Interpelacja w sprawie ruchu bezwizowego z krajami Ameryki Południowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10573
do ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra spraw zagranicznych
w sprawie ruchu bezwizowego z krajami Ameryki Południowej
Zgłaszający: Sebastian Kaleta, Dariusz Matecki, Jan Kanthak
Data wpływu: 27-06-2025
Szanowni Panowie Ministrowie,
w związku z coraz częściej płynącymi sygnałami o poważnych przestępstwach popełnianych w Polsce przez obywateli niektórych państw Ameryki Południowej niniejszym kieruję interpelację w sprawie wpływu ruchu bezwizowego z krajami Ameryki Południowej na sytuację migracyjną i bezpieczeństwo publiczne w Polsce.
Na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z dnia 14 listopada 2018 roku obywatele określonych państw trzecich mogą podróżować do strefy Schengen na okres do 90 dni bez wizy. Zgodnie z art. 8 tego rozporządzenia w przypadku nagłego pogorszenia się sytuacji migracyjnej, naruszenia zasad porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, państwo członkowskie może czasowo zawiesić stosowanie przepisów dotyczących zniesienia wiz wobec obywateli danego kraju.
W związku z coraz liczniejszym napływem obywateli państw Ameryki Południowej do Polski na mocy tego rozporządzenia oraz przypadkami popełnienia szeregu przestępstw podczas ich pobytu w Polsce kieruję do Panów Ministrów następujące pytania:
Ilu obywateli państw Ameryki Południowej przybyło do Polski od 1 stycznia 2024 roku w ramach ruchu bezwizowego?
Ilu obywateli tych państw złożyło wnioski o wydanie wiz pracowniczych lub zezwoleń na pracę w Polsce od 1 stycznia 2024 roku?
Ilu obywateli państw Ameryki Południowej przebywa obecnie legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej? Proszę o wskazanie tej liczby z podziałem na podstawę legalności pobytu.
Jakie działania podejmują służby państwowe w celu kontroli legalności dalszego pobytu tych osób po wygaśnięciu okresu dozwolonego przebywania w ramach ruchu bezwizowego?
W jaki sposób Polska weryfikuje, czy obywatele tych krajów opuszczają terytorium RP po zakończeniu dozwolonego okresu pobytu? W szczególności proszę o wskazanie, czy sprawcy przestępstw usiłowania zabójstwa mieszkanki Torunia oraz zuchwałej kradzieży w Kościerzynie w momencie popełnienia swoich czynów przebywali w Polsce legalnie.
Czy są prowadzone kontrole legalności zatrudnienia obywateli państw Ameryki Południowej? Jeśli tak, jakie są ich wyniki?
Proszę o przedstawienie danych statystycznych dotyczących przestępczości wśród obywateli krajów Ameryki Południowej, którzy przybyli do Polski w ramach ruchu bezwizowego, z podziałem na typ przestępstw, kraj pochodzenia oraz okres (od 1 stycznia 2024 roku).
Czy Polska, korzystając z uprawnień przewidzianych w art. 8 rozporządzenia 2018/1806 oraz odpowiednich postanowień umów bilateralnych z państwami trzecimi, czasowo ograniczała lub zawieszała stosowanie przepisów ruchu bezwizowego wobec któregokolwiek państwa Ameryki Południowej od początku 2024 roku? Jeżeli tak, proszę o wskazanie okresów i krajów objętych takimi decyzjami.
Wobec rosnących obaw społecznych o bezpieczeństwo publiczne oraz potrzebę skutecznego egzekwowania przepisów migracyjnych, proszę o pilne i szczegółowe odniesienie się do powyższych kwestii.
Z wyrazami szacunku
Sebastian Kaleta
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Maciej Duszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7482 znaków00‐580 Warszawa
BM.6001.113.2025 / 5
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W nawiązaniu do interpelacji nr 10573 Pana Posła S. Kalety w sprawie ruchu bezwizowego
z krajami Ameryki Południowej zgodnie z zakresem właściwości Ministra Spraw
Zagranicznych przekazuję odpowiedź na pkt 2 i pkt 8.
Pytanie nr 2.
Ilu obywateli tych państw (tj. Ameryki Południowej) złożyło wnioski o wydanie wiz
pracowniczych lub zezwoleń na pracę w Polsce od 1 stycznia 2024 roku?
W odniesieniu do procedury wizowej przekazujemy poniżej zestawienie wniosków o
wydanie wiz (cel wydania: 05, 05a, 05b, 06) oraz liczbę wniosków będących w toku
rozpatrywania (ostateczna decyzja oraz kwalifikacja celu wydania wizy w zakresie
złożonych wniosków należy do właściwego konsula). Zwracamy jednocześnie uwagę, że
problematyka zezwoleń na pracę w Polsce (zawarta w powyższym pytaniu) leży w
kompetencji Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Liczba wniosków obywateli państw Ameryki Południowej, którym wydano decyzje
(pozytywne lub negatywne) oraz wniosków nierozstrzygniętych – dotyczących wiz
pracowniczych w okresie od 01.01 2024 r. do 30.06.2025 r.
Rok 2024 Rok 2025
cel wydania: 05
cel wydania: 05a
cel wydania: 05b
cel wydania: 06
sprawy jeszcze bez rozstrzygnięcia
suma 2024 r.
cel wydania: 05
cel wydania: 05a
cel wydania: 05b
cel wydania: 06
sprawy jeszcze bez rozstrzygnięcia
suma 2025 r.
ARGENTYNA 2 43 1 46 3 13 1 17
BOLIWIA 7 27 34 36 1 37
-- 1 of 3 --
Pytanie nr 8.
Czy Polska, korzystając z uprawnień przewidzianych w art. 8 rozporządzenia 2018/1806
oraz odpowiednich postanowień umów bilateralnych z państwami trzecimi, czasowo
ograniczała lub zawieszała stosowanie przepisów ruchu bezwizowego wobec
któregokolwiek państwa Ameryki Południowej od początku 2024 roku? Jeżeli tak,
proszę o wskazanie okresów i krajów objętych takimi decyzjami.
Artykuł 8 przywołanego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806
z dnia 14 listopada 2018 r. wymieniającego państwa trzecie, których obywatele muszą
posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są
zwolnieni z tego wymogu (Dz. U. L 303 z 28.11.2018, s. 39, tekst jednolity) ‐ nie ustanawia
kompetencji pojedynczego państwa członkowskiego do zawieszenia ruchu bezwizowego
wobec obywateli państwa trzeciego. Przepis prawny określa mechanizm, dzięki któremu
Komisja Europejska może zawiesić zwolnienie z obowiązku posiadania wiz wobec
obywateli państwa trzeciego, między innymi w oparciu o notyfikację przez państwo
członkowskie, ze stosownym okresem referencyjnym (dwa miesiące, w porównaniu z tym
samym okresem w roku poprzednim lub z dwoma miesiącami bezpośrednio
poprzedzającymi wprowadzenie w życie zwolnienia z obowiązku wizowego). Ma to
zastosowanie w przewidzianych przez ww. rozporządzenie okolicznościach, w tym w
przypadku wzrostu zagrożenia lub bezpośredniej groźby dla porządku publicznego lub
bezpieczeństwa wewnętrznego państw członkowskich (w szczególności znacznego
wzrostu poważnych przestępstw związanych z obywatelami tego państwa trzeciego).
Państwo członkowskie ma obowiązek poprzeć notyfikację obiektywnymi, konkretnymi i
stosownymi informacjami oraz danymi przedstawionymi przez właściwe organy. Na
użytek mechanizmu zawieszającego znaczny wzrost oznacza wzrost przekraczający próg
50 % we wskazanym okresie referencyjnym. Zawieszenie nie następuje automatycznie po
notyfikacji, gdyż Komisja analizuje notyfikację i dostępne dane m.in. pod kątem zaistnienia
okoliczności, liczby państw członkowskich, w których takie okoliczności zachodzą,
ogólnego wpływu okoliczności na sytuację migracyjną w Unii (w oparciu o przekazane
dane), ogólnej kwestii porządku publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego.
BRAZYLIA 107 1 108 68 2 70
CHILE 7 7 2 2
EKWADOR 1 16 17 19 5 24
FALKLANDY
(MALWINY) 1 1 0
GUJANA 0 1 1
KOLUMBIA 153 153 65 2 67
PARAGWAJ 1 1 0
PERU 12 12 16 16
SURINAM 0 0
TRYNIDAD I
TOBAGO 3 3 0
URUGWAJ 1 1 0
WENEZUELA 30 30 18 18
-- 2 of 3 --
Komisja może zdecydować na podstawie takiej analizy, że konieczne jest podjęcie decyzji
o zawieszeniu ruchu bezwizowego, jednocześnie działając w ścisłej współpracy z tym
państwem trzecim, w celu znalezienia alternatywnego długoterminowego rozwiązania.
Komisja podejmuje również decyzję o zawieszeniu, jeśli o wystąpieniu okoliczności
poinformuje zwykła większość państw członkowskich. Polska nie mogłaby zatem zawiesić
samodzielnie ruchu bezwizowego na podstawie art. 8 rozporządzenia 2018/1806. W
odniesieniu do potencjalnej notyfikacji zaistnienia ww. okoliczności informuję, że MSZ nie
ma dostępu do danych, które potwierdzałyby wystąpienie ww. okoliczności i ich
znacznego wzrostu (zgodnie z kryteriami mechanizmu), wobec jakiegokolwiek z państw
Ameryki Południowej.
Dodatkowo należy zaznaczyć, że 15 sierpnia 2024 r. Polska nałożyła obowiązek wizowy na
obywateli Kolumbii wjeżdżających na terytorium RP w celu wykonywania pracy. Wyjątek
od ogólnego zwolnienia z obowiązku wizowego został wprowadzony w oparciu o art. 3
ust. 2 Umowy między Unią Europejską a Republiką Kolumbii dotyczącą zniesienia wiz
krótkoterminowych sporządzonej w Brukseli dnia 2 grudnia 2015 roku, w związku z art. 6
ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806.
Na marginesie należy zaznaczyć, że planowane są dalsze kroki w kierunku ograniczenia
ruchu bezwizowego z wybranymi państwami, w oparciu o narzędzia dostępne w polskim
prawie krajowym. W dniu 20 czerwca br. Minister Spraw Zagranicznych wystąpił do
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z wnioskiem o wyłączenie obywateli Gruzji ze
stosowanego selektywnie modelu uproszczonego dostępu do rynku pracy w oparciu o
regułę oświadczeń o powierzeniu pracy cudzoziemcowi. Ww. wyłączenie może nastąpić
w drodze nieuwzględnienia obywateli Gruzji w projekcie rozporządzenia ministra
właściwego do spraw pracy określającego listę państw, których obywateli mogą dotyczyć
oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, wydawanego na postawie art. 3 ust. 8
nowej ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy
cudzoziemcom na terytorium RP (Dz. U. poz. 621), która weszła w życie z dniem 1 czerwca
br.
Trwają także prace nad kształtem innego rozporządzenia ministra właściwego do spraw
pracy, które zostanie wydane na podstawie art. 3 ust. 4 nowej ustawy o warunkach
dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium RP. Ww. przepis
przewiduje możliwość wydania przez ministra właściwego do spraw pracy, (na wniosek na
wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub ministra właściwego do spraw
zagranicznych), rozporządzenia określającego wykaz państw, których obywatele
posiadający zezwolenie na pracę nie są uprawnieni do wykonywania pracy w czasie
pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach ruchu bezwizowego. Minister
Spraw Zagranicznych podjął decyzję o skierowaniu do MRPiPS wniosku o zamieszczenie w
ww. wykazie następujących państw: Kolumbii, Wenezueli i Gruzji. Skutki wejścia w życie
tego aktu normatywnego będą podlegać bieżącej ewaluacji i w zależności od aktualnej
sytuacji migracyjnej wykaz może być rozszerzany o kolejne państwa.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 3 of 3 --