Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa dzieci i młodzieży korzystających z rowerów, hulajnóg, rolek i innych urządzeń transportu osobistego oraz postulatu ustawowego obowiązku noszenia kasków ochronnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10697
do ministra infrastruktury
w sprawie bezpieczeństwa dzieci i młodzieży korzystających z rowerów, hulajnóg, rolek i innych urządzeń transportu osobistego oraz postulatu ustawowego obowiązku noszenia kasków ochronnych
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 02-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą niezwykle istotnej i aktualnej kwestii, jaką jest bezpieczeństwo dzieci i młodzieży poruszających się w przestrzeni publicznej na rowerach, hulajnogach, rolkach, deskorolkach, wrotkach, a także nowoczesnych urządzeniach transportu osobistego, takich jak hoverboardy, monocykl elektryczny czy segwaye. W obliczu rosnącego natężenia ruchu drogowego, gwałtownego rozwoju mikromobilności oraz coraz powszechniejszego korzystania przez osoby niepełnoletnie z różnorodnych środków transportu, konieczne staje się podjęcie systemowych działań mających na celu poprawę ich bezpieczeństwa.
Zjawisko mikromobilności, rozumiane jako wykorzystywanie lekkich, często elektrycznych pojazdów do poruszania się na krótkich dystansach, rozwija się w Polsce bardzo dynamicznie. Młodzież i dzieci stanowią znaczną część użytkowników takich środków transportu, co generuje nowe wyzwania w zakresie bezpieczeństwa drogowego. Niestety, obecne regulacje prawne nie nadążają za tempem tych zmian – brakuje jednolitej, spójnej polityki państwa dotyczącej ochrony nieletnich użytkowników dróg i przestrzeni publicznych. Tymczasem dane z izb przyjęć oraz statystyki policyjne wskazują na rosnącą liczbę wypadków z udziałem młodych rowerzystów i użytkowników hulajnóg, w tym przypadki prowadzące do poważnych obrażeń głowy, trwałych kalectw, a nawet zgonów.
Debata publiczna wokół tej problematyki przybiera na sile, a wśród obywateli, ekspertów i organizacji społecznych rośnie przekonanie, że obecne przepisy nie odpowiadają w pełni realiom współczesnego ruchu drogowego. Brakuje kompleksowego podejścia legislacyjnego, które uwzględniałoby specyfikę korzystania z różnych środków mikromobilności przez dzieci i młodzież oraz wynikające z tego zagrożenia. W wielu przypadkach to właśnie dzieci – z uwagi na brak doświadczenia, refleksu oraz ograniczoną świadomość zagrożeń – są szczególnie narażone na wypadki i poważne obrażenia. Należy też zauważyć, że skutki takich wypadków mają nie tylko wymiar fizyczny, ale również psychologiczny i społeczny – wpływają na jakość życia, dalszy rozwój oraz możliwości edukacyjne dzieci.
W przestrzeni publicznej coraz częściej toczy się debata dotycząca potencjalnej konieczności wprowadzenia ustawowego obowiązku noszenia kasku ochronnego przez osoby do 18. roku życia. Obecnie brak jest jednoznacznych regulacji w tym zakresie – zarówno w Prawie o ruchu drogowym, jak i w przepisach wykonawczych. W praktyce oznacza to, że decyzja o założeniu kasku spoczywa wyłącznie na użytkowniku lub jego opiekunach prawnych. Mimo licznych kampanii edukacyjnych prowadzonych przez organizacje pozarządowe i samorządy, poziom stosowania środków ochrony indywidualnej – w tym właśnie kasków – pozostaje niski, szczególnie wśród dzieci i młodzieży. Potrzebne są rozwiązania systemowe, które nie tylko wprowadzą obowiązek noszenia kasków, ale również zapewnią ich dostępność oraz upowszechnienie kultury bezpieczeństwa.
Dane medyczne i statystyczne wskazują jednoznacznie, że urazy głowy stanowią jedną z najczęstszych i najbardziej niebezpiecznych konsekwencji wypadków z udziałem rowerzystów, użytkowników hulajnóg i innych urządzeń. Wprowadzenie obowiązku noszenia kasku, choć niepozbawione kontrowersji, może znacząco zmniejszyć ryzyko trwałych uszczerbków na zdrowiu, a nawet śmierci. W krajach, które zdecydowały się na taki krok – takich jak Hiszpania, Finlandia, Szwecja czy częściowo Niemcy – zauważalna jest poprawa statystyk bezpieczeństwa oraz zwiększenie świadomości społecznej. Należy również zwrócić uwagę na to, że noszenie kasku może być pierwszym krokiem ku bardziej odpowiedzialnemu podejściu do ruchu drogowego i korzystania z przestrzeni wspólnych.
Warto również zwrócić uwagę na opinie środowisk medycznych, w szczególności lekarzy neurochirurgów dziecięcych, którzy jednoznacznie wskazują na korelację pomiędzy noszeniem kasków a zmniejszeniem ciężkości obrażeń głowy. Brak odpowiednich zabezpieczeń może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, wymagających długotrwałej hospitalizacji, kosztownej rehabilitacji, a niekiedy skutkujących trwałym kalectwem lub śmiercią. Podobne stanowisko prezentują organizacje zajmujące się bezpieczeństwem drogowym, edukacją i promocją aktywności fizycznej, które postulują nie tylko zmiany prawne, ale również stworzenie systemu powszechnej edukacji komunikacyjnej i zdrowotnej. Wskazują one na konieczność wdrożenia programów edukacyjnych w szkołach oraz stworzenia ogólnopolskich kampanii społecznych ukierunkowanych na rodziców i opiekunów.
W tym kontekście warto podjąć kompleksową analizę zarówno przepisów obowiązujących w Polsce, jak i przykładów rozwiązań stosowanych za granicą. Równie istotne jest wysłuchanie stanowisk środowisk eksperckich – od lekarzy neurochirurgów dziecięcych, przez przedstawicieli środowisk rowerowych i sportowych, aż po pedagogów i psychologów dziecięcych. Należy również rozważyć mechanizmy wsparcia finansowego i rzeczowego dla rodzin mniej zamożnych, aby zapewnić równość dostępu do środków ochrony indywidualnej. Państwo nie powinno pozostawiać tej kwestii wyłącznie w rękach jednostek – potrzebne są spójne działania międzyresortowe, oparte na danych naukowych i najlepszych praktykach międzynarodowych.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi obecnie prace legislacyjne lub analityczne nad możliwością wprowadzenia ustawowego obowiązku noszenia kasku ochronnego przez osoby niepełnoletnie poruszające się na urządzeniach transportu osobistego? Czy w ramach tych prac przewiduje się przeprowadzenie konsultacji społecznych z udziałem rodziców, nauczycieli, ekspertów z dziedziny medycyny, bezpieczeństwa drogowego oraz samorządów lokalnych?
Czy ministerstwo dysponuje danymi statystycznymi dotyczącymi wypadków z udziałem dzieci i młodzieży poruszających się na rowerach, hulajnogach, rolkach, deskorolkach oraz innych urządzeniach mikromobilności? Czy dane te obejmują informacje o rodzaju odniesionych obrażeń, stosowaniu kasku oraz kontekście zdarzenia (miejsce, pora dnia, udział innych pojazdów)?
Jakie działania edukacyjne, informacyjne lub promocyjne podejmuje Ministerstwo Infrastruktury oraz instytucje mu podległe w zakresie promowania noszenia kasków przez dzieci i młodzież? Jakie budżety są przeznaczane na te działania i jakie są mechanizmy oceny ich skuteczności?
Jakie rozwiązania prawne i organizacyjne w zakresie obowiązku noszenia kasków przez niepełnoletnich stosowane są w innych krajach Unii Europejskiej, a także w krajach OECD? Czy ministerstwo przeprowadziło porównanie efektywności różnych modeli oraz ich wpływu na bezpieczeństwo i zdrowie dzieci?
Czy ministerstwo rozważa powołanie zespołu międzyresortowego do spraw opracowania kompleksowej strategii na rzecz poprawy bezpieczeństwa dzieci i młodzieży korzystających z mikromobilności? Jakie byłoby potencjalne zadanie takiego zespołu i jaki byłby jego skład?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie programów dofinansowania zakupu kasków ochronnych dla dzieci i młodzieży? Czy przewiduje się wsparcie finansowe dla szkół lub organizacji lokalnych, które mogłyby organizować kampanie informacyjne i rozdawać kaski uczniom?
Zwracam się z prośbą o szczegółową i wyczerpującą odpowiedź. Bezpieczeństwo najmłodszych uczestników ruchu drogowego powinno być priorytetem państwa. Skuteczne, spójne i systemowe działania mogą uchronić dzieci przed cierpieniem, a rodziców przed tragediami. Obowiązek noszenia kasku nie powinien być postrzegany jako ograniczenie, lecz jako element troski o zdrowie i życie przyszłych pokoleń.
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9101 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-5-1.054.30.2025
Warszawa, 27 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10697 Pani Poseł na Sejm RP Marty Stożek z dnia
7 lipca 2025 r. w sprawie bezpieczeństwa dzieci i młodzieży korzystających z rowerów,
hulajnóg, rolek i innych urządzeń transportu osobistego oraz postulatu ustawowego
obowiązku noszenia kasków ochronnych, poniżej przedstawiam następującą informację.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące planowanych prac legislacyjnych w zakresie
wprowadzenia ustawowego obowiązku noszenia kasku ochronnego przez osoby
niepełnoletnie poruszające się na urządzeniach transportu osobistego, pragnę
poinformować Pana Marszałka, że przepisy obecnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia
20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251) nie nakładają
obowiązku stosowania kasków ochronnych podczas jazdy na rowerach i hulajnogach
elektrycznych. Nie oznacza to jednak, że uczestnicy ruchu drogowego nie powinni
korzystać z kasku ochronnego podczas używania takich pojazdów, dbając o swoje
bezpieczeństwo.
Niezależnie od powyższego, należy wskazać, że kwestia wprowadzenia obligatoryjnego
stosowania kasków ochronnych przez kierujących rowerami i hulajnogami elektrycznymi
stanowi istotne zagadnienie z punktu widzenia bezpieczeństwa niechronionych
uczestników ruchu drogowego, które było przedmiotem obrad podczas posiedzenia
plenarnego Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego – 26 maja 2025 r.
14 lipca 2025 r. Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego pod przewodnictwem
Ministra Infrastruktury przyjęła rekomendację dotyczącą zwiększenia poziomu
bezpieczeństwa w ruchu drogowym dzieci będących niechronionymi uczestnikami tego
ruchu poprzez podjęcie działań, mających na celu wprowadzenia w przepisach prawa
obowiązku używania przez kierujących rowerem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem
transportu osobistego, którzy nie ukończyli 16. roku życia kasków ochronnych
odpowiadających właściwym warunkom technicznym.
Propozycja przepisów dotyczących obowiązku używania kasków ochronnych została ujęta
w przepisach projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz
-- 1 of 5 --
2
niektórych innych ustaw (UC76). Pragnę zapewnić, że pilne procedowanie ww. zmian ma
dla tut. resortu priorytetowe znaczenie.
Odnosząc się do kwestii czy Ministerstwo Infrastruktury dysponuje danymi statystycznymi
dotyczącymi wypadków z udziałem dzieci i młodzieży poruszających się na rowerach,
hulajnogach, rolkach, deskorolkach oraz innych urządzeniach mikromobilności, uprzejmie
informuję Pana Marszałka, że przedmiotowe dane statystyczne dotyczące wypadków
gromadzi Komenda Główna Policji w ramach ogólnej informacji o wypadkowości w
Polsce w danym roku.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące jakie działania edukacyjne, informacyjne lub
promocyjne podejmuje Ministerstwo Infrastruktury oraz instytucje mu podległe w zakresie
promowania noszenia kasków przez dzieci i młodzież, pragnę wskazać, że Ministerstwo
Infrastruktury podejmuje sukcesywne działania i inicjatywy na rzecz przeciwdziałania
niebezpiecznym sytuacjom na drogach oraz poprawy stanu bezpieczeństwa ruchu
drogowego. Głównym założeniem prowadzonych działań jest wzrost świadomości
społecznej w zakresie bezpiecznego zachowania się na drodze, spadek liczby ofiar
śmiertelnych i rannych. Działania te prowadzone są zgodnie z założeniami wieloletniego
krajowego programu poprawy stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce -
Narodowego Programu Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2021-2030, a także
Programów Realizacyjnych – obecnie Program Realizacyjny na lata 2024-2025.
W odniesieniu do pytania dotyczącego jakie rozwiązania prawne i organizacyjne
w zakresie obowiązku noszenia kasków przez niepełnoletnich stosowane są w innych
krajach Unii Europejskiej, a także w krajach OECD, pragnę poinformować Pana
Marszałka, że w wielu krajach Unii Europejskiej oraz OECD obowiązuje ustawowy
obowiązek noszenia kasku przez osoby niepełnoletnie korzystające z rowerów i hulajnóg.
W krajach Unii Europejskiej obowiązek używania kasków przez rowerzystów funkcjonuje
w 12 krajach i dotyczy tylko dzieci, przy ustaleniu różnej granicy wieku tych dzieci,
natomiast w przypadku użytkowników hulajnóg elektrycznych – obowiązek używania
kasku ochronnego funkcjonuje w 16 krajach, w tym w 10 krajach dotyczy tylko dzieci przy
ustaleniu różnej granicy wieku tych dzieci.
Poniżej uprzejmie przedstawiam zestawienia przygotowane przez Polskie Obserwatorium
Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego działające przy Instytucie Transportu
Samochodowego prezentujące szczegółowe dane dotyczące obowiązku stosowania kasku
w krajach Unii Europejskiej, według stanu na 2024 rok:
Kraj obowiązek stosowania kasków przez
rowerzystów
obowiązek stosowania kasków
przez użytkowników hulajnóg
elektrycznych
Austria do 12 lat do 12 lat
Belgia nie, tylko na rowerach elektrycznych nie
Bułgaria nie do 18 lat
-- 2 of 5 --
3
Chorwacja do 16 lat tak
Cypr nie tak
Czechy do 18 lat do 18 lat
Dania nie tak
Estonia do 16 lat do 16 lat
Finlandia nie nie są obowiązkowe ale mocno
rekomendowane
Francja do 12 lat
poza obszarami zabudowanymi,
na drogach z limitem prędkości
ponad 80km/h
Grecja nie, urządzenia transportu
osobistego tak Tak
Hiszpania poza zabudowanym - do 16 lat wg lokalnego prawa
Irlandia nie nie są obowiązkowe ale mocno
rekomendowane
Litwa do 18 lat do 18 lat i wszyscy na jezdni
Luksemburg nie nie
Łotwa dla dzieci do 18 lat
Malta do 10 lat nie
Niderlandy/Holandia nie zabroniony ruch hulajnóg
elektrycznych
Niemcy nie nie
Polska nie nie
Portugalia nie nie
Rumunia nie tak
Słowacja poza zabudowanym do 16 lat do 15 lat
Słowenia do 18 lat do 18 lat
Szwecja do 15 lat do 15 lat
Węgry poza obszarem zabudowanym przy
prędkości dopuszczalnej ponad 50km/h Tak
Włochy Nie do 18 lat
-- 3 of 5 --
4
Jednocześnie uprzejmie informuję, że w części krajów prowadzone były również badania
wskazujące na istotny spadek liczby ciężkich urazów głowy u dzieci po wprowadzeniu
obowiązku kasków.
W odpowiedzi na pytanie czy ministerstwo rozważa powołanie zespołu
międzyresortowego do spraw opracowania kompleksowej strategii na rzecz poprawy
bezpieczeństwa dzieci i młodzieży korzystających z mikromobilności, uprzejmie
informuję, że powołanie takiego zespołu nie było rozważane. Niemniej uprzejmie
informuję, że Ministerstwo Infrastruktury oraz podległe mu instytucje podejmują działania
edukacyjne i informacyjne promujące bezpieczne korzystanie z urządzeń transportu
osobistego, w tym noszenie kasków przez dzieci i młodzież. Prowadzone są m.in.
kampanie informacyjne w mediach społecznościowych oraz działania lokalne we
współpracy z samorządami, szkołami i organizacjami pozarządowymi.
W wyniku współpracy Ministerstwa Infrastruktury i Ministerstwa Edukacji Narodowej
w roku szkolnym 2023/2024 wprowadzone zostały istotne i rewolucyjne zmiany
w podstawie programowej przedmiotu Technika (klasy IV - VI szkoły podstawowej).
6 lutego 2023 r. Minister Edukacji i Nauki podpisał rozporządzenie zmieniające podstawę
programową kształcenia ogólnego m.in. w zakresie: Techniki. Na jego podstawie edukacja
w klasach IV – VI obejmuje obecnie również tematykę zasad obowiązujących w ruchu
drogowym oraz interpretacji znaków i sygnałów drogowych, w tym kwestie stosowania
kasków ochronnych. Wprowadzone zmiany mają na celu jeszcze lepsze przygotowanie
uczniów do bezpiecznego zachowania się w ruchu drogowym (jako pasażer, pieszy,
kierujący rowerem lub innymi urządzeniami wykorzystywanymi przez uczniów w ruchu
drogowym, takimi jak: hulajnogi elektryczne, urządzenia transportu osobistego, urządzenia
wspomagające ruch, itp.). Wcześniej w przedmiocie Technika uczniowie uczyli się, jak
konserwuje i reguluje się rower oraz przygotowuje się go do jazdy z zachowaniem zasad
bezpieczeństwa.
Dodatkowo 6 marca 2025 r. zostało podpisane przez Minister Edukacji rozporządzenie w
sprawie podstawy programowej przedmiotów: edukacja obywatelska i edukacja
zdrowotna, które będą nauczane w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych od 1
września 2025 roku.
Głównym celem przedmiotu edukacja obywatelska jest przygotowanie uczniów do
świadomego i odpowiedzialnego zaangażowania obywatelskiego w społeczeństwie
demokratycznym. Należy podkreślić, iż również w przedmiocie edukacja obywatelska
zostały zapisane kwestie dotyczące ruchu drogowego w zakresie poruszania się hulajnogą
elektryczną, rowerem, urządzeniem transportu osobistego i urządzeniami
wspomagającymi ruch.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące czy Ministerstwo Infrastruktury rozważa
wprowadzenie programów dofinansowania zakupu kasków ochronnych dla dzieci i
młodzieży, pragnę poinformować Pana Marszałka, że resort infrastruktury bada możliwe
formy ewentualnego wsparcia w zakupie kasków ochronnych dla dzieci.
-- 4 of 5 --
5
Z wyrazami szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie
-- 5 of 5 --