Interpelacja w sprawie zwiększenia świadomości społecznej i promocji bezpiecznego korzystania z programu "Czyste Powietrze"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10670
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zwiększenia świadomości społecznej i promocji bezpiecznego korzystania z programu "Czyste Powietrze"
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 01-07-2025
Szanowna Pani Minister!
Program „Czyste Powietrze” to jeden z kluczowych instrumentów wspierających transformację energetyczną gospodarstw domowych. Jego skuteczność zależy nie tylko od wysokości dostępnych środków, ale również od poziomu wiedzy i świadomości społecznej dotyczącej bezpiecznego i prawidłowego korzystania z mechanizmów wsparcia.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapewnia dostęp do zweryfikowanych narzędzi, które mają chronić beneficjentów – w szczególności:
listy firm wykonawczych, spełniających określone kryteria formalne i jakościowe,
listy Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM), zawierającej sprzęt dopuszczony do objęcia dofinansowaniem.
Dodatkowo, punkty konsultacyjno-informacyjne (PKI) prowadzone przez gminy we współpracy z WFOŚiGW, oferują mieszkańcom bezpośrednie wsparcie: pomagają przy składaniu wniosków, wskazują rzetelnych wykonawców i wyjaśniają praktyczne aspekty realizacji inwestycji.
Mimo dostępności tych narzędzi, obserwowane są przypadki, w których beneficjenci stają się ofiarami działań firm komercyjnych oferujących tzw. kompleksową obsługę programu. W wielu sytuacjach oferty te przedstawiane są w sposób nieczytelny lub pozornie korzystny, z pominięciem istotnych informacji o realnych kosztach i konsekwencjach.
Szczególnie narażoną grupą pozostają osoby starsze, często zamieszkujące obszary wiejskie, które nie zawsze mają pełen dostęp do informacji lub możliwości ich weryfikacji. To właśnie do tych osób kierowane są oferty firm komercyjnych, które pod hasłem „kompleksowej obsługi” przedstawiają propozycje udziału w programie „Czyste Powietrze” w sposób nie do końca przejrzysty. Obserwuje się przypadki, w których osoby nieświadomie podpisują niekorzystne umowy, nie zdając sobie sprawy z ich faktycznych skutków prawnych i finansowych. Nierzadko skutkuje to obciążeniem ich zobowiązaniami kredytowymi, które nie były wcześniej planowane ani w pełni zrozumiane. Dochodzi w ten sposób do sytuacji, w której obywatel – mimo istnienia publicznych narzędzi wsparcia – staje się ofiarą działań firm nastawionych wyłącznie na zysk, działających poza oficjalnym systemem kontroli jakości.
Dlatego wzmocnienie działań informacyjno-edukacyjnych oraz promocja oficjalnych zasobów programu stają się szczególnie istotne – nie tylko dla ochrony beneficjentów, ale także dla zwiększenia efektywności programu jako całości.
W związku z powyższym proszę uprzejmie o odpowiedź na następujące pytania:
Czy resort klimatu i środowiska oraz NFOŚiGW planują zintensyfikowanie działań informacyjnych i edukacyjnych dotyczących oficjalnych baz wykonawców, urządzeń oraz punktów konsultacyjnych – ze szczególnym uwzględnieniem obszarów wiejskich i osób starszych?
Czy możliwe jest wprowadzenie szerszych działań promocyjnych (np. w lokalnych mediach, radiu, urzędach gmin, mediach społecznościowych), które w zrozumiały i dostępny sposób będą informowały o bezpiecznych możliwościach skorzystania z programu „Czyste Powietrze”?
Czy planowane jest rozszerzenie kompetencji punktów konsultacyjnych oraz doradców energetycznych o działania prewencyjne, mające na celu informowanie mieszkańców o ryzyku związanym z korzystaniem z usług podmiotów oferujących komercyjne „kompleksowe” rozwiązania?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9291 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Odpowiedź na interpelację
DPN-WWM.050.33.2025.PH
3882070.15602297.12550709
Warszawa, 20-07-2025
Dotyczy: Interpelacji Posłanki Małgorzaty Pępek w sprawie zwiększenia świadomości
społecznej i promocji bezpiecznego korzystania z programu "Czyste Powietrze", nr
K10INT10670.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania:
1. Czy resort klimatu i środowiska oraz NFOŚiGW planują zintensyfikowanie działań
informacyjnych i edukacyjnych dotyczących oficjalnych baz wykonawców, urządzeń oraz
punktów konsultacyjnych – ze szczególnym uwzględnieniem obszarów wiejskich i osób
starszych?
2. Czy możliwe jest wprowadzenie szerszych działań promocyjnych (np. w lokalnych mediach,
radiu, urzędach gmin, mediach społecznościowych), które w zrozumiały i dostępny sposób
będą informowały o bezpiecznych możliwościach skorzystania z programu „Czyste
Powietrze”?
