Interpelacja nr 10714
Interpelacja w sprawie przejęcia dróg krajowych znajdujących się w zarządzie miast na prawach powiatu przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przejęcia dróg krajowych znajdujących się w zarządzie miast na prawach powiatu przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad
Interpelacja nr 10714
do ministra infrastruktury
w sprawie przejęcia dróg krajowych znajdujących się w zarządzie miast na prawach powiatu przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak, Krzysztof Gadowski
Data wpływu: 03-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
obecnie zarządzanie siecią dróg krajowych w Polsce cechuje się istotnym wyjątkiem - odcinki przebiegające przez miasta na prawach powiatu nie znajdują się w gestii Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, lecz pozostają pod zarządem tychże miast. Oznacza to, że mimo iż formalnie są to drogi krajowe, za ich utrzymanie, remonty, organizację ruchu i finansowanie odpowiedzialne są jednostki samorządu terytorialnego. Tymczasem za pozostałą część ciągu danej drogi odpowiada administracja rządowa.
Taki dualizm prowadzi do licznych problemów praktycznych - w tym trudności w zapewnieniu spójnych standardów technicznych, bezpieczeństwa i planowania inwestycji na całej długości danej drogi krajowej. Samorządy obarczone są kosztami utrzymania infrastruktury o znaczeniu krajowym bez odpowiedniego wsparcia finansowego.
Dodatkowo wskazać należy, że na niektórych odcinkach dróg krajowych zarządzanych przez GDDKiA pobierane są opłaty za przejazd (np. w systemie e-TOLL lub poprzez koncesjonariuszy), podczas gdy miasta na prawach powiatu nie mają możliwości ani kompetencji do stosowania podobnych mechanizmów. Powoduje to nierówność w traktowaniu użytkowników drogi krajowej oraz dodatkowo pogłębia dysproporcje w finansowaniu jej utrzymania. Co więcej, ta sytuacja może skutkować paradoksem, w którym część infrastruktury generuje przychody do budżetu centralnego, a inna - o tym samym statusie prawnym - jest obciążeniem dla lokalnych budżetów.
Postulat objęcia wszystkich dróg krajowych jednolitym systemem zarządzania wydaje się nie tylko racjonalny z punktu widzenia interesu publicznego, ale również zgodny z zasadą sprawiedliwości finansowej i równego traktowania uczestników ruchu drogowego.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje nowelizację ustawy o drogach publicznych w kierunku ujednolicenia zarządzania drogami krajowymi i przekazania wszystkich ich odcinków (także na terenie miast na prawach powiatu) pod zarząd GDDKiA?
2. Czy ministerstwo prowadzi lub planuje przeprowadzenie analiz skutków przejęcia przez GDDKiA dróg krajowych obecnie zarządzanych przez samorządy miejskie, zarówno w aspekcie finansowym, jak i operacyjnym?
3. Czy rząd rozważa wprowadzenie rozwiązań kompensacyjnych dla miast, które obecnie utrzymują drogi krajowe z własnych środków, podczas gdy inne ich odcinki przynoszą dochody z tytułu opłat drogowych (e-TOLL, koncesje)?
4. Czy rozważane są mechanizmy przejściowe pozwalające na etapowe przejmowanie dróg krajowych przez GDDKiA, w celu ograniczenia obciążeń samorządów i zapewnienia jednolitości systemowej?
Z wyrazami szacunku
Interpelacja nr 10714
do ministra infrastruktury
w sprawie przejęcia dróg krajowych znajdujących się w zarządzie miast na prawach powiatu przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak, Krzysztof Gadowski
Data wpływu: 03-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
obecnie zarządzanie siecią dróg krajowych w Polsce cechuje się istotnym wyjątkiem - odcinki przebiegające przez miasta na prawach powiatu nie znajdują się w gestii Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, lecz pozostają pod zarządem tychże miast. Oznacza to, że mimo iż formalnie są to drogi krajowe, za ich utrzymanie, remonty, organizację ruchu i finansowanie odpowiedzialne są jednostki samorządu terytorialnego. Tymczasem za pozostałą część ciągu danej drogi odpowiada administracja rządowa.
Taki dualizm prowadzi do licznych problemów praktycznych - w tym trudności w zapewnieniu spójnych standardów technicznych, bezpieczeństwa i planowania inwestycji na całej długości danej drogi krajowej. Samorządy obarczone są kosztami utrzymania infrastruktury o znaczeniu krajowym bez odpowiedniego wsparcia finansowego.
Dodatkowo wskazać należy, że na niektórych odcinkach dróg krajowych zarządzanych przez GDDKiA pobierane są opłaty za przejazd (np. w systemie e-TOLL lub poprzez koncesjonariuszy), podczas gdy miasta na prawach powiatu nie mają możliwości ani kompetencji do stosowania podobnych mechanizmów. Powoduje to nierówność w traktowaniu użytkowników drogi krajowej oraz dodatkowo pogłębia dysproporcje w finansowaniu jej utrzymania. Co więcej, ta sytuacja może skutkować paradoksem, w którym część infrastruktury generuje przychody do budżetu centralnego, a inna - o tym samym statusie prawnym - jest obciążeniem dla lokalnych budżetów.
Postulat objęcia wszystkich dróg krajowych jednolitym systemem zarządzania wydaje się nie tylko racjonalny z punktu widzenia interesu publicznego, ale również zgodny z zasadą sprawiedliwości finansowej i równego traktowania uczestników ruchu drogowego.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje nowelizację ustawy o drogach publicznych w kierunku ujednolicenia zarządzania drogami krajowymi i przekazania wszystkich ich odcinków (także na terenie miast na prawach powiatu) pod zarząd GDDKiA?
2. Czy ministerstwo prowadzi lub planuje przeprowadzenie analiz skutków przejęcia przez GDDKiA dróg krajowych obecnie zarządzanych przez samorządy miejskie, zarówno w aspekcie finansowym, jak i operacyjnym?
3. Czy rząd rozważa wprowadzenie rozwiązań kompensacyjnych dla miast, które obecnie utrzymują drogi krajowe z własnych środków, podczas gdy inne ich odcinki przynoszą dochody z tytułu opłat drogowych (e-TOLL, koncesje)?
4. Czy rozważane są mechanizmy przejściowe pozwalające na etapowe przejmowanie dróg krajowych przez GDDKiA, w celu ograniczenia obciążeń samorządów i zapewnienia jednolitości systemowej?
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8365 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-1.054.19.2025
Warszawa, 27 lipca 2025
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10714 Posłów na Sejm RP Panów Tomasza Piotra Nowaka
oraz Krzysztofa Gadowskiego z dnia 7 lipca br. w sprawie przejęcia przez Generalną
Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad dróg krajowych znajdujących się w zarządzie miast
na prawach powiatu, przedstawiam następujące stanowisko.
Problematykę dróg publicznych reguluje ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach
publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 889). Zgodnie z obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. –
art. 2a ustawy o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa,
a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne własność właściwego samorządu
województwa, powiatu lub gminy. Powyższy przepis rozstrzyga kwestię własności drogi,
ustalając, że sieć dróg krajowych stanowi własność Skarbu Państwa, pozostałe zaś drogi
są własnością właściwego szczebla samorządu.
Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o drogach publicznych „Zarządcami dróg, z zastrzeżeniem
ust. 3, 5, 5a i 8, są dla dróg: 1) krajowych - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad;
2) wojewódzkich - zarząd województwa; 3) powiatowych - zarząd powiatu; 4) gminnych -
wójt (burmistrz, prezydent miasta).”. A zatem co do zasady o pełnieniu funkcji zarządcy
decyduje kategoria drogi publicznej. Wyjątek od ww. zasady stanowi art. 19 ust. 5 ustawy
o drogach publicznych, zgodnie z którym „W granicach miast na prawach powiatu
zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych oraz
dróg, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 2a, jest prezydent
miasta.”. Zakres działania prezydenta miasta kumuluje zatem obowiązki zarządzania
drogami gminnymi, powiatowymi, wojewódzkimi i krajowymi. Natomiast zarząd drogami
odpowiadającymi klasie autostrad lub dróg ekspresowych ustawodawca pozostawił
w kompetencjach Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.
Obecna konstrukcja prawna przyjęta w art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych
odzwierciedla zasadę „jedno miasto - jeden zarządca drogi”. Taki sposób zarządzania
na obszarze miasta na prawach powiatu, tj. przez jeden podmiot, jest funkcjonalny
i efektywny. Należy podkreślić, że obszary miast na prawach powiatu są to specyficzne
-- 1 of 4 --
2
obszary charakteryzujące się: dużą gęstością zaludnienia, specyficzną siecią dróg
publicznych m.in. gęstą siecią ulic oraz znacznym natężeniem ruchu. Także z punktu
widzenia ewentualnej przebudowy czy remontu danego odcinka drogi w obrębie miasta
na prawach powiatu, zasadnym jest, aby w rękach jednego podmiotu było ustalenie np.
harmonogramu robót, czy zmiany organizacji ruchu. Konstrukcję przyjętą w art. 19 ust. 5
ustawy o drogach publicznych należy zatem uznać za zasadną. Natomiast zmiana ww.
przepisu wydaje się szkodliwa w szczególności dla organizacji ruchu.
Ponadto pragnę wskazać, że przepis art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych
obowiązuje od 1 stycznia 1999 r. Pierwotnie przepis brzmiał: „W granicach miast na
prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg
ekspresowych, jest zarząd miasta.”. A zatem zasada zarządzania przez jeden podmiot
drogami publicznymi różnych kategorii na obszarze miasta na prawach powiatu
funkcjonuje wiele lat.
Natomiast przed 1 stycznia 1999 r. również zarządzanie drogami krajowymi w miastach
na prawach powiatu było odrębnie uregulowane. Zgodnie z brzmieniem art. 19 ust. 1
ustawy o drogach publicznych przed 1999 r.: „1. Planowanie i finansowanie w zakresie
dróg publicznych należy do:
1) Ministra Komunikacji - w odniesieniu do budowy, modernizacji, utrzymania i ochrony:
a) autostrad,
b) dróg krajowych poza granicami miast, w których terenowym organem administracji
państwowej jest prezydent miasta, oraz dróg określonych w art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c),
2) Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej - w odniesieniu do budowy
i modernizacji dróg krajowych w granicach miast, w których terenowym organem
administracji państwowej jest prezydent miasta, z wyłączeniem dróg określonych w art.
14 ust. 1 pkt 1 lit. c),
3) wojewódzkich rad narodowych - w odniesieniu do:
a) utrzymania i ochrony dróg krajowych w granicach miast, w których terenowym
organem administracji państwowej jest prezydent miasta, z wyłączeniem dróg
określonych w art. 14 ust. 1 pkt 1 lit c),
b) budowy, modernizacji, utrzymania i ochrony dróg wojewódzkich, z wyłączeniem dróg w
granicach miast,
4) rad narodowych stopnia podstawowego - w odniesieniu do budowy, modernizacji,
utrzymania i ochrony:
a) dróg wojewódzkich w granicach miast,
b) dróg lokalnych miejskich,
c) dróg gminnych.”.
Należy podkreślić, że do Ministerstwa Infrastruktury nie były dotychczas kierowane
wystąpienia/postulaty dotyczące przejęcia przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych
i Autostrad dróg krajowych znajdujących się w zarządzie miast na prawach powiatu.
Natomiast w kontekście zmiany art. 2a ustawy o drogach publicznych była rozważana
-- 2 of 4 --
3
możliwość uzupełnienia przepisu o zapis, że drogi krajowe, z wyjątkiem autostrad i dróg
ekspresowych, drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne w granicach miast na prawach
powiatu stanowią własność tych miast. Kwestia ta była przedmiotem rozmów
z Ministerstwem Finansów, w trakcie których zwrócono uwagę na aspekt pozbawienia
samorządów mienia, poprzez przeniesienie własności nieruchomości, na których
umiejscowione są drogi, na rzecz miast na prawach powiatu. Natomiast dokonanie
przeniesienia praw własności tych nieruchomości mogłoby spowodować wystąpienia
samorządów z roszczeniami o wypłaty odszkodowań w zamian za utracone mienie.
Kwestia ta była przyczyną sprzeciwu Ministerstwa Finansów wobec proponowanych
zmian. W związku z powyższym zaprzestano prac nad projektem.
Natomiast podczas ostatnich dyskusji na podkomisji sejmowej przedstawiciel Związku
Miast Polskich, który zaproponował wprowadzenie w ustawie o drogach publicznych
zmian legislacyjnych polegających na jednoznacznym wskazaniu, że drogi krajowe,
z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne
w granicach miast na prawach powiatu stanowią własność tych miast. Tym samym
propozycje te zmierzają w innym kierunku niż propozycje przedstawione w interpelacji.
W zakresie pytania co do planów wprowadzenia rozwiązań kompensacyjnych dla miast,
które obecnie utrzymują drogi krajowe z własnych środków należy wskazać, że w ramach
całej polskiej sieci dróg krajowych opłatą elektroniczną dla pojazdów ciężkich objęte są co
do zasady drogi najwyższych klas A i S (autostrady i drogi ekspresowe). W przypadku dróg
krajowych niższych klas (GP i G) wyłącznie ok. 8% całej sieci dróg krajowych tego typu
objęta jest odpłatnością. Oznacza to, że odcinki takich dróg włączane są do sieci dróg
płatnych wyłącznie wyjątkowo (np. ucieczka ruchu z dróg wyższych klas, ponadprzeciętny
średni ruch pojazdów ciężkich). Wobec powyższego brak jest uzasadnienia dla
wprowadzania tzw. rozwiązań kompensacyjnych dla miast na prawach powiatu, które
utrzymują drogi krajowe.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury
transportu lądowego (Dz. U. z 2021 r. poz. 688) w granicach miast na prawach powiatu
zadania w zakresie finansowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony
i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych,
finansowane są z budżetów tych miast.
Jednocześnie należy wskazać, że w gestii Ministra Infrastruktury na wsparcie zadań
własnych jednostek samorządu terytorialnego realizowanych na drogach publicznych
pozostawała dotychczas rezerwa subwencji ogólnej, tworzona w budżecie państwa na mocy
ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, o dofinansowanie z której mogły się
ubiegać również miasta na prawach powiatu na drogi krajowe.
Reasumując, obecnie Ministerstwo Infrastruktury nie rozważa przekazania zarządzania
drogami krajowymi w miastach na prawach powiatu Generalnemu Dyrektorowi Dróg
Krajowych i Autostrad.
-- 3 of 4 --
4
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 4 of 4 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-1.054.19.2025
Warszawa, 27 lipca 2025
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10714 Posłów na Sejm RP Panów Tomasza Piotra Nowaka
oraz Krzysztofa Gadowskiego z dnia 7 lipca br. w sprawie przejęcia przez Generalną
Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad dróg krajowych znajdujących się w zarządzie miast
na prawach powiatu, przedstawiam następujące stanowisko.
Problematykę dróg publicznych reguluje ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach
publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 889). Zgodnie z obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. –
art. 2a ustawy o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa,
a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne własność właściwego samorządu
województwa, powiatu lub gminy. Powyższy przepis rozstrzyga kwestię własności drogi,
ustalając, że sieć dróg krajowych stanowi własność Skarbu Państwa, pozostałe zaś drogi
są własnością właściwego szczebla samorządu.
Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o drogach publicznych „Zarządcami dróg, z zastrzeżeniem
ust. 3, 5, 5a i 8, są dla dróg: 1) krajowych - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad;
2) wojewódzkich - zarząd województwa; 3) powiatowych - zarząd powiatu; 4) gminnych -
wójt (burmistrz, prezydent miasta).”. A zatem co do zasady o pełnieniu funkcji zarządcy
decyduje kategoria drogi publicznej. Wyjątek od ww. zasady stanowi art. 19 ust. 5 ustawy
o drogach publicznych, zgodnie z którym „W granicach miast na prawach powiatu
zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych oraz
dróg, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 2a, jest prezydent
miasta.”. Zakres działania prezydenta miasta kumuluje zatem obowiązki zarządzania
drogami gminnymi, powiatowymi, wojewódzkimi i krajowymi. Natomiast zarząd drogami
odpowiadającymi klasie autostrad lub dróg ekspresowych ustawodawca pozostawił
w kompetencjach Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.
Obecna konstrukcja prawna przyjęta w art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych
odzwierciedla zasadę „jedno miasto - jeden zarządca drogi”. Taki sposób zarządzania
na obszarze miasta na prawach powiatu, tj. przez jeden podmiot, jest funkcjonalny
i efektywny. Należy podkreślić, że obszary miast na prawach powiatu są to specyficzne
-- 1 of 4 --
2
obszary charakteryzujące się: dużą gęstością zaludnienia, specyficzną siecią dróg
publicznych m.in. gęstą siecią ulic oraz znacznym natężeniem ruchu. Także z punktu
widzenia ewentualnej przebudowy czy remontu danego odcinka drogi w obrębie miasta
na prawach powiatu, zasadnym jest, aby w rękach jednego podmiotu było ustalenie np.
harmonogramu robót, czy zmiany organizacji ruchu. Konstrukcję przyjętą w art. 19 ust. 5
ustawy o drogach publicznych należy zatem uznać za zasadną. Natomiast zmiana ww.
przepisu wydaje się szkodliwa w szczególności dla organizacji ruchu.
Ponadto pragnę wskazać, że przepis art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych
obowiązuje od 1 stycznia 1999 r. Pierwotnie przepis brzmiał: „W granicach miast na
prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg
ekspresowych, jest zarząd miasta.”. A zatem zasada zarządzania przez jeden podmiot
drogami publicznymi różnych kategorii na obszarze miasta na prawach powiatu
funkcjonuje wiele lat.
Natomiast przed 1 stycznia 1999 r. również zarządzanie drogami krajowymi w miastach
na prawach powiatu było odrębnie uregulowane. Zgodnie z brzmieniem art. 19 ust. 1
ustawy o drogach publicznych przed 1999 r.: „1. Planowanie i finansowanie w zakresie
dróg publicznych należy do:
1) Ministra Komunikacji - w odniesieniu do budowy, modernizacji, utrzymania i ochrony:
a) autostrad,
b) dróg krajowych poza granicami miast, w których terenowym organem administracji
państwowej jest prezydent miasta, oraz dróg określonych w art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c),
2) Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej - w odniesieniu do budowy
i modernizacji dróg krajowych w granicach miast, w których terenowym organem
administracji państwowej jest prezydent miasta, z wyłączeniem dróg określonych w art.
14 ust. 1 pkt 1 lit. c),
3) wojewódzkich rad narodowych - w odniesieniu do:
a) utrzymania i ochrony dróg krajowych w granicach miast, w których terenowym
organem administracji państwowej jest prezydent miasta, z wyłączeniem dróg
określonych w art. 14 ust. 1 pkt 1 lit c),
b) budowy, modernizacji, utrzymania i ochrony dróg wojewódzkich, z wyłączeniem dróg w
granicach miast,
4) rad narodowych stopnia podstawowego - w odniesieniu do budowy, modernizacji,
utrzymania i ochrony:
a) dróg wojewódzkich w granicach miast,
b) dróg lokalnych miejskich,
c) dróg gminnych.”.
Należy podkreślić, że do Ministerstwa Infrastruktury nie były dotychczas kierowane
wystąpienia/postulaty dotyczące przejęcia przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych
i Autostrad dróg krajowych znajdujących się w zarządzie miast na prawach powiatu.
Natomiast w kontekście zmiany art. 2a ustawy o drogach publicznych była rozważana
-- 2 of 4 --
3
możliwość uzupełnienia przepisu o zapis, że drogi krajowe, z wyjątkiem autostrad i dróg
ekspresowych, drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne w granicach miast na prawach
powiatu stanowią własność tych miast. Kwestia ta była przedmiotem rozmów
z Ministerstwem Finansów, w trakcie których zwrócono uwagę na aspekt pozbawienia
samorządów mienia, poprzez przeniesienie własności nieruchomości, na których
umiejscowione są drogi, na rzecz miast na prawach powiatu. Natomiast dokonanie
przeniesienia praw własności tych nieruchomości mogłoby spowodować wystąpienia
samorządów z roszczeniami o wypłaty odszkodowań w zamian za utracone mienie.
Kwestia ta była przyczyną sprzeciwu Ministerstwa Finansów wobec proponowanych
zmian. W związku z powyższym zaprzestano prac nad projektem.
Natomiast podczas ostatnich dyskusji na podkomisji sejmowej przedstawiciel Związku
Miast Polskich, który zaproponował wprowadzenie w ustawie o drogach publicznych
zmian legislacyjnych polegających na jednoznacznym wskazaniu, że drogi krajowe,
z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne
w granicach miast na prawach powiatu stanowią własność tych miast. Tym samym
propozycje te zmierzają w innym kierunku niż propozycje przedstawione w interpelacji.
W zakresie pytania co do planów wprowadzenia rozwiązań kompensacyjnych dla miast,
które obecnie utrzymują drogi krajowe z własnych środków należy wskazać, że w ramach
całej polskiej sieci dróg krajowych opłatą elektroniczną dla pojazdów ciężkich objęte są co
do zasady drogi najwyższych klas A i S (autostrady i drogi ekspresowe). W przypadku dróg
krajowych niższych klas (GP i G) wyłącznie ok. 8% całej sieci dróg krajowych tego typu
objęta jest odpłatnością. Oznacza to, że odcinki takich dróg włączane są do sieci dróg
płatnych wyłącznie wyjątkowo (np. ucieczka ruchu z dróg wyższych klas, ponadprzeciętny
średni ruch pojazdów ciężkich). Wobec powyższego brak jest uzasadnienia dla
wprowadzania tzw. rozwiązań kompensacyjnych dla miast na prawach powiatu, które
utrzymują drogi krajowe.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury
transportu lądowego (Dz. U. z 2021 r. poz. 688) w granicach miast na prawach powiatu
zadania w zakresie finansowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony
i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych,
finansowane są z budżetów tych miast.
Jednocześnie należy wskazać, że w gestii Ministra Infrastruktury na wsparcie zadań
własnych jednostek samorządu terytorialnego realizowanych na drogach publicznych
pozostawała dotychczas rezerwa subwencji ogólnej, tworzona w budżecie państwa na mocy
ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, o dofinansowanie z której mogły się
ubiegać również miasta na prawach powiatu na drogi krajowe.
Reasumując, obecnie Ministerstwo Infrastruktury nie rozważa przekazania zarządzania
drogami krajowymi w miastach na prawach powiatu Generalnemu Dyrektorowi Dróg
Krajowych i Autostrad.
-- 3 of 4 --
4
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 4 of 4 --