Interpelacja w sprawie traktowania kobiet ciężarnych i matek w zakładach karnych oraz wyjaśnienia tragicznej historii skazanej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10710
do ministra sprawiedliwości
w sprawie traktowania kobiet ciężarnych i matek w zakładach karnych oraz wyjaśnienia tragicznej historii skazanej
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Anita Czerwińska, Sebastian Kaleta, Michał Woś, Anna Gembicka, Jarosław Sachajko, Tadeusz Woźniak, Patryk Wicher
Data wpływu: 03-07-2025
Zwracam się z interpelacją dotyczącą dramatycznej sytuacji 22-letniej M. W., a także ogólnych zasad traktowania kobiet ciężarnych, matek noworodków i dzieci w systemie penitencjarnym i opiekuńczym w Polsce.
Ile kobiet w ciąży powyżej piątego miesiąca przebywa obecnie (stan na dzień 13 grudnia 2023 roku) w aresztach śledczych lub zakładach karnych?
Ile kobiet w połogu przebywało w tym samym czasie w aresztach śledczych lub zakładach karnych?
Ilu kobietom osadzonym lub tymczasowo aresztowanym odebrano dzieci od 13 grudnia 2023 roku w związku z ich osadzeniem? Proszę o rozbicie tych danych na podstawie:
a) wieku dziecka (do 1. roku, 1–3 lata, 3–6 lat),
b) miejsca umieszczenia dziecka (rodzina zastępcza, placówka, bliscy krewni),
c) łącznej liczby przypadków rozdzielenia rodzeństw.
W odniesieniu do przypadku M. W. proszę wskazać personalnie, z imienia i nazwiska, kto podjął decyzję o zastosowaniu wobec niej kajdanek zespolonych podczas uczestnictwa w pogrzebie własnego dziecka. Kto autoryzował użycie stroju więziennego i obecność uzbrojonego konwoju?
Czy wobec wyników kontroli wewnętrznej Służby Więziennej, która wykazała nieprawidłowości w konwojowaniu M. W., zostały wyciągnięte konsekwencje personalne? Jeśli tak – wobec kogo? Proszę podać wszystkie szczegóły. W przypadku braku odpowiedzi będziemy zmuszeni udać się na kontrolę poselską, konsekwencje i tak zostaną wyciągnięte.
Czy Pani wiceminister Ejchart, biorąc pod uwagę wielokrotnie nagłaśniane przypadki nieludzkiego traktowania osadzonych kobiet oraz kompromitujące wizerunek państwa decyzje w sprawie M. W., nie powinna – w duchu odpowiedzialności społecznej – sama podać się do dymisji?
Dlaczego doszło do śmierci czteromiesięcznego dziecka, Oskarka, w rodzinie zastępczej zaledwie cztery dni po odebraniu go matce? Jakie działania podjęto wobec osób, które zdecydowały o rozdzieleniu niemowlęcia od matki i od starszej siostry, mimo deklarowanej gotowości do opieki przez najbliższą rodzinę biologiczną? Proszę podać wszystkie szczegóły.
Społeczeństwo domaga się jasnych i pełnych wyjaśnień. Zaufanie obywateli do instytucji publicznych wymaga, aby decyzje dotyczące rodzin, dzieci i kobiet w najtrudniejszych życiowych sytuacjach zapadały z najwyższą starannością, empatią i w poszanowaniu godności człowieka.
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5855 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.270.2025
Warszawa, 24 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 10710 złożoną przez Pana Posła Dariusza
Mateckiego wraz z grupą posłów w sprawie traktowania kobiet ciężarnych i matek
w zakładach karnych oraz wyjaśnienia tragicznej historii skazanej. Informacje zostały
przygotowane w porozumieniu z Centralnym Zarządem Służby Więziennej.
Ad 1 - 3
Więzienna służba zdrowia zapewnia opiekę zdrowotną osobom pozbawionym wolności
(w tym kobietom w ciąży). Opieka medyczna obejmuje świadczenia zdrowotne udzielane
w podmiotach leczniczych jednostek penitencjarnych, jak i organizację świadczeń
udzielanych w podmiotach pozawięziennych.
W Zakładzie Karnym nr 1 w Grudziądzu znajduje się zamiejscowy oddział Szpitala
i Ambulatorium Aresztu Śledczego w Bydgoszczy z oddziałem ginekologiczno-położniczym
(19 łóżek – wg danych na 4 lipca 2025 roku).
W 2023 roku w ww. jednostce urodziło się 44 dzieci, w 2024 roku 56 dzieci, natomiast
od 1 stycznia 2025 roku do 13 lipca 2025 roku – 31 dzieci.
-- 1 of 4 --
2
Biuro Służby Zdrowia Centralnego Zarządu Służby Więziennej nie gromadzi pozostałych
danych statystycznych wskazanych w interpelacji.
Ad 4-6
Dyrektor Generalna Służby Więziennej niezwłocznie po uzyskaniu informacji o sposobie
przeprowadzenia konwoju osadzonej Magdaleny W. zdecydowała o przeprowadzeniu
kontroli wewnętrznej w Areszcie Śledczym w Warszawie – Grochowie. Kontrola trwała
od 23 do 30 czerwca 2025 roku.
W trakcie kontroli ustalono m.in., że dyrektor Aresztu Śledczego, na podstawie art. 141a
§ 1 Kodeksu karnego wykonawczego (dalej: „k.k.w.”)1, udzielił osadzonej zezwolenia
na opuszczenie zakładu karnego pod konwojem funkcjonariuszy Służby Więziennej,
aby mogła wziąć udział w pogrzebie syna (korzystając z własnej odzieży). Jednak w dniu
pogrzebu, to jest 9 czerwca 2025 roku pozyskano informację o planowanym przez
funkcjonariuszy Policji zatrzymaniu poszukiwanego konkubenta osadzonej w trakcie
uroczystości pogrzebowych. W związku z tym zastępca dyrektora wydał polecenie
konwojowania osadzonej w odzieży skarbowej (więziennej).
Podejmując decyzję o udzieleniu zezwolenia na opuszczenie jednostki penitencjarnej,
dyrektor Aresztu Śledczego wskazał, że ewentualne użycie środków przymusu
bezpośredniego należy do decyzji dowódcy konwoju.
Dowódca konwoju, na podstawie art. 35 ustawy o środkach przymusu bezpośredniego
i broni palnej2, samodzielnie podjął decyzję o prewencyjnym użyciu kajdanek
zespolonych.
Kontrola, zlecona przez Dyrektor Generalną Służby Więziennej, wykazała
nieprawidłowości w realizacji ww. czynności konwojowych. W związku z tym zespół
prowadzący czynności kontrolne zaproponował:
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 911
2 Dz. U. z 2025 r. poz. 555 ze zm.
-- 2 of 4 --
3
1) wyciągnąć konsekwencje dyscyplinarne wobec dowódcy konwoju za naruszenie
dyscypliny służbowej, określone w art. 230 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej3,
polegające na nieadekwatnym użyciu prewencyjnym kajdanek zespolonych wobec
osadzonej w czasie konwojowania,
2) wyciągnąć konsekwencje dyscyplinarne wobec zastępcy dyrektora Aresztu Śledczego
w Warszawie-Grochowie za naruszenie dyscypliny służbowej, określone w art. 230
ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej, polegające na nieadekwatnej zmianie
decyzji dyrektora aresztu w zakresie wprowadzenia wymogu udziału osadzonej
w ceremonii pogrzebowej w odzieży należącej do skarbu państwa (więziennej),
dodatkowo pod wpływem niezweryfikowanej informacji profilaktycznej,
3) wyciągnąć konsekwencje dyscyplinarne wobec dyrektora Aresztu Śledczego
w Warszawie-Grochowie za naruszenie dyscypliny służbowej, określone w art. 230
ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej, polegające na przeprowadzeniu procedury
udzielania osadzonej zezwolenia w trybie art. 141a k.k.w. z pominięciem wymogu
wynikającego z Zarządzenia nr 103/24 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej,
tj. bez wskazania jednoznacznej decyzji dotyczącej nieużywania albo używania
w czasie konwoju konkretnych środków przymusu bezpośredniego w trybie
prewencyjnym.
W związku z powyższym:
1) wobec oddziałowego działu ochrony Aresztu Śledczego w Warszawie - Grochowie,
będącego 9 czerwca 2025 roku dowódcą konwoju - wyciągnięto konsekwencje
dyscyplinarne w postaci przeprowadzenia 30 lipca 2025 roku rozmowy
dyscyplinującej,
2) wobec zastępcy dyrektora Aresztu Śledczego w Warszawie -Grochowie - 24 lipca
2025 roku wszczęto postępowanie dyscyplinarne, które jest w toku,
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 1869 ze zm.
-- 3 of 4 --
4
3) wobec ówczesnego dyrektora Aresztu Śledczego w Warszawie – Grochowie
(od 17 lipca 2025 roku w związku z odwołaniem ze stanowiska pozostaje
do dyspozycji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Warszawie) - 14 lipca
2025 roku wszczęto postępowanie dyscyplinarne. Postępowanie jest w toku.
W związku z wnioskiem przełożonego dyscyplinarnego, z uwagi na konieczność
rzetelnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, na mocy art. 250 ust. 1 ustawy o Służbie
Więziennej, przedłużono termin prowadzenia czynności dowodowych
w postępowaniu do 14 października 2025 roku.
Ad 7
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Prokuraturę Krajową, Prokuratura Rejonowa
Warszawa – Praga Południe prowadzi postępowanie w sprawie nieumyślnego
spowodowania śmierci małoletniego Oskara, tj. o przestępstwo z art. 155 Kodeksu
karnego (sygn. 4321- 1.Ds. 467.2025). Śledztwo pozostaje w toku, dlatego też
udostępnienie szczegółowych informacji objętych pytaniem możliwe jest wyłącznie
w trybie przewidzianym w art. 156 § 5 Kodeksu postępowania karnego – za zgodą
prokuratora-referenta tej sprawy.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --