Interpelacja nr 10637
Interpelacja w sprawie rekrutacji na studia w Polsce osób uczęszczających do szkół z polskim językiem wykładowym m.in. Ukrainie, Białorusi czy też Litwie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rekrutacji na studia w Polsce osób uczęszczających do szkół z polskim językiem wykładowym m.in. Ukrainie, Białorusi czy też Litwie
Interpelacja nr 10637
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie rekrutacji na studia w Polsce osób uczęszczających do szkół z polskim językiem wykładowym m.in. Ukrainie, Białorusi czy też Litwie
Zgłaszający: Andrzej Tomasz Zapałowski
Data wpływu: 30-06-2025
Jestem wiceprzewodniczącym sejmowej Komisji Łącznością z Polakami za Granicą oraz przewodniczącym Parlamentarnego Zespołu ds. Kresów Rzeczypospolitej.
Proszę o wyjaśnienie moich wątpliwości w zakresie kształcenia Polaków żyjących na terenach byłych ziem I Rzeczypospolitej czy też zesłanych do Kazachstanu lub innych republik radzieckich.
Z dniem 1 lipca 2025 roku wchodzą w życie nowe przepisy regulujące zasady podejmowania studiów w Polsce przez cudzoziemców. Rozumiem konieczność przeciwdziałania nadużyciom związanym z tzw. biznesem wizowym, to niestety, wprowadzone zmiany uderzą również w uczelnie i instytucje edukacyjne działające w sposób rzetelny oraz w polską młodzież ze Wschodu.
Nowe regulacje w bardzo ograniczonym zakresie wskazują podmioty uprawnione do przeprowadzania egzaminów z języka polskiego oraz wydawania zaświadczeń niezbędnych w procesie rekrutacyjnym. Oznacza to marginalizację szkół z polskim językiem nauczania, takich jak liceum z polskim językiem nauczania we Lwowie czy Gródku woj. chmielnickie. Co więcej, ORPEG – instytucja teoretycznie sprawująca nadzór nad tymi placówkami – nie został w ogóle uwzględniony w rozporządzeniu.
W efekcie tracimy nie tylko instrumenty wpływu na te szkoły, ale również możliwość budowania symbolicznej i rzeczywistej więzi młodzieży z polskością poprzez edukację w języku polskim. Dla młodych ludzi planujących studia w Polsce szkoły te staną się nieatrakcyjne, ponieważ formalnie nie dają już żadnych przewag w procesie rekrutacyjnym.
Nowe przepisy nie przyznają uprawnień egzaminacyjnych m.in. Centrum Metodycznemu w Drohobyczu czy przedstawicielom ORPEG-u, którzy mogliby organizować egzaminy z języka polskiego w takich miejscach, jak Lwów czy Gródek.
Cała sytuacja rodzi ogromny chaos, tym bardziej że zmiany wprowadzane są w trakcie trwającej już rekrutacji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
W jaki sposób zabezpieczono pierwszeństwo w podejmowaniu nauki na studiach w Polsce młodzieży polskiej uczącej się w szkołach z polskim jeżykiem nauczania lub w tzw. szkółkach niedzielnych istniejących w miejscowościach odległych od szkolnictwa z rozszerzonym językiem polskim?
Dlaczego takie zmiany wprowadzono w trakcie rekrutacji na studia i z zaskoczenia?
Dlaczego wszystkie podmioty sprawujące nadzór nad polskim szkolnictwem na wschodzie nie uzyskały uprawnień egzaminacyjnych?
Nie śmiem na obecnym etapie domniemywać, iż były to celowe działania, zwłaszcza że wraz z Ministerstwem Spraw Zagranicznych działamy na rzecz zachowania dwóch szkół z polskim językiem nauczania we Lwowie. Odpowiedź na wspomnianą interpelację będzie przyczynkiem do zajęcia się tą sprawą przez sejmową Komisję Łączności z Polakami za Granicą.
