem środków publicznych w ramach uchwalonego budżetu, należą do
wyłącznej właściwości i suwerennej decyzji jednostki samorządu terytorialnego
(wyjątek stanowią oczywiście środki przekazane z budżetu państwa na realizację
zadań zleconych z zakresu administracji rządowej lub dotacje celowe z budżetu
państwa) i za ich realizację jest odpowiedzialny organ wykonawczy.
Realizując ustawowe zadania, jednostki samorządu terytorialnego są zobowiązane
działać na podstawie i w granicach prawa i kierować się regułami określonymi w art.
44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych zgodnie z którymi
wydatki publiczne powinny być dokonywane: w sposób celowy i oszczędny, z
zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów i
optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, a
także w sposób umożliwiający terminową realizację zadań oraz w wysokości i
terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
Stosownie do postanowień art. 171 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia
legalności. Stosownie do ust. 2 tego artykułu, organami nadzoru są Prezes Rady
Ministrów i wojewodowie, a w zakresie spraw finansowych regionalne izby
obrachunkowe.
W świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o
finansach publicznych, Minister Finansów i Gospodarki jest organem odwoławczym
od wydawanych przez wojewodów w pierwszej instancji decyzji administracyjnych
odnoszących się do środków z przyznanych dotacji celowych. Z tego względu –
zarówno jako bezstronny organ odwoławczy, jak i potencjalna strona postępowań
sądowo- administracyjnych – nie ma możliwości wprowadzania mechanizmów
nadzoru nad projektami realizowanymi przez jednostki samorządu terytorialnego
ani wydawania opinii w zakresie prawidłowości rozliczania przez nich dotacji. Takie
działania miałyby charakter wyprzedzający oraz podważałyby kompetencje
Wojewody jako organu przekazującego i rozliczającego dotacje celowe z budżetu
państwa.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 października 1992r. o regionalnych
izbach obrachunkowych4 nadzór nad działalnością jednostek samorządu
terytorialnego w zakresie spraw finansowych, określonych w tej ustawie oraz
kontrola gospodarki finansowej i zamówień publicznych tych jednostek, należy do
zadań regionalnych izb obrachunkowych.
Kontrola gospodarki finansowej dokonywana jest przez izby na podstawie
kryterium zgodności z prawem i zgodności dokumentacji ze stanem faktycznym (art.
5 ust. 1 ustawy), natomiast w zakresie realizowanych przez jednostki samorządu
terytorialnego zadań administracji rządowej – także na podstawie kryterium
celowości, rzetelności i gospodarności (art. 5 ust. 2 ustawy).
Podmiotem uprawnionym również do kontrolowania działalności organów
samorządu terytorialnego, samorządowych osób prawnych i innych
4 Dz.U. z 2016 r. poz. 561 z późn.zm.
-- 2 of 5 --
3/5
samorządowych jednostek organizacyjnych jest Najwyższa Izba Kontroli.
Kontrolując ww. jednostki NIK bada w szczególności realizację ustaw i innych aktów
prawnych w zakresie działalności finansowej, gospodarczej i organizacyjno-
administracyjnej – stosownie do art. 3 ustawy z dnia 23 grudnia 1994r. o Najwyższej
Izbie Kontroli 5. Zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy, kontrola działalności samorządu
terytorialnego przeprowadzana jest pod względem legalności, gospodarności i
rzetelności.
Jednocześnie zaznaczyć należy, że stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o
samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały
naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z
zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia
naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Odnosząc się do działań w obszarze audytu, uprzejmie informuję, że Minister
Finansów i Gospodarki nie posiada uprawnień do przeprowadzania audytu
wydatków jednostek samorządu terytorialnego.
Jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki wchodzą w skład sektora
finansów publicznych. Zasady i tryb kontroli procesów związanych z gromadzeniem
i rozdysponowywaniem środków publicznych oraz gospodarowaniem mieniem
określa ustawa o finansach publicznych.
Gospodarka środkami publicznymi jest jawna, co obejmuje m.in. jawność debat
budżetowych w organach stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz
podejmowanie, w głosowaniu jawnym i imiennym, uchwał organu wykonawczego
jednostki samorządu terytorialnego dotyczących gospodarowania środkami
publicznymi. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego rozpatruje i
zatwierdza sprawozdanie finansowe jednostki samorządu terytorialnego wraz ze
sprawozdaniem z wykonania budżetu oraz podejmuje uchwałę w sprawie
absolutorium dla zarządu (art. 270-271 ustawy o finansach publicznych).
Zarządzanie w jednostkach sektora finansów publicznych podlega regułom kontroli
zarządczej. Kontrolę zarządczą stanowi ogół działań podejmowanych dla
zapewnienia realizacji celów i zadań w sposób zgodny z prawem, efektywny,
oszczędny i terminowy. Zapewnienie funkcjonowania adekwatnej, skutecznej i
efektywnej kontroli zarządczej w jednostce samorządu terytorialnego należy do
obowiązków wójta, burmistrza, prezydenta miasta, przewodniczącego zarządu
jednostki samorządu terytorialnego (art. 68-69 ustawy o finansach publicznych).
W zakresie dotyczącym dróg i komunikacji - zgodnie ze stanowiskiem Ministra
Infrastruktury - uprzejmie informuję, że zasady organizacji i funkcjonowania
regularnego przewozu osób w publicznych transporcie zbiorowym realizowanego
na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz w strefie transgranicznej między innymi
w transporcie drogowym określają przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o
publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 285).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy organizatorem publicznego transportu
zbiorowego, w przewozach autobusowych właściwym ze względu na obszar
działania lub zasięg przewozów, jest gmina, związek międzygminny, powiat, związek
powiatów, związek powiatowo-gminny, związek metropolitalny lub województwo.
5 Dz.U. z 2015 r. poz. 1096 z późn.zm.
-- 3 of 5 --
4/5
Do zadań organizatora należy między innymi planowanie rozwoju transportu,
organizowanie publicznego transportu zbiorowego i zarządzanie publicznym
transportem zbiorowym.
Przepisy ustawy o publicznym transporcie zbiorowym nie dają ministrowi
właściwemu do spraw transportu kompetencji do ingerowania w decyzje
podejmowane przez właściwych organizatorów publicznego transportu zbiorowego
w transporcie autobusowym.
W związku z tym, to organizatorzy publicznego transportu zbiorowego, znający
potrzeby przewozowe swoich mieszkańców, decydują o kształcie sieci
komunikacyjnej na obszarze swojej właściwości.
Odnosząc się natomiast do kwestii analizy wpływu zwężania dróg i likwidacji miejsc
parkingowych w Warszawie na przepustowość i straty gospodarcze (np. dla
dostawców, firm transportowych) informuję, że minister właściwy do spraw
transportu określa jedynie przepisy techniczno-budowlane dotyczące dróg
publicznych. Przepisy te zawierają warunki jakim powinny odpowiadać
poszczególne części dróg, np. jezdnie, stanowiska postojowe czy drogi dla pieszych.
Wykonując roboty budowlane na drogach publicznych, inwestorzy, w tym jednostki
samorządu terytorialnego, mają obowiązek realizować je zgodnie z ww. przepisami.
Nadzór nad stosowaniem przepisów prawa budowlanego należy do organów
administracji architektoniczno-budowlanej i organów nadzoru budowlanego. Tym
samym, inwestorzy, w tym samorządowi, realizują zamierzenia inwestycyjne na
własną odpowiedzialność, zgodnie z przyjętą polityką miejską, a resort
infrastruktury nie może ingerować w ww. działania.
Wdrażanie funduszy europejskich w ramach realizacji celów polityki spójności i KPO
- zgodnie z informacją Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej - jest uregulowane
zapisami dokumentów, obowiązujących zarówno na szczeblu unijnym (odpowiednie
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE), jak i krajowym (m.in. ustawy,
Umowa partnerstwa dla polityki spójności, Krajowy Plan Odbudowy, programy,
wytyczne), aby na każdym etapie, począwszy od przygotowania projektów, przez ich
realizację, a później kontrolę, zapewnić ich zgodność z dokumentami programowymi
i przepisami krajowymi dotyczącymi gospodarowania środkami publicznymi. W
wielopoziomowe systemy monitoringu wdrażania każdego programu/ inwestycji
KPO, a także audytu i kontroli inwestycji, zaangażowane są instytucje, które w
sposób obiektywny i dogłębny analizują postępy we wdrażaniu programów/KPO
oraz weryfikują prawidłową realizację poszczególnych inwestycji. W przypadku
wykrytych w ramach kontroli nieprawidłowości, nienależnie pozyskane środki są
odzyskiwane.
Niedopuszczalne jest wskazanie projektów do dofinansowania, których założenia
lub dokumentacja nie spełnia wymagań zgodnych z literą prawa (np. niezgodność
zakresu tematycznego, niezgodność aplikowanej dokumentacji ze wzorami
dokumentów).
Na każdym etapie proces jest przejrzysty i wynika z określonych wytycznych
i dokumentów, a nad ich przestrzeganiem czuwają upoważnione do tego instytucje.
-- 4 of 5 --
5/5
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 14 sierpnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10747 poseł Jarosław Sachajko w sprawie
katastrofalnego zarządzania Warszawą, marnotrawienia środków
publicznych i pogarszającej się jakości życia w stolicy mimo
rekordowego budżetu
Znak sprawy: ST1.054.15.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 10747 Pana posła Jarosława Sachajki1, w
porozumieniu z Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Ministrem
Infrastruktury, uprzejmie informuję.
Stosownie do art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym2, gmina
jest podmiotem prawa publicznego, wykonującym zadania publiczne w imieniu
własnym i na własną odpowiedzialność, posiada osobowość prawną, a jej
samodzielność podlega ochronie sądowej. Ustawa o samorządzie gminnym oraz
ustawy szczególne określają katalog zadań przypisanych do realizacji przez gminy.
W świetle przepisów ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy3, Warszawa
jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu. Oprócz zadań przewidzianych
przepisami dotyczącymi samorządu gminnego i powiatowego, wykonuje zadania
wynikające ze stołecznego charakteru miasta.
W świetle przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o finansach
publicznych, jednostki samorządu terytorialnego samodzielnie prowadzą
gospodarkę finansową na podstawie uchwalanego corocznie budżetu. Organem
odpowiedzialnym za przygotowanie oraz wykonywanie budżetu jest organ
wykonawczy, tj. wójt, burmistrz (prezydent miasta).
Samodzielność gminy w zakresie prowadzenia gospodarki finansowej polega na tym,
że organy jednostek samorządu terytorialnego – w granicach obowiązującego
1 Interpelacja przekazana przy piśmie KPRM znak: DSP.INT.4510.298.2025 z 9 lipca 2025 r.
2 Dz.U. z 2016 r. poz. 446
3 t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1817
-- 1 of 5 --
2/5
prawa – są suwerenne w podejmowaniu decyzji dotyczących przeznaczania i
wykorzystania środków finansowych, zabezpieczonych w budżecie.
Zatem wszelkie sprawy związane z wykonywaniem zadań, a co za tym idzie
wydatkowaniem środków publicznych w ramach uchwalonego budżetu, należą do
wyłącznej właściwości i suwerennej decyzji jednostki samorządu terytorialnego
(wyjątek stanowią oczywiście środki przekazane z budżetu państwa na realizację
zadań zleconych z zakresu administracji rządowej lub dotacje celowe z budżetu
państwa) i za ich realizację jest odpowiedzialny organ wykonawczy.
Realizując ustawowe zadania, jednostki samorządu terytorialnego są zobowiązane
działać na podstawie i w granicach prawa i kierować się regułami określonymi w art.
44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych zgodnie z którymi
wydatki publiczne powinny być dokonywane: w sposób celowy i oszczędny, z
zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów i
optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, a
także w sposób umożliwiający terminową realizację zadań oraz w wysokości i
terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
Stosownie do postanowień art. 171 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia
legalności. Stosownie do ust. 2 tego artykułu, organami nadzoru są Prezes Rady
Ministrów i wojewodowie, a w zakresie spraw finansowych regionalne izby
obrachunkowe.
W świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o
finansach publicznych, Minister Finansów i Gospodarki jest organem odwoławczym
od wydawanych przez wojewodów w pierwszej instancji decyzji administracyjnych
odnoszących się do środków z przyznanych dotacji celowych. Z tego względu –
zarówno jako bezstronny organ odwoławczy, jak i potencjalna strona postępowań
sądowo- administracyjnych – nie ma możliwości wprowadzania mechanizmów
nadzoru nad projektami realizowanymi przez jednostki samorządu terytorialnego
ani wydawania opinii w zakresie prawidłowości rozliczania przez nich dotacji. Takie
działania miałyby charakter wyprzedzający oraz podważałyby kompetencje
Wojewody jako organu przekazującego i rozliczającego dotacje celowe z budżetu
państwa.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 października 1992r. o regionalnych
izbach obrachunkowych4 nadzór nad działalnością jednostek samorządu
terytorialnego w zakresie spraw finansowych, określonych w tej ustawie oraz
kontrola gospodarki finansowej i zamówień publicznych tych jednostek, należy do
zadań regionalnych izb obrachunkowych.
Kontrola gospodarki finansowej dokonywana jest przez izby na podstawie
kryterium zgodności z prawem i zgodności dokumentacji ze stanem faktycznym (art.
5 ust. 1 ustawy), natomiast w zakresie realizowanych przez jednostki samorządu
terytorialnego zadań administracji rządowej – także na podstawie kryterium
celowości, rzetelności i gospodarności (art. 5 ust. 2 ustawy).
Podmiotem uprawnionym również do kontrolowania działalności organów
samorządu terytorialnego, samorządowych osób prawnych i innych
4 Dz.U. z 2016 r. poz. 561 z późn.zm.
-- 2 of 5 --
3/5
samorządowych jednostek organizacyjnych jest Najwyższa Izba Kontroli.
Kontrolując ww. jednostki NIK bada w szczególności realizację ustaw i innych aktów
prawnych w zakresie działalności finansowej, gospodarczej i organizacyjno-
administracyjnej – stosownie do art. 3 ustawy z dnia 23 grudnia 1994r. o Najwyższej
Izbie Kontroli 5. Zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy, kontrola działalności samorządu
terytorialnego przeprowadzana jest pod względem legalności, gospodarności i
rzetelności.
Jednocześnie zaznaczyć należy, że stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o
samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały
naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z
zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia
naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Odnosząc się do działań w obszarze audytu, uprzejmie informuję, że Minister
Finansów i Gospodarki nie posiada uprawnień do przeprowadzania audytu
wydatków jednostek samorządu terytorialnego.
Jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki wchodzą w skład sektora
finansów publicznych. Zasady i tryb kontroli procesów związanych z gromadzeniem
i rozdysponowywaniem środków publicznych oraz gospodarowaniem mieniem
określa ustawa o finansach publicznych.
Gospodarka środkami publicznymi jest jawna, co obejmuje m.in. jawność debat
budżetowych w organach stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz
podejmowanie, w głosowaniu jawnym i imiennym, uchwał organu wykonawczego
jednostki samorządu terytorialnego dotyczących gospodarowania środkami
publicznymi. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego rozpatruje i
zatwierdza sprawozdanie finansowe jednostki samorządu terytorialnego wraz ze
sprawozdaniem z wykonania budżetu oraz podejmuje uchwałę w sprawie
absolutorium dla zarządu (art. 270-271 ustawy o finansach publicznych).
Zarządzanie w jednostkach sektora finansów publicznych podlega regułom kontroli
zarządczej. Kontrolę zarządczą stanowi ogół działań podejmowanych dla
zapewnienia realizacji celów i zadań w sposób zgodny z prawem, efektywny,
oszczędny i terminowy. Zapewnienie funkcjonowania adekwatnej, skutecznej i
efektywnej kontroli zarządczej w jednostce samorządu terytorialnego należy do
obowiązków wójta, burmistrza, prezydenta miasta, przewodniczącego zarządu
jednostki samorządu terytorialnego (art. 68-69 ustawy o finansach publicznych).
W zakresie dotyczącym dróg i komunikacji - zgodnie ze stanowiskiem Ministra
Infrastruktury - uprzejmie informuję, że zasady organizacji i funkcjonowania
regularnego przewozu osób w publicznych transporcie zbiorowym realizowanego
na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz w strefie transgranicznej między innymi
w transporcie drogowym określają przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o
publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 285).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy organizatorem publicznego transportu
zbiorowego, w przewozach autobusowych właściwym ze względu na obszar
działania lub zasięg przewozów, jest gmina, związek międzygminny, powiat, związek
powiatów, związek powiatowo-gminny, związek metropolitalny lub województwo.
5 Dz.U. z 2015 r. poz. 1096 z późn.zm.
-- 3 of 5 --
4/5
Do zadań organizatora należy między innymi planowanie rozwoju transportu,
organizowanie publicznego transportu zbiorowego i zarządzanie publicznym
transportem zbiorowym.
Przepisy ustawy o publicznym transporcie zbiorowym nie dają ministrowi
właściwemu do spraw transportu kompetencji do ingerowania w decyzje
podejmowane przez właściwych organizatorów publicznego transportu zbiorowego
w transporcie autobusowym.
W związku z tym, to organizatorzy publicznego transportu zbiorowego, znający
potrzeby przewozowe swoich mieszkańców, decydują o kształcie sieci
komunikacyjnej na obszarze swojej właściwości.
Odnosząc się natomiast do kwestii analizy wpływu zwężania dróg i likwidacji miejsc
parkingowych w Warszawie na przepustowość i straty gospodarcze (np. dla
dostawców, firm transportowych) informuję, że minister właściwy do spraw
transportu określa jedynie przepisy techniczno-budowlane dotyczące dróg
publicznych. Przepisy te zawierają warunki jakim powinny odpowiadać
poszczególne części dróg, np. jezdnie, stanowiska postojowe czy drogi dla pieszych.
Wykonując roboty budowlane na drogach publicznych, inwestorzy, w tym jednostki
samorządu terytorialnego, mają obowiązek realizować je zgodnie z ww. przepisami.
Nadzór nad stosowaniem przepisów prawa budowlanego należy do organów
administracji architektoniczno-budowlanej i organów nadzoru budowlanego. Tym
samym, inwestorzy, w tym samorządowi, realizują zamierzenia inwestycyjne na
własną odpowiedzialność, zgodnie z przyjętą polityką miejską, a resort
infrastruktury nie może ingerować w ww. działania.
Wdrażanie funduszy europejskich w ramach realizacji celów polityki spójności i KPO
- zgodnie z informacją Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej - jest uregulowane
zapisami dokumentów, obowiązujących zarówno na szczeblu unijnym (odpowiednie
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE), jak i krajowym (m.in. ustawy,
Umowa partnerstwa dla polityki spójności, Krajowy Plan Odbudowy, programy,
wytyczne), aby na każdym etapie, począwszy od przygotowania projektów, przez ich
realizację, a później kontrolę, zapewnić ich zgodność z dokumentami programowymi
i przepisami krajowymi dotyczącymi gospodarowania środkami publicznymi. W
wielopoziomowe systemy monitoringu wdrażania każdego programu/ inwestycji
KPO, a także audytu i kontroli inwestycji, zaangażowane są instytucje, które w
sposób obiektywny i dogłębny analizują postępy we wdrażaniu programów/KPO
oraz weryfikują prawidłową realizację poszczególnych inwestycji. W przypadku
wykrytych w ramach kontroli nieprawidłowości, nienależnie pozyskane środki są
odzyskiwane.
Niedopuszczalne jest wskazanie projektów do dofinansowania, których założenia
lub dokumentacja nie spełnia wymagań zgodnych z literą prawa (np. niezgodność
zakresu tematycznego, niezgodność aplikowanej dokumentacji ze wzorami
dokumentów).
Na każdym etapie proces jest przejrzysty i wynika z określonych wytycznych
i dokumentów, a nad ich przestrzeganiem czuwają upoważnione do tego instytucje.
-- 4 of 5 --
5/5
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --