Interpelacja w sprawie skandalicznie niskich odszkodowań przewidzianych w projekcie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji strategicznych oraz kluczowych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa i bezpieczeństwa publicznego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10566
do ministra obrony narodowej
w sprawie skandalicznie niskich odszkodowań przewidzianych w projekcie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji strategicznych oraz kluczowych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa i bezpieczeństwa publicznego
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 26-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w projekcie ustawy, który rzekomo ma wzmacniać bezpieczeństwo Polski i usprawniać strategiczne inwestycje, zawarto przepisy, które w sposób rażący godzą w interes obywateli – właścicieli nieruchomości wywłaszczanych pod te inwestycje.
Zdumiewa fakt, że rząd – który jeszcze kilka lat temu, będąc w opozycji, głośno krytykował mechanizm 140% wartości wykupowanej nieruchomości jako „niewystarczający” i „krzywdzący dla obywateli” – dziś proponuje rozwiązania, które nawet nie przewidują takich 140%, lecz ograniczają się do suchej wartości rynkowej z symboliczną 5-procentową premią za dobrowolne wydanie nieruchomości.
To hipokryzja i oszustwo polityczne. Rząd nie tylko odmawia obywatelom godnego potraktowania w sytuacji przymusowego pozbawienia ich własności, ale jeszcze ukrywa te fakty za zasłoną retoryki „bezpieczeństwa narodowego”.
Nie kwestionuję potrzeby szybkiej realizacji inwestycji o znaczeniu obronnym. Ale nie można budować bezpieczeństwa narodowego na krzywdzie własnych obywateli. Właściciele gruntów, osoby posiadające dorobek życia na terenach planowanych pod inwestycje mają zostać potraktowani jak zbędna przeszkoda – a nie jak partnerzy w budowie odporności państwa.
Dlaczego rząd nie wprowadził – jak przy CPK – mechanizmu 140% wartości nieruchomości? Czy dlatego, że te tereny leżą z dala od mediów i kamer? Czy dlatego, że są to mieszkańcy Polski „gorszej kategorii”?
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Dlaczego w projekcie ustawy (druk nr 1351) nie przewidziano mechanizmu zwiększenia odszkodowań, ceny wykupu nieruchomości ponad 100% wartości rynkowej, wzorem rozwiązań przyjętych dla CPK (140%)?
Czy rząd planuje wprowadzić poprawkę umożliwiającą wypłatę wyższych kwot odszkodowań realnie kompensujących stratę nieruchomości?
Czy została przeprowadzona analiza społeczna i finansowa skutków wywłaszczeń dla osób fizycznych objętych projektami strategicznymi? Jeśli tak – proszę o jej publikację.
Czy ministerstwo ma świadomość, że wywłaszczenie za 100% wartości oznacza de facto stratę dla obywatela, który będzie musiał ponieść koszty zakupu nowej działki, odtworzenia domu i infrastruktury, a także utraty lokalnych więzi społecznych?
Czy rząd planuje publicznie odnieść się do faktu, że jeszcze kilka lat temu obecna większość parlamentarna ostro krytykowała identyczne rozwiązania jako „bezduszne” i „nieludzkie”?
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3538 znakówAl. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.557.2025/In-240/25/SL
Warszawa, 06.10.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji Pana Posła Jarosława Sachajki oraz Pani Poseł Anny Gembickiej nr 10566 w
sprawie skandalicznie niskich odszkodowań przewidzianych w projekcie ustawy o szczególnych
zasadach przygotowania i realizacji strategicznych oraz kluczowych inwestycji w zakresie potrzeb
obronności państwa i bezpieczeństwa publicznego
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację Pana Posła Jarosława
Sachajki oraz Pani Poseł Anny Gembickiej nr 10566 w sprawie skandalicznie niskich odszkodowań
przewidzianych w projekcie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji strategicznych
oraz kluczowych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa i bezpieczeństwa publicznego,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Na wstępie pragnę zaznaczyć, iż celem zbudowania zdolności obronnych państwa resort obrony
narodowej dąży do nabywania nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w drodze negocjacji ceny z
właścicielami. Instytucja wywłaszczenia stosowana jest dopiero w przypadku braku osiągnięcia
stosownego porozumienia.
W polskim porządku prawnym dopuszczalne ramy zastosowania instytucji wywłaszczenia zostały
określone w art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 2009
r., Nr 114, poz. 946). Zgodnie z ustawą zasadniczą wywłaszczenie jest możliwe jedynie na cel publiczny
oraz za słusznym odszkodowaniem. Konstytucyjna zasada słusznego odszkodowania odnosi się do
konieczności wyważenia interesu publicznego i prywatnego oraz do zachowania właściwych proporcji w
zakresie ograniczeń, których doznają właściciele.
W przyjętej przez Sejm RP w dniu 25 czerwca 2025 r. ustawie o szczególnych zasadach przygotowania
i realizacji strategicznych oraz kluczowych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa i
bezpieczeństwa publicznego oraz ustanawiania stref ochronnych dla niektórych terenów zamkniętych
określono mechanizm przyznawania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na cel obronności i
bezpieczeństwa państwa, polegający na powiększeniu odszkodowania o kwotę równą 5% wartości
nieruchomości. Dodatkowo, w przypadku wywłaszczenia nieruchomości zabudowanej budynkiem
mieszkalnym, przyznawana ma być dodatkowa kwota w wysokości 10 000 zł na pokrycie kosztów
przeprowadzki. Rozwiązania w tym zakresie są tożsame z regulacją zawartą w ustawie z dnia 10 maja
2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1747) oraz korzystniejsze od
rozwiązań przewidzianych w innych specustawach.
W ramach planowania i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa
przyjęto zasadę, iż w pierwszej kolejności będą typowane tereny i obiekty wchodzące w skład zasobu
Skarbu Państwa, tj. Agencji Mienia Wojskowego, Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy
Państwowe, Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. W drugiej kolejności będą wyznaczane tereny i
obiekty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego. Jako ostatnie typowane będą obiekty i
tereny stanowiące własność innych podmiotów.
-- 1 of 2 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
2
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --