Interpelacja nr 10689
Interpelacja w sprawie stypendiów doktoranckich dla doktorantów przedłużających swój czas kształcenia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (99%)
Podatki i Finanse (40%)
Infrastruktura i Transport (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie stypendiów doktoranckich dla doktorantów przedłużających swój czas kształcenia
Interpelacja nr 10689
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie stypendiów doktoranckich dla doktorantów przedłużających swój czas kształcenia
Zgłaszający: Ireneusz Raś
Data wpływu: 02-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego przyszedł list od Pana M. S. w sprawie sytuacji doktorantów czwartego roku, którzy będą kontynuować kształcenie i przygotowanie rozprawy doktorskiej, a niestety z dniem 1 października 2025 roku całkowicie stracą stypendium, ubezpieczenie zdrowotne i zniżki na transport publiczny.
Sytuacja ta może spowodować rezygnację z dalszej pracy naukowej. Obecnie osoby będące na czwartym roku studiów doktoranckich stoją przed wielkim dylematem, czy kończyć doktorat, czy też szukać pracy, aby od 1 października nie pozostać bez jakichkolwiek środków do życia i bez ubezpieczenia zdrowotnego.
Autor listu wskazuje, że doktoranci czwartego roku mieli wyjątkowo trudne warunki do realizacji swoich studiów i pisania pracy doktorskiej. W czasie ich nauki wybuchła pandemia, która przez dwa lata uniemożliwiła normalne kształcenie i prowadzenie badań naukowych. Zaraz po pandemii wybuchła wojna w Ukrainie. Konsekwencją wybuchu wojny był między innymi kryzys mieszkaniowy, czyli ogromny wzrost kosztów wynajmu mieszkań i akademików. Doktoranci musieli podejmować dodatkową pracę, aby przetrwać ten trudny czas – koncentrowanie się na sprawach bytowych musiało odbyć się kosztem opóźnień w badaniach. Następnie wszystkich dotknęła wysoka inflacja, która szczególnie uderzyła w osoby o niskich dochodach, do których zaliczają się doktoranci. Często nie mogli się oni wyłącznie skupić na pracy naukowej, ale znów musieli szukać dodatkowych źródeł utrzymania i podejmować się dorywczych prac, aby utrzymać się w czasie pisania doktoratu. Wszystkie te czynniki sprawiły, że zrealizowanie doktoratu w ciągu czterech lat było praktycznie niemożliwe.
Pan M. S. przypomina, że w poprzednim systemie, sprzed reformy z 2018 roku, standardowy czas przygotowania doktoratu wynosił 6 do 8 lat. Obecna ustawa przewiduje możliwość przedłużenia kształcenia maksymalnie o 2 lata, co w ocenie autora listu jest optymalnym rozwiązaniem. Jednak Pan M. postuluje, aby doktoranci przedłużający kształcenie mieli nadal stypendium doktoranckie, ubezpieczenie zdrowotne, prawo do zniżek na transport publiczny. Tylko wtedy będą oni mogli kontynuować naukę.
Pan M. S. proponuje, aby stypendium dla osób przedłużających naukę na studiach doktoranckich było obniżone i wynosiło przykładowo 1 500 zł miesięcznie. Obniżenie wysokości stypendium miałoby zapobiegać celowemu przedłużaniu okresu studiów z uwagi na otrzymywane świadczenie, a jednocześnie nawet tak niskie stypendium byłoby ogromną pomocą, ułatwiającą dokończenie kształcenia i utrzymania się w tym czasie.
Autor listu podkreśla, że konieczne jest odgórne finansowanie stypendiów doktoranckich dla osób przedłużających naukę. Co prawda uczelnie są autonomiczne i mogą samodzielnie utworzyć fundusz stypendialny dla doktorantów przedłużających kształcenie, jednak niemal żadna z uczelni z całą pewnością tego nie zrobi. Tylko rozwiązanie odgórne, ministerialne pozwoli wszystkim doktorantom otrzymać jednakowe wsparcie na ostatniej prostej przygotowywania doktoratu.
Po zapoznaniu się z sytuacją doktorantów czwartego roku studiów oraz mając na uwadze dobro, rozwój i przyszłość polskiej nauki przychylam się do opinii, iż stypendia doktoranckie powinny być wypłacane także doktorantom przedłużającym swój czas kształcenia.
Zwracam się zatem do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy ministerstwo planuje wsparcie w postaci przyznania stypendiów naukowych dla doktorantów obecnego czwartego roku studiów doktoranckich? Czy mogą być oni pewni, że z dniem 1 października 2025 roku nie utracą świadczeń oraz ubezpieczenia zdrowotnego?
Czy ministerstwo planuje systemowo objąć programem stypendialnym wszystkich doktorantów uczelni państwowych, którzy będą korzystali z możliwości przedłużenia czasu trwania swoich studiów doktoranckich?
Czy doktoranci przedłużający okres kształcenia będę objęci ubezpieczeniem zdrowotnym oraz, czy będą posiadali zniżki na przejazdy transportem publicznym?
W jakiej wysokości planowane są stypendia dla doktorantów przedłużających czas nauki na studiach doktoranckich?
Z wyrazami szacunku
Ireneusz Raś
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 10689
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie stypendiów doktoranckich dla doktorantów przedłużających swój czas kształcenia
Zgłaszający: Ireneusz Raś
Data wpływu: 02-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego przyszedł list od Pana M. S. w sprawie sytuacji doktorantów czwartego roku, którzy będą kontynuować kształcenie i przygotowanie rozprawy doktorskiej, a niestety z dniem 1 października 2025 roku całkowicie stracą stypendium, ubezpieczenie zdrowotne i zniżki na transport publiczny.
Sytuacja ta może spowodować rezygnację z dalszej pracy naukowej. Obecnie osoby będące na czwartym roku studiów doktoranckich stoją przed wielkim dylematem, czy kończyć doktorat, czy też szukać pracy, aby od 1 października nie pozostać bez jakichkolwiek środków do życia i bez ubezpieczenia zdrowotnego.
Autor listu wskazuje, że doktoranci czwartego roku mieli wyjątkowo trudne warunki do realizacji swoich studiów i pisania pracy doktorskiej. W czasie ich nauki wybuchła pandemia, która przez dwa lata uniemożliwiła normalne kształcenie i prowadzenie badań naukowych. Zaraz po pandemii wybuchła wojna w Ukrainie. Konsekwencją wybuchu wojny był między innymi kryzys mieszkaniowy, czyli ogromny wzrost kosztów wynajmu mieszkań i akademików. Doktoranci musieli podejmować dodatkową pracę, aby przetrwać ten trudny czas – koncentrowanie się na sprawach bytowych musiało odbyć się kosztem opóźnień w badaniach. Następnie wszystkich dotknęła wysoka inflacja, która szczególnie uderzyła w osoby o niskich dochodach, do których zaliczają się doktoranci. Często nie mogli się oni wyłącznie skupić na pracy naukowej, ale znów musieli szukać dodatkowych źródeł utrzymania i podejmować się dorywczych prac, aby utrzymać się w czasie pisania doktoratu. Wszystkie te czynniki sprawiły, że zrealizowanie doktoratu w ciągu czterech lat było praktycznie niemożliwe.
Pan M. S. przypomina, że w poprzednim systemie, sprzed reformy z 2018 roku, standardowy czas przygotowania doktoratu wynosił 6 do 8 lat. Obecna ustawa przewiduje możliwość przedłużenia kształcenia maksymalnie o 2 lata, co w ocenie autora listu jest optymalnym rozwiązaniem. Jednak Pan M. postuluje, aby doktoranci przedłużający kształcenie mieli nadal stypendium doktoranckie, ubezpieczenie zdrowotne, prawo do zniżek na transport publiczny. Tylko wtedy będą oni mogli kontynuować naukę.
Pan M. S. proponuje, aby stypendium dla osób przedłużających naukę na studiach doktoranckich było obniżone i wynosiło przykładowo 1 500 zł miesięcznie. Obniżenie wysokości stypendium miałoby zapobiegać celowemu przedłużaniu okresu studiów z uwagi na otrzymywane świadczenie, a jednocześnie nawet tak niskie stypendium byłoby ogromną pomocą, ułatwiającą dokończenie kształcenia i utrzymania się w tym czasie.
Autor listu podkreśla, że konieczne jest odgórne finansowanie stypendiów doktoranckich dla osób przedłużających naukę. Co prawda uczelnie są autonomiczne i mogą samodzielnie utworzyć fundusz stypendialny dla doktorantów przedłużających kształcenie, jednak niemal żadna z uczelni z całą pewnością tego nie zrobi. Tylko rozwiązanie odgórne, ministerialne pozwoli wszystkim doktorantom otrzymać jednakowe wsparcie na ostatniej prostej przygotowywania doktoratu.
Po zapoznaniu się z sytuacją doktorantów czwartego roku studiów oraz mając na uwadze dobro, rozwój i przyszłość polskiej nauki przychylam się do opinii, iż stypendia doktoranckie powinny być wypłacane także doktorantom przedłużającym swój czas kształcenia.
Zwracam się zatem do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy ministerstwo planuje wsparcie w postaci przyznania stypendiów naukowych dla doktorantów obecnego czwartego roku studiów doktoranckich? Czy mogą być oni pewni, że z dniem 1 października 2025 roku nie utracą świadczeń oraz ubezpieczenia zdrowotnego?
Czy ministerstwo planuje systemowo objąć programem stypendialnym wszystkich doktorantów uczelni państwowych, którzy będą korzystali z możliwości przedłużenia czasu trwania swoich studiów doktoranckich?
Czy doktoranci przedłużający okres kształcenia będę objęci ubezpieczeniem zdrowotnym oraz, czy będą posiadali zniżki na przejazdy transportem publicznym?
W jakiej wysokości planowane są stypendia dla doktorantów przedłużających czas nauki na studiach doktoranckich?
Z wyrazami szacunku
Ireneusz Raś
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Karolina Zioło-Pużuk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
14%
Konkretność
86%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.1 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7079 znaków
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WAN.055.21.2025.MK
Warszawa, 10 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 10689
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Ireneusza Rasia
w sprawie stypendiów doktoranckich dla doktorantów przedłużających swój czas kształcenia.
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na interpelację pragnę przekazać, że jednym z elementów reformy systemu
szkolnictwa wyższego i nauki było wprowadzenie, w miejsce studiów doktoranckich, szkół
doktorskich. Rozpoczęły one działalność z dniem 1 października 2019 r. – w oparciu
o regulacje ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą PSWN”. Doktoranci kształcący
się w szkołach doktorskich mają zapewnione stypendium przez cały, 4-letni cykl kształcenia.
Jest to zasadnicza różnica w stosunku do poprzedniej formy kształcenia doktorantów jaką
były studia doktoranckie. Wprowadzenie powszechnego systemu stypendialnego
dla doktorantów w zasadniczy sposób poprawiła sytuację materialną środowiska
doktoranckiego.
Precyzując, zwracam ponadto uwagę, iż wskazana w art. 209 ust. 4 ustawy PSWN wysokość
stypendium doktoranckiego określa jego poziom minimalny:
1) 37% wynagrodzenia profesora – do miesiąca, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (3466,9 zł);
2) 57% wynagrodzenia profesora – po miesiącu, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (5340,9 zł).
W ramach przedstawionego w interpelacji zapytania proszę przyjąć wyjaśnienia,
iż Ministerstwo nie planuje wprowadzenia stypendiów dla doktorantów, którzy przedłużają
kształcenie w szkołach doktorskich. Jednakże decyzja o stosownym wsparciu finansowym
takich doktorantów może zostać podjęta, w ramach posiadanych środków, przez podmioty
prowadzące szkoły doktorskie. Może on ustalić stawki tych stypendiów na poziomie
wyższym. Ponadto wskazuję, iż doktorant posiadający orzeczenie o niepełnosprawności
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
otrzymuje stypendium doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty stypendium
otrzymywanego przed oceną śródokresową.
Pozwolę sobie również wyjaśnić, że doktoranci podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom
społecznym (emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu) w okresie otrzymywania
stypendium doktoranckiego. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne
doktorantów stanowi kwota otrzymywanego stypendium doktoranckiego. Informuję,
że Ministerstwo nie prowadzi prac, których celem byłaby zmiana wskazanych zasad.
Jednakże w kontekście ubezpieczenia zdrowotnego wyjaśniam, że doktoranci, także
ci, którzy nie pobierają stypendium doktoranckiego, podlegają temu ubezpieczeniu.
Wyjątkiem są doktoranci, którzy mają inny tytuł do tego ubezpieczenia albo są zgłoszeni
do ubezpieczenia zdrowotnego jako członkowie rodziny. Obowiązek ubezpieczenia
zdrowotnego powstaje z dniem złożenia oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi
ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, nie wcześniej jednak niż z dniem rozpoczęcia
pierwszego semestru kształcenia, a wygasa z dniem ukończenia kształcenia w szkole
doktorskiej albo skreślenia z listy doktorantów.
Proszę przyjąć również wyjaśnienia związane z zapytaniem o ulgi w przejazdach środkami
transportu zbiorowego dla doktorantów. W tym kontekście proszę pamiętać,
iż to stosowne władze szczebla samorządowego posiadają możliwość przyznania takich ulg
i w poszczególnych miastach takie zniżki już funkcjonują. Zatem wszelkie próby zabiegów
o wprowadzenie tego typu benefitu dla doktorantów powinny być podejmowane względem
przedstawicieli władz samorządowych.
Wartymi uwagi są również relacje Ministerstwa ze środowiskiem doktorantów. Wszystkie
sygnały kierowane do resortu, czy to od Krajowej Reprezentacji Doktorantów,
czy też indywidualnie od uczestników kształcenia są na bieżąco analizowane, a zawarte
w nich postulaty w miarę możliwości realizowane. Przykładem tego są konkretne działania
mające na celu poprawę sytuacji materialnej oraz dobrostanu środowiska doktorantów.
Do tego typu działań należało m.in. zniesienie od 1 października 2023 r. zakazu zatrudnienia
doktoranta jako nauczycieli akademickich lub pracowników naukowych. Zmiana została
wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.). Jest to istotny zabieg w kontekście
możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów.
Ponadto doktoranci kształcący się w szkołach doktorskich mają prawo do korzystania przez
okres kształcenia (4 lata) z preferencyjnego kredytu studenckiego z dopłatami
do oprocentowania z budżetu państwa oraz korzystnymi warunkami zaciągania kredytu
oraz jego spłaty. Jednocześnie została zachowana także możliwość ubiegania się doktoranta
o środki z programów grantowych, a także z programów stypendialnych oferowanych przez
jednostki samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne i prawne. Doktoranci mają również
prawo ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.
Nawiązując do skutków pandemii, które nadal mają swoje oddziaływanie na społeczeństwo
i tym samym na doktorantów prowadzących badania naukowe pragnę przytoczyć przykład
konkretnej pomocy Ministerstwa dla tej grupy. Ze względu na sytuację związaną
z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, podjęto wiele działań mających na celu
zapobieżenie negatywnym skutkom związanym z pandemicznymi ograniczeniami. Zwrócę
uwagę na Komunikat kierowany do podmiotów prowadzących szkoły doktorskie w sprawie
możliwości przedłużenia terminu złożenia rozprawy doktorskiej w związku z sytuacją
pandemiczną. Ministerstwo poinformowało w nim, że istnieje możliwość uwzględnienia
okoliczności związanych z pandemią przy rozpatrywaniu umotywowanych wniosków
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
doktorantów o przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej, także w przypadku,
gdy w treści regulaminu szkoły doktorskiej nie zawarto bezpośredniego odniesienia
do sytuacji związanej z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Wskazano także,
że doktoranci, w stosunku do których zostałaby podjęta decyzja o przedłużeniu terminu
złożenia rozprawy doktorskiej, byliby nadal wliczani do składnika doktoranckiego subwencji.
Podmioty prowadzące szkoły doktorskie – w zależności od własnej sytuacji finansowej –
mogłyby więc przyznać tej grupie doktorantów, którzy przekroczyli łączny okres
4 lat otrzymywania stypendium doktoranckiego w szkołach doktorskich, środki
na przygotowanie rozprawy doktorskiej, niebędące stypendium doktoranckim.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WAN.055.21.2025.MK
Warszawa, 10 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 10689
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Ireneusza Rasia
w sprawie stypendiów doktoranckich dla doktorantów przedłużających swój czas kształcenia.
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na interpelację pragnę przekazać, że jednym z elementów reformy systemu
szkolnictwa wyższego i nauki było wprowadzenie, w miejsce studiów doktoranckich, szkół
doktorskich. Rozpoczęły one działalność z dniem 1 października 2019 r. – w oparciu
o regulacje ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą PSWN”. Doktoranci kształcący
się w szkołach doktorskich mają zapewnione stypendium przez cały, 4-letni cykl kształcenia.
Jest to zasadnicza różnica w stosunku do poprzedniej formy kształcenia doktorantów jaką
były studia doktoranckie. Wprowadzenie powszechnego systemu stypendialnego
dla doktorantów w zasadniczy sposób poprawiła sytuację materialną środowiska
doktoranckiego.
Precyzując, zwracam ponadto uwagę, iż wskazana w art. 209 ust. 4 ustawy PSWN wysokość
stypendium doktoranckiego określa jego poziom minimalny:
1) 37% wynagrodzenia profesora – do miesiąca, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (3466,9 zł);
2) 57% wynagrodzenia profesora – po miesiącu, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (5340,9 zł).
W ramach przedstawionego w interpelacji zapytania proszę przyjąć wyjaśnienia,
iż Ministerstwo nie planuje wprowadzenia stypendiów dla doktorantów, którzy przedłużają
kształcenie w szkołach doktorskich. Jednakże decyzja o stosownym wsparciu finansowym
takich doktorantów może zostać podjęta, w ramach posiadanych środków, przez podmioty
prowadzące szkoły doktorskie. Może on ustalić stawki tych stypendiów na poziomie
wyższym. Ponadto wskazuję, iż doktorant posiadający orzeczenie o niepełnosprawności
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
otrzymuje stypendium doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty stypendium
otrzymywanego przed oceną śródokresową.
Pozwolę sobie również wyjaśnić, że doktoranci podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom
społecznym (emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu) w okresie otrzymywania
stypendium doktoranckiego. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne
doktorantów stanowi kwota otrzymywanego stypendium doktoranckiego. Informuję,
że Ministerstwo nie prowadzi prac, których celem byłaby zmiana wskazanych zasad.
Jednakże w kontekście ubezpieczenia zdrowotnego wyjaśniam, że doktoranci, także
ci, którzy nie pobierają stypendium doktoranckiego, podlegają temu ubezpieczeniu.
Wyjątkiem są doktoranci, którzy mają inny tytuł do tego ubezpieczenia albo są zgłoszeni
do ubezpieczenia zdrowotnego jako członkowie rodziny. Obowiązek ubezpieczenia
zdrowotnego powstaje z dniem złożenia oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi
ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, nie wcześniej jednak niż z dniem rozpoczęcia
pierwszego semestru kształcenia, a wygasa z dniem ukończenia kształcenia w szkole
doktorskiej albo skreślenia z listy doktorantów.
Proszę przyjąć również wyjaśnienia związane z zapytaniem o ulgi w przejazdach środkami
transportu zbiorowego dla doktorantów. W tym kontekście proszę pamiętać,
iż to stosowne władze szczebla samorządowego posiadają możliwość przyznania takich ulg
i w poszczególnych miastach takie zniżki już funkcjonują. Zatem wszelkie próby zabiegów
o wprowadzenie tego typu benefitu dla doktorantów powinny być podejmowane względem
przedstawicieli władz samorządowych.
Wartymi uwagi są również relacje Ministerstwa ze środowiskiem doktorantów. Wszystkie
sygnały kierowane do resortu, czy to od Krajowej Reprezentacji Doktorantów,
czy też indywidualnie od uczestników kształcenia są na bieżąco analizowane, a zawarte
w nich postulaty w miarę możliwości realizowane. Przykładem tego są konkretne działania
mające na celu poprawę sytuacji materialnej oraz dobrostanu środowiska doktorantów.
Do tego typu działań należało m.in. zniesienie od 1 października 2023 r. zakazu zatrudnienia
doktoranta jako nauczycieli akademickich lub pracowników naukowych. Zmiana została
wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.). Jest to istotny zabieg w kontekście
możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów.
Ponadto doktoranci kształcący się w szkołach doktorskich mają prawo do korzystania przez
okres kształcenia (4 lata) z preferencyjnego kredytu studenckiego z dopłatami
do oprocentowania z budżetu państwa oraz korzystnymi warunkami zaciągania kredytu
oraz jego spłaty. Jednocześnie została zachowana także możliwość ubiegania się doktoranta
o środki z programów grantowych, a także z programów stypendialnych oferowanych przez
jednostki samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne i prawne. Doktoranci mają również
prawo ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.
Nawiązując do skutków pandemii, które nadal mają swoje oddziaływanie na społeczeństwo
i tym samym na doktorantów prowadzących badania naukowe pragnę przytoczyć przykład
konkretnej pomocy Ministerstwa dla tej grupy. Ze względu na sytuację związaną
z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, podjęto wiele działań mających na celu
zapobieżenie negatywnym skutkom związanym z pandemicznymi ograniczeniami. Zwrócę
uwagę na Komunikat kierowany do podmiotów prowadzących szkoły doktorskie w sprawie
możliwości przedłużenia terminu złożenia rozprawy doktorskiej w związku z sytuacją
pandemiczną. Ministerstwo poinformowało w nim, że istnieje możliwość uwzględnienia
okoliczności związanych z pandemią przy rozpatrywaniu umotywowanych wniosków
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
doktorantów o przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej, także w przypadku,
gdy w treści regulaminu szkoły doktorskiej nie zawarto bezpośredniego odniesienia
do sytuacji związanej z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Wskazano także,
że doktoranci, w stosunku do których zostałaby podjęta decyzja o przedłużeniu terminu
złożenia rozprawy doktorskiej, byliby nadal wliczani do składnika doktoranckiego subwencji.
Podmioty prowadzące szkoły doktorskie – w zależności od własnej sytuacji finansowej –
mogłyby więc przyznać tej grupie doktorantów, którzy przekroczyli łączny okres
4 lat otrzymywania stypendium doktoranckiego w szkołach doktorskich, środki
na przygotowanie rozprawy doktorskiej, niebędące stypendium doktoranckim.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --