Interpelacja w sprawie nowelizacji przepisów zmierzających do wydłużenia terminu uchwalenia planów ogólnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10721
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie nowelizacji przepisów zmierzających do wydłużenia terminu uchwalenia planów ogólnych
Zgłaszający: Lidia Burzyńska
Data wpływu: 03-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego wpłynęło pismo z urzędu miasta i gminy Olsztyn (powiat częstochowski) dotyczące uchwalenia przez ww. jednostkę planu ogólnego. Wskazano w nim, że trwają zaawansowane prace zmierzające do uchwalenia planu ogólnego - w związku z wygaszaniem przez ustawodawcę studium zagospodarowania przestrzennego. W przesłanym piśmie wymieniono wiele problemów i negatywnych konsekwencji, które łączą się z wygaśnięciem studium. Poinformowano mnie m.in. o dużym niezadowoleniu społecznym, które przekłada się na utratę zaufania mieszkańców do samorządu lokalnego.
Zostały ponadto wymienione liczne uwagi dot. ustawy o planowaniu przestrzennym, w szczególności w związku z nowelizacją ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która wprowadza obowiązek uchwalenia planu ogólnego gminy do końca czerwca 2026 roku. Pierwsza ze wskazanych uwag, to utrata gwarancji inwestycyjnych wynikających ze studium uwarunkowań.
Wprowadzenie obowiązku uchwalenia planu ogólnego skutkuje wygaszaniem możliwości realizacji zabudowy na terenach, które dotąd w studium były oznaczone jako przeznaczone pod zabudowę, a nie zostały jeszcze objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to utratę realnej możliwości zabudowy dla właścicieli działek, którzy nabyli je w dobrej wierze, kierując się obowiązującym studium, co stwarza duże niezadowolenie społeczne spadające przede wszystkim na samorządy. Wskazano, że aktualnie miasto gmina Olsztyn jest adresatem całej masy wniosków o przekształcanie terenów, które w studium były przewidziane jako budowlane – mieszkaniowe. Organy gminy nie są jednak w stanie tego zrobić z kilku powodów: procedura uchwalania planu jest długotrwała, skomplikowana organizacyjnie, a obecnie na rynku nie ma dostatecznej liczby uprawnionych urbanistów. Bardzo wielu wykonuje plany ogólne i miejscowe, co winduje ceny do niebotycznych wysokości.
Miasto gmina Olsztyn, to gmina znajdująca się w pobliżu Częstochowy o dużych walorach krajobrazowych i przyrodniczych. Wiele osób jest zainteresowanych posiadaniem tam domów o charakterze mieszkalnym lub rekreacyjnym. Dane wojewódzkiego urzędu statystycznego wskazują również, że w gminie przybywa mieszkańców.
Według opinii kierownictwa gminy ustawa w tym kształcie uniemożliwia dopuszczenie nowych terenów pod zabudowę mieszkaniową lub rekreacyjną i w związku z tym stanie na drodze dalszego rozwoju gminy.
Kolejną wskazaną uwagą jest zbyt krótki termin na uchwalenie planu ogólnego.
Podkreślono w tym kontekście, iż ustalenie końcowego terminu na przyjęcie planu ogólnego do 30 czerwca 2026 roku jest nierealne. Proces planistyczny wymaga bowiem wielu uzgodnień, konsultacji społecznych, a także zaangażowania specjalistów, których na rynku obecnie brakuje. W przypadku gmin, które znajdują się na terenie parków krajobrazowych (praktycznie cała gmina Olsztyn) lub posiadają strefy ochronne typu Natura 2000 bądź rezerwaty przyrody procedura ta dodatkowo się wydłuża.
Następną ze wskazanych uwag jest brak dostępności urbanistów oraz wysokie koszty opracowań.
Gminy, które próbują uchwalić plany miejscowe w oparciu o obowiązujące jeszcze studium, napotykają na poważne trudności z powodu braku dostępnych urbanistów posiadających stosowne uprawnienia. Dodatkowo ceny opracowań planistycznych drastycznie wzrosły, często przekraczając możliwości budżetowe mniejszych samorządów.
Kolejna uwaga to ryzyko powstania luki planistycznej.
Do momentu uchwalenia planu ogólnego nie będzie możliwe sporządzenie nowych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, ani wydawanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenów niezurbanizowanych, co według wnoszących pismo, może całkowicie zablokować rozwój inwestycyjny gmin.
Następna z wymienionych uwag, to brak mechanizmu ochrony praw nabytych.
Obowiązujące przepisy nie przewidują skutecznych środków zabezpieczających prawa właścicieli gruntów, którzy działali w zaufaniu do studium. Wskazano, iż mieszkańcy, którzy mieli w studium ,,przyobiecane” w przyszłości działki budowlane bezpowrotnie to tracą. W związku z tym ich niezadowolenie skupia się na samorządach lokalnych.
Kolejna ze wskazanych wad, to sztywność systemu planowania przestrzennego.
Podkreślono w tym aspekcie, iż wprowadzenie planu ogólnego w obecnym kształcie znacząco ogranicza elastyczność prowadzenia polityki przestrzennej przez gminy, co może prowadzić do zahamowania ich rozwoju
Ostatnia z uwag, to ceny nieruchomości powodujące zmniejszenie liczby mieszkańców.
Wstrzymanie realizacji nowej zabudowy mieszkaniowej będzie skutkować znacznym wzrostem cen nieruchomości, z uwagi na brak możliwości zabudowy na własnym gruncie. Osoby mające zamiar wybudować się na terenie gminy będą rezygnowały z zabudowy z uwagi na brak możliwości zabudowy na swojej działce lub wysokie ceny nieruchomości, które pozostaną, co może wpłynąć na zmniejszanie liczby mieszkańców.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź:
Czy jest planowana zmiana przepisów zmierzająca do wydłużenia terminu uchwalenia planów ogólnych, co najmniej do końca 2027 roku?
Czy jest planowane wprowadzenie przepisów przejściowych chroniących właścicieli działek budowlanych określonych w obowiązującym stadium?
Czy realne jest umożliwienie równoległego uchwalania planów miejscowych w oparciu o obecne studium aż do czasu zakończenia ich procedowania?
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (16)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10577 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-IV.054.10.2025
Warszawa, 16 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 10721 w sprawie nowelizacji przepisów
zmierzających do wydłużenia terminu uchwalenia planów ogólnych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10721 Pani Poseł Lidii Burzyńskiej poniżej przedstawiam
żądane informacje i wyjaśnienia z uprzejmą prośbą o ich przyjęcie.
Ad 1.
Na wstępie pragnę poinformować, że na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1688 ze zm., zwanej dalej: „reformą planowania”), do systemu
planowania przestrzennego wprowadzono nowy akt planowania przestrzennego – plan
ogólny gminy. Plan ogólny gminy obejmuje co do zasady obszar całej gminy i jest
uwzględniany przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
oraz stanowi podstawę prawną decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu. W przeciwieństwie do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy, zwanego dalej: „studium”, plan ogólny jest aktem prawa
miejscowego.
W dniu 7 maja 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. z 2025 r. poz. 527, zwana dalej: „nowelizacją ustawy”), zgodnie z którą zmianie
uległ termin obowiązywania studiów oraz inne terminy określone w reformie planowania.
Obecnie, jeżeli gmina wcześniej nie uchwali planu ogólnego, studium straci moc z dniem
30 czerwca 2026 r.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że przyjęte zmiany systemowe w zakresie planowania
przestrzennego są jednym z kamieni milowych przewidzianych do realizacji w ramach
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), wymienionym w części
grantowej w komponencie A „Odporność i konkurencyjność gospodarki” jako
„A.1.3 Reforma planowania i zagospodarowania przestrzennego”. Powyższe umożliwia
pozyskanie środków dla podmiotów zaangażowanych we wdrożenie reformy.
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
KPO jest dokumentem programowym określającym cele związane z odbudową
i tworzeniem odporności społeczno-gospodarczej Polski po kryzysie wywołanym
pandemią COVID-19 oraz służące ich realizacji reformy strukturalne i inwestycje.
Dokument ten stanowi podstawę ubiegania się o wsparcie z europejskiego Instrumentu
na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (Recovery and Resilience Facility – RRF).
Warunkiem uzyskania refinansowania kosztów sporządzenia aktów planowania
przestrzennego jest uchwalenie planu ogólnego gminy oraz jego ogłoszenie
w odpowiednim dzienniku urzędowym województwa w wyznaczonym terminie. Zgodnie
z zapisami KPO, termin ten został określony na dzień 30 czerwca 2026 r. natomiast okres
kwalifikowalności wydatków to 31 sierpnia 2026 r.
W związku z powyższym termin obowiązywania studiów ustalony w ramach nowelizacji
ustawy jest terminem korespondującym z terminami wskazanymi w KPO. Kolejne jego
wydłużanie niesie za sobą ryzyko utraty środków, które stanową istotne wsparcie
dla większości samorządów przy wdrażaniu reformy.
Z powyższych względów Ministerstwo nie przygotowuje zmiany terminu na opracowanie
planów ogólnych gmin.
Ad 2.
Należy podkreślić, że zarówno przed przyjęciem reformy planowania jak również
po jej wejściu w życie, podstawę inwestycji stanowią ustalenia miejscowych planów
zagospodarowania przestrzennego albo wydane decyzje o warunkach zabudowy
i zagospodarowaniu terenu. Wszystkie uchwalone plany miejscowe oraz wydane decyzje
pozostają w mocy, żadna więc działka, która uzyskała możliwość zabudowy jej nie straci.
Tak jak dotychczas, zabudowa nie będzie mogła być jednak realizowana wszędzie i zawsze
zgodnie z wolą właściciela, żadne z przepisów bowiem, nie obejmują gwarancji
skutecznego żądania i realizacji wykorzystania terenu w sposób zamierzony przez
właściciela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2006 r.,
II OSK 1127/05).
Niemniej jednak, jeżeli nastąpi ograniczenie prawa własności w związku z uchwaleniem
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie pozostaje ono
bez rekompensaty. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1130 z późn. zm., dalej:
„upzp”) jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie
z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym
przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo
użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną
rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części.
Natomiast studium nie stanowi aktu prawa miejscowego i nie rozstrzyga
o przeznaczeniu nieruchomości. W związku z tym upzp nie zawiera przepisów
umożliwiających dochodzenie odszkodowania w sytuacji, o której mowa w pytaniu numer
2 i nie jest planowane wprowadzanie takich regulacji.
Warto natomiast zauważyć, że ustawodawca przewidział expressis verbis w art. 37 ust. 11a
ww. ustawy z 27 marca 2003 r., że ewentualne zmiany wartości nieruchomości będące
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
skutkiem uchwalenia lub zmiany planu ogólnego nie będą brane pod uwagę przy
wycenianiu nieruchomości w postępowaniach o nałożenie opłaty planistycznej
lub wypłatę odszkodowania.
Ad 3.
Uprzejmie informuję, że ustawodawca dopuścił możliwość dokończenia prac nad
miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego w oparciu o dotychczasowe
studium, ale wyłącznie w określonej sytuacji. W myśl przepisu art. 67 ust. 4 pkt 1 reformy
planowania uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego
zmiany jest możliwe w oparciu o dotychczasowe studium o ile nie został jeszcze
uchwalony plan ogólny gminy, a ogłoszenie o terminie wyłożenia do publicznego wglądu
albo o rozpoczęciu konsultacji publicznych takiego miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego (albo jego zmiany) zostało dokonane przed dniem utraty mocy studium.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych:
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r.,
z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii z siedzibą
w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel.
+48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych:
AE:PL-68477-29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu
Planowania Przestrzennego.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych
w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora
(Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29
października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 49 uchwały
Senatu RP z dnia 23 listopada 1990 r. Regulamin Senatu (tekst ujednolicony opracowany na podstawie
Monitora Polskiego z 2024 r. poz. 10 ze zm.).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające
na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i Technologii (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym
zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych
przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju
i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Moniuszki 1A 00-014 Warszawa.
-- 4 of 4 --