Prowadzenie działań informacyjno-edukacyjnych i promocyjnych jest ważnym elementem
służącym zwiększeniu świadomości społecznej, ale również ochronie przed nieuczciwymi
praktykami w ramach realizacji Programu „Czyste Powietrze”. Dlatego działania mające na
celu zwiększenie zainteresowania nową ofertą Programu „Czyste Powietrze” są
prowadzone jednocześnie przez wszystkich partnerów Programu – tj. Ministerstwo
Klimatu i Środowiska (jako nadzorującego) i NFOŚiGW - poprzez intensywne działania na
szczeblu ogólnopolskim, poszczególne wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i
gospodarki wodnej (dalej: wfośigw) jako wsparcie w regionie oraz gminy – jako jednostki
mające bezpośredni kontakt z wnioskodawcami na ich terenie.
W przypadku wfośigw są to działania edukacyjne, informacyjne i promocyjne na szczeblu
regionalnym polegające na organizacji szkoleń, spotkań, kampanii w mediach oraz
inicjatywach skierowanych zarówno do gmin, jak i do wnioskodawców oraz beneficjentów
Programu Czyste Powietrze.
Z kolei gminy na swoim terenie prowadzą punkty konsultacyjno-informacyjne, organizują
wydarzenia z udziałem mieszkańców promując Program i zachęcając do składania
wniosków, m.in. propagują Program za pośrednictwem swoich stron internetowych, tablic
informacyjnych oraz lokalnych mediów. Co ważne, w nowej edycji Programu „Czyste
Powietrze” gminy pełnią jednocześnie rolę operatorów, oferując wsparcie wnioskodawcom
przy aplikacji o dotacje na najwyższym i podwyższonym poziomie dofinansowania, a także
w zakresie prefinansowania.
Partnerzy Programu najczęściej korzystają z materiałów przygotowanych przez twórcę
programu, czyli NFOŚiGW, ale przygotowują też dodatkowe materiały we własnym
zakresie.
-- 1 of 4 --
Poniżej przedstawiam szczegółowe informacje o działaniach promocyjnych prowadzonych
przez NFOŚiGW:
SZKOLENIA – Akademia Czystego Powietrza 2025 (online, dostępne dla każdego
zarejestrowanego w czasie rzeczywistym (transmisja) a następnie do odtworzenia przez
każdego na stronie programu czystepowietrze.gov.pl).
SPOTKANIA – sześć spotkań on-line (styczeń – marzec 2025) z gminami, firmami, NGO i
wykonawcami.
MATERIAŁY EDUKACYJNO-INFORMACYJNO-PROMOCYJNE
spot radiowo-telewizyjny zachęcający do korzystania z nowego programu,
dostępny na stronie www, przekazany wfośigw oraz gminom Podręcznik nowego
programu Czyste Powietrze obowiązującego od 31.032025 r. – cztery części obejmujące
szczegółowo tematykę nowego programu, w tym m.in.:
Podstawowe informacje
Weź dofinansowanie. Instrukcja krok po kroku
Pilnuj kolejności prac. Twoja droga do efektywnej termomodernizacji
Najczęściej popełniane błędy
Kontrola przedsięwzięcia. Kiedy, co i jak?
Przygotuj się do wizyty w gminie. Zapytaj o program Czyste Powietrze. Poradnik dla
wnioskodawcy
Wybierz rzetelnego wykonawcę. Poradnik dla beneficjenta programu Czyste Powietrze;
dostępne na stronie www, przekazane wfośigw oraz gminom ulotki i broszury, w tym:
Ulotka o nowym programie Czyste Powietrze
Ulotka o wsparciu beneficjenta przez operatora
Broszura dla gmin o roli operatora w programie Czyste Powietrze
w przygotowaniu na obecny tydzień broszura z hasłami dot. bezpieczeństwa
beneficjentów w zakresie wyboru rzetelnych wykonawców;
dostępne na stronie www, przekazane wfośigw oraz gminom:
Lista Q&A dot. nowego PPCP, w tym operatorów;
artykuły sponsorowane w prasie oraz serwisach internetowych,
wywiady w podcastach,
infografiki i animacje w mediach społecznościowych,
mailingi,
inne:
Produkcja i dystrybucja do gmin plakatów i ulotek skierowanych do beneficjentów
programu w wersji papierowej – łącznie 249 589 sztuk
Tablice i rollupy dla WFOŚiGW oraz gmin informujące o roli operatora oraz PKI.
odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dostępne na stronie Programu: bieżąca
komunikacja w mediach społecznościowych (Facebook, X, Linkedln, Instagram),
promocja Programu i edukacja beneficjentów.
DZIAŁANIA PŁATNE W MEDIACH (kampania nowego PPCP – spot i publikacje)
1. Posty na profilach SoMe NFOŚiGW o Czystym Powietrzu (bez odsłony dla powodzian) –
od 1 stycznia 2025 r. - 171 postów:
Facebook - 38
INSTAGRAM - 19
X @NFOSiGW - 36
X @WymienKopciucha – 45
LINKEDIN - 33
2. Kampania marzec – kwiecień 2025:
Telewizja
stacje: Polsat, TVN, TVP,
-- 2 of 4 --
termin: 1-30 kwietnia 2025 r., z wyłączeniem dni 18-21 kwietnia (Święta
Wielkanocne),
Radio
stacje: Polskie radio, EuroZet,
termin: 1-25 kwietnia 2025 r., z wyłączeniem dni 19-21 kwietnia (Święta
Wielkanocne)
Prasa
20 dzienników regionalnych Polska Press z przeniesieniem do online do 22 serwisów
regionalnych; marzec’2025 r.,
tygodniki lokalne – 88 tytułów; marzec 2025 r.
3. Kampania czerwiec 2025:
działania skierowane do: środowiska opiniotwórcze, samorządy, liderzy społeczni,
NGO’sy, organizacje zajmujące się tematami proekologicznymi/antysmogowymi, media:
emisja reklam: META (facebook/instagram), LinkedIn, X, display na witrynach
tematycznych,
emisja artykuł sponsorowanych: globenergia.pl, termomodernizacja.pl,
gramwzielone.pl, green-news.pl, portalsamorzadowy.pl, a także wysokienapiecie.pl,
reklama w wyszukiwarce,
emisja podcastów (wysokienapiecie.pl)
działania skierowane do: potencjalni beneficjenci 40-60, przede wszystkim o
wykształceniu podstawowym, zasadniczym zawodowym i średnim, mieszkańcy
mniejszych miejscowości i wsi,
emisja reklam: META (facebook/instagram), Tiktok, Programmatic, display
profilowany na witryny tematyczne i profile użytkowników, reklama natywna,
mailing, Youtube, Pakiet Video, Rich Media, wyszukiwarka,
emisja artykułów sponsorowanych na 222 serwisach lokalnych,
artykuły sponsorowane na portalach horyzontalnych w tym onet.pl, wp.pl, gazeta.pl,
se.pl.,
kampania swoimi działaniami objęła również działania w prasie drukowanej: 20
dzienników regionalnych grupy Polska Press, prasa kobieca Życie na Gorąco, Chwila
dla Ciebie, dodatek w gazecie Super Express.
4. Kampania wrzesień – październik 2025 (w fazie planowania),
lokowanie produktu (2 x felieton),
audycje/podcasty w Polskim Radiu,
artykuły sponsorowane w internecie i prasie lokalnej,
działania reklamowe w internecie.
3. Czy planowane jest rozszerzenie kompetencji punktów konsultacyjnych oraz doradców
energetycznych o działania prewencyjne, mające na celu informowanie mieszkańców o
ryzyku związanym z korzystaniem z usług podmiotów oferujących komercyjne
„kompleksowe” rozwiązania?
W naborze uruchomionym od 31 marca 2025 r. w Programie „Czyste Powietrze” został
wprowadzony ogólnopolski mechanizm operatorów. W pierwszej kolejności o podjęcie się
roli Operatora poprosiliśmy gminy. Natomiast na terenie gdzie gmina nie zgłosiła gotowości
przystąpienia do Programu jako operator, funkcje tą pełni 16 Wojewódzkich Funduszy
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW), jako operator zastępczy.
Wprowadzenie ogólnopolskiego systemu operatorów w Programie „Czyste Powietrze” jest
rozwiązaniem wypracowanym w szczególności w kontekście ochrony beneficjentów
z najwyższym poziomem dofinansowania – osób o najniższych dochodach, często
zagrożonych ubóstwem energetycznym. Nowe rozwiązania mają na celu ograniczenie
licznych nadużyć, które miały miejsce w poprzednich edycjach Programu, takich jak np.
-- 3 of 4 --
nieuczciwe praktyki akwizytorów/wykonawców, podpisywanie niekompletnych
dokumentów czy niewłaściwa realizacja inwestycji. Realizacja wniosku za pomocą
operatora jest obowiązkowe przy prefinansowaniu oraz w najwyższym poziomie wsparcia,
a opcjonalne w poziomie podwyższonym. Zwiększa to bezpieczeństwo beneficjentów
i poprawia jakość realizacji przedsięwzięć. Operatorzy pełnią rolę zaufanych doradców,
którzy wspierają mieszkańców na każdym etapie procesu, co sprzyja transparentności,
ogranicza ryzyko błędów i wzmacnia zaufanie do Programu.
Według danych na dzień 08.07.2025 r., do programu operatorskiego przystąpiło niemal 50
% gmin i sukcesywnie wpływają kolejne deklaracje od kolejnych gmin zainteresowanych tą
rolą.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 4 of 4 --