Interpelacja w sprawie skuteczności przepisów dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10691
do ministra sprawiedliwości
w sprawie skuteczności przepisów dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 02-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w okresach wzmożonego ruchu, takich jak tzw. majówka i długi weekend Bożego Ciała, drastycznie rośnie liczba wypadków drogowych oraz zatrzymań kierowców prowadzących pod wpływem alkoholu. Według danych Policji, w czasie tegorocznej majówki doszło do 709 wypadków, w których zginęło 77 osób, a 977 zostało rannych. W czerwcu – między 18 a 22 dniem miesiąca – odnotowano 278 wypadków, 17 ofiar śmiertelnych i 323 osoby ranne. Tylko w te dwa okresy zatrzymano łącznie niemal 3000 nietrzeźwych kierowców.
Choć statystyki wskazują na niewielki spadek liczby zdarzeń, skala problemu pozostaje alarmująca. Wypadki generowane przez skrajnie nieodpowiedzialnych kierowców – zwłaszcza pod wpływem alkoholu lub znacznie przekraczających prędkość – wymagają zdecydowanej odpowiedzi państwa. Odpowiednie działania legislacyjne mogłyby nie tylko zwiększyć bezpieczeństwo na drogach, ale także odciążyć służby i ograniczyć utrudnienia w ruchu.
W związku z informacją o powołaniu 25 września 2024 roku zespołu roboczego przy Ministerstwie Sprawiedliwości i Krajowej Radzie Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, który ma opracować międzyresortowe zmiany w przepisach, proszę o odpowiedzi na następujące pytania.
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi prace nad wprowadzeniem nowego typu przestępstwa określanego jako „zabójstwo drogowe”? Jeśli tak, na jakim etapie legislacyjnym znajduje się ten projekt?
Czy trwają prace nad zmianami Kodeksu karnego lub innych ustaw mającymi na celu zaostrzenie kar za prowadzenie pojazdów pod wpływem alkoholu lub środków odurzających?
Czy ministerstwo analizuje skuteczność obowiązującego od marca 2024 r. mechanizmu konfiskaty pojazdów i czy planowane są jego modyfikacje, np. rozszerzenie na inne przypadki rażącego łamania przepisów drogowych?
Czy rząd rozważa zmiany przepisów mające na celu skuteczniejsze egzekwowanie zakazu prowadzenia pojazdów przez osoby z orzeczonym zakazem sądowym?
Czy ministerstwo posiada dane na temat skuteczności dotychczas wprowadzonych zmian w przepisach karnych i wykroczeniowe dotyczących kierowców – i czy planowane są analizy ich wpływu na zmniejszenie liczby wypadków?
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada danych” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8250 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.268.2025
Warszawa, 18 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 10691 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego
w sprawie skuteczności przepisów dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Ad 1
W Ministerstwie Sprawiedliwości nie są prowadzone prace nad koncepcją tzw. „zabójstwa
drogowego”.
Ad 2
Obecnie trwają prace nad projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku
z poprawą bezpieczeństwa ruchu drogowego (UD185 – druk Sejmowy nr 1451
https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-niektorych-ustaw-w-
zwiazku-z-poprawa-bezpieczenstwa-ruchu-drogowego).
Projekt ma na celu skuteczniejsze zwalczanie przestępstw drogowych, szczególnie tych
stwarzających zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego. Został przygotowany
we współpracy z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komendą Główną
Policji oraz Ministerstwem Infrastruktury.
-- 1 of 5 --
2
W przypadku kierowców prowadzących pojazd z zawartością alkoholu powyżej 1,5 ‰,
ograniczona zostanie możliwość orzekania kary pozbawienia wolności z warunkowym
zawieszeniem jej wykonania (projektowany art. 69 § 4 pkt 3 k.k.).
Nadto, zmieniony zostanie art. 44b § 1 k.k., zgodnie z którym przepadek pojazdu
mechanicznego może być orzeczony w razie skazania za przestępstwo określone
w art. 178 § 1 lub 1a k.k. w art. 178a § 1 lub 4 (nietrzeźwość kierowcy), art. 178c § 1 pkt 2
lub § 2 (wyścigi samochodowe) i art. 244 k.k. (zakaz prowadzenia), jeżeli czyn sprawcy
polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Natomiast, zgodnie ze zmienianym § 1a, gdy stężenie alkoholu przekracza 1,5 ‰,
sąd będzie miał obowiązek orzec przepadek pojazdu, chyba że zachodzi wyjątkowy
przypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.
Z kolei projektowany art. 44b § 5 k.k. otrzyma brzmienie, zgodnie z którym jeżeli w czasie
popełnienia przestępstwa pojazd nie stanowił wyłącznej własności sprawcy albo
orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego nie jest możliwe lub celowe,
w szczególności z uwagi na jego zbycie albo utratę przez sprawcę, zniszczenie lub znaczne
uszkodzenie, przepadku nie orzeka się. Natomiast, zgodnie z projektowanym § 6
w przypadku określonym w § 5 pkt 1 sąd orzeka, a w § 2 może orzec nawiązkę na rzecz
Skarbu Państwa w wysokości co najmniej 5000 zł.
Projekt wprowadza również nowy typ przestępstwa w art. 178c k.k. polegający
na organizowaniu lub prowadzeniu nielegalnych wyścigów pojazdów mechanicznych lub
uczestniczeniu w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych, zagrożony karą
pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Na podstawie § 2 tej samej karze podlega,
kto prowadzi pojazd mechaniczny w sposób rażąco naruszający zasady bezpieczeństwa
w ruchu lądowym, zagrażając swoim zachowaniem bezpieczeństwu innej osoby,
i z prędkością większą od dopuszczalnej o co najmniej połowę na autostradzie lub drodze
ekspresowej, a jeżeli prędkość ta została ograniczona znakiem drogowym – co najmniej
dwukrotnie, albo o co najmniej dwukrotnie – na innej drodze publicznej.
Wobec sprawcy, który popełnił przestępstwo określone w art. 178c § 1 pkt 2 lub § 2 k.k.,
znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, lub zbiegł
z miejsca zdarzenia, lub spożywał alkohol, lub zażywał środek odurzający po popełnieniu
-- 2 of 5 --
3
tego czynu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia
w organizmie zawartości alkoholu lub obecności środka odurzającego, na podstawie
art. 178 § 1 k.k., że sąd orzeka karę pozbawienia wolności przewidzianą w wysokości
od dolnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę do górnej granicy tego
zagrożenia zwiększonego o połowę; na podstawie zaś art. 178a § 1a, skazując sprawcę,
w warunkach z § 1, lub którego dotyczy wskazana w tym przepisie okoliczność, sąd orzeka
karę pozbawienia wolności w wysokości: nie niższej niż 3 lata, jeżeli następstwem
wypadku jest ciężki uszczerbek na zdrowiu innej osoby albo następstwem katastrofy jest
ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, do dwukrotności górnej granicy ustawowego
zagrożenia; nie niższej niż 5 lat, jeżeli następstwem czynu jest śmierć człowieka,
do dwukrotności górnej granicy ustawowego zagrożenia w przypadku katastrofy, a 20 lat
pozbawienia wolności w przypadku wypadku.
Ad 3
Ministerstwo Sprawiedliwości nie posiada danych dotyczących skuteczności przepadku
pojazdów. Projekt UD185 przewiduje zmiany w zakresie przepadku pojazdów przez jej
rozszerzenie na inne przypadki rażącego łamania przepisów drogowych.
Przede wszystkim, wprowadzono zgodnie z projektowanym art. 44b § 1 i § 1a k.k.
możliwość orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę
w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym jeżeli czyn sprawcy polegał
na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (art. 244 k.k.);
udziale w nielegalnych wyścigach lub prowadzeniu pojazdu mechanicznego w sposób
rażąco naruszający zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, zagrażając swoim
zachowaniem bezpieczeństwu innej osoby, i z prędkością większą od dopuszczalnej
(projektowany art. 178c § 1 pkt 2 lub § 2 k.k.). Jeżeli zawartość alkoholu we krwi sprawcy
przestępstwa z projektowanego art. 178c § 1 pkt 2 lub § 2 k.k. wynosiła co najmniej
1,5 promila lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu albo prowadziła do takiego
stężenia, sąd obligatoryjnie orzeka przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego
przez sprawcę w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, chyba że zachodzi wyjątkowy
wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.
-- 3 of 5 --
4
Ad 4
Zmiany przepisów mających na celu skuteczniejsze egzekwowanie zakazu prowadzenia
pojazdów przez osoby z orzeczonym zakazem sądowym obejmują wskazaną w pkt. 3
możliwość orzeczenia przepadku pojazdu.
Nadto, zgodnie z projektowanym brzmieniem art. 43 § 3 k.k., sąd orzeka zakaz
prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia
przestępstwa określonego w art. 244 k.k., jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu
się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Dodatkowo, sprawca czynu z art. 244 k.k. będzie musiał również uiścić świadczenie
pieniężne w kwocie co najmniej 10 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz
Pomocy Postpenitencjarnej - projektowany art. 43a § 3 k.k. (obecnie wysokość
świadczenia wynosi co najmniej 5000 zł).
Nadto, w razie spowodowania wypadku w czasie obowiązywania zakazu na podstawie
projektowanego art. 177 § 2a k.k. sprawca podlega karze od roku do 10 lat pozbawienia
wolności, zamiast karze do 3 lat. Dodatkowo na podstawie zmienianego art. 178 § 1 k.k.
w razie popełnienia czynu w okolicznościach opisanych w tym przepisie
(kierujący znajduje się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego,
lub zbiegł z miejsca zdarzenia, lub spożywał alkohol, lub zażywał środek odurzający
po popełnieniu czynu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu
ustalenia w organizmie zawartości alkoholu lub obecności środka odurzającego), sprawca
czynu z art. 177 § 2a k.k. będzie podlegał karze pozbawienia wolności przewidzianej
za przypisane przestępstwo w wysokości od dolnej granicy ustawowego zagrożenia
zwiększonego o połowę do górnej granicy tego zagrożenia zwiększonego o połowę
(to jest od roku i 6 miesięcy do lat 15). Przy czym należy podkreślić, że zgodnie
z art. 178 § 1a k.k. skazując sprawę w warunkach określonych w art. 178 § 1 k.k. sąd
wymierzy karę nie niższą niż 3 lata, jeżeli następstwem wypadku jest ciężki uszczerbek
na zdrowiu innej osoby do dwukrotności górnej granicy ustawowego zagrożenia;
nie niższą niż 5 lat, jeżeli następstwem czynu jest śmierć człowieka, zaś górna granica tej
kary będzie wynosiła 20 lat pozbawienia wolności.
-- 4 of 5 --
5
Ad 5
Ministerstwo Sprawiedliwości nie posiada danych na temat skuteczności dotychczas
wprowadzonych zmian w przepisach karnych i wykroczeniowych dotyczących kierowców
oraz w zakresie swojej właściwości nie prowadzi takich analiz.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --