Interpelacja nr 10706
Interpelacja w sprawie zmiany zapisów ustawy Prawo farmaceutyczne
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zmiany zapisów ustawy Prawo farmaceutyczne
Interpelacja nr 10706
do ministra zdrowia
w sprawie zmiany zapisów ustawy Prawo farmaceutyczne
Zgłaszający: Sylwia Bielawska
Data wpływu: 03-07-2025
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpłynęła petycja Rady Powiatu w Świdnicy w sprawie zmiany zapisów art. 94 ustawy Prawo farmaceutyczne. Rada Powiatu w Świdnicy stwierdza w tejże petycji, że wprowadzone w 2023 r. zmiany art. 94 ustawy Prawo farmaceutyczne uwzględniły jedynie oczekiwania środowiska farmaceutycznego, ale zupełnie pominęły potrzeby mieszkańców w dostępie do leków oraz ograniczyły rolę samorządów powiatowych w zakresie koordynacji ustalania nocnych i świątecznych dyżurów aptek.
Zdaniem Rady Powiatu w Świdnicy samorządy powiatowe, w szczególności mające siedzibę w mieście liczącym powyżej 40 tys. mieszkańców, postawione zostały w niezręcznej sytuacji, ponieważ to one w przypadku stwierdzenia potrzeby zapewnienia dyżurów w porze nocnej po godzinie 2300 w dni robocze oraz po godzinie 1800 w dni wolne i święta mają obowiązek opłacenia pełnionych dyżurów przez aptekę z własnych środków. Ustawa nie wskazuje również wysokości stawki godzinowej pełnionego dyżuru, jaką miałby płacić powiat, nie została także ustalona formuła finansowania takiego zadania, co budzi wątpliwości, czy wydatek taki zostanie zaakceptowany przez regionalną izbę obrachunkową.
Według Rady Powiatu w Świdnicy ograniczenie przez ustawodawcę czasu trwania dyżurów nocnych do godziny 2300 w dni robocze oraz do godziny 1800 w dni wolne i święta jest niekorzystne dla mieszkańców powiatu. Nie sposób bowiem przewidzieć prawdopodobieństwa pojawienia się zdarzeń zagrażających zdrowiu lub życiu mieszkańców. Brak takich dyżurów naraża tysiące pacjentów na brak dostępu do potrzebnych lekarstw. Szczególnie trudna sytuacja dotyczy dzieci, u których szybkie podanie leku jest bardzo istotne.
Rada Powiatu w Świdnicy uważa, że dyżury aptek powinny być tak skonstruowane, aby stwarzały możliwość jak najlepszego i najszybszego skorzystania z niezbędnej pomocy wówczas, gdy nie obowiązuje powszedni czas pracy aptek, a zaistnieje nadzwyczajna, trudna do przewidzenia potrzeba podania leku.
Rada Powiatu w Świdnicy zwraca także uwagę na niemożliwość realizacji dyżurów wyłącznie przez jedną aptekę, na co wskazuje art. 94 ust. 3 i 9, z uwagi na ograniczone zasoby kadrowe aptek. W świetle obecnych przepisów samorząd powiatowy nie jest w stanie zrealizować wymienionych zapisów ustawy Prawo farmaceutyczne i zaspokoić potrzeb mieszkańców w tym zakresie.
Dlatego też Rada Powiatu w Świdnicy stoi na stanowisku, że apteki powinny mieć obowiązek pełnienia nocnego i świątecznego dyżuru według harmonogramu ustalonego przez zarząd powiatu.
W związku z powyższym zwracam się z następującym pytaniem:
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa podjęcie prac dotyczących rewizji wprowadzonych w 2023 roku zmian w funkcjonowaniu nocnych i świątecznych dyżurów aptek?
Z wyrazami szacunku
Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 10706
do ministra zdrowia
w sprawie zmiany zapisów ustawy Prawo farmaceutyczne
Zgłaszający: Sylwia Bielawska
Data wpływu: 03-07-2025
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpłynęła petycja Rady Powiatu w Świdnicy w sprawie zmiany zapisów art. 94 ustawy Prawo farmaceutyczne. Rada Powiatu w Świdnicy stwierdza w tejże petycji, że wprowadzone w 2023 r. zmiany art. 94 ustawy Prawo farmaceutyczne uwzględniły jedynie oczekiwania środowiska farmaceutycznego, ale zupełnie pominęły potrzeby mieszkańców w dostępie do leków oraz ograniczyły rolę samorządów powiatowych w zakresie koordynacji ustalania nocnych i świątecznych dyżurów aptek.
Zdaniem Rady Powiatu w Świdnicy samorządy powiatowe, w szczególności mające siedzibę w mieście liczącym powyżej 40 tys. mieszkańców, postawione zostały w niezręcznej sytuacji, ponieważ to one w przypadku stwierdzenia potrzeby zapewnienia dyżurów w porze nocnej po godzinie 2300 w dni robocze oraz po godzinie 1800 w dni wolne i święta mają obowiązek opłacenia pełnionych dyżurów przez aptekę z własnych środków. Ustawa nie wskazuje również wysokości stawki godzinowej pełnionego dyżuru, jaką miałby płacić powiat, nie została także ustalona formuła finansowania takiego zadania, co budzi wątpliwości, czy wydatek taki zostanie zaakceptowany przez regionalną izbę obrachunkową.
Według Rady Powiatu w Świdnicy ograniczenie przez ustawodawcę czasu trwania dyżurów nocnych do godziny 2300 w dni robocze oraz do godziny 1800 w dni wolne i święta jest niekorzystne dla mieszkańców powiatu. Nie sposób bowiem przewidzieć prawdopodobieństwa pojawienia się zdarzeń zagrażających zdrowiu lub życiu mieszkańców. Brak takich dyżurów naraża tysiące pacjentów na brak dostępu do potrzebnych lekarstw. Szczególnie trudna sytuacja dotyczy dzieci, u których szybkie podanie leku jest bardzo istotne.
Rada Powiatu w Świdnicy uważa, że dyżury aptek powinny być tak skonstruowane, aby stwarzały możliwość jak najlepszego i najszybszego skorzystania z niezbędnej pomocy wówczas, gdy nie obowiązuje powszedni czas pracy aptek, a zaistnieje nadzwyczajna, trudna do przewidzenia potrzeba podania leku.
Rada Powiatu w Świdnicy zwraca także uwagę na niemożliwość realizacji dyżurów wyłącznie przez jedną aptekę, na co wskazuje art. 94 ust. 3 i 9, z uwagi na ograniczone zasoby kadrowe aptek. W świetle obecnych przepisów samorząd powiatowy nie jest w stanie zrealizować wymienionych zapisów ustawy Prawo farmaceutyczne i zaspokoić potrzeb mieszkańców w tym zakresie.
Dlatego też Rada Powiatu w Świdnicy stoi na stanowisku, że apteki powinny mieć obowiązek pełnienia nocnego i świątecznego dyżuru według harmonogramu ustalonego przez zarząd powiatu.
W związku z powyższym zwracam się z następującym pytaniem:
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa podjęcie prac dotyczących rewizji wprowadzonych w 2023 roku zmian w funkcjonowaniu nocnych i świątecznych dyżurów aptek?
Z wyrazami szacunku
Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Marek Kos
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.8 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5786 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.46.2025.WK
Warszawa, 05 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10706 złożoną 7 lipca 2025 r. przez Panią Poseł Sylwię
Bielawską w sprawie zmiany art. 94 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo
Farmaceutyczne (Dz.U. z 2025 r. poz. 750, dalej „u.p.f.”) Minister Zdrowia przedstawia
następujące stanowisko.
W pierwszej kolejności nie można zgodzić się twierdzeniem, iż zmiany u.p.f. w zakresie
dyżurów aptek wprowadzone ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy
o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz
wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1938) stanowią jedynie
uwzględnienie oczekiwań środowiska farmaceutycznego.
Podkreślenia wymaga, że obecnie obowiązujące rozwiązania stanowią odpowiedź na
wieloletnie apele zarówno władz powiatowych oraz podmiotów prowadzących apteki
o problemach związanych z realizowaniem podejmowanych uchwał z uwagi na
nierentowność całonocnego dyżurowania.
Należy wyjaśnić także, że określenie na nowo zasad dotyczących wyznaczania aptek do
pełnienia dyżurów było przedmiotem prac Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu
Terytorialnego, a obowiązujące brzmienie przepisów jest wynikiem współpracy z władzami
samorządowymi. W ramach dokonanej nowelizacji zdecydowano, aby odejść od
podstawowej zasady przymusowego wyznaczania dyżurujących aptek na rzecz
dobrowolności. Jednocześnie ustalono, że rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych
znajdujących się na terenie powiatu jest dostosowany do potrzeb ludności. Ustawodawca
określił zakres godzinowy dyżurów finansowanych ze środków publicznych pokrywanych
przez Narodowy Fundusz Zdrowia uznając go za dostateczny dla zapewnienia potrzeb
obywateli. Dokonano tego na podstawie analizy danych o realizacji recept w godzinach
nocnych oraz w dni wolne od pracy, z której wynikało, że po 23:00 ich skala jest znikoma.
Powyższe doprowadziło do wniosku, że zobowiązanie odgórnie dyżurowania w pełnym
wymiarze z zapewnieniem finansowania z budżetu państwa nie znajduje uzasadnienia.
W tym miejscu należy podkreślić, że pełnienie dyżurów nie ma na celu udostępnienie usług
aptecznych osobom, które nie chcą korzystać w ciągu godzin dziennych z otwartych aptek.
Jednocześnie należy podnieść, że w przypadku zagrożenia zdrowia i życia pacjent powinien
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
zgłosić się na szpitalny oddział ratunkowy, gdzie otrzyma leki niezbędne do stabilizacji
stanu zdrowia.
Jednocześnie aktualnie obowiązujące przepisy u.p.f. nie wykluczają możliwości
wyznaczania aptek prowadzących dyżury aptecznych w dowolnej skali, o ile finansowanie
ich następowałoby ze środków powiatu. Ustawa nie ogranicza również kwestii lokacji takiej
apteki w wymiarze przestrzennym (geograficznym). Natomiast w tym kontekście nie bez
znaczenia jest to, że instytucja prawna dyżurów aptecznych służyć ma mieszkańcom
powiatu, jako pewnej całości, a nie jedynie pojedynczych miejscowości. Dlatego też w
zasadniczej większości przypadków apteki dyżurujące zapewne będą wyznaczane w
większych skupiskach ludzkich danego powiatu. Takie rozwiązanie jest w ocenie Ministra
Zdrowia wystarczające w kontekście tego, że dostęp do farmakoterapii na terenie powiatu
w dni świąteczne czy w porze nocnej ma być możliwy, co nie musi koniecznie oznaczać
zapewnianie dostępu do usług aptecznej w każdej aptece w dni świąteczne
i o niestandardowych porach. Zwłaszcza, że owa powszechność jest zapewniona w dni
niebędące dniami wolnymi od pracy oraz w godzinach dziennych. Należy jednak podkreślić,
że każdorazowo to organ wykonawczy powiatu ocenia, czy na jego terenie zaspokojone są
potrzeby lokalnej społeczności w zakresie dostępu do usług aptecznych. Analizy potrzeb
zarząd powiatu dokonuje samodzielnie, dostępnymi sobie środkami i metodami.
Odnosząc się do informacji uzyskanych przez Panią Poseł o braku wskazania wysokości
stawki godzinowej pełnionego dyżuru jaką miałby płacić powiat należy wskazać, że z art. 94
ust. 14 u.p.f. jasno wynika, że finansowanie dyżurów aptek ogólnodostępnych ma postać
wynagrodzenia ryczałtowego w kwocie stanowiącej równowartość 3,5% minimalnego
wynagrodzenia za pracę określonego na podstawie przepisów o minimalnym
wynagrodzeniu za pracę, w przeliczeniu na 1 godzinę faktycznie przeprowadzonego dyżuru.
Przywołany przepis odnosi się tak do stawki finansowanej z Narodowego Funduszu
Zdrowia, jak też stawki pokrywanej ze środków powiatu. Wynagrodzenie to jest swoistą
rekompensatą za przymusowe pełnienie dyżurów w przypadkach, jeżeli do ich wykonania
nie udało się wyznaczyć apteki zgłaszającej się dobrowolnie. Zatem skoro stawka
godzinowa wskazana jest w ustawie to trudno założyć sytuację, w której Regionalna Izba
Obrachunkowa takiego wydatku nie zaakceptuje.
Podsumowując, powrót do poprzedniego modelu organizacji dyżurów nocnych
i świątecznych aptek ogólnodostępnych nie znajduje uzasadnienia, gdyż byłby krokiem
wstecz. Aktualne rozwiązania, oparte na analizie potrzeb i większej elastyczności,
pozwalają na bardziej efektywne zarządzanie dostępnością usług farmaceutycznych oraz
wydatkowanie środków publicznych w sposób efektywny i celowy.
Ponadto Minister Zdrowia uprzejmie informuje, że zagadnienia podniesione w niniejszej
interpelacji były już przedmiotem odpowiedzi Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2025 r.
na interpelację nr 10284 złożoną w dniu 13 czerwca 2025 r. przez Panią Poseł Monikę
Wielichowską.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.46.2025.WK
Warszawa, 05 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10706 złożoną 7 lipca 2025 r. przez Panią Poseł Sylwię
Bielawską w sprawie zmiany art. 94 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo
Farmaceutyczne (Dz.U. z 2025 r. poz. 750, dalej „u.p.f.”) Minister Zdrowia przedstawia
następujące stanowisko.
W pierwszej kolejności nie można zgodzić się twierdzeniem, iż zmiany u.p.f. w zakresie
dyżurów aptek wprowadzone ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy
o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz
wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1938) stanowią jedynie
uwzględnienie oczekiwań środowiska farmaceutycznego.
Podkreślenia wymaga, że obecnie obowiązujące rozwiązania stanowią odpowiedź na
wieloletnie apele zarówno władz powiatowych oraz podmiotów prowadzących apteki
o problemach związanych z realizowaniem podejmowanych uchwał z uwagi na
nierentowność całonocnego dyżurowania.
Należy wyjaśnić także, że określenie na nowo zasad dotyczących wyznaczania aptek do
pełnienia dyżurów było przedmiotem prac Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu
Terytorialnego, a obowiązujące brzmienie przepisów jest wynikiem współpracy z władzami
samorządowymi. W ramach dokonanej nowelizacji zdecydowano, aby odejść od
podstawowej zasady przymusowego wyznaczania dyżurujących aptek na rzecz
dobrowolności. Jednocześnie ustalono, że rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych
znajdujących się na terenie powiatu jest dostosowany do potrzeb ludności. Ustawodawca
określił zakres godzinowy dyżurów finansowanych ze środków publicznych pokrywanych
przez Narodowy Fundusz Zdrowia uznając go za dostateczny dla zapewnienia potrzeb
obywateli. Dokonano tego na podstawie analizy danych o realizacji recept w godzinach
nocnych oraz w dni wolne od pracy, z której wynikało, że po 23:00 ich skala jest znikoma.
Powyższe doprowadziło do wniosku, że zobowiązanie odgórnie dyżurowania w pełnym
wymiarze z zapewnieniem finansowania z budżetu państwa nie znajduje uzasadnienia.
W tym miejscu należy podkreślić, że pełnienie dyżurów nie ma na celu udostępnienie usług
aptecznych osobom, które nie chcą korzystać w ciągu godzin dziennych z otwartych aptek.
Jednocześnie należy podnieść, że w przypadku zagrożenia zdrowia i życia pacjent powinien
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
zgłosić się na szpitalny oddział ratunkowy, gdzie otrzyma leki niezbędne do stabilizacji
stanu zdrowia.
Jednocześnie aktualnie obowiązujące przepisy u.p.f. nie wykluczają możliwości
wyznaczania aptek prowadzących dyżury aptecznych w dowolnej skali, o ile finansowanie
ich następowałoby ze środków powiatu. Ustawa nie ogranicza również kwestii lokacji takiej
apteki w wymiarze przestrzennym (geograficznym). Natomiast w tym kontekście nie bez
znaczenia jest to, że instytucja prawna dyżurów aptecznych służyć ma mieszkańcom
powiatu, jako pewnej całości, a nie jedynie pojedynczych miejscowości. Dlatego też w
zasadniczej większości przypadków apteki dyżurujące zapewne będą wyznaczane w
większych skupiskach ludzkich danego powiatu. Takie rozwiązanie jest w ocenie Ministra
Zdrowia wystarczające w kontekście tego, że dostęp do farmakoterapii na terenie powiatu
w dni świąteczne czy w porze nocnej ma być możliwy, co nie musi koniecznie oznaczać
zapewnianie dostępu do usług aptecznej w każdej aptece w dni świąteczne
i o niestandardowych porach. Zwłaszcza, że owa powszechność jest zapewniona w dni
niebędące dniami wolnymi od pracy oraz w godzinach dziennych. Należy jednak podkreślić,
że każdorazowo to organ wykonawczy powiatu ocenia, czy na jego terenie zaspokojone są
potrzeby lokalnej społeczności w zakresie dostępu do usług aptecznych. Analizy potrzeb
zarząd powiatu dokonuje samodzielnie, dostępnymi sobie środkami i metodami.
Odnosząc się do informacji uzyskanych przez Panią Poseł o braku wskazania wysokości
stawki godzinowej pełnionego dyżuru jaką miałby płacić powiat należy wskazać, że z art. 94
ust. 14 u.p.f. jasno wynika, że finansowanie dyżurów aptek ogólnodostępnych ma postać
wynagrodzenia ryczałtowego w kwocie stanowiącej równowartość 3,5% minimalnego
wynagrodzenia za pracę określonego na podstawie przepisów o minimalnym
wynagrodzeniu za pracę, w przeliczeniu na 1 godzinę faktycznie przeprowadzonego dyżuru.
Przywołany przepis odnosi się tak do stawki finansowanej z Narodowego Funduszu
Zdrowia, jak też stawki pokrywanej ze środków powiatu. Wynagrodzenie to jest swoistą
rekompensatą za przymusowe pełnienie dyżurów w przypadkach, jeżeli do ich wykonania
nie udało się wyznaczyć apteki zgłaszającej się dobrowolnie. Zatem skoro stawka
godzinowa wskazana jest w ustawie to trudno założyć sytuację, w której Regionalna Izba
Obrachunkowa takiego wydatku nie zaakceptuje.
Podsumowując, powrót do poprzedniego modelu organizacji dyżurów nocnych
i świątecznych aptek ogólnodostępnych nie znajduje uzasadnienia, gdyż byłby krokiem
wstecz. Aktualne rozwiązania, oparte na analizie potrzeb i większej elastyczności,
pozwalają na bardziej efektywne zarządzanie dostępnością usług farmaceutycznych oraz
wydatkowanie środków publicznych w sposób efektywny i celowy.
Ponadto Minister Zdrowia uprzejmie informuje, że zagadnienia podniesione w niniejszej
interpelacji były już przedmiotem odpowiedzi Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2025 r.
na interpelację nr 10284 złożoną w dniu 13 czerwca 2025 r. przez Panią Poseł Monikę
Wielichowską.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --