telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.4.2024.PR
Warszawa, 22 lutego 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1059 złożoną 30 stycznia 2024 r. przez Panią Posłankę
Agnieszkę Hanajczyk w sprawie dyżurów aptek, Minister Zdrowia przedstawia następujące
stanowisko w sprawie.
Ustawa, która ma w sprawie zastosowanie, tj. ustawa z dnia 6 września 2001 r. – Prawo
farmaceutyczne, na mocy art. 2 pkt 1 lit. a, pkt 2, pkt 10, pkt 15 i 16 oraz art. 19 ustawy z
dnia z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 1938) została w znaczy sposób zmodyfikowana w zakresie art. 94
ustawy zmienianej, regulującego w nowy i zdecydowanie rozbudowany w względem
pierwotnych przepisów sposób problematykę dyżurów aptecznych.
Przede wszystkim wprowadzono – celem zapewnienia jednolitości w tym zakresie –
regulacje określające ściśle określone ramy czasowe dyżurowania, z którymi wiąże się
finansowanie ze środków publicznych.
Wprowadzono zasadę kierowania się w pierwszej kolejności w procedurze wskazywania
aptek dyżurujących zasadą wyboru aptek dobrowolnie zgłoszonych, zaś w przypadku braku
dobrowolności zgłoszenia, bądź niemożności desygnowania do dyżurów aptek zgłoszonych
w ten sposób, dopiero w dalszej kolejności odgórnego wskazywania aptek dyżurujących, ale
za stosownym i adekwatnym wynagrodzeniem. Ten ostatni element również stanowi
całkowite novum w procesach dyżurowania.
Ponadto rozróżniono sytuacje, w których wskazywanie do dyżurów będzie dla władz
powiatu zawsze fakultatywne, a w których może być obligatoryjne – jeżeli na terenie
powiatu istnieją stwierdzone w drodze stosownej analizy niezaspokojone potrzeby
w lokalnym dostępie do usług aptecznych. Kwalifikację w tym zakresie projektodawca
zdecydował się przyjąć w zależność od wielkości miasta będącego siedzibą danego powiatu

-- 1 of 3 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
przyjmując jako racjonalną granicę, od której taka albo inna kwalifikacja może nastąpić, na
poziomie 40 tysięcy mieszkańców. Dodatkowo, autorzy projektu wyłączyli obligatoryjność
wyznaczania dyżurów aptecznych w tzw. powiatach „obwarzankowych”, niezależnie od
wielkości miasta na prawach powiatu, z którym dany powiat graniczy.
Nie zmieniano natomiast zasadniczej filozofii podejścia do ustalania ew. potrzeb lokalnych
mieszkańców, jako odnoszącego się w ujęciu przestrzennym zawsze do terenu powiatu,
w przekonaniu, że to władze lokalne, nie zaś centralne, są w najwyższym stopniu
zorientowane w potrzebach tych społeczności.
W nawiązaniu do powyższego należy zwrócić uwagę, że nowe regulacje prawa
farmaceutycznego nie obligują władz wykonawczych Powiatu Zgierskiego do wyznaczenia
dyżurów aptek.
W myśl przywoływanych przepisów do 31 stycznia br. władze powiatów zbierają dopiero
informacje nt. godzin pracy aptek działających lokalnie i na tej podstawie mogą (przy czym
w opisywanym przypadku nie muszą) przeprowadzić analizę potrzeb, która ewentualnie
mogłaby skutkować ustanowieniem dyżurów w danym powiecie.
To, że według stanu na dzień złożenia interpelacji takie działanie nie nastąpiło, nie oznacza
że potencjalnie nie może nastąpić w przyszłości, gdyż tak jak to było podnoszone powyżej,
to powiat wraz z lokalnymi aptekami w rezultacie zarządza dyżurami w oparciu o potrzeby
lokalnej ludności. Ministerstwu Zdrowia nie są znane zamierzenia władz wykonawczych
Powiatu Zgierskiego, gdyż są to suwerenne decyzje władz samorządowych
Na ewentualne wyznaczanie dyżurów w tym powiecie wpływ mogą mieć różne czynniki,
przede wszystkim fakt położenia w aglomeracji łódzkiej i bliskość dużego ośrodka
miejskiego – miasta na prawach powiatu Łodzi, co teoretycznie może znajdować
przełożenie na zakupywanie leków w porach nocnych i dni wolne od pracy przez
mieszkańców powiatu zgierskiego właśnie w mieście Łodzi.
Czy tak jest w istocie powinno wynikać z dających się zaobserwować trendów w zakresie
potrzeb, faktycznych możliwości lub preferencji lokalnych mieszkańców, do czego w
pierwszej kolejności predestynowany jest powiat.
Wprawdzie Powiat Zgierski nie jest powiatem „obwarzankowym”, który posiadałby swoją
siedzibę nie na własnym terytorium, tylko w sąsiadującym mieście na prawach powiatu
(w tym przypadku Łodzi), tylko jest typowym powiatem posiadającym swoją siedzibę w
mieście położonym na własnym terenie, czyli w mieście Zgierz.
Ten faktor nie zwalnia więc sam w sobie władz tego powiatu z konieczności wyznaczenia
dyżurów, ale brak tej konieczności wynika z innej okoliczności, a mianowicie, że siedzibą
tego powiatu jest miasto liczące ponad 40 tysięcy mieszkańców (Zgierz przekracza tę
granice znacząco, gdyż według dających się ustalić, powszechnie dostępnych danych, liczy
ok. 55-56 tysięcy mieszkańców).
Zgodnie z nowymi przepisami Prawa farmaceutycznego, obligatoryjne jest wyznaczenie na
terenie danego powiatu dyżurów aptecznych jedynie w sytuacji, jeżeli siedzibą tego
powiatu jest miasto liczące nie więcej niż 40 tysięcy mieszkańców, oraz jeżeli nie są tam

-- 2 of 3 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zaspokojone potrzeby lokalnej społeczności w zakresie dostępu do usług aptecznych,
co ustala się w drodze stosownej analizy.
W każdym innym przypadku wyznaczenie dyżurów aptecznych jest fakultatywne (i tak też
jest w analizowanym przypadku).
W Powiecie Zgierskim jego właściwe władze mogą wyznaczyć dyżury apteczne, jeżeli
w oparciu o przeprowadzoną analizę potrzeb uznają to za uzasadnione.
Zakładając teoretycznie, że władze te nie zdecydowałyby się ostatecznie na wyznaczenie
dyżurów aptecznych, to należałoby wnioskować że nie znalazły ku temu uzasadnienia,
a wówczas również należałoby konstatować, że takie uzasadnienie najpewniej również nie
istniałoby w okresie od momentu wejścia nowych regulacji w życie od dnia 1 stycznia br.
Jeżeli natomiast wyznaczenie dyżurów ostatecznie nastąpiłoby, to nic nie stało również na
przeszkodzie, aby po 1 stycznia 2024 r. w powiecie tym obowiązywała uchwała rady
powiatu w sprawie dyżurów aptecznych, przyjęta na podstawie poprzednio obowiązujących
regulacji, która obowiązywałaby do czasu wyznaczenia dyżurów na podstawie obecnie
obowiązujących przepisów. Jeżeli uchwała taka nie była wówczas przyjęta, to nie jest to
kwestia, w zakresie której Minister Zdrowia ma mandat do wypowiadania się.
Jednocześnie Ministerstwo Zdrowia informuje, że nie opracowywało narzędzia
pozwalającego śledzić dostępność do aptek zapewniających dyżury w porze nocnej lub w
dni wolne od pracy. Ministerstwo Zdrowia nie wykonuje wyrażonych przepisami prawa
zadań w zakresie monitorowania potrzeb mieszkańców na terenie powiatów w zakresie
dostępu do usług aptecznych, tylko jest to zadanie powiatu wynikające z omówionych wyżej
przepisów, którego zarządy, celem ew. eliminowania deficytów w tym zakresie władne są
ustalać takie dyżury na podstawie przeprowadzonych przez siebie analiz z uwzględnieniem
najlepiej znanych im realiów i specyfiki powiatów, w których wykonują władzę
wykonawczą.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Maciej Miłkowski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 3 of 3 --