Interpelacja nr 10624
Interpelacja w sprawie roli społeczeństwa i fuzji cywilno-wojskowej w polskim modelu obronności
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie roli społeczeństwa i fuzji cywilno-wojskowej w polskim modelu obronności
Interpelacja nr 10624
do ministra obrony narodowej
w sprawie roli społeczeństwa i fuzji cywilno-wojskowej w polskim modelu obronności
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka, Marek Jakubiak
Data wpływu: 30-06-2025
Szanowny Panie Premierze,
Raporty Strategy&Future, w tym "Polskie społeczeństwo z nowoczesnym wojskiem – Raport o organizacji elastycznego i nowoczesnego systemu poboru powszechnego" autorstwa Marka Budzisza (czerwiec 2025) oraz "Polski Segment B: Nieunikniona Rewolucja" Alberta Świdzińskiego i Marka Stefana (czerwiec 2025), wzywają do głębokiej i pilnej reformy polskiego systemu obronności (omówienie raportów: https://www.youtube.com/watch?v=2fRZocK43Wk&t=3173s).
Koncepcja "fuzji cywilno-wojskowej" jest kluczowa dla budowania odpornego państwa i skutecznego systemu obronnego. Oznacza ona, że wojsko musi wyjść poza rolę "silosa profesjonalistów" i stać się integralną częścią społeczeństwa, zdolną do czerpania z innowacji i kapitału prywatnego. W przeciwieństwie do "Segmentu A" (ciężkiego sprzętu wojskowego, który nie generuje wartości cywilnej), technologie "Segmentu B" (drony, AI, robotyka, IT, sensory) mają "ogromny i oczywisty zwrot do gospodarki cywilnej", co umożliwia akumulację kapitału i przyspiesza innowacje. Obecnie polska biurokracja, w tym "niepotrzebne pozwolenia, zgody, koncesje" oraz "ograniczenie roli służb specjalnych w opiniowaniu", "przeszkadza w budowaniu biznesu i akumulacji kapitału". Ta "biurokracja państwowa" oraz "strach przed zużywaniem" sprzętu są kluczowymi barierami dla rozwoju innowacji i współpracy cywilno-wojskowej. Ukraina, w obliczu zagrożenia egzystencjalnego, radykalnie zderegulowała swoje prawo, skracając czas certyfikacji z lat do tygodni i podnosząc marże dla producentów, co pozwoliło na oddolny rozwój przemysłu dronowego. Polska ma szansę skopiować ten "model chiński" w pozyskiwaniu know-how i technologii, oferując ukraińskim firmom sprzyjające środowisko inwestycyjne w zamian za transfer technologii.
W nawiązaniu do powyższych informacji uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania:
1. W jaki sposób rząd zamierza zacieśnić więzi między polskim społeczeństwem a armią, aby wojsko nie było "silosem profesjonalistów", lecz stało się integralną częścią społeczeństwa, sprzyjającą fuzji cywilno-wojskowej? Czy planuje się stworzenie platform dla bezpośredniej współpracy wojskowych z cywilnymi przedsiębiorcami i innowatorami?
2. Jakie mechanizmy zostaną wdrożone, aby przełamać obecny "strach przed zużywaniem" sprzętu wojskowego i umożliwić żołnierzom swobodne wykorzystywanie tanich technologii podwójnego zastosowania (np. dronów) podczas szkoleń i ćwiczeń, bez obaw o odpowiedzialność za "utratę majątku państwowego"? Czy rozważa się wprowadzenie regulaminów nagradzających za innowacyjność i skuteczne użycie sprzętu, nawet jeśli oznacza to jego zużycie?
3. Czy rząd planuje wspierać oddolne inicjatywy społeczne i crowdfundingowe w zakresie rozwoju i pozyskiwania technologii Segmentu B (np. dronów), wzorem Ukrainy, gdzie w 2023 roku crowdfunding przekroczył 2 miliardy USD, finansując tysiące UAV?
4. W jaki sposób rząd zamierza wdrożyć ideę "Polskiego Standardu Dronowego", która zakłada umieszczenie w domenie publicznej ustandaryzowanych parametrów dronów (np. "Polskiego Mavica"), aby umożliwić masową produkcję przez wiele firm i tym samym wspierać rynek prywatny, zamiast polegać na jednym dostawcy?
5. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej zamierza stworzyć "Regionalne Biura Innowacji" lub podobne struktury wspierające lokalne huby technologiczne (np. w Rzeszowie), które zajmowałyby się obsługą certyfikacji, dotacji i ulg dla firm Segmentu B?
6. Jakie konkretne rozwiązania podatkowe (np. obniżona stawka VAT, ulgi CIT/PIT) oraz finansowe (np. fundusze publiczno-prywatne, obligacje dronowe) zostaną wprowadzone, aby zachęcić prywatny kapitał do inwestowania w produkcję technologii Segmentu B w Polsce, szczególnie tych opartych na krajowych komponentach?
Interpelacja nr 10624
do ministra obrony narodowej
w sprawie roli społeczeństwa i fuzji cywilno-wojskowej w polskim modelu obronności
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka, Marek Jakubiak
Data wpływu: 30-06-2025
Szanowny Panie Premierze,
Raporty Strategy&Future, w tym "Polskie społeczeństwo z nowoczesnym wojskiem – Raport o organizacji elastycznego i nowoczesnego systemu poboru powszechnego" autorstwa Marka Budzisza (czerwiec 2025) oraz "Polski Segment B: Nieunikniona Rewolucja" Alberta Świdzińskiego i Marka Stefana (czerwiec 2025), wzywają do głębokiej i pilnej reformy polskiego systemu obronności (omówienie raportów: https://www.youtube.com/watch?v=2fRZocK43Wk&t=3173s).
Koncepcja "fuzji cywilno-wojskowej" jest kluczowa dla budowania odpornego państwa i skutecznego systemu obronnego. Oznacza ona, że wojsko musi wyjść poza rolę "silosa profesjonalistów" i stać się integralną częścią społeczeństwa, zdolną do czerpania z innowacji i kapitału prywatnego. W przeciwieństwie do "Segmentu A" (ciężkiego sprzętu wojskowego, który nie generuje wartości cywilnej), technologie "Segmentu B" (drony, AI, robotyka, IT, sensory) mają "ogromny i oczywisty zwrot do gospodarki cywilnej", co umożliwia akumulację kapitału i przyspiesza innowacje. Obecnie polska biurokracja, w tym "niepotrzebne pozwolenia, zgody, koncesje" oraz "ograniczenie roli służb specjalnych w opiniowaniu", "przeszkadza w budowaniu biznesu i akumulacji kapitału". Ta "biurokracja państwowa" oraz "strach przed zużywaniem" sprzętu są kluczowymi barierami dla rozwoju innowacji i współpracy cywilno-wojskowej. Ukraina, w obliczu zagrożenia egzystencjalnego, radykalnie zderegulowała swoje prawo, skracając czas certyfikacji z lat do tygodni i podnosząc marże dla producentów, co pozwoliło na oddolny rozwój przemysłu dronowego. Polska ma szansę skopiować ten "model chiński" w pozyskiwaniu know-how i technologii, oferując ukraińskim firmom sprzyjające środowisko inwestycyjne w zamian za transfer technologii.
W nawiązaniu do powyższych informacji uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania:
1. W jaki sposób rząd zamierza zacieśnić więzi między polskim społeczeństwem a armią, aby wojsko nie było "silosem profesjonalistów", lecz stało się integralną częścią społeczeństwa, sprzyjającą fuzji cywilno-wojskowej? Czy planuje się stworzenie platform dla bezpośredniej współpracy wojskowych z cywilnymi przedsiębiorcami i innowatorami?
2. Jakie mechanizmy zostaną wdrożone, aby przełamać obecny "strach przed zużywaniem" sprzętu wojskowego i umożliwić żołnierzom swobodne wykorzystywanie tanich technologii podwójnego zastosowania (np. dronów) podczas szkoleń i ćwiczeń, bez obaw o odpowiedzialność za "utratę majątku państwowego"? Czy rozważa się wprowadzenie regulaminów nagradzających za innowacyjność i skuteczne użycie sprzętu, nawet jeśli oznacza to jego zużycie?
3. Czy rząd planuje wspierać oddolne inicjatywy społeczne i crowdfundingowe w zakresie rozwoju i pozyskiwania technologii Segmentu B (np. dronów), wzorem Ukrainy, gdzie w 2023 roku crowdfunding przekroczył 2 miliardy USD, finansując tysiące UAV?
4. W jaki sposób rząd zamierza wdrożyć ideę "Polskiego Standardu Dronowego", która zakłada umieszczenie w domenie publicznej ustandaryzowanych parametrów dronów (np. "Polskiego Mavica"), aby umożliwić masową produkcję przez wiele firm i tym samym wspierać rynek prywatny, zamiast polegać na jednym dostawcy?
5. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej zamierza stworzyć "Regionalne Biura Innowacji" lub podobne struktury wspierające lokalne huby technologiczne (np. w Rzeszowie), które zajmowałyby się obsługą certyfikacji, dotacji i ulg dla firm Segmentu B?
6. Jakie konkretne rozwiązania podatkowe (np. obniżona stawka VAT, ulgi CIT/PIT) oraz finansowe (np. fundusze publiczno-prywatne, obligacje dronowe) zostaną wprowadzone, aby zachęcić prywatny kapitał do inwestowania w produkcję technologii Segmentu B w Polsce, szczególnie tych opartych na krajowych komponentach?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11110 znaków
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.551.2025/In-238-25/SW
Warszawa, 08.08.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Minister Finansów i Gospodarki – Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Rozwoju i
Technologii, Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji nr 10624 Pana Posła Jarosława Sachajki wraz z grupą posłów w sprawie roli
społeczeństwa i fuzji cywilno-wojskowej w polskim modelu obronności
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 10624 Pana Posła
Jarosława Sachajki wraz z grupą posłów w sprawie roli społeczeństwa i fuzji cywilno-wojskowej w
polskim modelu obronności, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Resort obrony narodowej realizuje szereg programów, wpisujących się w stały proces zacieśniania więzi
pomiędzy społeczeństwem a wojskiem, niezależnie od istnienia oferty ochotniczych form pełnienia
czynnej służby wojskowej (Terytorialna Służba Wojskowa oraz Dobrowolna Zasadnicza Służba
Wojskowa). Wśród przedsięwzięć podejmowanych przez RON zaliczyć należy w szczególności programy:
„Wakacje z wojskiem”, Dni otwartych koszar, „Trenuj
z wojskiem”, „Edukacja z wojskiem”, „Legia Akademicka” oraz Licea wojskowe i Oddziały Przygotowania
Wojskowego (klasy mundurowe w szkołach średnich). Innymi, równie istotnymi przykładami
zacieśniania więzi pomiędzy społeczeństwem a wojskiem jest włączenie wojskowych sportowców w
akcje promocyjno-komunikacyjne oraz prowadzenie konkursów ofert, skierowanych do organizacji
pozarządowych i partnerów społecznych. Z kolei największym wydarzeniem, cieszącym się dużym
zainteresowaniem społeczeństwa i mediów jest organizacja corocznej defilady z okazji Święta Wojska
Polskiego oraz towarzyszących licznych pikników
i pokazów wojskowych, prezentujących potencjał Sił Zbrojnych RP w atrakcyjnej formie.
Rolę ogólnokrajowej platformy dla współpracy z cywilnymi przedsiębiorcami i innowatorami pełni m.in.
program IDA (Investments Dual-Use Adaptation), współorganizowany z Polskim Funduszem Rozwoju
S.A., w ramach którego corocznie ogłaszane są wyzwania technologiczne. Ich celem jest bezpośrednia
współpraca innowatorów z użytkownikami końcowymi, w tym przedstawicielami SZ RP, podczas
warsztatów oraz konferencji podsumowujących. Dodatkowo, w ramach krajowej kontrybucji do
Sojuszniczego Akceleratora Innowacji Obronnych DIANA (Defence Innovation Accelerator for the North
Atlantic) funkcjonuje krajowy ośrodek akceleratora – FORT Kraków, prowadzony przez Krakowski Park
Technologiczny i Akademię Górniczo-Hutniczą (AGH). Docelowo ośrodek ten pełnić ma również funkcję
animatora ekosystemu innowacji obronnych, łącząc środowiska startupowe z przedstawicielami SZ RP.
Ponadto Ministerstwo Obrony Narodowej, w ramach realizacji „Narodowego Programu Odstraszania i
Obrony – Tarcza Wschód”, aktywnie poszukuje nowoczesnych rozwiązań technicznych, które mogą
zostać zastosowane w działaniach związanych z realizacją ww. programu. Oferta kierowana jest do
producentów i dostawców krajowych, a także państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz
-- 1 of 3 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
2
NATO, dysponującymi nowoczesnymi technologiami mogącymi przyczynić się do wzmocnienia zdolności
obronnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Warto dodać, że MON w porozumieniu z innymi podmiotami, w szczególności z Ministerstwem Rozwoju
i Technologii (aktualnie zapewniającym obsługę Ministra Finansów i Gospodarki) oraz Ministerstwem
Aktywów Państwowych uczestniczy w pracach nad Strategią Rozwoju Przemysłu Obronnego (SRPO).
Strategia będzie miała za zadanie m. in. zmianę postrzegania polskiego przemysłu obronnego i otwarcie
się na przemysł prywatny poprzez zwiększenie kooperacji przemysłu państwowego i prywatnego,
likwidację wyspowości w tym zakresie, co w efekcie prowadzić będzie do wzmocnienia krajowego
potencjału produkcyjnego.
W ramach wsparcia powyższych zadań, Zarządzeniem nr 23 Prezesa Rady Ministrów z dnia
4 czerwca 2025 r. w sprawie Międzyresortowego Zespołu do spraw Rozwoju Przemysłu Obronnego (M.P.
z 2025 r., poz. 550) stworzony został ww. Zespół, który m. in. opracuje propozycje kierunków zmian
legislacyjnych istotnych z punktu widzenia realizacji założeń zawartych w projekcie Strategii. Zgodnie z
treścią §3 ww. zarządzenia przewodniczącym Zespołu jest minister właściwy do spraw gospodarki.
Odnosząc się do kwestii „przełamania strachu przed zużywaniem sprzętu wojskowego”
i nagradzania innowacyjności warto zaznaczyć, że pojęcia eksperymentowania i innowacyjności mają
charakter systemowy i odnoszą się do instytucji i całych jednostek wojskowych. W zakresie inicjatyw
związanych z eksperymentowaniem i dostosowywaniem Sił Zbrojnych RP do nowych wyzwań w resorcie
obrony narodowej funkcjonuje System Rozwoju Koncepcji
i Eksperymentowania1. Przedmiotowy system uwzględnia rozwiązania rekomendowane m.in. przez
Dowództwo Sił Sojuszniczych ds. Transformacji (ang. Allied Command Transformation – ACT) oraz Sztab
Wojskowy Unii Europejskiej (ang. UE Military Staff – EUMS). Ponadto obejmuje
i materializuje dotychczasowe doświadczenia wynikające z tzw. dobrych praktyk inżynierskich,
a w szczególności – w ostatnich latach – wykorzystuje obserwacje z konfliktu rosyjsko-ukraińskiego.
Celem funkcjonowania systemu jest wsparcie rozwoju SZ RP przy zachowaniu priorytetów i
uwarunkowań, obejmujące działania służące kreowaniu nowatorskich idei
i możliwych do zastosowania rozwiązań. Procedowana jest także koncepcja Pilnej Potrzeby Innowacyjnej
(PPI), zakładająca decentralizację i uproszczenie procesu zgłaszania oraz testowania oddolnych
pomysłów żołnierzy – użytkowników końcowych. Model ten oparty jest na czterech filarach: pełnej
decentralizacji zgłoszeń, wykorzystaniu wiedzy praktycznej żołnierzy, efekcie skali projektów oraz
budowaniu kultury innowacyjności.
W nawiązaniu do pytania dotyczącego wspierania oddolnych inicjatyw społecznych
i crowdfundingowych w zakresie rozwoju i pozyskiwania technologii Segmentu B (np. dronów) uprzejmie
informuję, że MON poszukuje innowacyjnych rozwiązań na rynku cywilnym, które mogłyby znaleźć
zastosowanie w wojsku oraz analizuje możliwości alternatywnego finansowania projektów B+R w tym
obszarze. Dodatkowo, w ramach prac nad SRPO i w ramach wspomnianego już Międzyresortowego
Zespołu do spraw Rozwoju Przemysłu Obronnego dokonany zostanie przegląd istniejących i
potencjalnych źródeł finansowania rozwoju przemysłu obronnego, także w zakresie technologii
podwójnego zastosowania.
Należy jednak brać pod uwagę, że mechanizmy takie jak crowdfunding wykorzystywane są zwykle w
szczególnych okolicznościach i mają charakter mobilizacji związanej z nadzwyczajnymi wydarzeniami. Z
tego względu nie wydają się właściwe w dłuższym okresie jako stabilne źródła finansowania przemysłu
obronnego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, to Siły Zbrojne RP są odpowiedzialne za definiowanie
wymagań taktyczno-technicznych sprzętu wojskowego oraz jego pozyskiwanie.
Odnosząc się do pytania dotyczącego wdrożenia „Polskiego Standardu Dronowego” uprzejmie
informuję, że w kwestiach dotyczących eksploatacji systemów bezzałogowych statków powietrznych
1 Działający w oparciu o decyzję Nr 147/Spec./CDiS SZ Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 lutego 2024 r. ws.
wprowadzenia do użytku „Instrukcji Systemu Rozwoju Koncepcji i Eksperymentowania”
-- 2 of 3 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
3
oraz dotyczących personelu, w tym pilotów bezzałogowych statków powietrznych (BSP), oraz organizacji
zaangażowanych w operacje wykonywane z ich użyciem, obowiązują przepisy UE, w tym m. in.
Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2019/947
z dnia 24 maja 2019 r. w sprawie przepisów i procedur dotyczących eksploatacji systemów
bezzałogowych statków powietrznych, a także przepisy krajowe, w szczególności ustawa z dnia 3 lipca
2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2023 r., poz. 2110). Produkcja dronów może odbywać się zgodnie z tymi
przepisami, natomiast w kwestii nabywania BSP dla celów wojskowych decydujące znaczenie mają
potrzeby SZ RP. Resort obrony narodowej, przede wszystkim
w Inspektoracie Wojsk Bezzałogowych Systemów Uzbrojenia funkcjonującym w Dowództwie
Generalnym Rodzajów Sił Zbrojnych na bieżąco analizuje rozwój technologii dronowych
i antydronowych, kwestie jej użycia w konflikcie rosyjsko-ukraińskim, w szczególności w zakresie
właściwego operacyjnego wykorzystania jako rodzaju uzbrojenia na polu walki.
W kwestii rozwiązań podatkowych oraz finansowych, zachęcających prywatny kapitał do inwestowania
w produkcję technologii Segmentu B w Polsce uprzejmie informuję, że przedsiębiorstwa z
wspomnianego segmentu B w branży obronności to często przedsiębiorstwa zaawansowane
technologicznie, które opracowują rozwiązania z zakresu mechaniki, elektroniki, IT itp. Dla tego typu
przedsiębiorstw są dostępne preferencje podatkowe w ramach już obowiązującego prawa, np.
możliwość całkowitego zwolnienia z opodatkowania dochodów uzyskanych w związku z realizacją nowej
inwestycji w okresie nie krótszym niż 10 i nie dłuższym niż 15 lat. Dodatkowo przedsiębiorstwa
prowadzące badania naukowe i prace rozwojowe oraz automatyzujące produkcję mogą korzystać z już
obowiązujących preferencji podatkowych. Do takich preferencji należą m.in. ulga na działalność
badawczo-rozwojową, ulga na produkcję próbną lub IP BOX i ulga na robotyzację.
Natomiast w kwestii obniżenia stawki VAT, tj. podatku od wartości dodanej (w Polsce funkcjonującej
jako podatek od towarów i usług) zaznaczyć należy, że przepisy dot. wspomnianego podatku podlegają
harmonizacji na terytorium Unii Europejskiej, co oznacza obowiązek zapewnienia przez państwa
członkowskie zgodności przepisów krajowych
z przepisami prawa unijnego, jak również orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
dotyczącym podatku od wartości dodanej. Z tego względu ani Polska, ani inne państwa członkowskie UE
nie posiadają nieograniczonej swobody kreowania własnych rozwiązań w tym przedmiocie. We
wspomnianych przepisach nie zostały wymienione dostawy towarów czy świadczenia usług związanych
z obronnością i nie przewidują także stawki obniżonej w odniesieniu do dostaw towarów czy świadczenia
usług w sferze militarnej.
Jednakże rozporządzeniem Rady (UE) 2025/1106 z dnia 27 maja 2025 r. ustanawiającym Instrument na
rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy („instrument SAFE”) poprzez Wzmocnienie Europejskiego
Przemysłu Obronnego wprowadzono tymczasowe zwolnienie od VAT dostaw, wewnątrzwspólnotowych
nabyć i importu produktów obronnych lub innych produktów do celów obronności objętych wspólnymi
zamówieniami w ramach instrumentu SAFE. Podkreślić jednak należy, iż zwolnienie to będzie mogło
mieć zastosowanie wyłącznie do dostaw, wewnątrzwspólnotowych nabyć i importu objętych
zamówieniami realizowanymi na zasadzie współpracy w ramach instrumentu SAFE.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 3 of 3 --
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.551.2025/In-238-25/SW
Warszawa, 08.08.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Minister Finansów i Gospodarki – Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Rozwoju i
Technologii, Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji nr 10624 Pana Posła Jarosława Sachajki wraz z grupą posłów w sprawie roli
społeczeństwa i fuzji cywilno-wojskowej w polskim modelu obronności
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 10624 Pana Posła
Jarosława Sachajki wraz z grupą posłów w sprawie roli społeczeństwa i fuzji cywilno-wojskowej w
polskim modelu obronności, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Resort obrony narodowej realizuje szereg programów, wpisujących się w stały proces zacieśniania więzi
pomiędzy społeczeństwem a wojskiem, niezależnie od istnienia oferty ochotniczych form pełnienia
czynnej służby wojskowej (Terytorialna Służba Wojskowa oraz Dobrowolna Zasadnicza Służba
Wojskowa). Wśród przedsięwzięć podejmowanych przez RON zaliczyć należy w szczególności programy:
„Wakacje z wojskiem”, Dni otwartych koszar, „Trenuj
z wojskiem”, „Edukacja z wojskiem”, „Legia Akademicka” oraz Licea wojskowe i Oddziały Przygotowania
Wojskowego (klasy mundurowe w szkołach średnich). Innymi, równie istotnymi przykładami
zacieśniania więzi pomiędzy społeczeństwem a wojskiem jest włączenie wojskowych sportowców w
akcje promocyjno-komunikacyjne oraz prowadzenie konkursów ofert, skierowanych do organizacji
pozarządowych i partnerów społecznych. Z kolei największym wydarzeniem, cieszącym się dużym
zainteresowaniem społeczeństwa i mediów jest organizacja corocznej defilady z okazji Święta Wojska
Polskiego oraz towarzyszących licznych pikników
i pokazów wojskowych, prezentujących potencjał Sił Zbrojnych RP w atrakcyjnej formie.
Rolę ogólnokrajowej platformy dla współpracy z cywilnymi przedsiębiorcami i innowatorami pełni m.in.
program IDA (Investments Dual-Use Adaptation), współorganizowany z Polskim Funduszem Rozwoju
S.A., w ramach którego corocznie ogłaszane są wyzwania technologiczne. Ich celem jest bezpośrednia
współpraca innowatorów z użytkownikami końcowymi, w tym przedstawicielami SZ RP, podczas
warsztatów oraz konferencji podsumowujących. Dodatkowo, w ramach krajowej kontrybucji do
Sojuszniczego Akceleratora Innowacji Obronnych DIANA (Defence Innovation Accelerator for the North
Atlantic) funkcjonuje krajowy ośrodek akceleratora – FORT Kraków, prowadzony przez Krakowski Park
Technologiczny i Akademię Górniczo-Hutniczą (AGH). Docelowo ośrodek ten pełnić ma również funkcję
animatora ekosystemu innowacji obronnych, łącząc środowiska startupowe z przedstawicielami SZ RP.
Ponadto Ministerstwo Obrony Narodowej, w ramach realizacji „Narodowego Programu Odstraszania i
Obrony – Tarcza Wschód”, aktywnie poszukuje nowoczesnych rozwiązań technicznych, które mogą
zostać zastosowane w działaniach związanych z realizacją ww. programu. Oferta kierowana jest do
producentów i dostawców krajowych, a także państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz
-- 1 of 3 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
2
NATO, dysponującymi nowoczesnymi technologiami mogącymi przyczynić się do wzmocnienia zdolności
obronnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Warto dodać, że MON w porozumieniu z innymi podmiotami, w szczególności z Ministerstwem Rozwoju
i Technologii (aktualnie zapewniającym obsługę Ministra Finansów i Gospodarki) oraz Ministerstwem
Aktywów Państwowych uczestniczy w pracach nad Strategią Rozwoju Przemysłu Obronnego (SRPO).
Strategia będzie miała za zadanie m. in. zmianę postrzegania polskiego przemysłu obronnego i otwarcie
się na przemysł prywatny poprzez zwiększenie kooperacji przemysłu państwowego i prywatnego,
likwidację wyspowości w tym zakresie, co w efekcie prowadzić będzie do wzmocnienia krajowego
potencjału produkcyjnego.
W ramach wsparcia powyższych zadań, Zarządzeniem nr 23 Prezesa Rady Ministrów z dnia
4 czerwca 2025 r. w sprawie Międzyresortowego Zespołu do spraw Rozwoju Przemysłu Obronnego (M.P.
z 2025 r., poz. 550) stworzony został ww. Zespół, który m. in. opracuje propozycje kierunków zmian
legislacyjnych istotnych z punktu widzenia realizacji założeń zawartych w projekcie Strategii. Zgodnie z
treścią §3 ww. zarządzenia przewodniczącym Zespołu jest minister właściwy do spraw gospodarki.
Odnosząc się do kwestii „przełamania strachu przed zużywaniem sprzętu wojskowego”
i nagradzania innowacyjności warto zaznaczyć, że pojęcia eksperymentowania i innowacyjności mają
charakter systemowy i odnoszą się do instytucji i całych jednostek wojskowych. W zakresie inicjatyw
związanych z eksperymentowaniem i dostosowywaniem Sił Zbrojnych RP do nowych wyzwań w resorcie
obrony narodowej funkcjonuje System Rozwoju Koncepcji
i Eksperymentowania1. Przedmiotowy system uwzględnia rozwiązania rekomendowane m.in. przez
Dowództwo Sił Sojuszniczych ds. Transformacji (ang. Allied Command Transformation – ACT) oraz Sztab
Wojskowy Unii Europejskiej (ang. UE Military Staff – EUMS). Ponadto obejmuje
i materializuje dotychczasowe doświadczenia wynikające z tzw. dobrych praktyk inżynierskich,
a w szczególności – w ostatnich latach – wykorzystuje obserwacje z konfliktu rosyjsko-ukraińskiego.
Celem funkcjonowania systemu jest wsparcie rozwoju SZ RP przy zachowaniu priorytetów i
uwarunkowań, obejmujące działania służące kreowaniu nowatorskich idei
i możliwych do zastosowania rozwiązań. Procedowana jest także koncepcja Pilnej Potrzeby Innowacyjnej
(PPI), zakładająca decentralizację i uproszczenie procesu zgłaszania oraz testowania oddolnych
pomysłów żołnierzy – użytkowników końcowych. Model ten oparty jest na czterech filarach: pełnej
decentralizacji zgłoszeń, wykorzystaniu wiedzy praktycznej żołnierzy, efekcie skali projektów oraz
budowaniu kultury innowacyjności.
W nawiązaniu do pytania dotyczącego wspierania oddolnych inicjatyw społecznych
i crowdfundingowych w zakresie rozwoju i pozyskiwania technologii Segmentu B (np. dronów) uprzejmie
informuję, że MON poszukuje innowacyjnych rozwiązań na rynku cywilnym, które mogłyby znaleźć
zastosowanie w wojsku oraz analizuje możliwości alternatywnego finansowania projektów B+R w tym
obszarze. Dodatkowo, w ramach prac nad SRPO i w ramach wspomnianego już Międzyresortowego
Zespołu do spraw Rozwoju Przemysłu Obronnego dokonany zostanie przegląd istniejących i
potencjalnych źródeł finansowania rozwoju przemysłu obronnego, także w zakresie technologii
podwójnego zastosowania.
Należy jednak brać pod uwagę, że mechanizmy takie jak crowdfunding wykorzystywane są zwykle w
szczególnych okolicznościach i mają charakter mobilizacji związanej z nadzwyczajnymi wydarzeniami. Z
tego względu nie wydają się właściwe w dłuższym okresie jako stabilne źródła finansowania przemysłu
obronnego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, to Siły Zbrojne RP są odpowiedzialne za definiowanie
wymagań taktyczno-technicznych sprzętu wojskowego oraz jego pozyskiwanie.
Odnosząc się do pytania dotyczącego wdrożenia „Polskiego Standardu Dronowego” uprzejmie
informuję, że w kwestiach dotyczących eksploatacji systemów bezzałogowych statków powietrznych
1 Działający w oparciu o decyzję Nr 147/Spec./CDiS SZ Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 lutego 2024 r. ws.
wprowadzenia do użytku „Instrukcji Systemu Rozwoju Koncepcji i Eksperymentowania”
-- 2 of 3 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
3
oraz dotyczących personelu, w tym pilotów bezzałogowych statków powietrznych (BSP), oraz organizacji
zaangażowanych w operacje wykonywane z ich użyciem, obowiązują przepisy UE, w tym m. in.
Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2019/947
z dnia 24 maja 2019 r. w sprawie przepisów i procedur dotyczących eksploatacji systemów
bezzałogowych statków powietrznych, a także przepisy krajowe, w szczególności ustawa z dnia 3 lipca
2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2023 r., poz. 2110). Produkcja dronów może odbywać się zgodnie z tymi
przepisami, natomiast w kwestii nabywania BSP dla celów wojskowych decydujące znaczenie mają
potrzeby SZ RP. Resort obrony narodowej, przede wszystkim
w Inspektoracie Wojsk Bezzałogowych Systemów Uzbrojenia funkcjonującym w Dowództwie
Generalnym Rodzajów Sił Zbrojnych na bieżąco analizuje rozwój technologii dronowych
i antydronowych, kwestie jej użycia w konflikcie rosyjsko-ukraińskim, w szczególności w zakresie
właściwego operacyjnego wykorzystania jako rodzaju uzbrojenia na polu walki.
W kwestii rozwiązań podatkowych oraz finansowych, zachęcających prywatny kapitał do inwestowania
w produkcję technologii Segmentu B w Polsce uprzejmie informuję, że przedsiębiorstwa z
wspomnianego segmentu B w branży obronności to często przedsiębiorstwa zaawansowane
technologicznie, które opracowują rozwiązania z zakresu mechaniki, elektroniki, IT itp. Dla tego typu
przedsiębiorstw są dostępne preferencje podatkowe w ramach już obowiązującego prawa, np.
możliwość całkowitego zwolnienia z opodatkowania dochodów uzyskanych w związku z realizacją nowej
inwestycji w okresie nie krótszym niż 10 i nie dłuższym niż 15 lat. Dodatkowo przedsiębiorstwa
prowadzące badania naukowe i prace rozwojowe oraz automatyzujące produkcję mogą korzystać z już
obowiązujących preferencji podatkowych. Do takich preferencji należą m.in. ulga na działalność
badawczo-rozwojową, ulga na produkcję próbną lub IP BOX i ulga na robotyzację.
Natomiast w kwestii obniżenia stawki VAT, tj. podatku od wartości dodanej (w Polsce funkcjonującej
jako podatek od towarów i usług) zaznaczyć należy, że przepisy dot. wspomnianego podatku podlegają
harmonizacji na terytorium Unii Europejskiej, co oznacza obowiązek zapewnienia przez państwa
członkowskie zgodności przepisów krajowych
z przepisami prawa unijnego, jak również orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
dotyczącym podatku od wartości dodanej. Z tego względu ani Polska, ani inne państwa członkowskie UE
nie posiadają nieograniczonej swobody kreowania własnych rozwiązań w tym przedmiocie. We
wspomnianych przepisach nie zostały wymienione dostawy towarów czy świadczenia usług związanych
z obronnością i nie przewidują także stawki obniżonej w odniesieniu do dostaw towarów czy świadczenia
usług w sferze militarnej.
Jednakże rozporządzeniem Rady (UE) 2025/1106 z dnia 27 maja 2025 r. ustanawiającym Instrument na
rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy („instrument SAFE”) poprzez Wzmocnienie Europejskiego
Przemysłu Obronnego wprowadzono tymczasowe zwolnienie od VAT dostaw, wewnątrzwspólnotowych
nabyć i importu produktów obronnych lub innych produktów do celów obronności objętych wspólnymi
zamówieniami w ramach instrumentu SAFE. Podkreślić jednak należy, iż zwolnienie to będzie mogło
mieć zastosowanie wyłącznie do dostaw, wewnątrzwspólnotowych nabyć i importu objętych
zamówieniami realizowanymi na zasadzie współpracy w ramach instrumentu SAFE.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 3 of 3 --