Interpelacja w sprawie upadku polskiej branży ceramicznej z powodu katastrofalnej polityki energetycznej i braku realnej ochrony rynku
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10729
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie upadku polskiej branży ceramicznej z powodu katastrofalnej polityki energetycznej i braku realnej ochrony rynku
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 03-07-2025
Szanowny Panie Premierze,
czy naprawdę musimy po raz kolejny powtarzać tragiczny scenariusz z końca lat 2000., kiedy to rząd PO-PSL – z premierem Donaldem Tuskiem na czele – obiecywał Polakom znalezienie "katarskiego inwestora", który miał uratować stocznie? Obietnice medialne, spektakularne wizyty i konferencje prasowe skończyły się wstydliwą kompromitacją i... likwidacją polskich stoczni. Gdy w Polsce niszczono przemysł stoczniowy, stocznie niemieckie – w tym te położone tuż za Odrą – zostały dokapitalizowane przez państwo niemieckie i działają do dzisiaj, zatrudniając tysiące ludzi i realizując miliardowe kontrakty. Polska poszła drogą demontażu przemysłu, Niemcy – jego wzmocnienia. Dziś dokładnie ten sam błąd powtarzacie Państwo wobec branży ceramicznej.
Polska branża ceramiczna to jedna z ostatnich gałęzi przemysłu ciężkiego opartego na polskiej pracy, polskich surowcach i eksporcie. Czy naprawdę chcecie Państwo przejść do historii jako ci, którzy pozwolili zrujnować sektor, który jeszcze kilka lat temu był trzecim co do wielkości producentem płytek ceramicznych w całej Unii Europejskiej?
W 2025 roku branża ceramiczna w Polsce znalazła się na granicy zapaści. Zatrudniająca ok. 6 tysięcy pracowników bezpośrednio i ponad 60 tysięcy pośrednio branża przestała być rentowna. Zakłady takie jak Cersanit, Paradyż, Opoczno, Tubądzin czy Cerrad ograniczają produkcję do 60% mocy – nie z powodu braku popytu, lecz z powodu niekontrolowanego wzrostu kosztów energii, gazu i opłat emisyjnych.
Rząd od lat mówi o wspieraniu przemysłu – ale co zrobiono realnie, by pomóc branży energochłonnej? Branża ceramiczna, podobnie jak hutnictwo, przetwórstwo szkła czy cementownie, została wystawiona na pastwę spekulacji cenowych i niestabilnego rynku uprawnień do emisji CO2. Tymczasem w Indiach czy Turcji:
- nie obowiązują żadne limity ETS,
- energia jest tańsza i subsydiowana,
- a transport i dumping kosztowy pozwalają zalać polski rynek produktami o 30–40% tańszymi niż polskie.
Według danych z 2024 roku:
- średnia cena płytek importowanych z Indii wynosiła 5,5 euro/m2,
- podczas gdy polscy producenci nie mogą zejść poniżej 8,1 euro/m2, by nie sprzedawać poniżej kosztów,
czyli polscy przedsiębiorcy muszą konkurować z firmami, które nie płacą za emisję CO2, mają tańszy gaz, tańszą pracę i tańsze surowce – a rząd nie robi nic, by ich chronić.
W lutym 2023 roku Komisja Europejska wprowadziła śmiesznie niskie cła antydumpingowe – na poziomie 6,7–8,7%, które nie zatrzymały importu. Dziś produkty z Indii mają już ponad 20% udziału w rynku, a w hurtowniach ich udział sięga 50%! Rząd jest zwodzony przez KE, a sam nie wspiera branży krajowej pomocą energetyczną.
Jeśli nie nastąpi natychmiastowa interwencja, do końca roku mogą upaść pierwsze zakłady. A to oznacza:
- dziesiątki tysięcy miejsc pracy zagrożonych,
- utratę dochodów budżetowych z akcyzy, CIT, PIT,
- drenaż technologiczny i przemysłowy do Azji,
- upadek lokalnych rynków pracy w województwach łódzkim i świętokrzyskim.
Co więcej – władze tolerują sytuację, w której produkty ceramiczne spoza UE, wytwarzane z naruszeniem norm środowiskowych i bez żadnych praw pracowniczych, mają pełny dostęp do polskiego rynku. To nie jest wolny rynek. To kapitulacja państwa polskiego przed importem dumpingowym i dowód na kompletną nieskuteczność rządu.
Polacy nie chcą wyjeżdżać. Polacy chcą pracować. Chcą mieć możliwość godnego utrzymania rodzin i rozwijania swojego potencjału w kraju. Ale to państwo musi im to umożliwić, chroniąc własny przemysł – tak jak czynią to Francja, Niemcy czy Hiszpania.
Jeśli państwo polskie ma przetrwać jako niezależna gospodarka, nie może być jedynie rynkiem zbytu dla dumpingowego importu i kapitału spekulacyjnego. Dziś pytamy o ceramikę, wczoraj były to stocznie, jutro będziemy pytać o cement, meble, maszyny, żywność. Bez przemysłu nie ma Polski.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
Jakie działania podjął rząd w 2024 i 2025 roku w celu wsparcia polskich producentów płytek ceramicznych wobec rosnących kosztów energii i emisji CO2?
Czy rząd planuje objąć tę branżę systemem dopłat lub rekompensat energetycznych, podobnie jak inne energochłonne sektory?
Dlaczego rząd nie złożył wniosku do Komisji Europejskiej o zwiększenie ceł antydumpingowych na import z Indii – do poziomu, który realnie chroniłby rynek (np. 40–70%)?
Czy rząd ma plan ratunkowy na wypadek upadku głównych producentów i utraty tysięcy miejsc pracy w rejonach o wysokim bezrobociu strukturalnym?
Jakie były konkretne decyzje legislacyjne i budżetowe w 2024–2025 r. wspierające konkurencyjność przemysłu ceramicznego?
Czy rząd zamierza bronić lokalnej produkcji i suwerenności przemysłowej – jeżeli tak, to konkretnie jak i kiedy?
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (20)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
31249 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIP-VI.054.11.2025
Warszawa, 18 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 10729 Pana posła Jarosława Sachajko w sprawie
upadku polskiej branży ceramicznej z powodu katastrofalnej polityki energetycznej i braku
realnej ochrony rynku.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10729 Pana posła Jarosława Sachajko w sprawie upadku
polskiej branży ceramicznej z powodu katastrofalnej polityki energetycznej i braku realnej
ochrony rynku, proszę przyjąć poniższe stanowisko z wykorzystaniem informacji
uzyskanych od Ministra Klimatu i Środowiska/Ministra Energii oraz Ministra Rodziny Pracy
i Polityki Społecznej.
Należy zaznaczyć, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) na poziomie krajowym
podchodzi systemowo do zagadnień związanych z konkurencyjnością przedsiębiorstw
energochłonnych. Kwestie dotyczące sytuacji przedsiębiorstw są omawiane w ramach
Zespołu do spraw przemysłowo-energetycznych, który jest organem pomocniczym
ministra właściwego do spraw gospodarki m.in. w zakresie identyfikacji barier
systemowych związanych z efektywnością i skutecznością funkcjonowania przepisów
prawa w obszarze sektora przemysłowo-energetycznego.
W spotkaniach, w których biorą udział przedstawiciele administracji rządowej
i reprezentanci izb branżowych – również Polskiej Unii Ceramicznej (PUC) – omawiane są
wyzwania, przed którymi stoi przemysł energochłonny oraz wskazywane są niezbędne
działania wpływające na zachowanie jego konkurencyjności.
Wynikiem takiego dialogu było przygotowanie w MRIT rozwiązań wpływających na
obniżenie kosztów związanych z wysokimi cenami energii elektrycznej i gazu. Były to
programy zrealizowane w latach 2023 i 2024 pod nazwą: „Pomoc dla sektorów
energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej
w 2022 r.”, „Pomoc dla przemysłu energochłonnego związana z cenami gazu ziemnego
i energii elektrycznej w 2023 r.”, „Pomoc dla przemysłu energochłonnego związana
z cenami gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2024 r.”
W ramach programu realizowanego w 2022 r. przedsiębiorcom wypłacono pomoc
publiczną o wartości ponad 2,3 mld zł. Program z 2023 r. zamknął się kwotą pomocy w
wysokości ponad 2,4 mld zł. Natomiast wsparcie udzielone przedsiębiorcom
energochłonnym w roku 2024 opiewało na ponad 363 mln zł. Z ww. pomocy skorzystały
także przedsiębiorstwa branży ceramicznej.
-- 1 of 10 --
2
Ponadto MRiT koordynowało prace nad wprowadzeniem systemu zaliczek dla sektorów
energochłonnych. W ramach Ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku
z wprowadzeniem centralnego systemu informacji o rynku energii, zgłoszono poprawkę
wprowadzającą zmiany w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat dla
sektorów i podsektorów energochłonnych. Poprawka umożliwia szybsze i sprawniejsze
procedowanie wypłaty rekompensat dla przedsiębiorstw z sektorów energochłonnych
oraz możliwość wypłaty zaliczek dla tych firm, które w roku poprzednim otrzymały już
rekompensaty. Ustawa została opublikowana 10 czerwca 2025 r. i weszła w życie
11 czerwca 2025 r. System rekompensat kosztów pośrednich CO₂ stanowi kluczowe
narzędzie wsparcia dla przemysłu energochłonnego w Polsce. Poprawka wprowadzająca
system zaliczkowy na poczet rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych
zapewni stabilność prowadzenia działalności przez firmy oraz utrzymanie płynności
finansowej, co jest niezbędne dla utrzymania miejsc pracy oraz zachowania
konkurencyjności przez polski przemysł energochłonny. MRiT dąży do rozszerzenia listy
sektorów energochłonnych korzystających z systemu rekompensat m.in. o branżę
ceramiczną i cementową.
Minister Energii (wcześniej Minister Klimatu i Środowiska) w przekazanym stanowisku
wskazał, że odpowiada za wdrażanie narzędzi wsparcia dla odbiorców energii elektrycznej
w gospodarstwach domowych, w szczególności wsparcia dla odbiorców wrażliwych
energii elektrycznej, zgodnie z regulacjami tzw. dyrektywy rynkowej elektroenergetycznej,
tj. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r.
w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniającej
dyrektywę 2012/27/UE.
Wprowadzona na podstawie ustawy z dnia 27 października 2022 r. o środkach
nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz
wsparciu niektórych odbiorców w 2023 r.- oraz w 2024 r. ochrona miała wesprzeć
gospodarstwa domowe oraz w wyjątkowej sytuacji kryzysu energetycznego sektor małych
i średnich przedsiębiorstw, w tym niektóre przedsiębiorstwa energochłonne, pod
warunkiem, że kwalifikowały się one do grupy MŚP.
Podkreślenia wymaga też fakt, że ustalanie cen dla odbiorców przemysłowych stoi
w sprzeczności z polityką i prawem Unii Europejskiej, w szczególności z zasadą
swobodnego ustalania cen dostaw energii elektrycznej i rynkowej konkurencji cenowej
między dostawcami wynikającymi z przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku
wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniającej dyrektywę 2012/27/UE. Wyjątkiem
od tej zasady było wprowadzenie, w okresie nadzwyczaj wysokich cen energii elektrycznej
w czasie kryzysu energetycznego, rozporządzenia Rady 2022/1854 z dnia 6 października
2022 r. w sprawie interwencji w sytuacji nadzwyczajnej w celu rozwiązania problemu
wysokich cen energii, w ramach którego zezwolono na ograniczone czasowo wsparcie
szerokiej grupy odbiorców do dnia 31 grudnia 2023 r. Polska wykorzystała tę możliwość,
wprowadzając mechanizm ochrony dla przedsiębiorców z sektora MŚP, w postaci
rozliczeń za energię elektryczną po cenie maksymalnej1.
1 W 2022 r. wprowadzono zamrożenie cen energii dla firm, głównie MŚP. Ustalono maksymalną
cenę 785 zł/MWh netto do 30 września 2023 r., a następnie obniżono ją do 693 zł/MWh netto do
końca 2024 r. Warunkiem skorzystania była deklaracja złożona u sprzedawcy energii.
-- 2 of 10 --
3
Jednocześnie Minister Energii wskazał, że podejmuje wszelkie możliwe działania
regulacyjne zmierzające do systemowego obniżenia cen energii elektrycznej i zapewnienia
stabilnych warunków funkcjonowania odbiorców na rynku energii.
W odpowiedzi na zgłaszane postulaty oraz uwzględniając potrzeby sektora
energochłonnego, prowadzone są obecnie prace analityczne nad możliwością
reparametryzacji opłaty jakościowej, w sposób zbliżony do funkcjonowania opłaty
mocowej.
Z uwagi na towarzyszące propozycji wątpliwości, w szczególności dotyczące ryzyka
uznania takiej modyfikacji za pomoc publiczną, przed przystąpieniem do ewentualnych
dalszych działań wdrożeniowych zdecydowano o konieczności uprzedniego uzyskania
stanowiska Komisji Europejskiej w tym zakresie. W tym celu przygotowywany jest obecnie
materiał do dyskusji z Komisją Europejską. Odpowiedzialny za ten proces jest Zespół
roboczy ds. reparametryzacji opłaty jakościowej, działający w ramach Zespołu do spraw
przemysłowo- energetycznych, powołanego przez MRiT.
W czerwcu br. MRiT rozpoczął prace nad projektem pakietu wsparcia, który jest
ukierunkowany na zwiększenie konkurencyjności polskiego przemysłu. Jednym z filarów
tego pakietu jest projekt ustawy o zaangażowaniu przemysłu energochłonnego w rozwój
niskoemisyjnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym, czyli tzw. kontrakt
różnicowy, który zakłada:
gwarantowaną cenę energii na poziomie 250 zł/MWh,
wzrost zaangażowania kapitałowego w budowę instalacji OZE, co ma skutkować
pokryciem zużycia energii z własnych, niskoemisyjnych źródeł,
ochronę przed wahaniami cen surowców energetycznych oraz system dopłat,
pozwalają na stabilizację kosztów energii i tworzą przewidywalne warunki do
inwestowania.
Mechanizm zawarty w „kontrakcie różnicowym” ma nie tylko chronić przedsiębiorstwa
przed szokiem cenowym, ale też zapewnić odpowiedni poziom impulsu do prywatnych
inwestycji w zieloną transformację. Obecnie opracowywany jest mechanizm jego
wdrożenia w oparciu o zapisy Clean Industrial State Aid Framework (CISAF)2.
W zakresie swoich kompetencji Minister Energii na bieżąco analizuje sytuację na rynku
energii, w tym kształtowanie się cen energii elektrycznej dla odbiorców końcowych energii
elektrycznej w szczególności gospodarstwach domowych. Należy podkreślić, że od kilku
miesięcy sytuacja na rynkach hurtowych energii jest stabilna. Rolą Ministra Energii jest
także podejmowanie inicjatyw legislacyjnych, regulujących funkcjonowanie rynku energii
elektrycznej oraz polityki energetycznej kraju, poprzez m. in. rozwój OZE czy tworzenie
odpowiednich warunków na rzecz konkurencyjnego rynku energii elektrycznej.
Niezależnie od powyższego, podkreślić należy, że ceny energii elektrycznej w Polsce są
zmienne i w dużej mierze zależą od struktury miksu energetycznego, który wciąż
w istotnym stopniu jest oparty na źródłach zasilanych paliwami kopalnymi. Takie źródła
2 KOMUNIKAT KOMISJI Ramy środków pomocy państwa na rzecz wsparcia Paktu dla czystego
przemysłu (ramy pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu) (C/2025/3602)
-- 3 of 10 --
4
energii wiążą się z wysokimi kosztami związanymi z uprawnieniami do emisji, co znacząco
wpływa na finalną cenę energii elektrycznej. Dekarbonizacja oparta zostanie o:
• kontynuację rozwoju odnawialnych źródeł energii (przede wszystkim morskiej
energetyki wiatrowej). OZE charakteryzuje się niższymi kosztami w kontekście CAPEX
(koszty kapitałowe) i OPEX (koszty operacyjne) w porównaniu do jednostek
konwencjonalnych m.in. za sprawą postępu technologicznego oraz optymalizacji procesów
produkcyjnych. Koszty wytwarzania są niższe, gdyż nowoczesne technologie, jak panele
fotowoltaiczne i turbiny wiatrowe nie mają kosztów zmiennych związanych
z wykorzystaniem paliwa oraz są coraz bardziej wydajne i sprawne oraz mają długą
żywotność. Ponadto rośnie skala inwestycji w energię odnawialną, co prowadzi do redukcji
jednostkowych kosztów inwestycyjnych jak również lepszych warunków finansowania
takich inwestycji oraz zwiększenia konkurencyjności na rynku;
• rozwój energetyki jądrowej – jako stabilnego źródła wytwarzana energii – uzupełni lukę
po wyeksploatowanych lub odstawionych elektrowniach węglowych oraz zwiększy
stabilność pracy systemu i pozwoli na dalszą integrację OZE oraz ograniczy
zapotrzebowanie na gaz ziemny;
• utrzymanie gazu ziemnego, ale jako niskoemisyjnego paliwa przejściowego, które
wykorzystywane będzie w sektorze energetycznym; wspomagającego transformację
gospodarki w kierunku zeroemisyjnym.
Ponadto planowany proces transformacji energetycznej będzie połączony ze
wzmacnianiem i rozwojem sieci elektroenergetycznych. Sieci elektroenergetyczne
posiadają określone możliwości techniczne dotyczące mocy przyłączonych do nich źródeł
energii, w związku z czym, nie ma możliwości przyłączenia do sieci elektroenergetycznej
dowolnej liczby źródeł wytwórczych, w tym OZE.
Do obniżenia kosztów energii elektrycznej użyteczne może być także, jeżeli na to pozwala
profil zużycia, skorzystanie z umów z ceną dynamiczną. Ten rodzaj umowy został
zaimplementowany do polskiego porządku prawnego ustawą z dnia 28 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. W umowach
z ceną dynamiczną, ceny rozliczeniowe energii elektrycznej kształtowane są w oparciu
o aktualne notowania giełdowe. W przypadku możliwości dostosowania profilu zużycia do
zmieniających się cen w poszczególnych godzinach doby, odbiorca poniesie niższe koszty
energii elektrycznej niż na umowie ze stałą ceną o każdej porze dnia.
W zakresie obniżenia kosztów dystrybucji energii elektrycznej, głównym działaniem
Ministra Klimatu i Środowiska było wydanie rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie
w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie
energią elektryczną, na podstawie którego wprowadzono konto regulacyjne dla opłaty
jakościowej. Rozwiązanie to pozwala operatorowi ograniczyć wysokość kosztów opłaty
jakościowej przenoszonych w taryfie w danym roku. Wprowadzone zmiany zwiększają
stabilność i przewidywalność stawek opłat za przesyłanie energii elektrycznej dla odbiorcy
– w konsekwencji opłaty sieciowe ujęte na rachunku odbiorcy w 2025 r. mogą być niższe
niż bez wprowadzenia konta regulacyjnego. Powyższe działania powinny przełożyć się na
spadek kosztów energii elektrycznej dla wszystkich odbiorców końcowych.
Dodatkowo informuję, że Polska jest aktywnym uczestnikiem dyskusji na forum UE
dotyczących reformy rynku energii i wsparcia dla przemysłu energochłonnego, w tym
-- 4 of 10 --
5
w ramach realizacji Planu Działania na rzecz Przystępnej Cenowo Energii oraz innych
dokumentów wytyczających kierunki reformy rynku energii elektrycznej.
Podkreślić należy, że wszelkie postulaty Komisji Europejskiej dotyczące cen energii
elektrycznej dla odbiorców przemysłowych na poziomie całej Unii Europejskiej są w tej
chwili przedmiotem szczegółowej analizy międzyresortowej, jako że sytuacja w zakresie
cen energii elektrycznej dla odbiorców energochłonnych jest poważna i wymaga podjęcia
decyzji co do możliwych rozwiązań, która musi opierać się na rzetelnej ocenie skutków
gospodarczych i społecznych uwzględniających specyfikę krajowego rynku energii.
W przypadku uznania ich za możliwe do wdrożenia w polskim porządku prawnym,
z uwzględnieniem dostępnych zasobów i środków budżetowych, mogą one stanowić
element dalszych działań mających na celu wsparcie konkurencyjności polskiego
przemysłu. Należy jednak zaznaczyć, że każde takie rozwiązanie wymaga szczegółowej
oceny i konsultacji z odpowiednimi instytucjami krajowymi.
W kontekście funkcjonowania sektora ceramicznego w ramach systemu handlu
uprawnieniami do emisji EU ETS, będącego w zakresie kompetencji Ministra Klimatu
i Środowiska, należy wyraźnie zaznaczyć, że Rząd podejmuje szereg działań mających
chronić konkurencyjność polskich firm oraz zabiega o możliwie najlepsze warunki
transformacji w sektorach. Każdorazowo wprowadzane mechanizmy, na gruncie unijnym
czy krajowym, są konsultowane z branżami dążąc do zapewnienia optymalnych warunków
funkcjonowania przedsiębiorstw biorąc pod uwagę konieczność implementacji rozwiązań
służących transformacji klimatycznej.
Przykładem może być mechanizm wyrównywania cen na granicach (CBAM, carbon
boarder adjustment mechanism), którym branża ceramiczna nie jest obecnie objęta. Jest to
mechanizm, który będzie wyrównywał szanse polskich przedsiębiorców objętych unijnym
systemem EU ETS z przedsiębiorcami z krajów, gdzie obowiązują mniej restrykcyjne
polityki klimatyczne. Obecnie Komisja Europejska pod wpływem m.in. działań polskiego
Rządu zapowiedziała rozszerzenie zakresu stosowania CBAM na kolejne towary.
Propozycja Komisji w tym zakresie ma zostać przedstawiona pod koniec bieżącego roku.
Istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że branża ceramiczna zostanie objęta opisywanym
mechanizmem.
Jednocześnie warto podkreślić, że Polska na forum UE konsekwentnie postuluje, aby
wycofywanie bezpłatnych uprawnień do emisji wstrzymać do czasu potwierdzenia
skuteczności działania mechanizmu CBAM.
Ponadto działania Rządu koncentrują się wokół zapewnienia odpowiedniego poziomu
finansowania transformacji. Przykładem może być Fundusz Modernizacyjny. W ramach
Funduszu Modernizacyjnego (FM), z którego środków Polska, jako jego główny
Beneficjent, korzysta od 2020 roku, NFOŚiGW – Operator FM w porozumieniu z MKiŚ
przygotowuje programy priorytetowe. Ich celem jest wspieranie inwestycji służących
modernizacji krajowego sektora energetycznego.
Spośród zatwierdzonych 24 programów są programy dedykowane bezpośrednio
inwestycjom dla przemysłu i sektorów energochłonnych (o łącznym budżecie 4,5 mld zł).
1) Kogeneracja dla energetyki i przemysłu cz.1
-- 5 of 10 --
6
Celem programu jest modernizacja, budowa nowych źródeł kogeneracyjnych oraz
promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji dla przemysłu.
Program przyczyni się do uzyskania dodatkowej zdolność wytwarzania energii elektrycznej
i cieplnej w warunkach wysokosprawnej kogeneracji, spowoduje zmniejszenie emisji CO2
oraz zmniejszenie zużycia energii pierwotnej.
Program wspiera inwestycje dotyczące budowy lub/i przebudowy jednostek wytwórczych
o łącznej mocy zainstalowanej nie mniejszej niż 10 MW, pracujących w warunkach
wysokosprawnej kogeneracji.
2) Kogeneracja dla energetyki i przemysłu cz. 2
Inwestycje dotyczące budowy lub/i przebudowy jednostek wytwórczych o łącznej mocy
zainstalowanej nie mniejszej niż 0,5 MW, pracujących w warunkach wysokosprawnej
kogeneracji.
3) Przemysł energochłonny - OZE
Celem programu jest zmniejszenie emisyjności energochłonnych branż polskiego
przemysłu poprzez zwiększenie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł
energii.
Programem będą objęte inwestycje dotyczące budowy lub przebudowy jednostek
wytwórczych energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wraz z magazynem
energii, bądź podłączeniem ich do sieci zakładowej i/lub dystrybucyjnej/ przesyłowej.
Warunkiem udzielenia wsparcia na magazyn energii jest zintegrowanie go ze źródłem
energii, które będzie realizowane równolegle w ramach inwestycji i wykorzystanie co
najmniej 80% wytworzonej energii na cele własne.
4) Przemysł energochłonny poprawa efektywności energetycznej
Celem programu jest poprawa efektywności energetycznej w przemyśle energochłonnym,
objętym unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS).
Do niniejszej kategorii realizowanych inwestycji zalicza się przede wszystkim:
- budowę instalacji do odzysku ciepła technologicznego i wykorzystania go w dalszym
ciągu technologicznym;
- podnoszenie efektywności energetycznej, w wyniku której następuje ograniczenie
zużycia energii elektrycznej pobieranej z sieci KSE, w tym budowa informatycznych
systemów nadzoru nad zużyciem, produkcją i magazynowaniem energii z funkcją
optymalizacji zarządzania.
Programy te są dostępne dla branż objętych EU ETS, w tym potencjalnie dla sektora
ceramicznego, który może skorzystać z dedykowanego wsparcia inwestycyjnego.
-- 6 of 10 --
7
Należy także zaznaczyć, że Rząd dostrzega zagrożenia związane z importem wyrobów
ceramicznych spoza obszaru Unii Europejskiej. Z tego względu podejmowane są działania
mające na celu ochronę krajowego sektora płytek ceramicznych przed nieuczciwą
konkurencją. MRiT jest w stałym kontakcie z przedstawicielami Polskiej Unii Ceramicznej
(PUC). W tym roku odbyło się szereg spotkań, na których omówiona była sytuacja na
rynku płytek ceramicznych w Polsce.
Celem spotkań było omówienie możliwości wprowadzenia instrumentu pozwalającego na
ograniczenie występowania na rynku płytek ceramicznych złej jakości (poza instrumentem
dotyczącym polityki handlowej, która leży w kompetencji Komisji Europejskiej).
Przedstawiona przez PUC propozycja rozwiązań została przekazana do konsultacji do
Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do oceny pod kątem zachowania
konkurencyjności.
W związku z rosnącym importem płytek ceramicznych z Indii oraz znaczącym wzrostem
ich udziału w polskim rynku – który w 2024 roku przekroczył 21% – pomimo
obowiązujących od lutego 2023 r. ceł antydumpingowych nałożonych przez Komisję
Europejską, MRiT podejmuje działania mające na celu ochronę krajowego sektora płytek
ceramicznych przed nieuczciwą konkurencją. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez
przedstawicieli PUC, obowiązujące środki okazały się niewystarczające, głównie z uwagi
na ich relatywnie niski poziom w porównaniu do ceł nałożonych wcześniej na import
z Chin. Producenci indyjscy, korzystając z niższych kosztów energii oraz preferencyjnych
cen surowców – m.in. z Rosji – oferują swoje produkty po cenach, z którymi europejscy
producenci, obciążeni kosztami związanymi z regulacjami unijnymi, nie są w stanie
konkurować.
W odpowiedzi na tę sytuację, Polska Unia Ceramiczna oraz europejskie stowarzyszenie
CET złożyły wniosek do Komisji Europejskiej o przegląd obowiązujących ceł, na podstawie
art. 12 Rozporządzenia (UE) 2016/1036, postulując ich podwyższenie. Ministerstwo
Rozwoju i Technologii udzieliło wsparcia dla tej inicjatywy, pozostaje w stałym kontakcie
z przedstawicielami branży oraz wspiera działania zmierzające do skuteczniejszej ochrony
rynku unijnego.
Ponadto MRiT wystąpiło do Komisji Europejskiej z oficjalnym zapytaniem, czy planowane
jest wszczęcie nowego postępowania w sprawie importu płytek ceramicznych z Indii
w związku z wnioskiem branży ceramicznej oraz czy Komisja zamierza uwzględnić
stanowisko europejskich producentów w tej kwestii. Zwracamy Komisji Europejskiej
uwagę na zagrożenia dla krajowej produkcji oraz destabilizację rynku wynikającą
z nieuczciwej konkurencji cenowej.
Równolegle prowadzone są działania analityczne, mające na celu monitorowanie sytuacji
rynkowej i oceny skuteczności obowiązujących środków ochronnych. Rząd deklaruje
gotowość do dalszych działań na poziomie krajowym i unijnym, które umożliwią
wyrównanie warunków konkurencji oraz zabezpieczenie interesów krajowego przemysłu
płytek ceramicznych.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) monitoruje sytuację w zakresie
zapowiadanych i realizowanych zwolnień grupowych, pozostaje też w stałym kontakcie
z powiatowymi urzędami pracy celem zbierania aktualnych informacji o przewidzianych
formach pomocy dla zwalnianych pracowników.
Zgodnie z art. 70 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 214) pracodawca zamierzający zwolnić co najmniej 50
-- 7 of 10 --
8
pracowników w okresie 3 miesięcy jest zobowiązany uzgodnić z powiatowym urzędem
pracy, właściwym dla siedziby tego pracodawcy lub właściwym ze względu na miejsce
wykonywania pracy, zakres i formy pomocy dla zwalnianych pracowników. Zwalniane
osoby mogą liczyć na opiekę pracowników urzędów pracy oraz zasiłek dla osób
bezrobotnych (po spełnieniu warunków ustawowych).
W przypadku zwolnienia monitorowanego, pracodawca jest zobowiązany podjąć działania
polegające na zapewnieniu pracownikom przewidzianym do zwolnienia lub będącym
w trakcie wypowiedzenia lub w okresie 6 miesięcy po rozwiązaniu stosunku pracy lub
stosunku służbowego, usług rynku pracy realizowanych w formie programu. Program
może być realizowany przez powiatowy urząd pracy, agencję zatrudnienia lub instytucję
szkoleniową. Za jego finansowanie odpowiada pracodawca lub pracodawca i odpowiednie
jednostki administracji publicznej.
MRPiPS corocznie przyznaje powiatowym urzędom pracy środki Funduszu Pracy na
działania aktywizacyjne. W 2024 roku na finansowanie aktywizacji zawodowej
bezrobotnych i poszukujących pracy samorządy powiatów otrzymały do dyspozycji środki
Funduszu Pracy w wysokości 3 098 mln zł na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia
skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej. W roku 2025 samorządy powiatów
otrzymały do dyspozycji kwotę ponad 3 104 mln zł.
Dodatkowo w MRPiPS przygotowano ustawę z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i
służbach zatrudnienia (DZ.U. z 2025, poz. 260). Akt ten, wchodząc w życie 1 czerwca br.,
wprowadził nowe rozwiązanie pn. program wsparcia w sytuacji szczególnej, stanowiący
specjalny mechanizm pomocowy, uruchamiany w przypadku nagłych, negatywnych
zdarzeń, mogących wpłynąć na poziom zatrudnienia w kraju, województwie lub powiecie.
Program umożliwia zastosowanie elastycznych rozwiązań, dostosowanych do specyfiki
danej sytuacji, wykraczających poza standardowe formy wsparcia określone w ustawie
o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Jego głównym zadaniem jest stabilizacja sytuacji na
rynku pracy, zapobieganie wzrostowi bezrobocia oraz wsparcie osób dotkniętych skutkami
nagłych zdarzeń gospodarczych. Program stanowi ważne narzędzie ochrony pracowników
i gospodarki regionu.
Jednocześnie pragnę wskazać, że w Polsce funkcjonuje system wsparcia prorozwojowego
dla firm, realizowany w ramach działań instytucji rozwoju. Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r.
o systemie instytucji rozwoju (SIR) reguluje system instytucji rozwoju i tryb współpracy
pomiędzy instytucjami wchodzącymi w jego skład. SIR tworzą m.in.: Polski Fundusz
Rozwoju, Bank Gospodarstwa Krajowego, Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. Do ich zadań
należy m.in.: prowadzenie analiz rynku, współpraca z organizacjami krajowymi
i międzynarodowymi, zwiększanie konkurencyjności polskiej gospodarki oraz rozwój
innowacyjności.
Instytucje Grupy PFR są angażowane do realizacji programów finansowanych ze środków
krajowych i unijnych. Uruchamiane programy wsparcia dla przedsiębiorców lub osób
zamierzających rozpocząć działalność gospodarczą mają różne cele m.in.: aktywizację
zawodową, rozwój firmy w kierunku zielonej i cyfrowej transformacji czy wyrównanie
nierówności. Rezultatem ma być osiągnięcie lepszych wyników gospodarczych
w obszarach, które wymagają poprawy i mają potencjał. Wsparcie Grupy PFR dostępne
jest dla przedsiębiorców w Polsce – warunki uczestnictwa w poszczególnych programach
lub instrumentach określają ich regulaminy.
-- 8 of 10 --
9
Wsparcie może być udzielone przedsiębiorcy w różnych formach, np. w postaci szkoleń,
doradztwa czy finansowania. Mogą również zostać przyznane ulgi, odliczenia i zwolnienia
podatkowe oraz ulgi i umorzenia w składach do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)
– sprawy te załatwiają właściwe urzędy skarbowe lub placówki ZUS. Aby móc ubiegać się
o wsparcie należy spełnić warunki lub cele danego programu.
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) wspiera firmy od strony finansowej
i kompetencyjnej, np. w ramach programów unijnych czy Akademii PARP – w ramach
której udostępnione są bezpłatne kursy e-learningowe dla osób chcących założyć lub
prowadzących działalność gospodarczą, a także dla wszystkich osób chcących zwiększyć
swoje kompetencje. W ciągu 5 lat PARP udostępniła ponad 70 kursów e-learningowych.
Kursy są prowadzone w pięciu obszarach: finanse, marketing, prawo, zarządzanie
i kompetencje osobiste. Oferta Akademii PARP jest systematycznie uzupełniana o nowe
kursy.
Z kolei Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) oferuje m.in.: kredyty obrotowe lub
inwestycyjne, system gwarancji i poręczeń. Gwarancje służą zabezpieczeniu spłaty kredytu
i są skierowane w szczególności do firm, które nie dysponują odpowiednim
zabezpieczeniem kredytu. Ww. systemy wsparcia mają charakter ogólnopolski.
Należy podkreślić, że Polska jest jednym z najsilniej uprzemysłowionych krajów Unii
Europejskiej. Jednak należy sobie zdać sprawę, że światowa konkurencja, kryzys
energetyczny (wysokie ceny nośników energii), niepewność polityczna (konflikt zbrojny
w Ukrainie) wpływają negatywnie na rozwój przemysłu. Sytuacja ta skłania do spojrzenia
na nowo na wyzwania, przed którymi stoją przedsiębiorstwa przemysłowe.
Obecnie w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej trwają prace nad nową
Średniookresową Strategią Rozwoju Kraju (SSRK 2035), której jednym z priorytetów jest
aktywna polityka w obszarze przemysłu i rozwoju nowych technologii. Utrzymanie
konkurencyjności wybranych branż jest ważne nie tylko z powodów ekonomicznych, ale
również budowania niezależności Polski i UE od zewnętrznych dostaw i zachowania
dostępu do kluczowych dla gospodarki surowców, materiałów i półproduktów.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 9 of 10 --
10
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5,
00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPIT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-25.
Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Innowacji i Polityki Przemysłowej
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
− organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na zlecenie
organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów powszechnie
obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
− inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają dane
osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np. podmioty
świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
− prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO; o prawo
do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne, zgodnie z art.
16 RODO;
− prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych
Osobowych ul. Stanisława Moniuszki 1A, 00-014 Warszawa
-- 10 of 10 --