Interpelacja nr 10700
Interpelacja w sprawie wyjaśnienia przyczyn straty finansowej w PAŻP za rok 2024 w kwocie 126 milionów złotych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (50%)
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wyjaśnienia przyczyn straty finansowej w PAŻP za rok 2024 w kwocie 126 milionów złotych
Interpelacja nr 10700
do ministra infrastruktury
w sprawie wyjaśnienia przyczyn straty finansowej w PAŻP za rok 2024 w kwocie 126 milionów złotych
Zgłaszający: Jerzy Polaczek, Piotr Król, Jarosław Krajewski, Paulina Matysiak, Michał Połuboczek, Grzegorz Puda
Data wpływu: 03-07-2025
Szanowny Panie Premierze,
podczas posiedzenia Komisji Infrastruktury w dniu 24 czerwca 2024 r. przedstawiciele Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej poinformowali o poniesionej stracie finansowej za rok 2024 w wysokości przekraczającej 126 milionów złotych. Z kolei podczas odrębnego posiedzenia Komisji Infrastruktury pełnomocnik rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego dr inż. Maciej Lasek przekazał informację o prognozowanych dalszych stratach agencji oraz o jej zadłużeniu.
Tymczasem w dniu 27 czerwca br., w komunikacie skierowanym do pracowników PAŻP, odnoszącym się do propozycji zawartych w poddanym do konsultacji regulaminie pracy, prezes PAŻP Magdalena Jaworska-Maćkowiak sama przyznała, że wprowadzone przez nią w 2024 roku decyzje w zakresie wynagrodzeń wykraczały poza obowiązkowe działania wynikające z przepisów prawa i przekroczyły wcześniej zakładane poziomy na rok 2025. Jak wskazała, działania te objęły: podwyżki wynagrodzeń w wysokości od 7% do ponad 24%, przywrócenie dodatków za pracę w soboty, niedziele i święta w wysokości 50% stawki godzinowej oraz wprowadzenie dodatku szkoleniowego w wysokości 180 zł za każdą godzinę szkolenia dla pracowników operacyjnych. Jak wynika z treści komunikatu decyzje te podjęte zostały bez formalnych wniosków ze strony związków zawodowych i były samodzielną i niezależną decyzją Pani Prezes PAŻP. Rzadko zdarza się sytuacja, w której prezes instytucji publicznej, mającej poważne zadłużenie i wykazującej stratę na poziomie ponad 126 milionów złotych, dobrowolnie i bez zewnętrznego nacisku decyduje się na istotne zwiększenie kosztów osobowych. Tego rodzaju działania wymagają nie tylko szczególnego uzasadnienia, ale również pełnej transparentności i kontroli ze strony organów nadzoru zwłaszcza w kontekście ruchu o 35% niższego w porównaniu do 2019 roku.
W związku z powyższym prosimy o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy przed podjęciem decyzji o zwiększeniu kosztów osobowych w 2024 roku prezes PAŻP przedłożyła do Urzędu Lotnictwa Cywilnego analizy lub prognozy dotyczące skutków finansowych tych decyzji na sytuację budżetową agencji oraz ich wpływie na poniesioną stratę?
O ile mniejsze byłyby straty dotychczasowe i planowane, gdyby prezes PAŻP nie wprowadziła w życie wolontaryjnej decyzji o zmianach w regulaminie wynagradzania PAŻP oraz nie podpisała porozumienia ze stroną społeczną w dn. 22 maja 2024 roku?
Czy prezes ULC wydał jakiekolwiek opinie, stanowiska lub zalecenia w zakresie dopuszczalności zwiększenia wydatków osobowych przez PAŻP i dokonał oceny przedstawionego aneksu do regulaminu wynagradzania?
Czy w kontekście powyższych analiz, prezes ULC został zapoznany z porozumieniem pomiędzy prezes PAŻP i stroną społeczną zawartym w dn. 22 maja 2024 roku?
Czy prezes ULC dysponuje analizami wpływu na sytuację finansową PAŻP wynikającymi z przedstawionych zmian? Prosimy o przekazanie powyższych dokumentów.
Prosimy o przekazanie treści porozumienia zawartego w dniu 22 maja 2024 roku pomiędzy prezes PAŻP Magdaleną Jaworską-Maćkowiak, a związkami zawodowymi działającymi w PAŻP, wraz z podaniem przyczyn, dla których porozumienie to zostało zawarte, oraz przedstawieniem wszelkich analiz dotyczących wpływu jego postanowień na funkcjonowanie agencji. Prosimy o przekazanie czy porozumienie to było zatwierdzone przez Ministra Infrastruktury.
Czy – w ocenie ULC – ówczesne działania kierownictwa PAŻP były zgodne z zasadami gospodarności, racjonalnego zarządzania finansami publicznymi oraz obowiązkiem zapewnienia stabilności działania instytucji odpowiedzialnej za bezpieczeństwo ruchu lotniczego w Polsce?
Prosimy o wskazanie konkretnej, mierzalnej wartości dodanej dla funkcjonowania agencji wynikającej z wdrożonych zmian, w szczególności: wzrostu efektywności operacyjnej, poprawy wskaźników bezpieczeństwa lub zwiększenia dostępności służb ruchu lotniczego.
Interpelacja nr 10700
do ministra infrastruktury
w sprawie wyjaśnienia przyczyn straty finansowej w PAŻP za rok 2024 w kwocie 126 milionów złotych
Zgłaszający: Jerzy Polaczek, Piotr Król, Jarosław Krajewski, Paulina Matysiak, Michał Połuboczek, Grzegorz Puda
Data wpływu: 03-07-2025
Szanowny Panie Premierze,
podczas posiedzenia Komisji Infrastruktury w dniu 24 czerwca 2024 r. przedstawiciele Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej poinformowali o poniesionej stracie finansowej za rok 2024 w wysokości przekraczającej 126 milionów złotych. Z kolei podczas odrębnego posiedzenia Komisji Infrastruktury pełnomocnik rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego dr inż. Maciej Lasek przekazał informację o prognozowanych dalszych stratach agencji oraz o jej zadłużeniu.
Tymczasem w dniu 27 czerwca br., w komunikacie skierowanym do pracowników PAŻP, odnoszącym się do propozycji zawartych w poddanym do konsultacji regulaminie pracy, prezes PAŻP Magdalena Jaworska-Maćkowiak sama przyznała, że wprowadzone przez nią w 2024 roku decyzje w zakresie wynagrodzeń wykraczały poza obowiązkowe działania wynikające z przepisów prawa i przekroczyły wcześniej zakładane poziomy na rok 2025. Jak wskazała, działania te objęły: podwyżki wynagrodzeń w wysokości od 7% do ponad 24%, przywrócenie dodatków za pracę w soboty, niedziele i święta w wysokości 50% stawki godzinowej oraz wprowadzenie dodatku szkoleniowego w wysokości 180 zł za każdą godzinę szkolenia dla pracowników operacyjnych. Jak wynika z treści komunikatu decyzje te podjęte zostały bez formalnych wniosków ze strony związków zawodowych i były samodzielną i niezależną decyzją Pani Prezes PAŻP. Rzadko zdarza się sytuacja, w której prezes instytucji publicznej, mającej poważne zadłużenie i wykazującej stratę na poziomie ponad 126 milionów złotych, dobrowolnie i bez zewnętrznego nacisku decyduje się na istotne zwiększenie kosztów osobowych. Tego rodzaju działania wymagają nie tylko szczególnego uzasadnienia, ale również pełnej transparentności i kontroli ze strony organów nadzoru zwłaszcza w kontekście ruchu o 35% niższego w porównaniu do 2019 roku.
W związku z powyższym prosimy o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy przed podjęciem decyzji o zwiększeniu kosztów osobowych w 2024 roku prezes PAŻP przedłożyła do Urzędu Lotnictwa Cywilnego analizy lub prognozy dotyczące skutków finansowych tych decyzji na sytuację budżetową agencji oraz ich wpływie na poniesioną stratę?
O ile mniejsze byłyby straty dotychczasowe i planowane, gdyby prezes PAŻP nie wprowadziła w życie wolontaryjnej decyzji o zmianach w regulaminie wynagradzania PAŻP oraz nie podpisała porozumienia ze stroną społeczną w dn. 22 maja 2024 roku?
Czy prezes ULC wydał jakiekolwiek opinie, stanowiska lub zalecenia w zakresie dopuszczalności zwiększenia wydatków osobowych przez PAŻP i dokonał oceny przedstawionego aneksu do regulaminu wynagradzania?
Czy w kontekście powyższych analiz, prezes ULC został zapoznany z porozumieniem pomiędzy prezes PAŻP i stroną społeczną zawartym w dn. 22 maja 2024 roku?
Czy prezes ULC dysponuje analizami wpływu na sytuację finansową PAŻP wynikającymi z przedstawionych zmian? Prosimy o przekazanie powyższych dokumentów.
Prosimy o przekazanie treści porozumienia zawartego w dniu 22 maja 2024 roku pomiędzy prezes PAŻP Magdaleną Jaworską-Maćkowiak, a związkami zawodowymi działającymi w PAŻP, wraz z podaniem przyczyn, dla których porozumienie to zostało zawarte, oraz przedstawieniem wszelkich analiz dotyczących wpływu jego postanowień na funkcjonowanie agencji. Prosimy o przekazanie czy porozumienie to było zatwierdzone przez Ministra Infrastruktury.
Czy – w ocenie ULC – ówczesne działania kierownictwa PAŻP były zgodne z zasadami gospodarności, racjonalnego zarządzania finansami publicznymi oraz obowiązkiem zapewnienia stabilności działania instytucji odpowiedzialnej za bezpieczeństwo ruchu lotniczego w Polsce?
Prosimy o wskazanie konkretnej, mierzalnej wartości dodanej dla funkcjonowania agencji wynikającej z wdrożonych zmian, w szczególności: wzrostu efektywności operacyjnej, poprawy wskaźników bezpieczeństwa lub zwiększenia dostępności służb ruchu lotniczego.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Lasek
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
27%
Konkretność
73%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.8 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10338 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DL-3-1.054.20.2025
Warszawa, 16 października 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację nr 10700 Posła na Sejm RP Pana Jerzego Polaczka oraz grupy
posłów w sprawie wyjaśnienia przyczyn straty finansowej w PAŻP za rok 2024 w kwocie
126 milionów złotych, niniejszym przedstawiam wyjaśnienia na przekazane pytania.
Na wstępie ponownie pragnę podkreślić, iż Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (dalej
jako „Agencja” lub „PAŻP”) została powołana na mocy w ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r.
o Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1267) (dalej jako:
„Ustawa o PAŻP”) jako samodzielny podmiot, realizujący zadania z zakresu zapewniania
służb żeglugi powietrznej w polskiej przestrzeni powietrznej, zarządzania tą przestrzenią
oraz zarządzania przepływem ruchu lotniczego, w reżimie przepisów
unijnych oraz krajowych. Zgodnie z uregulowaniami Agencja podlega ministrowi
właściwemu do spraw transportu, zaś prawa i obowiązki państwowej władzy nadzorującej
w rozumieniu przepisów unijnych oraz w zakresie bieżącego nadzoru nad realizacją zadań
przez Agencję, wykonuje Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej jako „Prezes ULC” lub
„Prezes Urzędu”).
Zadania ministra właściwego do spraw transportu wobec podległej Agencji zostały ściśle
wskazane w przepisach Ustawy o PAŻP i polegają m.in. na:
udzielaniu zgody na prowadzenie innej działalności, niezwiązanej z realizacją
zadań podstawowych,
zatwierdzaniu planów rocznych i pięcioletnich Agencji zaopiniowanych przez
Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego,
nadaniu statutu Agencji,
wyrażaniu zgody na zbycie środków trwałych wchodzących w skład systemu
zabezpieczenia ruchu lotniczego,
wyrażaniu zgody na zaciągnięcie kredytów i pożyczek w wysokości przekraczającej
równowartość w walucie polskiej 500 000 euro,
zatwierdzaniu regulaminu wynagradzania pracowników Agencji.
Zgodnie z ustawą o PAŻP do kompetencji tutejszego organu należy również zatwierdzanie
zaopiniowanych i przedstawionych mu przez Prezesa ULC sprawozdań finansowych
Agencji wraz ze sprawozdaniem z badania oraz rocznych sprawozdań z działalności
Agencji. Należy wskazać, iż obecnie trwa proces weryfikacji i analizy przekazanych
dokumentów, obejmujący m.in. uzupełnione opinie Prezesa Urzędu oraz dodatkową
dokumentację od Agencji. W świetle powyższego, na dzień przekazania odpowiedzi nie
-- 1 of 4 --
2
można ostatecznie stwierdzić, jaki jest wynik finansowy Agencji za 2024 r., gdyż procedura
tym zakresie nie została jeszcze zakończona.
Odnosząc się do kwestii finansowych należy podkreślić, iż zgodnie z art. 8 Ustawy o PAŻP
„Agencja prowadzi samodzielną gospodarkę finansową, z uwzględnieniem prawa Unii
Europejskiej, umów międzynarodowych oraz przepisów Europejskiej Organizacji
Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej EUROCONTROL, zwanej dalej "EUROCONTROL",
dotyczących systemu opłat nawigacyjnych w tym zasad ustalania i pobierania opłat oraz
wystawiania faktur określonych przez komórkę organizacyjną EUROCONTROL - Centralne
Biuro Opłat Trasowych (CRCO).”
Mając na uwadze zakres Interpelacji, tutejszy organ skierował stosowne zapytania do
Urzędu oraz Agencji a przekazane wyjaśnienia zostały zawarte w niniejszej odpowiedzi.
Zgodnie z wyjaśnieniami Prezesa ULC, Agencja nie przekazała analiz dotyczących skutków
finansowych decyzji w zakresie kosztów osobowych na jej sytuację budżetową oraz
wpływu na poniesioną stratę. Koszty te są badane przez Prezesa Urzędu w kontekście
spełnienia celów w zakresie skuteczności działania w obszarze efektywności kosztowej.
Docelowy parametr skuteczności działania w tym obszarze odnosi się do łącznych
zagregowanych kosztów, a nie poszczególnych kosztów rodzajowych. Prezes Urzędu
w dniu 20 czerwca 2024 r. wydał opinię nt. planowanego do wdrożenia aneksu do
regulaminu wynagradzania PAŻP, na potrzeby której nie zostało udostępnione
porozumienie pomiędzy Prezes PAŻP i stroną społeczną, zawarte w dniu 22 maja 2024 r.
i wymienione w Interpelacji.
W odniesieniu do zapewnienia stabilności działania PAŻP jako instytucji odpowiedzialnej
za bezpieczeństwo ruchu lotniczego w Polsce, Prezes Urzędu wskazał, iż ocenia działania
kierownictwa Agencji przez pryzmat spełniania przez PAŻP obowiązujących przepisów,
szczególnie w zakresie bezpieczeństwa ruchu lotniczego. W przypadku stwierdzenia
niezgodności Prezes Urzędu egzekwuje od Agencji realizację przepisów związanych
z opracowaniem planu działań naprawczych, zatwierdza ten plan, a następnie sprawdza
jego realizację.
Zgodnie z wyjaśnieniami przekazanymi przez PAŻP, w rozwiązaniach przyjętych w nowym
Regulaminie Wynagradzania wprowadzonym w 2024 r. „uwzględniono kontekst
funkcjonowania PAŻP jako instytucji zapewniającej służby żeglugi powietrznej na rynku
europejskim, w szczególności dotyczący regulacji ekonomicznej tych służb. Regulamin ten
został skonstruowany w taki sposób, aby umożliwiał spełnienie celów wyznaczonych
w tym obszarze przez Komisję Europejską dla okresu 2025-2029. W maju br. KE swoją
Decyzją potwierdziła zgodność Planu Agencji z celami RP4. Z wyjaśnień Agencji wynika,
że tworząc postanowienia Regulaminu Wynagradzania, intencją PAŻP był przede
wszystkim rozwój Agencji, zapewnienie niezbędnych w organizacji kompetencji (w tym
zatrzymanie unikatowej wiedzy i kompetencji w kontekście konkurencyjnego rynku pracy
w Europie, w szczególności inżynierów CNS oraz programistów czy specjalistów IT czy
cyberbezpieczeństwa) oraz uwzględnienie dużej zmienności rynku pracy, czynników
zewnętrznych, społecznych, ekonomicznych i technologicznych, jak również dochowanie
ustaleń Pracodawcy ze Stroną Społeczną z okresu 2022/2023, kiedy to prezes
Anita Oleksiak zakończyła kryzys w PAŻP spowodowany działaniami p.o. Prezesa Janusza
Janiszewskiego. Wzięto także pod uwagę wielokrotnie podnoszoną ówcześnie przez
Stronę Społeczną kwestię bezpośrednio dotykającą wynagrodzeń Pracowników,
-- 2 of 4 --
3
a wynikającą z rewolucyjnych zmian opodatkowania dochodów osób fizycznych
wprowadzonych przez "Polski ład", które dla wielu Pracowników Agencji spowodowały
spadek zarobków netto. W wyniku przeprowadzonego procesu konsultacji Regulaminu
Wynagradzania Pracodawca i Związek Zawodowy Kontrolerów Ruchu Lotniczego oraz
Ogólnopolski Związek Zawodowy Służb Ruchu Lotniczego wypracowały również
zobowiązanie do przeprowadzenia prac w zakresie zmiany zapisów Regulaminu Pracy
dotyczących czasu pracy kontrolerów ruchu lotniczego (zmiana wprowadzona przez
Prezes Anitę Oleksiak w 2022 roku, mająca obowiązywać od roku 2026). Potwierdzeniem
tego jest zawarte w dniu 22 maja 2024 roku Porozumienie (w załączeniu), w treści którego
Strony postanowiły zmienić zapisy Regulaminu Pracy przyjmując, że począwszy od
1 stycznia 2026 roku czas pracy kontrolerów ruchu lotniczego nie ulegnie zmianie i nie
może przekraczać 7,5 godzin na dobę i przeciętnie 30 godzin w przeciętnie pięciodniowym
tygodniu pracy w trzy miesięcznym okresie rozliczeniowym. Utrzymanie dotychczasowych
(tj. wprowadzonych w 2022 roku) zapisów (8 godzin na dobę i przeciętnie 30 godzin),
skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia wymaganych obsad w organach kontroli
ruchu lotniczego od 1 stycznia 2026 roku, a w konsekwencji brakiem ciągłości działania
oraz wygenerowałby automatycznie potrzebę zwiększenia liczby Kontrolerów Ruchu
Lotniczego.” Agencja wskazała również, że „na etapie prac nad Planem skuteczności
działania dla Polski na lata 2025-2029 w II i III kwartale 2024 roku, Agencja przewidywała
(musiała przewidzieć chcąc „nadgonić” opóźnienia z lat ubiegłych) ujemny wynik
finansowy w roku 2024, a stosowne projekcje dla roku 2024 były przedkładane do ULC,
a następnie odzwierciedlone zostały w treści projektu planów działalności PAŻP dla okresu
2025+ jako Baseline Value dla lat następnych, zapewniając odpowiedni poziom kosztów
w roku 2024 będących podstawą wyliczenia stawek nawigacyjnych na lat 2025 - 2029.
Wyniki roku 2024 są pochodną nie tylko zmiany Regulaminu Wynagradzania, ale przede
wszystkim zobowiązań podjętych przez Polskę w ramach unijnej perspektywy regulacyjnej
2020-2024, (RP3, RP3 po rewizji COVID) które musiały zostać wypełnione, a zostały
w znacznym stopniu wstrzymane przez poprzednie Kierownictwa PAŻP.
Wynikający z powyższego poziom kosztów w roku 2024 oraz niższa, niemożliwa do
pełnego przewidzenia zmiana przychodów będąca pochodną spadku ruchu, przełożył się
na stratę na poziomie wyniku netto. Każde inne działanie Agencji doprowadziłoby do
niemożliwości przygotowaniu Planu na RP4 zapewniającego zarówno niezbędny poziom
kluczowych inwestycji jak i gotowość PAŻP do powrotu ruchu tranzytowego po
zakończeniu wojny w Ukrainie (byłoby to działanie na szkodę PAŻP, Polski oraz sieci
europejskiej). Wynik ten ponadto zawiera w sobie wiele elementów o charakterze
niepieniężnym, natomiast wynik EBITDA, właściwie pokazujący zdolność do generowania
zysku z działalności operacyjnej, pozostał pozytywny. Również przepływy finansowe
z działalności operacyjnej na rok 2024 były dodatnie. Wspominane wcześniej zaniechania
w zakresie realizacji zadań Agencji w latach RP3 doprowadziły do niewykonywania
własnych planów, co skutkowało wszczęciem procedury naruszeniowej przez
Komisję Europejską w zakresie wykonania kosztów w roku 2021.”
Agencja wskazała, że „w świetle przepisów unijnych jest rozliczana z kosztów w ujęciu
realnym, poniesionych w całym okresie regulacyjnym (2020-2024), a te nie zostały
przekroczone, co oznacza, że znajdują pełne pokrycie w opłatach pobieranych od
użytkowników przestrzeni powietrznej.
-- 3 of 4 --
4
Jednocześnie pragnę wskazać, iż Porozumienia zawarte w dniu 22 maja 2024 r. pomiędzy
Prezes Agencji a związkami zawodowymi działającymi w PAŻP (załączone do niniejszej
odpowiedzi), nie podlegało zatwierdzeniu przez Ministra Infrastruktury, a przedmiotowy
dokument został przekazany przez Agencję przy piśmie z dnia 21 lipca 2025 r.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Maciej Lasek
Sekretarz Stanu
Załącznik: Porozumienia zawarte w dniu 22 maja 2024 r. pomiędzy Prezes Agencji
a związkami zawodowymi działającymi w PAŻP.
-- 4 of 4 --
-- 1 of 2 --
-- 2 of 2 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DL-3-1.054.20.2025
Warszawa, 16 października 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację nr 10700 Posła na Sejm RP Pana Jerzego Polaczka oraz grupy
posłów w sprawie wyjaśnienia przyczyn straty finansowej w PAŻP za rok 2024 w kwocie
126 milionów złotych, niniejszym przedstawiam wyjaśnienia na przekazane pytania.
Na wstępie ponownie pragnę podkreślić, iż Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (dalej
jako „Agencja” lub „PAŻP”) została powołana na mocy w ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r.
o Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1267) (dalej jako:
„Ustawa o PAŻP”) jako samodzielny podmiot, realizujący zadania z zakresu zapewniania
służb żeglugi powietrznej w polskiej przestrzeni powietrznej, zarządzania tą przestrzenią
oraz zarządzania przepływem ruchu lotniczego, w reżimie przepisów
unijnych oraz krajowych. Zgodnie z uregulowaniami Agencja podlega ministrowi
właściwemu do spraw transportu, zaś prawa i obowiązki państwowej władzy nadzorującej
w rozumieniu przepisów unijnych oraz w zakresie bieżącego nadzoru nad realizacją zadań
przez Agencję, wykonuje Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej jako „Prezes ULC” lub
„Prezes Urzędu”).
Zadania ministra właściwego do spraw transportu wobec podległej Agencji zostały ściśle
wskazane w przepisach Ustawy o PAŻP i polegają m.in. na:
udzielaniu zgody na prowadzenie innej działalności, niezwiązanej z realizacją
zadań podstawowych,
zatwierdzaniu planów rocznych i pięcioletnich Agencji zaopiniowanych przez
Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego,
nadaniu statutu Agencji,
wyrażaniu zgody na zbycie środków trwałych wchodzących w skład systemu
zabezpieczenia ruchu lotniczego,
wyrażaniu zgody na zaciągnięcie kredytów i pożyczek w wysokości przekraczającej
równowartość w walucie polskiej 500 000 euro,
zatwierdzaniu regulaminu wynagradzania pracowników Agencji.
Zgodnie z ustawą o PAŻP do kompetencji tutejszego organu należy również zatwierdzanie
zaopiniowanych i przedstawionych mu przez Prezesa ULC sprawozdań finansowych
Agencji wraz ze sprawozdaniem z badania oraz rocznych sprawozdań z działalności
Agencji. Należy wskazać, iż obecnie trwa proces weryfikacji i analizy przekazanych
dokumentów, obejmujący m.in. uzupełnione opinie Prezesa Urzędu oraz dodatkową
dokumentację od Agencji. W świetle powyższego, na dzień przekazania odpowiedzi nie
-- 1 of 4 --
2
można ostatecznie stwierdzić, jaki jest wynik finansowy Agencji za 2024 r., gdyż procedura
tym zakresie nie została jeszcze zakończona.
Odnosząc się do kwestii finansowych należy podkreślić, iż zgodnie z art. 8 Ustawy o PAŻP
„Agencja prowadzi samodzielną gospodarkę finansową, z uwzględnieniem prawa Unii
Europejskiej, umów międzynarodowych oraz przepisów Europejskiej Organizacji
Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej EUROCONTROL, zwanej dalej "EUROCONTROL",
dotyczących systemu opłat nawigacyjnych w tym zasad ustalania i pobierania opłat oraz
wystawiania faktur określonych przez komórkę organizacyjną EUROCONTROL - Centralne
Biuro Opłat Trasowych (CRCO).”
Mając na uwadze zakres Interpelacji, tutejszy organ skierował stosowne zapytania do
Urzędu oraz Agencji a przekazane wyjaśnienia zostały zawarte w niniejszej odpowiedzi.
Zgodnie z wyjaśnieniami Prezesa ULC, Agencja nie przekazała analiz dotyczących skutków
finansowych decyzji w zakresie kosztów osobowych na jej sytuację budżetową oraz
wpływu na poniesioną stratę. Koszty te są badane przez Prezesa Urzędu w kontekście
spełnienia celów w zakresie skuteczności działania w obszarze efektywności kosztowej.
Docelowy parametr skuteczności działania w tym obszarze odnosi się do łącznych
zagregowanych kosztów, a nie poszczególnych kosztów rodzajowych. Prezes Urzędu
w dniu 20 czerwca 2024 r. wydał opinię nt. planowanego do wdrożenia aneksu do
regulaminu wynagradzania PAŻP, na potrzeby której nie zostało udostępnione
porozumienie pomiędzy Prezes PAŻP i stroną społeczną, zawarte w dniu 22 maja 2024 r.
i wymienione w Interpelacji.
W odniesieniu do zapewnienia stabilności działania PAŻP jako instytucji odpowiedzialnej
za bezpieczeństwo ruchu lotniczego w Polsce, Prezes Urzędu wskazał, iż ocenia działania
kierownictwa Agencji przez pryzmat spełniania przez PAŻP obowiązujących przepisów,
szczególnie w zakresie bezpieczeństwa ruchu lotniczego. W przypadku stwierdzenia
niezgodności Prezes Urzędu egzekwuje od Agencji realizację przepisów związanych
z opracowaniem planu działań naprawczych, zatwierdza ten plan, a następnie sprawdza
jego realizację.
Zgodnie z wyjaśnieniami przekazanymi przez PAŻP, w rozwiązaniach przyjętych w nowym
Regulaminie Wynagradzania wprowadzonym w 2024 r. „uwzględniono kontekst
funkcjonowania PAŻP jako instytucji zapewniającej służby żeglugi powietrznej na rynku
europejskim, w szczególności dotyczący regulacji ekonomicznej tych służb. Regulamin ten
został skonstruowany w taki sposób, aby umożliwiał spełnienie celów wyznaczonych
w tym obszarze przez Komisję Europejską dla okresu 2025-2029. W maju br. KE swoją
Decyzją potwierdziła zgodność Planu Agencji z celami RP4. Z wyjaśnień Agencji wynika,
że tworząc postanowienia Regulaminu Wynagradzania, intencją PAŻP był przede
wszystkim rozwój Agencji, zapewnienie niezbędnych w organizacji kompetencji (w tym
zatrzymanie unikatowej wiedzy i kompetencji w kontekście konkurencyjnego rynku pracy
w Europie, w szczególności inżynierów CNS oraz programistów czy specjalistów IT czy
cyberbezpieczeństwa) oraz uwzględnienie dużej zmienności rynku pracy, czynników
zewnętrznych, społecznych, ekonomicznych i technologicznych, jak również dochowanie
ustaleń Pracodawcy ze Stroną Społeczną z okresu 2022/2023, kiedy to prezes
Anita Oleksiak zakończyła kryzys w PAŻP spowodowany działaniami p.o. Prezesa Janusza
Janiszewskiego. Wzięto także pod uwagę wielokrotnie podnoszoną ówcześnie przez
Stronę Społeczną kwestię bezpośrednio dotykającą wynagrodzeń Pracowników,
-- 2 of 4 --
3
a wynikającą z rewolucyjnych zmian opodatkowania dochodów osób fizycznych
wprowadzonych przez "Polski ład", które dla wielu Pracowników Agencji spowodowały
spadek zarobków netto. W wyniku przeprowadzonego procesu konsultacji Regulaminu
Wynagradzania Pracodawca i Związek Zawodowy Kontrolerów Ruchu Lotniczego oraz
Ogólnopolski Związek Zawodowy Służb Ruchu Lotniczego wypracowały również
zobowiązanie do przeprowadzenia prac w zakresie zmiany zapisów Regulaminu Pracy
dotyczących czasu pracy kontrolerów ruchu lotniczego (zmiana wprowadzona przez
Prezes Anitę Oleksiak w 2022 roku, mająca obowiązywać od roku 2026). Potwierdzeniem
tego jest zawarte w dniu 22 maja 2024 roku Porozumienie (w załączeniu), w treści którego
Strony postanowiły zmienić zapisy Regulaminu Pracy przyjmując, że począwszy od
1 stycznia 2026 roku czas pracy kontrolerów ruchu lotniczego nie ulegnie zmianie i nie
może przekraczać 7,5 godzin na dobę i przeciętnie 30 godzin w przeciętnie pięciodniowym
tygodniu pracy w trzy miesięcznym okresie rozliczeniowym. Utrzymanie dotychczasowych
(tj. wprowadzonych w 2022 roku) zapisów (8 godzin na dobę i przeciętnie 30 godzin),
skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia wymaganych obsad w organach kontroli
ruchu lotniczego od 1 stycznia 2026 roku, a w konsekwencji brakiem ciągłości działania
oraz wygenerowałby automatycznie potrzebę zwiększenia liczby Kontrolerów Ruchu
Lotniczego.” Agencja wskazała również, że „na etapie prac nad Planem skuteczności
działania dla Polski na lata 2025-2029 w II i III kwartale 2024 roku, Agencja przewidywała
(musiała przewidzieć chcąc „nadgonić” opóźnienia z lat ubiegłych) ujemny wynik
finansowy w roku 2024, a stosowne projekcje dla roku 2024 były przedkładane do ULC,
a następnie odzwierciedlone zostały w treści projektu planów działalności PAŻP dla okresu
2025+ jako Baseline Value dla lat następnych, zapewniając odpowiedni poziom kosztów
w roku 2024 będących podstawą wyliczenia stawek nawigacyjnych na lat 2025 - 2029.
Wyniki roku 2024 są pochodną nie tylko zmiany Regulaminu Wynagradzania, ale przede
wszystkim zobowiązań podjętych przez Polskę w ramach unijnej perspektywy regulacyjnej
2020-2024, (RP3, RP3 po rewizji COVID) które musiały zostać wypełnione, a zostały
w znacznym stopniu wstrzymane przez poprzednie Kierownictwa PAŻP.
Wynikający z powyższego poziom kosztów w roku 2024 oraz niższa, niemożliwa do
pełnego przewidzenia zmiana przychodów będąca pochodną spadku ruchu, przełożył się
na stratę na poziomie wyniku netto. Każde inne działanie Agencji doprowadziłoby do
niemożliwości przygotowaniu Planu na RP4 zapewniającego zarówno niezbędny poziom
kluczowych inwestycji jak i gotowość PAŻP do powrotu ruchu tranzytowego po
zakończeniu wojny w Ukrainie (byłoby to działanie na szkodę PAŻP, Polski oraz sieci
europejskiej). Wynik ten ponadto zawiera w sobie wiele elementów o charakterze
niepieniężnym, natomiast wynik EBITDA, właściwie pokazujący zdolność do generowania
zysku z działalności operacyjnej, pozostał pozytywny. Również przepływy finansowe
z działalności operacyjnej na rok 2024 były dodatnie. Wspominane wcześniej zaniechania
w zakresie realizacji zadań Agencji w latach RP3 doprowadziły do niewykonywania
własnych planów, co skutkowało wszczęciem procedury naruszeniowej przez
Komisję Europejską w zakresie wykonania kosztów w roku 2021.”
Agencja wskazała, że „w świetle przepisów unijnych jest rozliczana z kosztów w ujęciu
realnym, poniesionych w całym okresie regulacyjnym (2020-2024), a te nie zostały
przekroczone, co oznacza, że znajdują pełne pokrycie w opłatach pobieranych od
użytkowników przestrzeni powietrznej.
-- 3 of 4 --
4
Jednocześnie pragnę wskazać, iż Porozumienia zawarte w dniu 22 maja 2024 r. pomiędzy
Prezes Agencji a związkami zawodowymi działającymi w PAŻP (załączone do niniejszej
odpowiedzi), nie podlegało zatwierdzeniu przez Ministra Infrastruktury, a przedmiotowy
dokument został przekazany przez Agencję przy piśmie z dnia 21 lipca 2025 r.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Maciej Lasek
Sekretarz Stanu
Załącznik: Porozumienia zawarte w dniu 22 maja 2024 r. pomiędzy Prezes Agencji
a związkami zawodowymi działającymi w PAŻP.
-- 4 of 4 --
-- 1 of 2 --
-- 2 of 2 --