Interpelacja nr 10637
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie rekrutacji na studia w Polsce osób uczęszczających do szkół z polskim językiem wykładowym m.in. Ukrainie, Białorusi czy też Litwie
Zgłaszający: Andrzej Tomasz Zapałowski
Data wpływu: 30-06-2025
Jestem wiceprzewodniczącym sejmowej Komisji Łącznością z Polakami za Granicą oraz przewodniczącym Parlamentarnego Zespołu ds. Kresów Rzeczypospolitej.
Proszę o wyjaśnienie moich wątpliwości w zakresie kształcenia Polaków żyjących na terenach byłych ziem I Rzeczypospolitej czy też zesłanych do Kazachstanu lub innych republik radzieckich.
Z dniem 1 lipca 2025 roku wchodzą w życie nowe przepisy regulujące zasady podejmowania studiów w Polsce przez cudzoziemców. Rozumiem konieczność przeciwdziałania nadużyciom związanym z tzw. biznesem wizowym, to niestety, wprowadzone zmiany uderzą również w uczelnie i instytucje edukacyjne działające w sposób rzetelny oraz w polską młodzież ze Wschodu.
Nowe regulacje w bardzo ograniczonym zakresie wskazują podmioty uprawnione do przeprowadzania egzaminów z języka polskiego oraz wydawania zaświadczeń niezbędnych w procesie rekrutacyjnym. Oznacza to marginalizację szkół z polskim językiem nauczania, takich jak liceum z polskim językiem nauczania we Lwowie czy Gródku woj. chmielnickie. Co więcej, ORPEG – instytucja teoretycznie sprawująca nadzór nad tymi placówkami – nie został w ogóle uwzględniony w rozporządzeniu.
W efekcie tracimy nie tylko instrumenty wpływu na te szkoły, ale również możliwość budowania symbolicznej i rzeczywistej więzi młodzieży z polskością poprzez edukację w języku polskim. Dla młodych ludzi planujących studia w Polsce szkoły te staną się nieatrakcyjne, ponieważ formalnie nie dają już żadnych przewag w procesie rekrutacyjnym.
Nowe przepisy nie przyznają uprawnień egzaminacyjnych m.in. Centrum Metodycznemu w Drohobyczu czy przedstawicielom ORPEG-u, którzy mogliby organizować egzaminy z języka polskiego w takich miejscach, jak Lwów czy Gródek.
Cała sytuacja rodzi ogromny chaos, tym bardziej że zmiany wprowadzane są w trakcie trwającej już rekrutacji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
W jaki sposób zabezpieczono pierwszeństwo w podejmowaniu nauki na studiach w Polsce młodzieży polskiej uczącej się w szkołach z polskim jeżykiem nauczania lub w tzw. szkółkach niedzielnych istniejących w miejscowościach odległych od szkolnictwa z rozszerzonym językiem polskim?
Dlaczego takie zmiany wprowadzono w trakcie rekrutacji na studia i z zaskoczenia?
Dlaczego wszystkie podmioty sprawujące nadzór nad polskim szkolnictwem na wschodzie nie uzyskały uprawnień egzaminacyjnych?
Nie śmiem na obecnym etapie domniemywać, iż były to celowe działania, zwłaszcza że wraz z Ministerstwem Spraw Zagranicznych działamy na rzecz zachowania dwóch szkół z polskim językiem nauczania we Lwowie. Odpowiedź na wspomnianą interpelację będzie przyczynkiem do zajęcia się tą sprawą przez sejmową Komisję Łączności z Polakami za Granicą.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Andrzej Szeptycki
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
19
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10298 znaków
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DWM-WUM.055.1.2025.MH
Warszawa, 13 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 10637
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Andrzeja Tomasza
Zapałowskiego w sprawie rekrutacji na studia w Polsce osób uczęszczających do szkół z polskim
językiem wykładowym m. in. Ukrainie, Białorusi czy też Litwie.
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na Pana interpelację w sprawie rekrutacji na studia w Polsce osób
uczęszczających do szkół z polskim językiem wykładowym m. in. Ukrainie, Białorusi czy też
Litwie, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
1. W jaki sposób zabezpieczono pierwszeństwo w podejmowaniu nauki na studiach
w Polsce młodzieży polskiej uczącej się w szkołach z polskim językiem nauczania
lub w tzw. szkółkach niedzielnych istniejących w miejscowościach odległych
od szkolnictwa z rozszerzonym językiem polskim?
Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), dalej: „ustawa PSWN”, przyjęcie na studia następuje
przez:
1) rekrutację;
2) potwierdzenie efektów uczenia się;
3) przeniesienie z innej uczelni lub uczelni zagranicznej.
Natomiast zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy PSWN uczelnia ustala warunki, tryb oraz termin
rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji, a także sposób jej przeprowadzenia.
Art. 324 ustawy PSWN przewiduje określone przywileje np. dla posiadacza Karty Polaka lub
osoby, której wydano decyzję w sprawie stwierdzenia polskiego pochodzenia (niepobieranie
opłat za kształcenie na studiach stacjonarnych w języku polskim, możliwość ubiegania się
o stypendium socjalne).
Należy zauważyć, że ustawa z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw
w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. poz. 622), dalej: „ustawa wizowa”, wprowadziła m.in. zmiany w zakresie wymagań
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
dotyczących rekrutacji cudzoziemców niebędących obywatelami UE w rozumieniu art. 2
pkt 3 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie
oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków
ich rodzin (Dz. U. z 2024 r. poz. 633, z późn. zm.), ubiegających się o przyjęcie na studia
pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie (zmiany
w art. 70 ustawy PSWN), w tym wprowadziła obowiązek:
przeprowadzania przez uczelnię egzaminów w celu sprawdzenia wiedzy w zakresie
niezbędnym do podjęcia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu
lub uzdolnień artystycznych, sprawności fizycznej lub szczególnych predyspozycji
do podjęcia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu (w przypadku
cudzoziemców ubiegających się o przyjęcie na studia pierwszego stopnia lub jednolite
studia magisterskie na podstawie wydanego za granicą dokumentu, który nie jest
dokumentem potwierdzającym uprawnienie do ubiegania się o przyjęcie na studia,
o którym mowa w art. 326a ust. 1 ustawy PSWN),
dokonywania przez uczelnie weryfikacji znajomości języka wykładowego na podstawie
przedłożonego przez takiego cudzoziemca dokumentu poświadczającego znajomość
tego języka. W konsekwencji w ustawie PSWN został dodany również przepis
zawierający upoważnienie dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego
i nauki do określenia – w drodze rozporządzenia – rodzajów dokumentów
poświadczających znajomość języka, w którym odbywa się kształcenie na studiach.
W kontekście potwierdzania znajomości języka polskiego należy zauważyć, że wskazane
szkoły, o których mowa w zapytaniu czy szkoły ponadpodstawowe z polskim językiem
wykładowym za granicą znajdują się w zakresie właściwości właściwego do spraw oświaty
i wychowania.
2. Dlaczego takie zmiany wprowadzono w trakcie rekrutacji na studia i z zaskoczenia?
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego – jako akt wykonawczy wydawany
na podstawie upoważnienia ustawowego wprowadzonego ustawą wizową – mogło wejść
w życie najwcześniej w dniu 1 lipca 2025 r. Powyższe jest determinowane treścią § 128 ust. 2
załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie
„Zasad techniki prawodawczej” (Dz. U. z 2016 r. poz. 283).
Proces legislacyjny jest procesem jawnym – zarówno projekt ustawy wizowej
jak i jej uzasadnienie były publikowane na stronie Rządowego Centrum Legislacji
(https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12389850), a następnie Sejmu i Senatu RP
(https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=951), stanowiąc przedmiot
publicznej dyskusji od 23 września 2024 r. W związku z tym, że przepisy ustawy zakładały
jej wejście w życie przed rozpoczęciem roku akademickiego 2025/2026, unormowanie
dostosowujące przewidziane w art. 33 ustawy (który wszedł w życie 13 maja 2025 r.)
uprawniało uczelnie do dokonywania zmian w uchwale ustalającej warunki, tryb oraz termin
rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji na studia oraz sposób jej przeprowadzenia na rok
akademicki 2025/2026, co miało pomóc uczelniom we właściwym wdrożeniu przepisów.
Przebieg procesu legislacyjnego związanego z rozporządzeniem Ministra Nauki
i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 lipca 2025 r. w sprawie rodzajów dokumentów
poświadczających znajomość języka, w którym odbywa się kształcenie na studiach
(Dz. U. poz. 1045) można było analogicznie śledzić na stronie Rządowego Centrum Legislacji
(https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12397850). Warto wskazać, że w dniu 16 maja 2025 r.
projekt rozporządzenia został skierowany do uzgodnień, opiniowania i konsultacji
publicznych z terminem wyznaczonym na zgłaszanie uwag do 26 maja 2025 r. Do projektu
wpłynęło przeszło 50 uwag (często wykluczających się wzajemnie) od ponad 20 podmiotów.
Wszystkie uwagi i stanowiska są publicznie dostępne na stronie RPL. Pragnę nadmienić,
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
że Minister Spraw Zagranicznych zgłosił uwagi o zasadniczym charakterze dopiero w dniu
18 czerwca 2025 r. W tych okolicznościach wydanie rozporządzenia przed dniem 1 lipca
2025 r. było niemożliwe.
Ostateczna treść rozporządzenia została zdeterminowana ustaleniami Stałego Komitetu
Rady Ministrów. Projekt był przedmiotem dyskusji na posiedzeniu Komitetu w dniu 24 lipca
2025 r. Termin wydania rozporządzenia został zatem uwarunkowany powyższymi
okolicznościami.
Wprowadzenie okresu przejściowego w rozporządzeniu nie było możliwe bowiem stałoby
w sprzeczności z założeniami ustawy wizowej. Zgodnie z tą ustawą przepisy określające
uprawnienia i obowiązki uczelni m.in. w zakresie sprawdzania znajomości języka
wykładowego na poziomie B2 weszły w życie 1 lipca 2025 r. a co za tym idzie objęły rok
akademicki 2025/2026.
3. Dlaczego wszystkie podmioty sprawujące nadzór nad polskim szkolnictwem
na wschodzie nie uzyskały uprawnień egzaminacyjnych?
Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia
30 lipca 2025 r. w sprawie rodzajów dokumentów poświadczających znajomość języka, w którym
odbywa się kształcenie na studiach, dokumentami poświadczającymi znajomość języka
polskiego na poziomie biegłości językowej nie niższym niż B2 są następujące dokumenty
poświadczające znajomość języka polskiego w zakresie czterech umiejętności językowych:
rozumienie ze słuchu, czytanie, mówienie i pisanie, na poziomie biegłości językowej B2, C1
albo C2:
1) certyfikat znajomości języka polskiego, o którym mowa w art. 11a ust. 2 ustawy
z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2024 r. poz. 1556 oraz z 2025 r.
poz. 622);
2) certyfikat poświadczający znajomość języka polskiego wydany przez instytucję:
a) European Consortium for the Certificate of Attainment in Modern Languages
(ECL) albo
b) telc GmbH, WBT Weiterbildungs-Testsysteme GmbH (TELC);
3) zaświadczenie o ukończeniu kursu przygotowawczego do podjęcia nauki
na studiach, o którym mowa w art. 60 ust. 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769, 1222 i 1688 oraz z 2025 r. poz. 619, 621
i 622), trwającego nie krócej niż 9 miesięcy.
Zgodnie z opinią Ministerstwa Spraw Zagranicznych podzieloną przez Rządowe Centrum
Legislacji – rozporządzenie w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Ustaw1 realizuje
wytyczną przewidzianą ww. ustawą o wyeliminowaniu nieprawidłowości w systemie
wizowym, uwzględniając konieczność zapewnienia obiektywnej weryfikacji znajomości
przez cudzoziemca języka, w którym odbywa się kształcenie na studiach na określonym
kierunku, poziomie i profilu, na ustalonym przez uczelnię poziomie biegłości językowej,
nie niższym niż B2.
Natomiast wspomniane w interpelacji „podmioty sprawujące nadzór nad polskim
szkolnictwem na wschodzie” znajdują się we właściwości ministra właściwego do spraw
oświaty i wychowania. Należy przy tym wspomnieć, że zgodnie z art. 11b ust 1. ustawy z dnia
7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2024 r. poz. 1556, z 2025 r. poz. 622) minister
właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki po zasięgnięciu opinii Komisji2 nadaje,
1 Tj. bez uwzględnienia możliwości przeprowadzania egzaminów językowych przez uczelnie
i wydawanie stosownych zaświadczeń, wyłącznie na potrzeby rekrutacji na studia.
2 Państwowa Komisja do spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
w drodze decyzji administracyjnej, uprawnienie do organizowania egzaminów z języka
polskiego jako obcego na określonym poziomie biegłości językowej na wniosek polskiego
albo zagranicznego podmiotu, który od co najmniej trzech lat prowadzi lektoraty lub zajęcia
w zakresie nauczania języka polskiego lub języka polskiego jako obcego albo inne zajęcia
dydaktyczne w języku polskim.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Andrzej Szeptycki
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DWM-WUM.055.1.2025.MH
Warszawa, 13 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 10637
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Andrzeja Tomasza
Zapałowskiego w sprawie rekrutacji na studia w Polsce osób uczęszczających do szkół z polskim
językiem wykładowym m. in. Ukrainie, Białorusi czy też Litwie.
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na Pana interpelację w sprawie rekrutacji na studia w Polsce osób
uczęszczających do szkół z polskim językiem wykładowym m. in. Ukrainie, Białorusi czy też
Litwie, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
1. W jaki sposób zabezpieczono pierwszeństwo w podejmowaniu nauki na studiach
w Polsce młodzieży polskiej uczącej się w szkołach z polskim językiem nauczania
lub w tzw. szkółkach niedzielnych istniejących w miejscowościach odległych
od szkolnictwa z rozszerzonym językiem polskim?
Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), dalej: „ustawa PSWN”, przyjęcie na studia następuje
przez:
1) rekrutację;
2) potwierdzenie efektów uczenia się;
3) przeniesienie z innej uczelni lub uczelni zagranicznej.
Natomiast zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy PSWN uczelnia ustala warunki, tryb oraz termin
rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji, a także sposób jej przeprowadzenia.
Art. 324 ustawy PSWN przewiduje określone przywileje np. dla posiadacza Karty Polaka lub
osoby, której wydano decyzję w sprawie stwierdzenia polskiego pochodzenia (niepobieranie
opłat za kształcenie na studiach stacjonarnych w języku polskim, możliwość ubiegania się
o stypendium socjalne).
Należy zauważyć, że ustawa z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw
w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. poz. 622), dalej: „ustawa wizowa”, wprowadziła m.in. zmiany w zakresie wymagań
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
dotyczących rekrutacji cudzoziemców niebędących obywatelami UE w rozumieniu art. 2
pkt 3 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie
oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków
ich rodzin (Dz. U. z 2024 r. poz. 633, z późn. zm.), ubiegających się o przyjęcie na studia
pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie (zmiany
w art. 70 ustawy PSWN), w tym wprowadziła obowiązek:
przeprowadzania przez uczelnię egzaminów w celu sprawdzenia wiedzy w zakresie
niezbędnym do podjęcia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu
lub uzdolnień artystycznych, sprawności fizycznej lub szczególnych predyspozycji
do podjęcia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu (w przypadku
cudzoziemców ubiegających się o przyjęcie na studia pierwszego stopnia lub jednolite
studia magisterskie na podstawie wydanego za granicą dokumentu, który nie jest
dokumentem potwierdzającym uprawnienie do ubiegania się o przyjęcie na studia,
o którym mowa w art. 326a ust. 1 ustawy PSWN),
dokonywania przez uczelnie weryfikacji znajomości języka wykładowego na podstawie
przedłożonego przez takiego cudzoziemca dokumentu poświadczającego znajomość
tego języka. W konsekwencji w ustawie PSWN został dodany również przepis
zawierający upoważnienie dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego
i nauki do określenia – w drodze rozporządzenia – rodzajów dokumentów
poświadczających znajomość języka, w którym odbywa się kształcenie na studiach.
W kontekście potwierdzania znajomości języka polskiego należy zauważyć, że wskazane
szkoły, o których mowa w zapytaniu czy szkoły ponadpodstawowe z polskim językiem
wykładowym za granicą znajdują się w zakresie właściwości właściwego do spraw oświaty
i wychowania.
2. Dlaczego takie zmiany wprowadzono w trakcie rekrutacji na studia i z zaskoczenia?
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego – jako akt wykonawczy wydawany
na podstawie upoważnienia ustawowego wprowadzonego ustawą wizową – mogło wejść
w życie najwcześniej w dniu 1 lipca 2025 r. Powyższe jest determinowane treścią § 128 ust. 2
załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie
„Zasad techniki prawodawczej” (Dz. U. z 2016 r. poz. 283).
Proces legislacyjny jest procesem jawnym – zarówno projekt ustawy wizowej
jak i jej uzasadnienie były publikowane na stronie Rządowego Centrum Legislacji
(https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12389850), a następnie Sejmu i Senatu RP
(https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=951), stanowiąc przedmiot
publicznej dyskusji od 23 września 2024 r. W związku z tym, że przepisy ustawy zakładały
jej wejście w życie przed rozpoczęciem roku akademickiego 2025/2026, unormowanie
dostosowujące przewidziane w art. 33 ustawy (który wszedł w życie 13 maja 2025 r.)
uprawniało uczelnie do dokonywania zmian w uchwale ustalającej warunki, tryb oraz termin
rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji na studia oraz sposób jej przeprowadzenia na rok
akademicki 2025/2026, co miało pomóc uczelniom we właściwym wdrożeniu przepisów.
Przebieg procesu legislacyjnego związanego z rozporządzeniem Ministra Nauki
i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 lipca 2025 r. w sprawie rodzajów dokumentów
poświadczających znajomość języka, w którym odbywa się kształcenie na studiach
(Dz. U. poz. 1045) można było analogicznie śledzić na stronie Rządowego Centrum Legislacji
(https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12397850). Warto wskazać, że w dniu 16 maja 2025 r.
projekt rozporządzenia został skierowany do uzgodnień, opiniowania i konsultacji
publicznych z terminem wyznaczonym na zgłaszanie uwag do 26 maja 2025 r. Do projektu
wpłynęło przeszło 50 uwag (często wykluczających się wzajemnie) od ponad 20 podmiotów.
Wszystkie uwagi i stanowiska są publicznie dostępne na stronie RPL. Pragnę nadmienić,
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
że Minister Spraw Zagranicznych zgłosił uwagi o zasadniczym charakterze dopiero w dniu
18 czerwca 2025 r. W tych okolicznościach wydanie rozporządzenia przed dniem 1 lipca
2025 r. było niemożliwe.
Ostateczna treść rozporządzenia została zdeterminowana ustaleniami Stałego Komitetu
Rady Ministrów. Projekt był przedmiotem dyskusji na posiedzeniu Komitetu w dniu 24 lipca
2025 r. Termin wydania rozporządzenia został zatem uwarunkowany powyższymi
okolicznościami.
Wprowadzenie okresu przejściowego w rozporządzeniu nie było możliwe bowiem stałoby
w sprzeczności z założeniami ustawy wizowej. Zgodnie z tą ustawą przepisy określające
uprawnienia i obowiązki uczelni m.in. w zakresie sprawdzania znajomości języka
wykładowego na poziomie B2 weszły w życie 1 lipca 2025 r. a co za tym idzie objęły rok
akademicki 2025/2026.
3. Dlaczego wszystkie podmioty sprawujące nadzór nad polskim szkolnictwem
na wschodzie nie uzyskały uprawnień egzaminacyjnych?
Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia
30 lipca 2025 r. w sprawie rodzajów dokumentów poświadczających znajomość języka, w którym
odbywa się kształcenie na studiach, dokumentami poświadczającymi znajomość języka
polskiego na poziomie biegłości językowej nie niższym niż B2 są następujące dokumenty
poświadczające znajomość języka polskiego w zakresie czterech umiejętności językowych:
rozumienie ze słuchu, czytanie, mówienie i pisanie, na poziomie biegłości językowej B2, C1
albo C2:
1) certyfikat znajomości języka polskiego, o którym mowa w art. 11a ust. 2 ustawy
z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2024 r. poz. 1556 oraz z 2025 r.
poz. 622);
2) certyfikat poświadczający znajomość języka polskiego wydany przez instytucję:
a) European Consortium for the Certificate of Attainment in Modern Languages
(ECL) albo
b) telc GmbH, WBT Weiterbildungs-Testsysteme GmbH (TELC);
3) zaświadczenie o ukończeniu kursu przygotowawczego do podjęcia nauki
na studiach, o którym mowa w art. 60 ust. 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769, 1222 i 1688 oraz z 2025 r. poz. 619, 621
i 622), trwającego nie krócej niż 9 miesięcy.
Zgodnie z opinią Ministerstwa Spraw Zagranicznych podzieloną przez Rządowe Centrum
Legislacji – rozporządzenie w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Ustaw1 realizuje
wytyczną przewidzianą ww. ustawą o wyeliminowaniu nieprawidłowości w systemie
wizowym, uwzględniając konieczność zapewnienia obiektywnej weryfikacji znajomości
przez cudzoziemca języka, w którym odbywa się kształcenie na studiach na określonym
kierunku, poziomie i profilu, na ustalonym przez uczelnię poziomie biegłości językowej,
nie niższym niż B2.
Natomiast wspomniane w interpelacji „podmioty sprawujące nadzór nad polskim
szkolnictwem na wschodzie” znajdują się we właściwości ministra właściwego do spraw
oświaty i wychowania. Należy przy tym wspomnieć, że zgodnie z art. 11b ust 1. ustawy z dnia
7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2024 r. poz. 1556, z 2025 r. poz. 622) minister
właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki po zasięgnięciu opinii Komisji2 nadaje,
1 Tj. bez uwzględnienia możliwości przeprowadzania egzaminów językowych przez uczelnie
i wydawanie stosownych zaświadczeń, wyłącznie na potrzeby rekrutacji na studia.
2 Państwowa Komisja do spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
w drodze decyzji administracyjnej, uprawnienie do organizowania egzaminów z języka
polskiego jako obcego na określonym poziomie biegłości językowej na wniosek polskiego
albo zagranicznego podmiotu, który od co najmniej trzech lat prowadzi lektoraty lub zajęcia
w zakresie nauczania języka polskiego lub języka polskiego jako obcego albo inne zajęcia
dydaktyczne w języku polskim.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Andrzej Szeptycki
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --