Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DSA-WBE.050.9.2025.JS
3891688.15617334.12590460
Warszawa, 25-07-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do Interpelacji Posłanki Doroty Marek w sprawie wysokiego poziomu
zasolenia rzek, K10INT10743, uprzejmie przedstawiam poniższe informacje.
1. Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz podległe
mu instytucje od czasu ostatniej katastrofy ekologicznej na Odrze, w celu zapobiegania
podobnym zagrożeniom, w tym związanym z zasoleniem rzek?
Resort klimatu i środowiska, we współpracy z innymi instytucjami na poziomie centralnym
i regionalnym w ramach Międzyresortowego Zespołu do spraw Przeciwdziałania Sytuacjom
Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze1 (dalej Międzyresortowego
Zespołu ds. Odry), realizuje następujące działania:
o Bieżące monitowanie sytuacji i koordynacja działań zaradczych. Ministerstwo Klimatu
i Środowiska (MKiŚ) prowadzi regularne spotkania Międzyresortowego Zespołu ds.
Odry, mające na celu monitorowanie sytuacji oraz koordynację działań na rzecz
poprawy jakości wód. W skład Zespołu wschodzą przedstawiciele Ministerstwa
Infrastruktury, Ministerstwa Aktywów Państwowych, Ministerstwa Przemysłu,
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Generalnej Dyrekcji Ochrony
Środowiska, Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ), Instytutu Ochrony
Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego, PGW Wody Polskie, Instytutu
Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowego Instytutu Badawczego oraz
Wojewódzkich Centrum Zarządzania Kryzysowego województw położonych w dolinie
rzeki Odry, wraz z gośćmi zapraszanymi na posiedzenia w zależności od bieżącej
tematyki. Międzyresortowy Zespół ds. Odry na bieżąco opracowuje rekomendacje w
celu ochrony ekosystemu rzeki Odry i monitoruje wdrażanie tych zaleceń przez
właściwe instytucje. Rekomendacje stanowią bieżący plan działania zarówno dla
instytucji centralnych, jak i dla województw.
1 Zarządzenie nr 256 Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie Międzyresortowego Zespołu do
spraw Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze (M.P. 2023 poz.
696).

-- 1 of 7 --

o Bieżące zarządzanie zrzutami wód dołowych w zależności od stanu wód
powierzchniowych. Koordynowanie przez PGW Wody Polskie prac grupy roboczej ds.
rekomendowania ograniczenia zrzutów. W skład ww. grupy roboczej wchodzą
przedstawiciele: Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Głównego Inspektoratu
Ochrony Środowiska, Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Ministerstwa
Przemysłu oraz przedstawiciele zakładów górniczych KGHM Polska Miedź S.A., Polskiej
Grupy Górniczej S.A. oraz Przedsiębiorstwa Gospodarki Wodnej i Rekultywacji S.A.
Grupa spotyka się cyklicznie omawiając: aktualną sytuację hydrologiczną,
meteorologiczną, stan jakościowy wód z uwzględnieniem badań ilościowych „złotej
algi”, a także możliwości ograniczania zrzutów wód dołowych z zakładów górniczych.
Efektem spotkań są rekomendacje dotyczące gospodarowania przez zakłady górnicze
wodami z odwadnianych zakładów górniczych, które zapadają na podstawie aktualnego
stanu wód rzeki Odry oraz stopnia zagrożenia rozwojem „złotej algi”. Ostatnie spotkanie
Grupy odbyło się w dniu 24 lipca br.
o Opracowanie pierwszego „Planu inwestycyjnego sektora górniczego mającego na celu
obniżenie zasolenia wód rzeki Odry”. Głównym celem Planu jest ograniczenie ryzyka
zakwitu „złotej algi” poprzez redukcję zasolenia wód Odry do wartości limitujących lub
uniemożliwiających rozwój algi. Szczegółowe informacje zawarto w odpowiedzi na
pytanie nr 3.
o Wdrażanie projektów renaturyzacyjnych. W ramach rozpoczętej w 2024 r. współpracy
MKiŚ, WFOŚ, PGW Wody Polskie i strony społecznej, przygotowywane są projekty
zmierzające do renaturyzacji rzeki Odry oraz jej dopływów. Celem działań jest
odbudowa siedlisk ryb, bezkręgowców i awifauny, co przyczyni się do zwiększenia
odporności ekosystemu na negatywne skutki zaburzeń środowiskowych oraz zmian
klimatycznych. Projekty będą finansowane ze środków wojewódzkich funduszy
ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz ze środków UE w ramach FEnIKS.
o Monitorowanie przeglądu pozwoleń wodnoprawnych. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy
z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry PGW Wody Polskie zostało zobowiązane
do dokonania przeglądu pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie ścieków do wód
na obszarze zlewni rzeki Odry w terminie 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ww.
ustawy, zaś organy właściwe w sprawie pozwoleń zintegrowanych – do dokonania w
terminie 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy przeglądu pozwoleń
zintegrowanych na wprowadzanie ścieków do wód na obszarze zlewni rzeki Odry.
Stosownie zaś do przepisu art. 22 ust. 2 ww. ustawy, PGW Wody Polskie zobowiązane
było do przekazania, w terminie 3 miesięcy od dnia zakończenia tego przeglądu, tj. do
dnia 7 lipca 2025 r., wyników tego przeglądu, wskazując pozwolenia wodnoprawne,
które powinny zostać cofnięte lub ograniczone w celu zapobieżenia zagrożeniu
osiągnięcia celów środowiskowych na podstawie art. 415 lub art. 417 ustawy Prawo
wodne. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez MI, do przeglądu zostały
wytypowane 824 pozwolenia wodnoprawne, w tym obejmujące zrzuty ścieków o
zwiększonym zasoleniu z kopalń węgla kamiennego oraz rudy miedzi. W wyniku
realizacji przeglądu PGW Wody Polskie wskazało 9 pozwoleń wodnoprawnych, które
powinny być cofnięte lub ograniczone oraz 15 pozwoleń wodnoprawnych, dla których

-- 2 of 7 --

zasadne jest rozważenie cofnięcia lub ich ograniczania w wyniku przeprowadzenia
dodatkowej analizy2.
o Monitorowanie wdrażania programu działań mających na celu zmniejszenie
zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie
dalszemu zanieczyszczeniu3, wynikające z realizacji dyrektywy azotanowej.
o Bieżące zarządzanie ryzykiem. Wdrożenie „Procedury zarządzania kryzysowego
związanego z powstaniem zakwitów "złotej algi" - schematy postępowania”. Dokument
powstał w 2024 r. na podstawie doświadczeń z lat 2022-2024. Zawiera schemat
postępowania w odniesieniu do określonych wariantów rozwoju sytuacji kryzysowej
związanej z zakwitem „złotej algi”. Wskazuje działania niezbędne do podjęcia, instytucje
odpowiedzialne i podstawę prawną tych działań. Procedura obejmuje także działanie
kryzysowe polegające na kontrolowanym dozowaniu nadtlenku wodoru (H₂O₂).
Procedura ta, przetestowana na rzece Kłodnicy w 2024 r., pozwoliła stworzyć barierę
redukującą wysoki ładunek „złotej algi” spływający z Kanału Gliwickiego do rzeki Odry.
W tym kontekście należy dodać, że zgodnie z rekomendacją Międzyresortowego
Zespołu ds. Odry z grudnia 2024 r. został zabezpieczony w RARS4 zasób nadtlenku
wodoru, który pozwoli podjąć ewentualną interwencję w przypadku ponownego
silnego zakwitu algi Prymnesium parvum. Taka sytuacja miała miejsce na początku lipca
br., kiedy zaobserwowano trend wzrostu liczebności komórek złotej algi w Kanale
Gliwickim, w szczególności w Sekcji IV (pomiędzy śluzami Dzierżno a Rudziniec).
Opracowana procedura umożliwiła szybkie reagowanie właściwych służb oraz
zastosowanie kontrolowanego dozowania nadtlenku wodoru w terenie – w ciągu jednej
doby od momentu wystosowania rekomendacji przez Międzyresortowy Zespół ds.
Odry.
o Bieżący monitoring stanu wód rzeki Odry z dopływami. Kluczowym narzędziem do
bieżącego monitorowania ryzyka powstania zakwitu „złotej algi” jest monitoring
interwencyjny prowadzony przez GIOŚ na podstawie Procedury monitorowania
interwencyjnego Prymnesium parvum „złotej algi”. Pozwala on śledzić dynamikę jej
wzrostu na rzece Odrze oraz w już skażonych akwenach
i potwierdzić obecność w potencjalnych ogniskach jej rozwoju. Głównym rezultatem
monitoringu interwencyjnego jest analiza stopnia zagrożenia (stopień ostrzegawczy
oraz I, II i III stopień zagrożenia), która jest udostępniona na stronie
gov.pl/web/odra/analiza-stopnia-zagrozenia oraz portalu badania.gios.gov.pl. W 2025
r. ww. procedura monitorowania została zaktualizowana w celu umożliwienia
wcześniejszego reagowania na występowanie zakwitów „złotej algi”. Punkty pomiarowe
zlokalizowane w kluczowych lokalizacjach są obecnie monitorowane z większą
częstotliwością niż pozostałe. Są to punkty, dla których w Procedurze zarządzania
kryzysowego związanego z powstaniem zakwitów "złotej algi" - schematy postępowania
2 W zakresie pozwoleń wodnoprawnych z ustalonym sumarycznym poziomem stężenia chlorków i siarczanów powyżej
5000 mg/l.
3 Zadanie ciągłe wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie „Programu działań
mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie
dalszemu zanieczyszczeniu” (Dz.U. z 2023 r. poz. 244)
4 Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych

-- 3 of 7 --

określono wartości progowe uruchamiające działania zaradcze, w tym m.in. w zakresie
zarządzania przepływami wodnymi oraz – w sytuacjach o podwyższonym ryzyku –
dozowania nadtlenku wodoru. Ponadto, stwierdzenie obecności złotej algi w
którymkolwiek z tych punktów skutkuje włączeniem dodatkowych lokalizacji do
monitoringu, co umożliwia bieżącą analizę sytuacji i podejmowanie adekwatnych
działań.
Ponadto GIOŚ rozbudowuje system monitoringu automatycznego. Przewiduje się
uruchomienie 10 sond automatycznych w 2025 r., a następnie w latach 2026 -2027
stworzenie docelowego systemu monitoringu automatycznego wód
powierzchniowych, w oparciu o przygotowywaną obecnie nowelizację ustawy o
Inspekcji Ochrony Środowiska.
o Transparentność i stałe informowanie społeczeństwa. Portal badania.gios.gov.pl/odra,
stworzony w 2024 r., stanowi interaktywną mapę, umożliwiającą przejrzystą
prezentację zarówno bieżących, jak i archiwalnych wyników badań jakości wód rzeki
Odry, w tym:
 dane standardowe, uzyskiwane przez GIOŚ w ramach Państwowego
Monitoringu Środowiska,
 dane dodatkowe, uzyskiwane przez GIOŚ od 2022 r. z tzw. monitoringu
interwencyjnego, ukierunkowanego na identyfikację występowania toksycznej
algi Prymnesium parvum (tzw. „złotej algi”),
 dane dodatkowe z automatycznych stacji monitoringu wód powierzchniowych.
Dodatkowo, na stronie internetowej www.gov.pl/web/odra/ publikowane są na
bieżąco oficjalne komunikaty dotyczące sytuacji na rzece Odrze oraz realizowanych
działań zaradczych.
o Bieżący dialog ze stroną społeczną. Wprowadzona od roku 2024 r. regularna
współpraca ze stroną społeczną polega m.in na zapewnieniu pełnej transparentności
oraz udziału w działaniach na rzecz Odry zainteresowanym stronom. W tym celu
funkcjonuje grupa robocza z partnerami społecznymi. Ostatnie spotkanie odbyło się w
dniu 29 kwietnia br. i dotyczyło przypadków śnięć ryb w Odrze w Kanale Gliwickim,
omówienia wyników badań, przyczyn tych zdarzeń i działań zapobiegawczych.
o Bieżący dialog ze stroną niemiecką. Wprowadzone od roku 2024 r. dwustronne
spotkania ekspertów oraz regularna wymiana cotygodniowych raportów nt. stanu wód
Odry i występowania zakwitów Prymnesium parvum. Współpraca polsko-niemiecka
oraz w miarę potrzeb – polsko-czeska, umożliwia szybką wymianę informacji o
zagrożeniach środowiskowych. Ponadto, regularny kontakt ekspercki przyczynia się do
lepszego rozumienia mechanizmów zakwitów Prymnesium parvum oraz umożliwia
planowanie spójnych działań prewencyjnych po obu stronach granicy. W wyniku tych
działań niemiecki system monitorowania zagrożeń „złotej algi” integruje dane z portalu
badania.gios.gov.pl/odra oraz wykorzystuje progi alarmowe określone w polskiej

-- 4 of 7 --

Procedurze monitorowania interwencyjnego Prymnesium parvum „złotej algi”. Ostatnie
spotkanie ekspertów miało miejsce 10 lipca br.
2. Czy obecnie prowadzone są działania monitorujące poziom zasolenia głównych rzek
w Polsce, a jeśli tak – jakie są wyniki tych pomiarów oraz w jakim zakresie umożliwiają one
wczesne reagowanie?
GIOŚ na bieżąco prowadzi monitoring jakości wód powierzchniowych, zgodnie z Dyrektywą
2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r.
ustanawiającą ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (zwanej Ramową
Dyrektywą Wodną – RDW) transponowaną do polskiego prawa ustawą z dnia 20 lipca 2017
r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 z późn. zm.). Zgodnie z art. 349 ustawy Prawo
wodne, monitoring wód ma na celu pozyskanie informacji o stanie wód na potrzeby
planowania w gospodarowaniu wodami oraz oceny osiągania celów środowiskowych.
Badania te są prowadzone w ramach państwowego monitoringu środowiska (PMŚ) oraz
obejmują elementy biologiczne, fizykochemiczne, w tym zasolenie, oraz substancje
chemiczne.
W ramach PMŚ rozszerzony został istniejący monitoring na rzece Odrze oraz jej dopływach:
Bytomce, Kanale Gliwickim, Kanale Kędzierzyńskim i Kłodnicy. Dodatkowo warto
zaznaczyć, że w ramach działań prewencyjnych, w związku z katastrofą z 2022 r., w ramach
PMŚ rozszerzony został w ok. 1 200 punktach kontrolnych rocznie (ok. 40% wszystkich
badanych punktów) monitoring badawczy, w zakresie wskaźników mierzonych w terenie:
temperatury wody, tlenu rozpuszczonego, przewodności elektrolitycznej właściwej w 20°C
i odczynu pH. Wyniki tych badań są uzyskiwane na bieżąco, więc w przypadku wykrycia
nieprzewidzianego zanieczyszczenia, GIOŚ jest w stanie zareagować natychmiast i podjąć
działania mające na celu dalszą diagnozę problemu w porozumieniu np. z wojewódzkim
inspektorem ochrony środowiska.
Wyniki ww. badań przeprowadzonych w ramach PMŚ wskazują na systematyczne
przekraczanie norm środowiskowych5 w rzece Odrze oraz w części jej dopływów –
zwłaszcza w regionie wodnym Górnej Odry (Kanał Gliwicki, Kłodnica, Bierawka i Ruda).
Podobne nieprawidłowości odnotowano również w dorzeczu Wisły, w szczególności w
regionach wodnych Małej Wisły oraz Górnej-Zachodniej Wisły, a także w części ich
dopływów (zwłaszcza rzeki Przemsza, Gostynia i Mleczna). W regionie wodnym Noteci
ekosystemy wodne charakteryzują się również podwyższonym poziomem zasolenia,
szczególnie w obrębie rzeki Noteć, Kanału Bydgoskiego oraz Górnego Kanału Noteci.
Ponadto, w ramach monitorowania ryzyka wystąpienia zakwitu „złotej algi”, GIOŚ prowadzi
monitoring interwencyjny, o którym mowa w odpowiedzi na pytanie nr 1. Oprócz badań
5 Wartości progowe, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2021 r. w sprawie
klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego oraz sposobu klasyfikacji stanu
jednolitych części wód powierzchniowych, a także środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych (Dz.U.
2021 poz. 1475).

-- 5 of 7 --

ukierunkowanych na obecność Prymnesium parvum, monitoring ten obejmuje również
parametry charakteryzujące poziom zasolenia wód, tj. przewodność elektrolityczną oraz
stężenie chlorków. Procedura monitoringu interwencyjnego obejmuje 19 punktów
pomiarowych, z czego w 10 z nich pomiary wykonywane są co najmniej raz w tygodniu.
Dodatkowym źródłem danych dotyczących poziomu zasolenia jest system monitoringu
automatycznego, który na bieżąco przekazuje informacje o wartościach przewodności. Na
podstawie wyników ww. systemów monitoringowych, informacji przekazanych przez
zakłady wydobywcze dotyczących zdolności retencyjnych wód kopalnianych oraz prognoz
meteorologicznych i hydrologicznych przedstawionych przez IMGW-PIB, grupa robocza ds.
rekomendowania ograniczenia zrzutów, o której mowa w odpowiedzi na pytanie nr 1,
opracuje rekomendacje dotyczące zarządzania zrzutami.
3. Jakie działania są planowane w perspektywie czasowej w celu ograniczenia wpływu
działalności przemysłowej (w tym m.in. górnictwa) na stan chemiczny wód
powierzchniowych, w szczególności w zakresie zasolenia?
Międzyresortowy Zespół ds. Odry opracował projekt Planu inwestycyjnego sektora
górniczego mającego na celu obniżenie zasolenia wód rzeki Odry (dalej: „Plan”). Plan ten został
opracowany z uwzględnieniem konieczności eliminacji pierwotnych przyczyn ryzyka
powtórzenia się katastrofy ekologicznej z 2022 r. na Odrze.
Dokument obejmie trzy główne komponenty:
o Komponent restrukturyzacyjny – stopniowe wygaszanie kopalń zgodnie
z harmonogramem określonym w tzw. „Umowie społecznej”.
o Komponent technologiczny/badawczo-rozwojowy – wdrażanie innowacyjnych
technologii oraz realizacja instalacji pilotażowej redukującej zasolenie.
o Komponent inwestycyjny – modernizacja i budowa nowych zakładów odsalających i
kolektorów odprowadzających wodę, a także rozwój systemów retencyjno-dozujących
umożliwiających efektywne zarządzanie zrzutami zasolonych wód.
Głównym celem Planu jest ograniczenie ryzyka zakwitu „złotej algi” poprzez redukcję
zasolenia wód Odry do bezpiecznego poziomu na całej długości rzeki w Polsce, tj. do
wartości limitujących lub uniemożliwiających rozwój tego organizmu. Plan uwzględnia
również konieczność osiągnięcia celów środowiskowych wynikających z Ramowej
Dyrektywy Wodnej w zakresie zasolenia dla jednolitych części wód powierzchniowych
wchodzących w skład rzeki Odry.
Dokument ten został w dn. 22 maja br. przedstawiony na posiedzeniu Komitetu
Ekonomicznego Rady Ministrów (KERM). Zgodnie z zaleceniami KERM, MKiŚ
przeprowadziło dodatkowe analizy, których wyniki również zostały przekazane członkom
KERM. Przewiduje się, że w najbliższym czasie KERM podejmie kierunkową decyzję dot.
wdrażania działań zawartych w Planie.
Horyzont realizacji Planu wyznaczono do roku 2035. W wyniku realizacji Planu prognozuje
się osiągnięcie norm środowiskowych w zakresie zasolenia zgodnie z Ramową Dyrektywą
Wodną.

-- 6 of 7 --

4. Czy resort planuje zmiany legislacyjne, które umożliwią skuteczniejszą kontrolę
i ograniczenie zrzutów zasolonych wód do rzek oraz zwiększą odpowiedzialność podmiotów
za degradację środowiska wodnego?
MKiŚ postuluje, aby ramy legislacyjne ewoluowały w kierunku skuteczniejszego zachęcania
przemysłu do inwestowania w technologie oczyszczania, m.in. poprzez wprowadzenie
wyższych opłat za odprowadzanie ścieków do wód. Postulaty te są zawarte m.in. w ww.
Planie inwestycyjnym oraz w projektowanych założeniach do specustawy wdrażającej Plan
inwestycyjny.
Ponadto uprzejmie informuję, że MI pracuje nad nowelizacją ustawy o zmianie niektórych
ustaw wspierających bezpieczeństwo rzeki Odry oraz w zakresie gospodarki wodnej (UD96).
Projekt ustawy przewiduje m.in. realizację przeglądów wodnoprawnych oraz
zintegrowanych co najmniej raz na 2 lata dla pozwoleń na wprowadzanie ścieków do wód,
ze szczególnym uwzględnieniem ilości zrzucanych ścieków w odniesieniu do aktualnego
przepływu wody w rzece Odrze (obecnie są to 4 lata wg ustawy Prawo wodne).
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Pani Rita Kameduła-Tomaszewska – Dyrektorka Departamentu Spraw Parlamentarnych
w KPRM.

-- 7 of 7 --