Interpelacja w sprawie polityki resortu dotyczącej gospodarki leśnej i łowieckiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10590
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie polityki resortu dotyczącej gospodarki leśnej i łowieckiej
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 27-06-2025
Szanowna Pani Minister!
W ostatnich dniach jeden z lokalnych działaczy Prawa i Sprawiedliwości z powiatu żywieckiego - partii, która przez 8 lat prowadziła politykę intensywnej eksploatacji zasobów przyrodniczych, w tym lasów państwowych - opublikował obszerny tekst, w którym formułuje szereg zarzutów wobec działań podejmowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Wystąpienie to - nacechowane emocjami i stereotypami - sugeruje, że obecna polityka resortu opiera się wyłącznie na decyzjach podejmowanych przez osoby „bez wykształcenia przyrodniczego” i że działania ministerstwa mają rzekomo prowadzić do upadku polskiego leśnictwa i łowiectwa.
Wypowiedź ta zawiera szereg uproszczeń i manipulacji - między innymi porównuje planowane wyłączenia z gospodarki leśnej do „zakazu zbierania kukurydzy”, sugeruje, że ochrona przyrody jest sprzeczna z interesem narodowym, i podaje w wątpliwość rolę naukowców oraz ekspertów w procesie podejmowania decyzji.
Wielokrotnie w przeszłości obserwowaliśmy, jak pod przykrywką „racjonalnej gospodarki leśnej” podejmowano działania prowadzące do dewastacji cennych przyrodniczo obszarów - czego symbolicznym przykładem była sytuacja w Puszczy Białowieskiej, gdzie wycinki prowadzono mimo wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE.
Obecna polityka Ministerstwa Klimatu i Środowiska, oparta na dialogu, konsultacjach społecznych i naukowych, zmierza do odbudowy zaufania publicznego do sposobu zarządzania lasami i zasobami przyrodniczymi. Tymczasem próby delegitymizowania tych działań przez przedstawicieli byłej władzy - odpowiedzialnej za marginalizowanie głosu naukowców i środowisk przyrodniczych - budzą niepokój co do intencji i celu takich wypowiedzi.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Panią Minister o odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie są rzeczywiste podstawy naukowe i środowiskowe decyzji dotyczących wyłączenia wybranych obszarów leśnych z gospodarki leśnej? W jakim trybie te decyzje zostały podjęte i jakie środowiska eksperckie zostały w nie zaangażowane?
Jak ministerstwo ocenia wpływ dotychczasowej eksploatacyjnej polityki leśnej (z lat 2015–2023) na stan przyrody w Polsce, w tym na zachowanie różnorodności biologicznej i odporność lasów na zmiany klimatu?
Jakie są planowane kierunki zmian w zakresie modelu gospodarki łowieckiej? Czy zapowiadane konsultacje obejmują także stronę społeczną, samorządy, organizacje ekologiczne i środowiska naukowe?
Czy w ocenie ministerstwa przekaz, który pojawia się w przestrzeni publicznej - podważający działania resortu i przedstawiający leśników oraz myśliwych jako ofiary „ekologicznego zamachu” - znajduje jakiekolwiek potwierdzenie w faktach? Jakie działania komunikacyjne podejmuje ministerstwo, aby przeciwdziałać dezinformacji w tym obszarze?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11765 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.57.2025.BW
3882067.15527214.12545398
Warszawa, 18-07-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki na Sejm RP Małgorzaty Pępek w sprawie polityki
resortu dotyczącej gospodarki leśnej i łowieckiej (K10INT10590), przedstawiam poniższe
informacje.
Decyzje o wyłączeniu wybranych obszarów leśnych z intensywnej gospodarki leśnej
wynikają z potrzeby ochrony najcenniejszych terenów przed ryzykiem bezpowrotnej utraty
ich unikatowych wartości przyrodniczych. Działania te stanowią odpowiedź na zagrożenia
związane ze zmianami klimatu oraz spadkiem bioróżnorodności. Są także odpowiedzią na
oczekiwania społeczne i wyrazem troski o zachowanie lasów w dobrym stanie dla
przyszłych pokoleń.
Informuję, że polecenia Ministra Klimatu i Środowiska, wydane Dyrektorowi Generalnemu
Lasów Państwowych realizowane są w oparciu o art. 34a ust. 1 ustawy o Radzie Ministrów1
w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach2:
8 stycznia 2024 r. Minister Klimatu i Środowiska wydała polecenie Dyrektorowi
Generalnemu Lasów Państwowych, dotyczące wstrzymania lub ograniczenia
pozyskania drewna na określonych, szczególnie cennych terenach lasów
zarządzanych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. Polecenie
to będzie obowiązywać do czasu zagwarantowania trwałej ochrony funkcji
przyrodniczej tych obszarów leśnych. Działania w przedmiotowym zakresie
są prowadzone na bieżąco, w tym uwzględniane w opracowywanych planach
urządzenia lasu. Równolegle trwają niezbędne prace legislacyjne.
Na mocy polecenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 stycznia 2025 r.
tymczasowo zabezpieczono projektowane rezerwaty przyrody, wskazane przez
organizacje pozarządowe oraz środowiska naukowe. Obecnie są one poddawane
weryfikacji przez właściwe regionalne dyrekcje ochrony środowiska. Planowo
proces weryfikacji nowych rezerwatów powinien zakończyć się w roku 2027.
Proces identyfikacji starolasów rozpoczął się natomiast na podstawie polecenia
Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 1 stycznia 2025 r. Lasy Państwowe dokonały
wstępnej weryfikacji terenowej pierwszej puli drzewostanów potencjalnie
spełniających kryteria starolasów. Trwają obecnie przygotowania
do przeprowadzenia kompleksowej weryfikacji terenowej we współpracy
1 Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz.U. z 2025 r. poz. 780).
2 Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2025 r. poz. 567).
-- 1 of 4 --
z ekspertami Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu
Badawczego. Przewidujemy, że proces ten zakończy się w roku 2026.
Działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska na rzecz wzmocnienia ochrony lasów cennych
przyrodniczo i ważnych społecznie bazują na zatwierdzonych przez Ministra Klimatu
i Środowiska Wytycznych i Rekomendacjach Ogólnopolskiej Narady o Lasach (WiR ONoL)3,
będących efektem wielomiesięcznych prac prowadzonych w modelu partycypacyjnym,
z udziałem wszystkich zainteresowanych stron. Ubiegłoroczna inicjatywa zorganizowania
ONoL posłużyła zatem transparentnemu wypracowaniu podstaw transformacji modelu
polskiej gospodarki leśnej, angażując przedstawicieli kluczowych interesariuszy – Lasy
Państwowe, branżę drzewną, zakłady usług leśnych, samorządy oraz stronę społeczną,
przyrodniczą i naukowców. ONoL zgromadziła w sumie blisko ćwierć tysiąca uczestników.
Dokument WiR ONoL zawiera m.in. kryteria identyfikacji obszarów szczególnie istotnych
dla przyrody i społeczeństwa oraz docelowe zasady prowadzenia gospodarki leśnej w tych
lasach, jak również standardy partycypacji społecznej oraz założenia dotyczące niezbędnych
zmian legislacyjnych. Przedstawia także ogólne harmonogramy dla większości kluczowych
działań dotyczących wzmocnienia ochrony lasów.
Informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska intensywnie pracuje nad wyznaczeniem
lasów o wiodącej funkcji społecznej wokół pilotażowo wybranych polskich miast. Na chwilę
obecną zamknięty został etap ustalenia ich obszaru dla poszczególnych lokalizacji. Trwałość
ochrony lasów, które mają szczególne znaczenie dla społeczeństwa, zostanie uregulowana
ustawowo, w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. W kolejnym kroku pilotażu
prowadzone będą prace nad przygotowaniem odpowiednich zmian prawnych, które
ustanowią projektowane lasy społeczne oraz określą dla nich zasady prowadzenia
gospodarki leśnej. Aktualnie podstawowym dokumentem określającym cele, zadania
i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej w nadleśnictwach, w tym na obszarach
projektowanych lasów społecznych, są plany urządzenia lasu (PUL). Niektóre
z wypracowanych rozwiązań będzie można wdrożyć bez zmiany PUL, natomiast część
wyników uzgodnień, w szczególności obejmujących rezygnację z pozyskania drewna
w drzewostanach, będzie wymagało utrwalenia w PUL – w formie aneksu
lub przy opracowaniu nowego planu. Do czasu uchwalenia zmian w przepisach prawa
powszechnie obowiązującego, Lasy Państwowe zostały zobowiązane przez Ministerstwo
Klimatu i Środowiska do zastosowania tymczasowych środków zabezpieczających, które
wzmocnią funkcje społeczne obszarów zidentyfikowanych w ramach pilotażu4.
Ponadto, wznowione zostały (rozpoczęte w latach 2012-2015) prace nad Narodowym
Programem Leśnym, który stanowić będzie podstawę długofalowej strategii rozwoju
leśnictwa w Polsce. Narodowy Program Leśny zostanie opracowany w sposób
partycypacyjny, z udziałem różnych środowisk – sektora leśno-drzewnego, właścicieli lasów
prywatnych, przedstawicieli świata nauki oraz organizacji społecznych. Jego celem jest
3 Z treścią dokumentu można zapoznać się na stronie internetowej Ministerstwa Klimatu i Środowiska
https://www.gov.pl/web/klimat/wytyczne-i-rekomendacje-onol.
4 Pismem Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Mikołaja Dorożały, skierowanym
do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych 17 czerwca 2025 r., znak DLŁ-WSR.011.3.2025.WA.
-- 2 of 4 --
dostosowanie sektora leśnego i polskich lasy do zachodzących zmian klimatycznych,
gospodarczych i społecznych.
Odnosząc się do kwestii związanych z łowiectwem, Ministerstwo Klimatu i Środowiska
koncentruje się na rozwiązaniach mających na celu poprawę funkcjonowania systemu
łowieckiego w Polsce, z poszanowaniem tradycji, jak również nowoczesnych standardów
ochrony środowiska. Resort podejmuje działania mające na celu prowadzenie dialogu
z różnymi interesariuszami, w tym z Polskim Związkiem Łowieckim, szczególnie
w kontekście zmian przepisów prawnych dotyczących łowiectwa i zarządzania zasobami
przyrody.
W 2024 r. powołano Zespół do spraw reformy łowiectwa, organ opiniodawczo-doradczy
Ministra, stanowiący platformę do dyskusji na temat zmian w gospodarce łowieckiej.
W skład tego gremium weszli przedstawiciele Polskiego Związku Łowieckiego, Lasów
Państwowych, Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Państwowej Straży Łowieckiej,
Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz strony społecznej. Dzięki temu możliwe było,
po raz pierwszy od wielu lat, wysłuchanie różnych argumentów dotyczących zmian
w zakresie łowiectwa.
Odnosząc się do poruszonej w interpelacji kwestii zapowiadanych konsultacji społecznych,
informuję, że z treści pytania nie wynika wprost, jaki proces leży w zainteresowaniu Pani
Poseł. Mając na uwadze powyższe, nie można udzielić wyczerpującej odpowiedzi. Niemniej
jednak zaznaczam, że w ramach procesu legislacyjnego i konsultacji społecznych zawsze
istnieje i spełniany jest obowiązek zasięgania opinii tych organizacji, które mają istotny
wpływ na konkretne zmiany w ustawodawstwie. Strona społeczna, samorządy, organizacje
ekologiczne i środowiska naukowe angażowane są we wszystkie kluczowe procesy
realizowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, których sztandarowym przykładem
jest Ogólnopolska Narada o Lasach.
Podkreślam, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska stoi na stanowisku, że racjonalna
i zrównoważona gospodarka leśna musi opierać się na zwiększonej ochronie drzewostanów
najlepiej zaadaptowanych do zmian klimatu, które mają największą szansę na przetrwanie
i mogą stanowić schronienie dla wielu gatunków zwierząt i roślin. W tym celu realizowane
są wielkoobszarowe zadania związane z cięciami sanitarnymi i przebudową drzewostanów.
Jednogatunkowe lasy iglaste etapowo są zastępowane lasami mieszanymi, co przyczynia się
do podniesienia odporności drzewostanów na susze, wysokie temperatury, gwałtowne
zjawiska (np. huraganowe wiatry) czy gradacje owadów. Działania i decyzje Ministerstwa
w tym zakresie nie tylko wpisują się w zobowiązania międzynarodowe, np. Rozporządzenie
(UE) 2024/1991 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie odbudowy zasobów
przyrodniczych i zmiany rozporządzenia (UE) 2022/869), ale również w oczekiwania
społeczne. Są też szansą na zapewnienie bioróżnorodności i długoterminowej stabilności
polskich lasów.
Informuję, że w ramach działań podejmowanych w zakresie zwiększenia bioróżnorodności
i ochrony środowiska przyrodniczego zaistniała konieczność przeprowadzenia
pogłębionego monitoringu liczebności populacji siedmiu gatunków ptaków: jarząbka,
krzyżówki, cyraneczki, głowienki, czernicy, słonki i łyski. Na czas gromadzenia miarodajnych
-- 3 of 4 --
danych o stanie i trendach populacji wymienionych gatunków ptaków, uzyskanych
w wyniku monitoringu, planowane jest uchylenie przepisów ustalających okresy polowań
na te gatunki ptaków, przy jednoczesnym ich objęciu całorocznym okresem ochronnym,
tj. wprowadzeniem całorocznego moratorium na polowania na te gatunki ptaków (podobnie
jak ma to miejsce obecnie w przypadku łosia). W związku z powyższym, przygotowany
został projekt rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego rozporządzenie
w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne (nr 1240).
Ministerstwo Klimatu i Środowiska bardzo ceni dorobek leśników i szanuje działania
podejmowane przez nich na rzecz polskich lasów. Dobre imię Państwowego Gospodarstwa
Leśnego Lasy Państwowe nadszarpnęły przede wszystkim nieprawidłowości w zakresie
nietransparentnego wydatkowania środków finansowych, co szczególnie nasilone było
w latach 2015-2023. Wyjaśnienie tego stanu rzeczy i skuteczna eliminacja zjawiska
niegospodarności stanowi jeden z priorytetów obecnego Kierownictwa Ministerstwa
Klimatu i Środowiska. Wspólnie z Lasami Państwowymi resort klimatu i środowiska dąży
do odbudowy etosu i dobrego wizerunku polskiego leśnika. To bardzo ważne z punktu
widzenia tysięcy pracowników Lasów Państwowych, których rzetelna, nierzadko
kilkudziesięcioletnia praca uległa deprecjacji w świetle działań stosunkowo nielicznej grupy
osób, wykorzystujących swoje pozycje i powiązania polityczne dla osiągniecia
jednostkowych, nieuprawnionych korzyści.
Na zakończenie informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska na bieżąco prowadzi
działania informacyjno-promocyjne w zakresie gospodarki leśnej na stronie internetowej
resortu, gdzie znajduje się również m.in. zakładka poświęcona aktualnościom, na której
publikowane są informacje dotyczące bieżących wydarzeń, w tym dotykających tematyki
gospodarki leśnej i łowiectwa: https://www.gov.pl/web/klimat/wiadomosci. Ostatnio
uruchomiony został także dedykowany serwis poświęcony procesowi wyznaczania lasów
społecznych. Aktualne informacje oraz kluczowe dokumenty dostępne są na stronie
internetowej w zakładce „Co robimy” → „Lasy o wiodącej funkcji społecznej”:
https://www.gov.pl/web/klimat/lasyspoleczne.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --