Interpelacja w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (UD 213), w którym planowane jest wprowadzenie zakazu sprzedaży jednorazowych e-papierosów oraz saszetek z nikotyną
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10680
do ministra zdrowia
w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (UD 213), w którym planowane jest wprowadzenie zakazu sprzedaży jednorazowych e-papierosów oraz saszetek z nikotyną
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 02-07-2025
Szanowna Pani Ministro,
co drugi polski nastolatek w wieku od 16 do 19 lat próbował produktów z nikotyną, z czego 63% sięga po e-papierosy i mniej niż 3% po podgrzewacze tytoniu i saszetki - tak wynika z danych przedstawionych PAP przez Polskie Towarzystwo Postępów Medycyny: Medycyna XXI. Wszyscy wiemy, że przyciąga ich nic innego jak smak, jeżeli chcemy więc zakazać smaków w saszetkach, dlaczego nie rozszerzymy zakazu na inne wyroby nikotynowe, w tym również te w nikotynowej terapii zastępczej?
Najnowszy artykuł na portalu Pacjenci.pl „Prowokacja dziennikarska. Czy nastolatek może kupić owocowe gumy nikotynowe w aptece?” ukazuje rosnący problem kupowania w aptekach smakowych gum nikotynowych przez osoby poniżej 18. roku życia. Nie ma też żadnych ograniczeń przy ich zakupie przez Internet, nikt nie sprawdza ich dowodów, nikt nie kontroluje. Jest to problem znacząco większy od saszetek, które nie są popularne wśród młodych osób. Gumy z nikotyną stanowią łatwą i smaczną alternatywę. Naszym priorytetem powinno być uszczelnienie systemu, jeżeli naszym celem jest faktyczne zwalczenie nałogu. Najlepszym rozwiązaniem jest zakazanie smaków nie tylko w saszetkach, ale i w gumach z nikotyną.
Nikotynowa terapia zastępcza powinna pomagać w leczeniu uzależnienia, jednakże jasno widać, że nie spełnia swojej roli, stanowi jednakże kolejny, łatwy sposób dla młodych osób, by rozwinąć ich nałóg. Smaki w gumach z nikotyną powinny być tak samo zakazane jak te w saszetkach, naszym celem jest uratowanie młodzieży od wpadnięcia w nałóg, nie zachęcajmy ich smakami.
Dodatkowo 11 czerwca 2025 roku Senat przegłosował ustawę o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, która obejmowała przepisy dotyczące saszetek z nikotyną. Dlaczego więc tego samego dnia ministerstwo przekazuje do konsultacji kolejny projekt (UD 213) o wyrobach tytoniowych, który całkowicie zmienia dopiero co przyjęte przepisy poprzez zlikwidowanie całej grupy produktów. Jaki jest cel tego działania? Saszetki są szeroko dostępne w Unii Europejskiej, co oznacza, że wprowadzając przepisy ich zakazujące, nie dość że narażamy się na utratę wpływów do budżetu, to jeszcze rozwinie się szara strefa, której nie będziemy w stanie kontrolować.
Podsumowując, dlaczego tak szybko ministerstwo chce zmienić dopiero przyjęte przepisy dotyczące saszetek, nad którymi praca zaczęła się już w 2020 roku?
Dlaczego najnowszy projekt nie obejmuje gum nikotynowych, które - jak pokazano - kupowane są przez osoby poniżej 18. roku życia?
Czy ministerstwo posiada informacje na temat potencjalnego utraconego wpływu do budżetu po wprowadzeniu konsultowanych przepisów?
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5355 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.53.2025.JS
Warszawa, 27 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na Interpelację nr 10680, Pani Poseł Bożeny Lisowskiej, w sprawie projektu
ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu
i wyrobów tytoniowych (UD 213), w którym planowane jest wprowadzenie zakazu
sprzedaży jednorazowych e-papierosów oraz saszetek z nikotyną, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych informacji.
Obecnie w Ministerstwie Zdrowia procedowany jest
projekt ustawy o zmianie ustawy
o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (UD213).
Przedmiotowy projekt zakłada m.in. wprowadzenie zakazu sprzedaży jednorazowych
elektronicznych papierosów oraz aromatyzowanych w woreczków nikotynowych
(z wyjątkiem aromatu tytoniowego). Ponadto w projekcie zaproponowano dodanie art. 11c
ust. 1a, który nadaje organom nadzoru (Inspekcji Handlowej i Państwowej Inspekcji
Sanitarnej) możliwość przeprowadzenia weryfikacji zgodności papierosów elektronicznych
i pojemników zapasowych z wymogami technicznymi, które zostały określone w art. 11c
ust. 1 ustawy, w laboratoriach należących do Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
Inspekcji Farmaceutycznej, lub Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego
PZH – Państwowego Instytutu Badawczego. Pozwoli to organom nadzoru na skuteczne
sprawowanie nadzoru nad składem płynu zawartego w tych wyrobach.
Dodatkowo, w celu umożliwienia identyfikacji dokumentacji zgłoszeniowej podlegającego
sprawdzeniu w laboratorium papierosa elektronicznego i pojemnika zapasowego,
zaproponowano zmianę art. 11c ust. 3 przez wprowadzenie obowiązku zamieszczania
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
na opakowaniu tych wyrobów identyfikatora e-papierosa (EP-ID) w rozumieniu decyzji
wykonawczej Komisji (UE) 2015/2183 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającej wspólny
format zgłaszania papierosów elektronicznych i pojemników zapasowych (Dz. Urz. UE
L 309 z 26.11.2015, str. 15). Identyfikator ten jest numerem, który producent lub importer
nadaje zgłoszeniu wyrobu w systemie zgłoszeniowym Komisji Europejskiej (tzw. EU-CEG).
Odnosząc się do pytania pierwszego uprzejmie informuję, że kwestia ograniczenia
stosowania składników, nadających smak inny niż tytoniowy, w woreczkach nikotynowych
wymaga szerszych konsultacji publicznych, dlatego proponuję się by tematyka ta została
uregulowana ww. projektem ustawy UD213. W dniu 3 lipca 2025 zakończyły się 21-dniowe
konsultacje omawianego projektu, aktualnie trwa analiza uwag jakie wpłynęły
do Ministerstwa Zdrowia.
Nawiązując do pytania drugiego należy zaznaczyć, że aktualnie na rynku są dostępne inne
wyroby z nikotyną, które nie zostały objęte przepisami dyrektywy 2014/40/UE,
np. gumy, tabletki, spray do nosa i ust oraz napoje z nikotyną. Wyroby nikotynowe,
nieobjęte przepisami dyrektywy 2014/40/UE, powinny być wprowadzane do sprzedaży
jedynie w reżimie farmaceutycznym, poprzedzonym pozytywnym procesem oceny
dokumentacji rejestracyjnej, charakteryzującej ich właściwości farmakodynamiczne,
farmakokinetyczne oraz potwierdzającej ich skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.
Aktualnie istnieją wystarczające możliwości terapeutyczne, pomagające złagodzić lub
wyeliminować fizjologiczne i psychiczne skutki przerwania (zaprzestania) palenia tytoniu.
Obecnie produkty o udowodnionej skuteczności terapeutycznej,
pomagające w wychodzeniu z nałogu palenia wyrobów tytoniowych, są sprzedawane
z przeznaczeniem do tzw. „nikotynowej terapii zastępczej”.
Ponadto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, sprzedaż produktów leczniczych
stosowanych w leczeniu uzależnienia od wyrobów tytoniowych (np. gum do żucia, tabletek
do ssania, aerozolu do stosowania w jamie ustnej) wymaga uzyskania pozwolenia
Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych. Pozostawienie na rynku przedmiotowych produktów z nikotyną, niesie
za sobą istotne zagrożenia zdrowotne, zwłaszcza ze względu na swój potencjał
uzależniający od nikotyny dla wrażliwych grup populacji, takich jak dzieci, młodzież i osoby
niepalące oraz kobiety w ciąży i karmiące piersią. Mając powyższe na uwadze pozostałe
formy dostarczania nikotyny, dostępne poza nikotynową terapią zastępczą,
nie powinny być dostępne na krajowym rynku.
Odpowiadając na pytanie ostatnie informuję, że ograniczenie sprzedaży woreczków
nikotynowych posiadających aromat charakterystyczny może przyczynić się
do ograniczenia konsumpcji przedmiotowych wyrobów. Po wejściu w życie zakazu
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
sprzedaży papierosów aromatyzowanych co dziesiąty palacz zdecydował się na rzucenie
palenia (11,6 %). Należy założyć, że wycofanie z rynku smakowych woreczków
nikotynowych może spowodować spadek konsumpcji tego rodzaju wyrobów o 10%.
Mając powyższe na uwadze zmniejszenie wpływu do budżetu państwa wyniosłoby
w 2026 r. około 1,97 mln zł a w następnych latach około 11,07 mln zł.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --