Interpelacja w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10709
do ministra finansów, ministra klimatu i środowiska
w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową
Zgłaszający: Andrzej Gut-Mostowy
Data wpływu: 03-07-2025
Szanowny Panie Ministrze, Szanowna Pani Ministro,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2018 r. poz. 1091, ze zm.) zwracam się z interpelacją w związku z otrzymaną korespondencją burmistrza miasta Zakopane przekazującą uchwały Rady Miasta Zakopane nr XV/151/2025 oraz nr XV/152/2025 wraz z petycjami skierowanymi do Sejmu RP i prezesa Rady Ministrów. Rada Miasta Zakopane, dostrzegając istotny problem dotyczący ograniczeń w możliwości poboru opłat miejscowych przez gminy turystyczne, wystąpiła do Sejmu RP oraz prezesa Rady Ministrów z petycjami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w tym przedmiocie, podejmując uchwały: - nr XV/151/2025 z dnia 29 maja 2025 r. w sprawie wystąpienia do Sejmu RP oraz Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z petycją o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w zakresie zmiany ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70, ze zm.) celem wprowadzenia możliwości ustanowienia opłaty turystycznej,
- nr XV/152/2025 z dnia 29 maja 2025 r. w sprawie wystąpienia do Prezesa Rady Ministrów z petycją o zmianę rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową (Dz. U. z 2007 r. nr 249 poz. 1851). Petycje Rady Miasta Zakopane zmierzają do: - umożliwienia wprowadzenia opłaty turystycznej (dla miejscowości z bazą noclegową, niezależnie od warunków klimatycznych strefy),
- zmiany rozporządzenia Rady Ministrów poprzez ocenę jakości powietrza na poziomie miejscowości, a nie całej strefy. Obecnie art. 17 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje możliwość poboru opłaty miejscowej i uzdrowiskowej jedynie w miejscowościach spełniających określone warunki klimatyczne i krajobrazowe, oceniane według kryteriów dla całych stref powietrznych, a nie dla konkretnej miejscowości (art. 87 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, Dz. U. z 2024 r. poz. 54). Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. wskazuje, że za minimalne warunki klimatyczne uważa się m.in. zachowanie dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu na terenie całej strefy (§ 2 pkt 1), co de facto wyklucza wiele miejscowości turystycznych z możliwości poboru opłat, pomimo że same spełniają wymagane standardy jakości powietrza. W aktualnym stanie prawnym wynikającym m.in. z: - art. 17 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70, ze zm.),
- rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową (Dz. U. 2007 nr 249 poz. 1851), warunkiem poboru opłaty miejscowej przez gminę jest niespełnienie dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń powietrza w całej strefie jakości powietrza, a nie w obrębie samej miejscowości. Taka konstrukcja przepisów prowadzi do absurdalnych skutków, w których Zakopane – mimo braku przekroczeń poziomów substancji szkodliwych w samym mieście – nie może pobierać opłaty miejscowej ze względu na wyniki dla całej strefy tatrzańsko-nowotarskiej. Ponadto brak jest w polskim porządku prawnym samodzielnej regulacji umożliwiającej wprowadzenie opłaty turystycznej – formy daniny lokalnej, która mogłaby być pobierana w miejscowościach atrakcyjnych turystycznie, jednak niekwalifikujących się do poboru opłaty miejscowej lub uzdrowiskowej.
Zgodnie z: - art. 217 Konstytucji RP – nakładanie podatków i innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania oraz stawek podatkowych następuje w drodze ustawy,
- art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP – jednostki samorządu terytorialnego mają prawo do dochodów zapewniających realizację ich zadań, w tym także z opłat lokalnych ustalanych w ustawie,
- art. 17 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – rada gminy może wprowadzać opłatę miejscową i uzdrowiskową w określonych miejscowościach,
- art. 87 ustawy Prawo ochrony środowiska – oceny jakości powietrza dokonuje się dla stref obejmujących obszar całego powiatu lub województwa.
Obowiązujące regulacje prowadzą do ograniczenia autonomii jednostek samorządu terytorialnego i uniemożliwiają wielu gminom turystycznym, takim jak Zakopane, pobór opłat miejscowych. Powoduje to przerzucanie kosztów obsługi ruchu turystycznego (utrzymanie dróg, infrastruktury komunalnej, porządku publicznego) na mieszkańców, co jest sprzeczne z zasadą proporcjonalności i adekwatności dochodów samorządowych, utratą należnych dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego, nierównym traktowaniem gmin w zależności od przynależności do stref jakości powietrza. Tymczasem w wielu krajach UE funkcjonują tzw. opłaty turystyczne („bed tax”, „city tax”), które stanowią ważny element finansowania infrastruktury komunalnej.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy planowane jest podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie umożliwienia gminom wprowadzenia fakultatywnej opłaty turystycznej na zasadach określonych w uchwałach Rady Miasta Zakopane?
Czy planuje się zainicjować proces zmiany rozporządzenia z dnia 18 grudnia 2007 r., aby umożliwić wprowadzanie opłaty miejscowej na podstawie danych o jakości powietrza w konkretnej miejscowości?
Czy planowane jest rozważenie zmiany art. 87 ustawy Prawo ochrony środowiska, tak aby oceny jakości powietrza mogły być dokonywane dla jednostek mniejszych niż strefa, np. dla pojedynczych miejscowości?
Jaki jest harmonogram prac legislacyjnych w zakresie regulacji opłat miejscowych i turystycznych w Polsce?
Czy Ministerstwo Finansów prowadzi prace nad nowelizacją ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zmierzającą do wprowadzenia instytucji opłaty turystycznej jako niezależnego instrumentu fiskalnego dostępnego dla wszystkich gmin spełniających podstawowe kryteria noclegowe?
Uważam, że wprowadzenie możliwości poboru opłaty turystycznej oraz zmiana mechanizmu oceny jakości powietrza w odniesieniu do miejscowości (a nie całych stref) pozwoliłoby na:
zapewnienie gminom turystycznym adekwatnych źródeł finansowania,
dostosowanie prawa do realiów gospodarki turystycznej,
realizację zasady samodzielności finansowej samorządu terytorialnego wynikającej z art. 167 i 168 Konstytucji RP.
Ponadto pozwoliłoby na eliminację rozbieżności między celem regulacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych a rozporządzeniem wykonawczym. W obecnym systemie prawnym występuje luka regulacyjna, która de facto uniemożliwia gminom takim jak Zakopane efektywne korzystanie z mechanizmów opłat lokalnych. Ograniczenie wynikające z konstrukcji stref jakości powietrza w świetle art. 87 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz przestarzałego rozporządzenia z 2007 r. narusza zasadę proporcjonalności (art. 2 Konstytucji RP), autonomii finansowej gmin (art. 167–168 Konstytucji RP) oraz zasadę wyłączności ustawy przy nakładaniu danin publicznych (art. 217 Konstytucji RP).
Z poważaniem Andrzej Gut-Mostowy
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10860 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 17 lipca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 10709 w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej
w zakresie nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz
rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie warunków, jakie
powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę
miejscową
Znak sprawy: DPL4.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10709, Posła na Sejm RP Pana Andrzeja Gut-
Mostowego w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w zakresie nowelizacji
ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz rozporządzenia Rady Ministrów
w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można
pobierać opłatę miejscową, w zakresie należącym do właściwości merytorycznej
Ministra Finansów uprzejmie informuję.
Rada gminy może wprowadzić opłatę miejscową. Opłatę miejscową pobiera się od
osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych,
wypoczynkowych lub szkoleniowych:
1) w miejscowościach posiadających korzystne właściwości klimatyczne,
walory krajobrazowe oraz warunki umożliwiające pobyt osób w tych
celach,
2) w miejscowościach znajdujących się na obszarach, którym nadano status
obszaru ochrony uzdrowiskowej na zasadach określonych w ustawie z dnia
28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach
ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz.U. z 2024 r.
Nr 249 poz. 1420)
- za każdą rozpoczętą dobę pobytu1.
Miejscowości, w których można pobierać opłatę miejscową, muszą spełniać
minimalne warunki: klimatyczne, krajobrazowe oraz umożliwiające pobyt osób
w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych, określone
w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie warunków jakie powinna spełniać
1 Art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 707)
dalej u.p.o.l.
-- 1 of 3 --
2/3
miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową2. Jednym z warunków jest
zachowanie - na terenie strefy, w której zgodnie z ustawą Prawo ochrony
środowiska 3dokonuje się oceny jakości powietrza i na obszarze, której położona
jest dana miejscowość - dopuszczalnych, ze względu na ochronę zdrowia ludzi,
poziomów niektórych substancji w powietrzu.
Dodatkowo, należy wskazać, że opłatę miejscową cechuje ekwiwalentny charakter
– osoba uiszczająca daną opłatę ma prawo żądać w zamian określonego
świadczenia. W przypadku opłaty miejscowej ustawa wiąże kompetencję rady
gminy do wprowadzenia tej opłaty z zapewnieniem przez gminę minimalnych
standardów klimatycznych, krajobrazowych oraz umożliwiających pobyt osób
w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych. Jak wskazano wyżej
warunki te określa ww. rozporządzenie Rady Ministrów. Osoby uiszczające tę
opłatę zyskują gwarancję, że obowiązek zapłaty tego rodzaju należności jest
skorelowany ze świadczeniem wzajemnym gminy o określonym standardzie.
Ponadto, opłata miejscowa, poza funkcją dochodową, pełni także funkcję
stymulującą dla gminy, która chciałaby ją wprowadzić. Gmina, aby uzyskiwać
dochody z tej opłaty, musi dążyć do dbałości o stan środowiska oraz stan
infrastruktury turystycznej.
Mając na uwadze obowiązujący stan prawny nie sposób zgodzić się z przywołanymi
w treści interpelacji zarzutami naruszenia zasady proporcjonalności (art. 2
Konstytucji RP), autonomii finansowej gmin (art.167-168 Konstytucji RP) oraz
wyłączności ustawy przy nakładaniu danin publicznych (art. 217 Konstytucji RP)
przez przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie
warunków jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę
miejscową. Prawo ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych przysługuje
jednostkom samorządu terytorialnego w zakresie wyznaczonym przez przepisy
ustawy, a analiza przepisów umożliwiających wprowadzenie opłaty miejscowej nie
pozwala na stwierdzenie, że przepisy te naruszają którykolwiek z wymienionych
przepisów Konstytucji RP.
Zgodnie z poglądami doktryny wymóg respektowania zasady proporcjonalności
oznacza, że „spośród możliwych (i zarazem legalnych) środków oddziaływania
należałoby wybierać środki [...] możliwie najmniej uciążliwe dla podmiotów, wobec
których mają być zastosowane lub dolegliwe w stopniu nie większym niż jest to
niezbędne dla osiągnięcia założonego celu" . W przypadku regulacji z zakresu
prawa daninowego o „uciążliwości" regulacji nie można mówić z perspektywy
podmiotu wprowadzającego daninę publiczną, którym w omawianym przypadku
jest jednostka samorządu terytorialnego, której ustawa daje możliwość
wprowadzenia opłaty miejscowej na swoim terenie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady samodzielności finansowej jednostek
samorządu terytorialnego, o której mowa w przepisie art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji
RP, należy zaznaczyć, że zasada ta mówi przede wszystkim o tym, aby jednostki
samorządu terytorialnego miały zapewniony udział w dochodach publicznych
odpowiednio do przypadających im zadań. Naruszenie tej zasady będzie miało
miejsce, gdy ogół dochodów jednostki samorządu terytorialnego nie pozwala na
efektywną realizację zadań, które zgodnie z przepisami prawa powinny być
2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. (Dz. U. z 2007 r. poz. 1851)
3 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647)
-- 2 of 3 --
3/3
wykonywane przez tę jednostkę. Zmniejszenie się dochodów uzyskiwanych przez
jednostkę z danego źródła lub nawet całkowity brak tych dochodów nie oznacza
jeszcze, że naruszona została zasada samodzielności finansowej. Możliwość
wprowadzenia opłaty miejscowej nie jest prawem gminy, lecz zależy od spełnienia
przez nią określonych warunków, zatem dochody z tej opłaty nie mogą być
traktowane jako zapewnione ustawowo źródło finansowania. Ponadto, należy
podnieść, że gminy o charakterze turystycznym uzyskują dochody m.in. z udziału w
podatku dochodowym od osób fizycznych i w podatku dochodowym od osób
prawnych, uiszczanych przez podatników prowadzących działalność gospodarczą
w szeroko rozumianej branży turystycznej oraz pracowników tej branży.
Zgodnie z przepisem art. 167 ust. 3 i 4 Konstytucji źródła dochodów jednostek
samorządu terytorialnego powinny być określone w ustawie. Celem
rozporządzenia Rady Ministrów — wydanego na podstawie wyraźnego
upoważnienia ustawowego — jest jedynie uszczegółowienie warunków pobierania
tej opłaty, a nie uzupełnienie materii ustawowej, czy też jej modyfikacja. Warunki
wprowadzenia opłaty miejscowej zostały expressis verbis wyrażone w ustawie4.
Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów nie nakładają na gminy żadnych nowych
zadań, a tym samym nie zwiększają ich obciążeń finansowych. Przepisy ustawy
ustanawiają bowiem źródło dochodów własnych gminy, a nie obowiązek
poczynienia wydatków na określone zadanie.
Biorąc powyższe pod uwagę, brak jest przesłanek przemawiających za zmianą
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków,
jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową.
Ponadto uprzejmie informuję, że nie planuje się prac legislacyjnych, o których
mowa w interpelacji.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
4 art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
-- 3 of 3 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Odpowiedź na interpelację
DPN-WJP.050.11.2025.MB
3887405.15533565.12591401
Warszawa, 27-07-2025
Dotyczy: Interpelacji Posła Andrzeja Gut-Mostowego w sprawie podjęcia inicjatywy
ustawodawczej w zakresie nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz
rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość,
w której można pobierać opłatę miejscową - K10INT10709.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
obecnie w Ministerstwie Klimatu i Środowiska nie są prowadzone prace legislacyjne nad
nowelizacją ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie umożliwienia gminom
wprowadzenia opłaty turystycznej. Właściwe w tym zakresie jest Ministerstwo Sportu i
Turystyki.
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają prace związane z wejściem w życie nowej
dyrektywy w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy. Dyrektywa (UE)
2024/2881, która weszła w życie 10 grudnia 2024 r. Dyrektywa wprowadza od 2030 r.
zaostrzone wartości dopuszczalne dla zanieczyszczeń, w tym dla pyłu zawieszonego PM10
z 40 do 20 (średnia roczna z obecnych 40 do 20 μg/m³), PM2,5 (średnia roczna z 25 do 10
μg/m³), NO2 (średnia roczna z 40 do 20 μg/m³) i benzo(a)pirenu (poziom dopuszczalny 1,0
ng/m³, zamiast obecnego mniej ostrego poziomu docelowego 1 ng/m³).
W ramach prac związanych z implementacją wymagań ww. dyrektywy do polskiego prawa,
przeanalizowane zostaną obowiązujące przepisy określające krajowy system oceny
i zarządzana jakością powietrza. Przygotowane zostaną kompleksowe propozycje
przepisów, które pozwolą na skuteczne wdrożenie nowych wymagań oraz osiągnięcie
zaostrzonych standardów jakości powietrza w wyznaczonym terminie.
W toku tych zmian planowana jest również zmiana podziału Polski na strefy ochrony
powietrza – liczba stref zostanie zmniejszona z obecnych 46 do 28 stref (12 aglomeracji i 16
stref stanowiących pozostały obszar województwa). Celem takiego podziału jest
zapewnienie odpowiedniego funkcjonowania systemu pomiarów, modelowania i oceny
jakością powietrza z uwzględnieniem optymalizacji jego kosztów.
W opinii Ministerstwa Klimatu i Środowiska obowiązująca obecnie opłata klimatyczna
powinna być uzależniona od jakości powietrza w strefie, tak jak to ma miejsce obecnie.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, ocena jakości powietrza dokonywana jest w strefach
[1]. Taka ocena pozwala na ogólne zobrazowanie sytuacji w danym regionie oraz na
zidentyfikowanie obszarów problematycznych i podjęcie działań naprawczych na większą
-- 1 of 2 --
skalę. Na podstawie oceny jakości powietrza w strefie podejmowane są działania mające na
celu poprawę jakości powietrza.
Ocena jakości powietrza w strefach jest elementem kompleksowego podejścia do ochrony
powietrza, które uwzględnia specyfikę danego regionu i pozwala na podjęcie skutecznych
działań.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
Podstawa prawna:
[1] art. 90. ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025
r. poz. 647).
-- 2 of 2 --