Interpelacja w sprawie powołania dobrowolnego dodatkowego funduszu emerytalnego dla rolników i ich rodzin
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10612
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie powołania dobrowolnego dodatkowego funduszu emerytalnego dla rolników i ich rodzin
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak, Krzysztof Gadowski
Data wpływu: 30-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
rolnicy stanowią istotną część społeczeństwa, a ich praca ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego kraju. System emerytalny KRUS, choć zapewnia podstawowe świadczenia, nie gwarantuje rolnikom wystarczającego zabezpieczenia finansowego po zakończeniu aktywności zawodowej. Obecnie brak jest skutecznych, systemowych mechanizmów umożliwiających rolnikom budowanie dobrowolnych oszczędności emerytalnych w sposób zorganizowany i wspierany przez państwo.
W związku z powyższym, proszę o rozważenie stworzenia nowego mechanizmu w postaci dobrowolnego dodatkowego funduszu emerytalnego dla rolników i ich rodzin, funkcjonującego na zasadach podobnych do pracowniczych planów kapitałowych (PPK) lub indywidualnych kont zabezpieczenia emerytalnego (IKZE), z możliwością:
- dobrowolnego przystąpienia rolnika oraz członków jego najbliższej rodziny do funduszu,
- wsparcia oszczędzania poprzez dopłaty państwowe lub ulgi podatkowe,
- gromadzenia środków w sposób bezpieczny i przejrzysty – pod nadzorem instytucji państwowych,
- możliwości dziedziczenia zgromadzonych środków lub ich wcześniejszego użycia w sytuacjach losowych.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo analizowało dotychczas potrzebę lub możliwość utworzenia dobrowolnego funduszu emerytalnego skierowanego wyłącznie do rolników i ich rodzin?
2. Czy istnieją obecnie prowadzone prace legislacyjne lub koncepcyjne w tym zakresie?
3. Czy Pan Minister uważa, że obecne rozwiązania (KRUS, IKZE, IKE) są wystarczające dla zabezpieczenia emerytalnego rolników?
4. Czy resort rozważy możliwość powołania takiego funduszu w ramach szerszej reformy systemu ubezpieczeń społecznych na wsi?
Z wyrazami szacunku
Minister Czesław Siekierski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3615 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 11 lipca 2025 r.
znak sprawy: DOS.zs.058.24.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacja nr 10612 Posłów na Sejm RP Panów Tomasza Piotra Nowaka
oraz Krzysztofa Gadowskiego w sprawie powołania dobrowolnego dodatkowego
funduszu emerytalnego dla rolników i ich rodzin
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na ww. interpelację, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Zawód rolnika jest specyficznym zawodem. Rolnictwo charakteryzuje się
sezonowością, nieregularnością dochodów oraz brakiem możliwości czasowego
zawieszenia działalności. Oznacza to, że produkcja rolna jest uzależniona od pór roku,
co wynika z naturalnych cykli rozwoju roślin i zwierząt, a także od warunków
klimatycznych. Między innymi z myślą o tych trudnych uwarunkowaniach powstał
system ubezpieczenia społecznego rolników, realizowany przez KRUS, który oferuje
rolnikom niższe obciążenia składkowe oraz świadczenia emerytalne o ograniczonej
wysokości. Nie należy zapominać, że świadczenia emerytalno-rentowe rolnicze są
finansowane w około 90% z budżetu państwa.
Jeżeli rolnicy wyrażą chęć dodatkowego oszczędzania, mogą oprócz składek na
ubezpieczenie społeczne rolników wpłacać odpowiednie środki na Indywidualne
Konto Emerytalne (IKE) lub Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego
(IKZE), które stanowią III filar zabezpieczenia emerytalnego w naszym kraju. Te
-- 1 of 3 --
rozwiązania pozwalają na systematyczne odkładanie i inwestowanie środków z myślą
o przyszłej emeryturze, tym bardziej jeżeli obawiamy się, że może być ona zbyt niska.
Należy pamiętać, że oszczędzający nie ponoszą żadnych konsekwencji, jeśli wpłacają
środki nieregularnie, a zgromadzony kapitał cały czas jest inwestowany. Środki
zgromadzone na takich kontach zgodnie z ustawą o indywidualnych kontach
emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego są
dziedziczone (1).
Ponadto oszczędzającym w IKE przysługuje możliwość uzyskania korzyści
podatkowej w postaci zwolnienia z tzw. podatku Belki czyli podatku od zysków
kapitałowych, wynoszącego 19%.
Rolnicy prowadzący działy specjalne produkcji rolnej odprowadzają podatek
dochodowy od osób fizycznych (2), w związku z tym przysługuje im ulga podatkowa
z tytułu wpłat na IKZE (3).
W związku z powyższym, obecne mechanizmy zabezpieczenia emerytalnego (KRUS,
IKE, IKZE) są moim zdaniem odpowiednio dopasowane do specyfiki pracy rolników i
zapewniają im możliwość skutecznego zabezpieczenia emerytalnego. Należy
pamiętać, że IKE oraz IKZE są dobrowolne, więc decyzja dotycząca przynależności do
tego systemu należy do rolników. Nie przewiduję zatem utworzenia dodatkowego
dobrowolnego funduszu emerytalnego, skierowanego wyłącznie do rolników i ich
rodzin i dlatego w ministerstwie nie są prowadzone prace legislacyjne lub
koncepcyjne w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 3 --
Podstawa prawna:
(1) Art. 11 ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach
emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego
(Dz.U z 2024 poz. 707).
(2) Art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późń. zm.)
(3) Art. 26 ust. 1 pkt 2b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późń. zm.)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --