Interpelacja nr 10579
Interpelacja w sprawie sytuacji operacyjno-finansowej spółki PKP LHS oraz przyszłości funkcjonowania PKP Linii Hutniczej Szerokotorowej sp. z o.o.
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sytuacji operacyjno-finansowej spółki PKP LHS oraz przyszłości funkcjonowania PKP Linii Hutniczej Szerokotorowej sp. z o.o.
Interpelacja nr 10579
do ministra infrastruktury
w sprawie sytuacji operacyjno-finansowej spółki PKP LHS oraz przyszłości funkcjonowania PKP Linii Hutniczej Szerokotorowej sp. z o.o.
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 27-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
Linia Hutnicza Szerokotorowa (PKP LHS sp. z o.o.) to jeden z najbardziej strategicznych elementów infrastruktury kolejowej w Polsce. Jako jedyna szerokotorowa linia kolejowa w kraju o długości 400 km, LHS pełni kluczową rolę w obsłudze przewozów towarowych między Polską a Ukrainą i krajami byłego ZSRR, bez konieczności przeładunku na granicy. Jej unikalne parametry techniczne oraz bezpośrednie połączenie z zapleczem przemysłowym wschodniej Polski czyniły z niej istotne ogniwo korytarzy transportowych na osi Wschód–Zachód.
Od lat spółka PKP LHS była uznawana za rentowną i efektywnie zarządzaną, przynoszącą regularne zyski. Tym bardziej niepokojące są informacje płynące z rynku oraz od przedstawicieli środowisk kolejowych i samorządowych, wskazujące na gwałtowny spadek wolumenu przewozów towarowych realizowanych po linii LHS w I półroczu 2025 roku, a także oznaki zapaści operacyjnej i finansowej tej spółki. Zaniepokojenie budzi nie tylko sam regres, ale też brak transparentnej komunikacji ze strony zarządu spółki oraz brak widocznych działań naprawczych.
Dodatkowo dochodzi do opinii publicznej szereg informacji o możliwych zmianach strategicznych – takich jak przeniesienie siedziby spółki, możliwa fuzja z PKP Cargotaborem czy napięcia w relacjach z partnerami z Ukrainy – które mogą istotnie rzutować na przyszłość LHS oraz bezpieczeństwo transportowe państwa.
W związku z powyższym, w trosce o interes publiczny, konkurencyjność polskiej infrastruktury kolejowej oraz racjonalne wykorzystanie majątku Skarbu Państwa, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o pilne udzielenie szczegółowych informacji i wyjaśnień w następujących kwestiach:
1. Przyczyny spadku przewozów towarowych
Jakie są główne przyczyny drastycznego spadku wolumenu przewozów po Linii Hutniczej Szerokotorowej w I półroczu 2025 r. w porównaniu do analogicznego okresu roku 2024?
Proszę o przedstawienie danych liczbowych (w tonach oraz liczbie pociągów) oraz analizę czynników rynkowych, logistycznych, geopolitycznych i organizacyjnych, które mogły wpłynąć na zaistniałą sytuację.
Jakie decyzje zarządcze (bądź ich brak) podjęte w ostatnich 18 miesiącach mogły przyczynić się do spadku przychodów operacyjnych i stabilności finansowej spółki?
Czy były prowadzone wewnętrzne analizy ryzyka i zarządzania sytuacją kryzysową w kontekście przewozów z kierunku ukraińskiego i dalszych?
2. Analizy efektywności i rentowności
Czy spółka PKP LHS prowadziła w ostatnich 12 miesiącach analizy efektywności wykorzystania infrastruktury oraz rentowności poszczególnych relacji towarowych?
Czy dostępne są raporty zarządcze, zestawienia wewnętrzne lub prezentacje dotyczące kierunków rozwoju lub ograniczeń działalności przewozowej?
Czy i jakie zmiany w strukturze kosztów operacyjnych oraz w polityce cenowej wpłynęły na konkurencyjność spółki względem innych przewoźników?
3. Działania naprawcze i plany strategiczne
Jakie działania zostały podjęte przez zarząd spółki w celu zahamowania regresu przewozowego oraz odbudowy pozycji PKP LHS jako strategicznego korytarza transportowego?
Czy spółka realizuje aktualnie jakiekolwiek programy naprawcze, inwestycyjne lub marketingowe w celu odzyskania rynku i partnerów biznesowych?
Jakie są założenia strategii rozwoju LHS na lata 2025–2030?
4. Informacja finansowa F-01
Proszę o przekazanie pełnych kwartalnych sprawozdań finansowych F-01 za ostatnie cztery kwartały, zgodnie z ustawą o rachunkowości oraz obowiązkami sprawozdawczymi spółek z udziałem Skarbu Państwa.
Czy w analizowanym okresie wystąpiły znaczące odpisy, straty operacyjne lub zmiany w zobowiązaniach kredytowych?
5. Planowana zmiana siedziby spółki
Czy zarząd PKP LHS planuje zmianę siedziby spółki?
Jeżeli tak, proszę o szczegółowe uzasadnienie tej decyzji, wskazanie planowanej nowej lokalizacji oraz przedstawienie analizy kosztów, korzyści i ryzyk wynikających z tej zmiany.
6. Potencjalna fuzja z PKP Cargotaborem
Czy prowadzone są rozmowy lub analizy dotyczące połączenia PKP LHS z PKP Cargotaborem?
Kto jest inicjatorem tych działań? Jaki jest ich cel oraz na jakim są obecnie etapie?
Czy prawdą jest, że w Planie działalności spółki na 2025 r. zapisano kwotę ok. 100 mln zł netto jako rezerwę na potencjalną fuzję?
Proszę o przedstawienie analiz ekonomicznych, prawnych i operacyjnych, które uzasadniają takie działania.
7. Relacje z UZ Cargo Poland
Jak kształtują się obecne relacje biznesowe PKP LHS z UZ Cargo Poland?
Czy prowadzone są wspólne inicjatywy w zakresie połączeń szerokotorowych, terminali przeładunkowych lub planów rozwoju wspólnej infrastruktury?
Czy obecny stan współpracy z UZ Cargo Poland stwarza zagrożenie dla pozycji rynkowej i stabilności operacyjnej PKP LHS?
Interpelacja nr 10579
do ministra infrastruktury
w sprawie sytuacji operacyjno-finansowej spółki PKP LHS oraz przyszłości funkcjonowania PKP Linii Hutniczej Szerokotorowej sp. z o.o.
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 27-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
Linia Hutnicza Szerokotorowa (PKP LHS sp. z o.o.) to jeden z najbardziej strategicznych elementów infrastruktury kolejowej w Polsce. Jako jedyna szerokotorowa linia kolejowa w kraju o długości 400 km, LHS pełni kluczową rolę w obsłudze przewozów towarowych między Polską a Ukrainą i krajami byłego ZSRR, bez konieczności przeładunku na granicy. Jej unikalne parametry techniczne oraz bezpośrednie połączenie z zapleczem przemysłowym wschodniej Polski czyniły z niej istotne ogniwo korytarzy transportowych na osi Wschód–Zachód.
Od lat spółka PKP LHS była uznawana za rentowną i efektywnie zarządzaną, przynoszącą regularne zyski. Tym bardziej niepokojące są informacje płynące z rynku oraz od przedstawicieli środowisk kolejowych i samorządowych, wskazujące na gwałtowny spadek wolumenu przewozów towarowych realizowanych po linii LHS w I półroczu 2025 roku, a także oznaki zapaści operacyjnej i finansowej tej spółki. Zaniepokojenie budzi nie tylko sam regres, ale też brak transparentnej komunikacji ze strony zarządu spółki oraz brak widocznych działań naprawczych.
Dodatkowo dochodzi do opinii publicznej szereg informacji o możliwych zmianach strategicznych – takich jak przeniesienie siedziby spółki, możliwa fuzja z PKP Cargotaborem czy napięcia w relacjach z partnerami z Ukrainy – które mogą istotnie rzutować na przyszłość LHS oraz bezpieczeństwo transportowe państwa.
W związku z powyższym, w trosce o interes publiczny, konkurencyjność polskiej infrastruktury kolejowej oraz racjonalne wykorzystanie majątku Skarbu Państwa, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o pilne udzielenie szczegółowych informacji i wyjaśnień w następujących kwestiach:
1. Przyczyny spadku przewozów towarowych
Jakie są główne przyczyny drastycznego spadku wolumenu przewozów po Linii Hutniczej Szerokotorowej w I półroczu 2025 r. w porównaniu do analogicznego okresu roku 2024?
Proszę o przedstawienie danych liczbowych (w tonach oraz liczbie pociągów) oraz analizę czynników rynkowych, logistycznych, geopolitycznych i organizacyjnych, które mogły wpłynąć na zaistniałą sytuację.
Jakie decyzje zarządcze (bądź ich brak) podjęte w ostatnich 18 miesiącach mogły przyczynić się do spadku przychodów operacyjnych i stabilności finansowej spółki?
Czy były prowadzone wewnętrzne analizy ryzyka i zarządzania sytuacją kryzysową w kontekście przewozów z kierunku ukraińskiego i dalszych?
2. Analizy efektywności i rentowności
Czy spółka PKP LHS prowadziła w ostatnich 12 miesiącach analizy efektywności wykorzystania infrastruktury oraz rentowności poszczególnych relacji towarowych?
Czy dostępne są raporty zarządcze, zestawienia wewnętrzne lub prezentacje dotyczące kierunków rozwoju lub ograniczeń działalności przewozowej?
Czy i jakie zmiany w strukturze kosztów operacyjnych oraz w polityce cenowej wpłynęły na konkurencyjność spółki względem innych przewoźników?
3. Działania naprawcze i plany strategiczne
Jakie działania zostały podjęte przez zarząd spółki w celu zahamowania regresu przewozowego oraz odbudowy pozycji PKP LHS jako strategicznego korytarza transportowego?
Czy spółka realizuje aktualnie jakiekolwiek programy naprawcze, inwestycyjne lub marketingowe w celu odzyskania rynku i partnerów biznesowych?
Jakie są założenia strategii rozwoju LHS na lata 2025–2030?
4. Informacja finansowa F-01
Proszę o przekazanie pełnych kwartalnych sprawozdań finansowych F-01 za ostatnie cztery kwartały, zgodnie z ustawą o rachunkowości oraz obowiązkami sprawozdawczymi spółek z udziałem Skarbu Państwa.
Czy w analizowanym okresie wystąpiły znaczące odpisy, straty operacyjne lub zmiany w zobowiązaniach kredytowych?
5. Planowana zmiana siedziby spółki
Czy zarząd PKP LHS planuje zmianę siedziby spółki?
Jeżeli tak, proszę o szczegółowe uzasadnienie tej decyzji, wskazanie planowanej nowej lokalizacji oraz przedstawienie analizy kosztów, korzyści i ryzyk wynikających z tej zmiany.
6. Potencjalna fuzja z PKP Cargotaborem
Czy prowadzone są rozmowy lub analizy dotyczące połączenia PKP LHS z PKP Cargotaborem?
Kto jest inicjatorem tych działań? Jaki jest ich cel oraz na jakim są obecnie etapie?
Czy prawdą jest, że w Planie działalności spółki na 2025 r. zapisano kwotę ok. 100 mln zł netto jako rezerwę na potencjalną fuzję?
Proszę o przedstawienie analiz ekonomicznych, prawnych i operacyjnych, które uzasadniają takie działania.
7. Relacje z UZ Cargo Poland
Jak kształtują się obecne relacje biznesowe PKP LHS z UZ Cargo Poland?
Czy prowadzone są wspólne inicjatywy w zakresie połączeń szerokotorowych, terminali przeładunkowych lub planów rozwoju wspólnej infrastruktury?
Czy obecny stan współpracy z UZ Cargo Poland stwarza zagrożenie dla pozycji rynkowej i stabilności operacyjnej PKP LHS?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
7 kwot, 8 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8.6 / 1k zn.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
„tajemnicy przedsiębiorstwa”
(ograniczenia formalne / odmowa odpowiedzi)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9025 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-9.054.4.2025
Warszawa, 01 sierpnia 2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10579 Posła na Sejm RP Jarosława Sachajki, w sprawie
sytuacji operacyjno-finansowej oraz przyszłości funkcjonowania PKP Linii Hutniczej
Szerokotorowej Sp. z o.o. (dalej: PKP LHS) przekazujemy poniższe informacje.
Spółka PKP LHS jest liderem w zakresie kolejowych usług przewozowych wymiany
towarowej z Ukrainą. Spółka funkcjonuje na mocno konkurencyjnym rynku i pomimo
działań w kierunku utrzymania trendu wzrostowego w zakresie przewozów, obserwuje
wiele przeszkód, z których większość jest poza strefą bezpośrednich wpływów – przeszkód,
związanych z sytuacją wojenną za wschodnią granicą Polski i stanem gospodarki Ukrainy.
Jak można zauważyć na przestrzeni lat, wielkość przewozów kolejowych w Polsce, w tym
również na linii PKP LHS, charakteryzuje się koniunkturalną dynamiką zmian, zarówno
w krótkich okresach rocznych jak i dłuższych wieloletnich przedziałach czasowych.
W ponad 24-letniej historii przewozów PKP LHS występowały gorsze lata przewozowe -
2005, 2009, 2013 i 2020, po których następowały kilkuletnie nawet fazy ożywienia
i rozkwitu, z rekordowymi przewozami w 2018, 2022 i 2024 roku. Obecna sytuacja
polityczna Ukrainy, toczący się konflikt zbrojny, problemy gospodarcze tego kraju, a także
sankcje gospodarcze, nałożone przez UE na Rosję, mają bezpośrednie przełożenie
na działalność klientów PKP LHS.
l półrocze 2024 roku było rekordowe w historii PKP LHS, jeśli chodzi o masę przewiezionych
towarów, także porównując np. do l półrocze 2025, zaznaczyć należy jednak,
że przewieziono w tym czasie więcej towarów niż np. w analogicznym okresie 2021 i 2023
roku.
W l półroczu 2024 przewozy PKP LHS kształtowały się na poziomie 6034,9 tys. ton,
podczas gdy w l półroczu 2025 wielkość przewozów istotnie spadła i wyniosła 4757,0 tys.
ton. Liczba uruchomionych pociągów wyniosła w tych okresach odpowiednio - 3793 i 3216.
Największe różnice w porównywaniu tych okresów nastąpiły w grupach ładunków: rudy
żelaza, artykuły spożywcze, pasze dla zwierząt, nasiona i owoce oleiste oraz tłuszcze.
Należy mieć na uwadze, że wybiórcze posługiwanie się danymi za poszczególne okresy,
w tym przedziały danego roku, prowadzić może do błędnych wniosków i stwarzać narrację
niezgodną ze stanem faktycznym. W zakresie przewozowym l półrocze 2025 z wynikiem 240
mln tkm/mies. pokazuje wyższy wolumen niż w latach 2021 (223 mln tkm/mies.) oraz 2023
(233 mln tkm/mies.), gdzie także po dobrym roku 2022 (255 mln tkm/mies.) nastąpił spadek
ilości przewożonych towarów. 2024 r. z wynikiem 274 mln tkm/mies. przyniósł np. kolei
-- 1 of 3 --
2
wzrost pracy przewozowej w pierwszym jego półroczu do poziomu 299 mln tkm/mies., a na
następnie, na skutek wskazanych wcześniej czynników zewnętrznych - spadek w drugim
półroczu do poziomu 248 mln tkm/mies.
Warto tutaj także zwrócić także uwagę, że według danych Urzędu Transportu Kolejowego1
(dalej: UTK) masa towarów przewożonych koleją w Polsce, porównując dane za 2023 r. do
2024 r. spadła o 3,5%, praca przewozowa zanotowała spadek o 5,4%, praca eksploatacyjna
była także mniejsza w ujęciu r/r o 2,5%. PKP LHS, wbrew wskazanej powyżej ogólnej kondycji
rynku, zanotowała wzrost udziału w rynku wg przewiezionej masy do 4,87% tj. 4 miejsce
w Polsce (4,27% w 2023 r.) i wg pracy przewozowej 5,64% tj. 3 miejsce w Polsce (4,80% w
2023 r.). Powyższe pokazuje jak efektywnie Spółka wykorzystuje posiadany potencjał oraz
jak wygląda jej pozycja względem innych przewoźników kolejowych.
W ocenie spółki PKP LHS jej stabilność finansowa nie jest zagrożona, a zdolności operacyjne
są optymalnie wykorzystywane. Spółka na bieżąco monitoruje i analizuje efektywność
kontraktów, zarówno w zakresie wykorzystania infrastruktury, a także rentowność
poszczególnych relacji. Dane zarządcze są automatycznie raportowane do Właściciela oraz
regularnie przeglądane i analizowane przez Radę Nadzorczą. Relacja kosztów w stosunku do
przychodów, pomimo presji cenowej w związku z malejącym wolumenem ilości towarów
transportowanych koleją, kształtuje się na poziomie rynkowym. Spółka pracuje aktualnie
nad założeniami do strategii na najbliższe lata (dotychczas obowiązująca strategia dotyczy
okresu 2018-2025). W odpowiednim czasie rozpocznie się także proces komunikacji do
opinii publicznej, co ze względu na zachowanie tajemnicy przedsiębiorstwa nie jest możliwe
wcześniej.
PKP LHS podejmuje także działania w kierunku:
utrzymania dotychczasowych klientów i kontraktów,
zwiększenia wolumenu towarów w ramach obowiązujących umów handlowych,
pozyskania nowych klientów/ładunków, w imporcie, eksporcie i w tranzycie,
wprowadzania preferencyjnych warunków dla klientów, dysponujących dużym
wolumenem towarów,
promocji "od 1 tony” tj. upustu od stawek przewozowych bez deklaracji
minimalnego wolumenu dla przewozu pojedynczych wagonów w imporcie
i eksporcie,
preferencyjnych stawek przewozowych dla transportu intermodalnego,
rozwoju tranzytu zbóż w kontenerach.
Spółka podjęta ponadto działania, umożliwiające tranzyt towarów pochodzenia
zwierzęcego, w tym mleka w proszku, przez przejście graniczne Izow-Hrubieszów2.
Spółka zamierza zacieśnić współpracę z portami morskimi w Polsce oraz operatorami
logistycznymi działającym na terenie Europy Zachodniej. Działania te pozwolą na
zwiększenie ilościowe w obsłudze logistycznej ładunków intermodalnych w imporcie
i w eksporcie. W ramach spotkania Grupy Roboczej ds. Rozwoju TMTM z partnerami
z Europy Wschodniej i Azji, którego gospodarzem była PKP LHS, prowadzono rozmowy dot.
1 źródło: utk.gov.pl "Podsumowanie roku 2023 Przewozy pasażerskie i towarowe"
(https://utk.gov.pl/download/1/94569/Podsumowanieroku2023przewozypasazerskieitowarowe.pdf) oraz "Podsumowanie roku 2024
Przewozy pasażerskie i towarowe" - https://utk.gov.pl/download/1/106946/DRRpodsumowanie2024.pdf.
2 Na podstawie decyzji Głównego Lekarza Weterynarii punkt w Hrubieszowie został wpisany do systemu TRACES NT jako uprawniony do
obsługi tego typu przesyłek.
-- 2 of 3 --
3
rozwoju połączeń na trasie Chiny-Europa-Chiny oraz dalszej współpracy w ramach
Środkowego Korytarza. Spółka bierze też aktywny udział w pracach Rady do spraw
Współpracy z Ukrainą w ramach Polsko-Ukraińskiej Komisji Rządowej ds. Współpracy
Gospodarczej.
Sprawozdania F-01 za ostatnie 4 kwartały znajdują się w załącznikach do niniejszego pisma.
Odpisy jakie w analizowanym okresie dokonała Spółka dotyczyły:
należności handlowych w wysokości 3.413 tys. zł – należności nieuregulowane przez
dłużników w latach 2020-2023 - sprawy w trakcie procedur sądowych;
niezrealizowanej inwestycji w wysokości 797,6 tys. zł - koszty poniesione w latach
2003 - 2016 podczas przygotowywania inwestycji myjni lokomotyw;
spornych spraw sądowych na kwotę 654,6 tys. zł, w których jest spółka pozwana –
w związku z odwołaniem wykonawców się od naliczonych przez Spójkę kar
umownych (2 sprawy z II połowy 2024) i roszczeniem byłego pracownika (sprawa
z l połowy 2024).
Jednocześnie informuję, że wg pozyskanych od Spółki informacji, nie jest planowana zmiana
jej siedziby.
Spółka ma dobre relacje z Ukrzaliznycia (dalej: UZ) i przyjmuje z Ukrainy wszystkie
uzgodnione towary. Wg oceny PKP LHS współpraca z UZ na poziomie eksploatacyjnym
(roboczym) układa się dobrze, a sprawy sporne rozwiązywane są w miarę możliwości
na bieżąco.
Prowadzone są także rozmowy biznesowe na różnych szczeblach ze spółką zależną od UZ,
a działająca na polskim rynku - UZ Cargo Poland (dalej: UZCP3). W fazie analiz są wspólne
inicjatywy w zakresie współpracy w realizacji połączeń szerokotorowych. Dotychczas
zrealizowano np. wspólnie przewozy naczep samochodowych. Obecny stan współpracy
rokuje nadzieję na realizację wspólnych projektów biznesowych na zasadzie partnerstwa.
Jednocześnie PKP LHS nie bagatelizuje potencjalnego zagrożenia konkurencyjności ze strony
prowadzonej działalności przez UZCP. Działalność UZCP na rynku przewozów kolejowych
towarów jest przez PKP LHS monitorowana.
Z wyrazami szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
Załączniki:
Sprawozdania o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz o nakładach
na środki trwałe (F-01 za II, III, IV kw. 2024 oraz za l kw. 2025).
3 UZCP działa zgodnie z licencją, uzyskaną w UTK. UTK zbadało wiarygodność finansową, możliwości operacyjne, kwalifikacje zawodowe,
wymagania prawne i inne istotne czynniki. Wg informacji UTK, w początkowym okresie działalność będzie oparta o 3 lokomotywy i 100
wagonów oraz 15 osób, zatrudnionych do wykonywania przewozów. Wg danych z raportu UTK nt. przewozów towarowych za 2024 UZCP nie
występowało jako przewoźnik, mający udział przekraczający 0,5% zarówno wg pracy przewozowej, masy jak i pracy eksploatacyjnej.
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-9.054.4.2025
Warszawa, 01 sierpnia 2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10579 Posła na Sejm RP Jarosława Sachajki, w sprawie
sytuacji operacyjno-finansowej oraz przyszłości funkcjonowania PKP Linii Hutniczej
Szerokotorowej Sp. z o.o. (dalej: PKP LHS) przekazujemy poniższe informacje.
Spółka PKP LHS jest liderem w zakresie kolejowych usług przewozowych wymiany
towarowej z Ukrainą. Spółka funkcjonuje na mocno konkurencyjnym rynku i pomimo
działań w kierunku utrzymania trendu wzrostowego w zakresie przewozów, obserwuje
wiele przeszkód, z których większość jest poza strefą bezpośrednich wpływów – przeszkód,
związanych z sytuacją wojenną za wschodnią granicą Polski i stanem gospodarki Ukrainy.
Jak można zauważyć na przestrzeni lat, wielkość przewozów kolejowych w Polsce, w tym
również na linii PKP LHS, charakteryzuje się koniunkturalną dynamiką zmian, zarówno
w krótkich okresach rocznych jak i dłuższych wieloletnich przedziałach czasowych.
W ponad 24-letniej historii przewozów PKP LHS występowały gorsze lata przewozowe -
2005, 2009, 2013 i 2020, po których następowały kilkuletnie nawet fazy ożywienia
i rozkwitu, z rekordowymi przewozami w 2018, 2022 i 2024 roku. Obecna sytuacja
polityczna Ukrainy, toczący się konflikt zbrojny, problemy gospodarcze tego kraju, a także
sankcje gospodarcze, nałożone przez UE na Rosję, mają bezpośrednie przełożenie
na działalność klientów PKP LHS.
l półrocze 2024 roku było rekordowe w historii PKP LHS, jeśli chodzi o masę przewiezionych
towarów, także porównując np. do l półrocze 2025, zaznaczyć należy jednak,
że przewieziono w tym czasie więcej towarów niż np. w analogicznym okresie 2021 i 2023
roku.
W l półroczu 2024 przewozy PKP LHS kształtowały się na poziomie 6034,9 tys. ton,
podczas gdy w l półroczu 2025 wielkość przewozów istotnie spadła i wyniosła 4757,0 tys.
ton. Liczba uruchomionych pociągów wyniosła w tych okresach odpowiednio - 3793 i 3216.
Największe różnice w porównywaniu tych okresów nastąpiły w grupach ładunków: rudy
żelaza, artykuły spożywcze, pasze dla zwierząt, nasiona i owoce oleiste oraz tłuszcze.
Należy mieć na uwadze, że wybiórcze posługiwanie się danymi za poszczególne okresy,
w tym przedziały danego roku, prowadzić może do błędnych wniosków i stwarzać narrację
niezgodną ze stanem faktycznym. W zakresie przewozowym l półrocze 2025 z wynikiem 240
mln tkm/mies. pokazuje wyższy wolumen niż w latach 2021 (223 mln tkm/mies.) oraz 2023
(233 mln tkm/mies.), gdzie także po dobrym roku 2022 (255 mln tkm/mies.) nastąpił spadek
ilości przewożonych towarów. 2024 r. z wynikiem 274 mln tkm/mies. przyniósł np. kolei
-- 1 of 3 --
2
wzrost pracy przewozowej w pierwszym jego półroczu do poziomu 299 mln tkm/mies., a na
następnie, na skutek wskazanych wcześniej czynników zewnętrznych - spadek w drugim
półroczu do poziomu 248 mln tkm/mies.
Warto tutaj także zwrócić także uwagę, że według danych Urzędu Transportu Kolejowego1
(dalej: UTK) masa towarów przewożonych koleją w Polsce, porównując dane za 2023 r. do
2024 r. spadła o 3,5%, praca przewozowa zanotowała spadek o 5,4%, praca eksploatacyjna
była także mniejsza w ujęciu r/r o 2,5%. PKP LHS, wbrew wskazanej powyżej ogólnej kondycji
rynku, zanotowała wzrost udziału w rynku wg przewiezionej masy do 4,87% tj. 4 miejsce
w Polsce (4,27% w 2023 r.) i wg pracy przewozowej 5,64% tj. 3 miejsce w Polsce (4,80% w
2023 r.). Powyższe pokazuje jak efektywnie Spółka wykorzystuje posiadany potencjał oraz
jak wygląda jej pozycja względem innych przewoźników kolejowych.
W ocenie spółki PKP LHS jej stabilność finansowa nie jest zagrożona, a zdolności operacyjne
są optymalnie wykorzystywane. Spółka na bieżąco monitoruje i analizuje efektywność
kontraktów, zarówno w zakresie wykorzystania infrastruktury, a także rentowność
poszczególnych relacji. Dane zarządcze są automatycznie raportowane do Właściciela oraz
regularnie przeglądane i analizowane przez Radę Nadzorczą. Relacja kosztów w stosunku do
przychodów, pomimo presji cenowej w związku z malejącym wolumenem ilości towarów
transportowanych koleją, kształtuje się na poziomie rynkowym. Spółka pracuje aktualnie
nad założeniami do strategii na najbliższe lata (dotychczas obowiązująca strategia dotyczy
okresu 2018-2025). W odpowiednim czasie rozpocznie się także proces komunikacji do
opinii publicznej, co ze względu na zachowanie tajemnicy przedsiębiorstwa nie jest możliwe
wcześniej.
PKP LHS podejmuje także działania w kierunku:
utrzymania dotychczasowych klientów i kontraktów,
zwiększenia wolumenu towarów w ramach obowiązujących umów handlowych,
pozyskania nowych klientów/ładunków, w imporcie, eksporcie i w tranzycie,
wprowadzania preferencyjnych warunków dla klientów, dysponujących dużym
wolumenem towarów,
promocji "od 1 tony” tj. upustu od stawek przewozowych bez deklaracji
minimalnego wolumenu dla przewozu pojedynczych wagonów w imporcie
i eksporcie,
preferencyjnych stawek przewozowych dla transportu intermodalnego,
rozwoju tranzytu zbóż w kontenerach.
Spółka podjęta ponadto działania, umożliwiające tranzyt towarów pochodzenia
zwierzęcego, w tym mleka w proszku, przez przejście graniczne Izow-Hrubieszów2.
Spółka zamierza zacieśnić współpracę z portami morskimi w Polsce oraz operatorami
logistycznymi działającym na terenie Europy Zachodniej. Działania te pozwolą na
zwiększenie ilościowe w obsłudze logistycznej ładunków intermodalnych w imporcie
i w eksporcie. W ramach spotkania Grupy Roboczej ds. Rozwoju TMTM z partnerami
z Europy Wschodniej i Azji, którego gospodarzem była PKP LHS, prowadzono rozmowy dot.
1 źródło: utk.gov.pl "Podsumowanie roku 2023 Przewozy pasażerskie i towarowe"
(https://utk.gov.pl/download/1/94569/Podsumowanieroku2023przewozypasazerskieitowarowe.pdf) oraz "Podsumowanie roku 2024
Przewozy pasażerskie i towarowe" - https://utk.gov.pl/download/1/106946/DRRpodsumowanie2024.pdf.
2 Na podstawie decyzji Głównego Lekarza Weterynarii punkt w Hrubieszowie został wpisany do systemu TRACES NT jako uprawniony do
obsługi tego typu przesyłek.
-- 2 of 3 --
3
rozwoju połączeń na trasie Chiny-Europa-Chiny oraz dalszej współpracy w ramach
Środkowego Korytarza. Spółka bierze też aktywny udział w pracach Rady do spraw
Współpracy z Ukrainą w ramach Polsko-Ukraińskiej Komisji Rządowej ds. Współpracy
Gospodarczej.
Sprawozdania F-01 za ostatnie 4 kwartały znajdują się w załącznikach do niniejszego pisma.
Odpisy jakie w analizowanym okresie dokonała Spółka dotyczyły:
należności handlowych w wysokości 3.413 tys. zł – należności nieuregulowane przez
dłużników w latach 2020-2023 - sprawy w trakcie procedur sądowych;
niezrealizowanej inwestycji w wysokości 797,6 tys. zł - koszty poniesione w latach
2003 - 2016 podczas przygotowywania inwestycji myjni lokomotyw;
spornych spraw sądowych na kwotę 654,6 tys. zł, w których jest spółka pozwana –
w związku z odwołaniem wykonawców się od naliczonych przez Spójkę kar
umownych (2 sprawy z II połowy 2024) i roszczeniem byłego pracownika (sprawa
z l połowy 2024).
Jednocześnie informuję, że wg pozyskanych od Spółki informacji, nie jest planowana zmiana
jej siedziby.
Spółka ma dobre relacje z Ukrzaliznycia (dalej: UZ) i przyjmuje z Ukrainy wszystkie
uzgodnione towary. Wg oceny PKP LHS współpraca z UZ na poziomie eksploatacyjnym
(roboczym) układa się dobrze, a sprawy sporne rozwiązywane są w miarę możliwości
na bieżąco.
Prowadzone są także rozmowy biznesowe na różnych szczeblach ze spółką zależną od UZ,
a działająca na polskim rynku - UZ Cargo Poland (dalej: UZCP3). W fazie analiz są wspólne
inicjatywy w zakresie współpracy w realizacji połączeń szerokotorowych. Dotychczas
zrealizowano np. wspólnie przewozy naczep samochodowych. Obecny stan współpracy
rokuje nadzieję na realizację wspólnych projektów biznesowych na zasadzie partnerstwa.
Jednocześnie PKP LHS nie bagatelizuje potencjalnego zagrożenia konkurencyjności ze strony
prowadzonej działalności przez UZCP. Działalność UZCP na rynku przewozów kolejowych
towarów jest przez PKP LHS monitorowana.
Z wyrazami szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
Załączniki:
Sprawozdania o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz o nakładach
na środki trwałe (F-01 za II, III, IV kw. 2024 oraz za l kw. 2025).
3 UZCP działa zgodnie z licencją, uzyskaną w UTK. UTK zbadało wiarygodność finansową, możliwości operacyjne, kwalifikacje zawodowe,
wymagania prawne i inne istotne czynniki. Wg informacji UTK, w początkowym okresie działalność będzie oparta o 3 lokomotywy i 100
wagonów oraz 15 osób, zatrudnionych do wykonywania przewozów. Wg danych z raportu UTK nt. przewozów towarowych za 2024 UZCP nie
występowało jako przewoźnik, mający udział przekraczający 0,5% zarówno wg pracy przewozowej, masy jak i pracy eksploatacyjnej.
-- 3 of 3 --