Interpelacja w sprawie nadmiernego i nieproporcjonalnego wdrożenia przepisów unijnych dotyczących odporności cyfrowej sektora finansowego oraz zielonych obligacji
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10564
do ministra finansów
w sprawie nadmiernego i nieproporcjonalnego wdrożenia przepisów unijnych dotyczących odporności cyfrowej sektora finansowego oraz zielonych obligacji
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 26-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
projekt ustawy zawarty w druku nr 1326, wdrażający przepisy unijnego rozporządzenia DORA (UE 2022/2554) oraz rozporządzenia (UE) 2023/2631 o zielonych obligacjach, budzi głębokie zaniepokojenie zarówno ze względów konstytucyjnych, jak i praktycznych. Ustawa nie tylko implementuje regulacje unijne – ale idzie znacznie dalej, tworząc rozbudowany, nadmiernie ingerujący reżim nadzorczy, który w sposób nieproporcjonalny obciąża polskie instytucje finansowe, szczególnie mniejsze podmioty, takie jak SKOK-i, banki spółdzielcze czy lokalne fundusze.
Projekt przewiduje szerokie i nieograniczone kompetencje dla Komisji Nadzoru Finansowego, w tym dostęp do wewnętrznych systemów informatycznych, możliwość żądania danych od podmiotów trzecich (w tym dostawców ICT), czy też gromadzenie danych osobowych przez 15 lat, z niejasno zdefiniowanymi przesłankami. Tego rodzaju rozwiązania nie wynikają wprost z rozporządzenia DORA, a ich przyjęcie oznacza samodzielne zaostrzenie unijnych przepisów – co jest sprzeczne z zasadą proporcjonalności, a także narusza konstytucyjnie chronioną wolność działalności gospodarczej oraz ochronę prywatności.
Równocześnie projekt nie przewiduje żadnych realnych instrumentów kompensacyjnych dla mniejszych instytucji, które będą musiały ponieść znaczne koszty wdrożeniowe. Może to doprowadzić do eliminacji z rynku lokalnych podmiotów finansowych, których działalność jest nie do przecenienia dla polskiej prowincji i obszarów pozamiejskich. To przykład klasycznego „overcompliance” – nieuzasadnionego nadregulowania ponad poziom wymagany prawem unijnym.
Z niepokojem należy też odnotować możliwość ideologicznego wykorzystania mechanizmu zielonych obligacji. Przy braku silnych, przejrzystych mechanizmów weryfikacji środowiskowej istnieje ryzyko, że status „zielonej obligacji” stanie się instrumentem greenwashingu lub politycznej presji na emitentów.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:
Które przepisy zawarte w projekcie ustawy (druk nr 1326) wykraczają poza literalny obowiązek implementacji wynikający z rozporządzeń UE 2022/2554 i 2023/2631?
Dlaczego rząd zdecydował się na przyznanie Komisji Nadzoru Finansowego uprawnień wykraczających poza zakres określony w rozporządzeniu DORA – w szczególności w zakresie dostępu do danych zewnętrznych dostawców ICT oraz przechowywania danych osobowych przez 15 lat?
Czy przeprowadzono ocenę wpływu regulacji na małe i średnie instytucje finansowe, w tym SKOK-i, banki spółdzielcze i lokalne fundusze inwestycyjne? Jakie koszty wdrożeniowe oszacowano dla tych podmiotów?
Czy rząd przewiduje jakiekolwiek wsparcie, rekompensaty lub okresy przejściowe dla instytucji, które nie będą w stanie wdrożyć wymogów zgodnych z DORA w terminie i zakresie wynikającym z ustawy?
Jakie mechanizmy będą stosowane do przeciwdziałania greenwashingowi w ramach emisji europejskich zielonych obligacji? Czy rząd planuje niezależną weryfikację faktycznego wpływu środowiskowego projektów finansowanych tymi obligacjami?
Jakie ryzyka konstytucyjne były analizowane przy projektowaniu przepisów umożliwiających szeroką kontrolę operacyjną KNF nad systemami informatycznymi podmiotów prywatnych?
Czy ustawa przewiduje jakiekolwiek limity, procedury odwoławcze lub zabezpieczenia dla podmiotów podlegających nadzorowi w przypadku nadużycia uprawnień przez KNF lub przekroczenia zakresu kontroli ICT?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21644 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/7
Warszawa, 17 lipca 2025 roku
Sprawa: projekt DORA: odpowiedź na interpelację nr 10564
Znak sprawy: FN5.050.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10564 Pana Posła Jarosława Sachajko i Pani Poseł
Anny Gembickiej dotyczącą projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z
zapewnieniem operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego oraz emitowaniem
europejskich zielonych obligacji zawartego w druku nr 1326, który wdraża przepisy
unijnego rozporządzenia 2022/25541 (dalej zwanego rozporządzeniem DORA) i
dyrektywy 2022/25562 oraz rozporządzenia 2023/26313 (dalej zwanego
rozporządzeniem EuGB), uprzejmie przesyłam odpowiedź na postawione pytania.
Ad 1.
Jednym z priorytetów Rządu podczas prac nad projektem ustawy o zmianie niektórych
ustaw w związku z zapewnieniem operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego
oraz emitowaniem europejskich zielonych obligacji była zgodność projektu z przepisami
ww. aktów prawa UE, w szczególności unikanie wprowadzania nadregulacji i
obowiązków, które nie wynikają z prawa UE.
Jednocześnie pragnę wyjaśnić, że zgodnie z rozporządzeniem DORA, na mocy
decyzji poszczególnych państw członkowskich, możliwe jest wyłączenie z zakresu
stosowania rozporządzenia DORA podmiotów wskazanych w art. 2 ust. 4, tj.
1 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2554 z dnia 14 grudnia 2022 r. w
sprawie operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego i zmieniającego rozporządzenia (WE) nr
1060/2009, (UE) nr 648/2012, (UE) nr 600/2014, (UE) nr 909/2014 oraz (UE) 2016/1011 (Dz. Urz. UE
L 333 z 27.12.2022, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 2024/90177 z 12.03.2024);
2 dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2556 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie
zmiany dyrektyw 2009/65/WE, 2009/138/WE, 2011/61/UE, 2013/36/UE, 2014/59/UE, 2014/65/UE,
(UE) 2015/2366 oraz (UE) 2016/2341 w odniesieniu do operacyjnej odporności cyfrowej sektora
finansowego (Dz. Urz. UE L 333 z 27.12.2022, str. 153);
3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2631 z dnia 22 listopada 2023 r. w
sprawie europejskich zielonych obligacji oraz opcjonalnego ujawniania informacji na temat obligacji
wprowadzanych do obrotu jako zrównoważone środowiskowo i obligacji powiązanych ze
zrównoważonym rozwojem (Dz. Urz. UE L 2023/2631 z 30.11.2023 oraz Dz. Urz. UE L 2023/2869 z
20.12.2023);
-- 1 of 7 --
2/7
wyłączenia podmiotów, o których mowa w art. 2 ust. 5 pkt 4–23 dyrektywy
2013/36/UE, mających siedzibę na ich odpowiednich terytoriach. W polskim
systemie prawnym ww. podmiotom odpowiadają spółdzielcze kasy
oszczędnościowo - kredytowe w rozumieniu ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o
spółdzielczych kasach oszczędnościowo – kredytowych oraz banki państwowe, tj.
BGK. Z uwagi na zakres działalności ww. podmiotów wskazana jest rezygnacja z
zastosowania opcji narodowej, o której mowa w art. 2 ust. 4 rozporządzenia DORA.
W przypadku braku decyzji o wyłączeniu, ww. podmioty, w zakresie zarządzania
ryzykiem związanym z ICT, stosują przepisy art. 16 rozporządzenia DORA,
stanowiące uproszczone ramy zarządzania ryzykiem związanym z ICT. Ograniczony
katalog obowiązków, określony art. 16, w warunkach polskich, jest jednak
nieadekwatny wobec BGK i SKOK-ów spełniających kryteria dla podmiotów
kluczowych lub ważnych w rozumieniu dyrektywy NIS24. Z uwagi na powyższe,
projektodawca zdecydował się uwzględnić uwagę UKNF i w przypadku
największych SKOK-ów wskazać na konieczność stosowania art. 5–15
rozporządzenia DORA. Regulacja ta nie będzie dotyczyła mniejszych podmiotów
(niespełniających kryteriów podmiotów kluczowych lub ważnych w rozumieniu
dyrektywy NIS2), które stosować będą art. 16 określający uproszczone ramy
zarządzania ryzkiem.
Wskazane rozwiązanie zostało wprowadzone ze względu na konieczność
ograniczenia ryzyka dla systemu finansowego związanego z cyberzagrożeniami,
ujednolicenia obowiązków dla dużych podmiotów finansowych, a także zapewnienia
równoważności wymogów w zakresie zarządzania ryzkiem związanym z ICT
z wymogami dyrektywy NIS2 (zgodnie z art. 4 dyrektywy NIS2).
Ad 2.
W odniesieniu do uprawnień w zakresie nadzoru nad spełnianiem wymagań
rozporządzenia DORA, należy podkreślić, że kompetencje nadane Komisji Nadzoru
Finansowego (dalej zwane KNF) nie wykraczają poza zakres uprawnień określony
rozporządzeniem DORA, w szczególności art. 50 – 56 tego rozporządzenia. Z uwagi
na ogólny charakter katalogu kompetencji, o którym mowa w art. 50 rozporządzenia
DORA, katalog kompetencji wymagał doprecyzowania, jednak KNF nie zostały
nadane uprawnienia, które nie byłyby przewidziane rozporządzeniem DORA. W
szczególności w odniesieniu do osób trzecich np. zewnętrznych dostawców usług
ICT, art. 50 ust. 2 lit. b (ii) dopuszcza przesłuchanie wszelkich innych osób fizycznych
i prawnych (osób trzecich), które wyrażają na to zgodę, w celu zebrania informacji
dotyczących przedmiotu dochodzenia. Projektowany art. 18zc ust. 4 pkt 3 ustawy z
dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym, który dokonuje
wdrożenia przedmiotowej kompetencji, również warunkuje pozyskanie informacji
od osób trzecich ich zgodą.
W kwestii przechowywania danych, projektowana regulacja również nie wykracza
poza dyspozycję art. 56 dotyczącego ochrony danych, który stanowi, że dane
osobowe są zatrzymywane do czasu wywiązania się z mających zastosowanie
obowiązków nadzorczych i w każdym przypadku przez maksymalnie 15 lat,
z wyjątkiem sytuacji, gdy toczy się postępowanie sądowe wymagające dalszego
zatrzymania takich danych. Projektowany art. 4a ust. 3a ustawy z dnia 21 lipca
2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym, który dokonuje wdrożenia art. 56
4 dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2555 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie
środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa na terytorium Unii,
zmieniającą rozporządzenie (UE) nr 910/2014 i dyrektywę (UE) 2018/1972 oraz uchylającą dyrektywę
(UE) 2016/1148 (dyrektywa NIS 2) (Dz. Urz. UE L 333 z 27.12.2022, str. 80).
-- 2 of 7 --
3/7
wskazuje, że dane osobowe, o których mowa w art. 56 ust. 1 rozporządzenia
2022/2554, Komisja przetwarza przez okres 15 lat w celu sprawowania nadzoru w
zakresie, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 16 (nadzoru nad spełnianiem wymagań
wprowadzonych rozporządzeniem DORA), chyba że toczy się postępowanie sądowe
wymagające dalszego przetwarzania tych danych.
Ad 3.
W zakresie sytuacji mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców
należy wskazać, że przepisy rozporządzenia DORA uwzględniają zakres i skalę
działalności podmiotów finansowych, wskazując w art. 4, że stosowanie tego
rozporządzenia powinno uwzględniać zasadę proporcjonalności, stanowioną tym
przepisem. Poszczególne przepisy rozporządzenia DORA również różnicują
obowiązki podmiotów finansowych, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 4.
W przypadku małych podmiotów finansowych, w szczególności podmiotów
spełniających kryteria definicji mikroprzedsiębiorstwa, określone w art. 3 pkt 60
rozporządzenia DORA, tj. podmiotów finansowych innych niż systemy obrotu,
kontrahenci centralni, repozytoria transakcji lub centralne depozyty papierów
wartościowych, zatrudniających mniej niż 10 osób i których roczny obrót lub bilans
roczny nie przekracza 2 mln EUR, część obowiązków przewidzianych
rozporządzeniem DORA nie znajdzie zastosowania. Zgodnie z zasadą
proporcjonalności wyrażoną w art. 4 rozporządzenia DORA, szereg przepisów tego
rozporządzania wyłącza w stosunku do mikroprzedsiębiorców określone obowiązki.
Przykładowo dotyczy to obowiązków stanowionych następującymi przepisami
rozporządzenia DORA:
- art. 5 ust. 3 wskazuje, że mikroprzedsiębiorstwa nie są zobowiązane do
ustanowienia funkcji w celu monitorowania ustaleń zawartych z zewnętrznym
dostawcą usług ICT w sprawie korzystania z usług ICT lub wyznaczenia członka
kadry kierowniczej wyższego szczebla jako odpowiedzialnego za nadzorowanie
związanej z tym ekspozycji na ryzyko i odpowiedniej dokumentacji;
- art. 24 ust. 1 wskazuje na wyłączenie mikroprzedsiębiorców z obowiązku
ustanowienia i utrzymywania prawidłowego i kompleksowego programu
testowania operacyjnej odporności cyfrowej;
- art. 24 ust. 4 stanowi, że mikroprzedsiębiorcy nie mają obowiązku zapewnienia
przeprowadzania testów w zakresie operacyjnej odporności przez niezależne strony
wewnętrzne i zewnętrzne.
- art. 24 ust. 6 wyłącza mikroprzedsiębiorców z obowiązku przeprowadzania
odpowiednich testów wszystkich systemów i aplikacji ICT przynajmniej raz w roku;
- art. 28 ust. 2 wyłącza podmioty, o których mowa w art. 16 oraz
mikroprzedsiębiorców z obowiązku przyjęcia strategii dotyczącej ryzyka ze strony
zewnętrznych dostawców usług ICT i regularnego jej przeglądu.
Ww. przepisy wskazują na liczne ograniczenia obowiązków w przypadku, gdy
podmiot finansowy spełnia kryteria definicji mikroprzedsiębiorstwa, co powinno
zostać uwzględnione w praktyce nadzoru nad stosowaniem rozporządzenia DORA
przez te podmioty.
W myśl projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem
operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego oraz emitowaniem europejskich
zielonych obligacji, mającym na celu wdrożenie rozporządzenia DORA do polskiego
systemu prawnego, organem nadzoru w zakresie stosowania rozporządzenia DORA
będzie KNF. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez KNF, KNF będzie
-- 3 of 7 --
4/7
realizować kompetencje właściwego organu w obszarze kontroli zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa, zaś stosowanie przez podmioty finansowe
zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 4 rozporządzenia DORA, będzie
przez KNF analizowane w ramach sprawowanego nadzoru, w tym w ramach
prowadzonych kontroli.
Ad 4.
Rozporządzenie DORA jest aktem prawnym UE obowiązującym bezpośrednio
więc już w tej chwili powinno być stosowane przez podmioty finansowe.
Rozporządzenie DORA zostało opublikowane w dniu 27 grudnia 2022 r. i
powinno być stosowane przez podmioty finansowe od dnia 17 stycznia 2025 r.
Wydaje się zatem, że podmioty finansowe miały wystarczającą ilość czasu na
wdrożenie rozwiązań przewidzianych niniejszym rozporządzeniem. Projekt ustawy o
zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem operacyjnej odporności cyfrowej
sektora finansowego oraz emitowaniem europejskich zielonych obligacji ma na celu
zapewnienie stosowania rozporządzenia w wymiarze funkcji nadzoru państwa, tj.
przede wszystkim dokonuje wyznaczenia organu nadzoru i nadaje mu przewidziane
rozporządzeniem DORA kompetencje. Zakres obowiązków nakładanych na
podmioty finansowe wynika z bezpośrednio obowiązujących przepisów
rozporządzenia.
Projektodawca uwzględnia jednak konieczność dostosowania się BGK i SKOK-ów
spełniających kryteria dla podmiotów kluczowych lub ważnych w rozumieniu
dyrektywy NIS2 i przewiduje na to odpowiednie vacatio legis. Zgodnie z
projektowanym art. 17 projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z
zapewnieniem operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego oraz emitowaniem
europejskich zielonych obligacji przepis art. 3c pkt 1 ustawy zmienianej w art. 4a
oraz przepis art. 2a ust. 2 ustawy zmienianej w art. 9, mają zastosowanie po
upływie roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Dodatkowo, należy wskazać, że obowiązki wynikające z rozporządzenia DORA
uwzględniają wielkość i zakres działalności podmiotów finansowych, kierując się
zasadą proporcjonalności. Warto podkreślić, że obowiązki z zakresu
cyberbezpieczeństwa chronią nie tylko konsumentów korzystających z usług
podmiotów finansowych, ale także samych przedsiębiorców. W przypadku braku
odpowiedniej ochrony sieci systemów i sieci informatycznych, utrata danych w
wyniku ataku z zewnątrz albo przerwa w prowadzeniu działalności, skutkuje
niejednokrotnie bardzo dużymi kosztami po stronie przedsiębiorców, zarówno
w wymiarze pieniężnym, jak i wizerunkowym. Z uwagi na powyższe spełnienie
obowiązków w tym zakresie powinno być traktowane jak inwestycja
w bezpieczeństwo, a nie koszt po stronie przedsiębiorcy.
Wg „Raportu rocznego CSRIT KNF” za rok 2024 r., rok 2024 pokazał
bezprecedensowy wzrost ataków phishingowych. Jednymi z najczęściej
występujących oszustw były fałszywe inwestycje. Dodatkowo w roku 2024 w
sektorze finansowym zaobserwowano wiele kampanii złośliwego oprogramowania
należącego do różnorodnych rodzin malware. Zwiększyło się również
wykorzystywanie oprogramowania typu stealer. Po analizie ww. Raportu CSIRT
KNF można wskazać, że zwiększyła się liczba ataków każdego rodzaju, a przestępcy
wykorzystują coraz bardziej wyrafinowane metody utrudniające identyfikację
zagrożenia. W świetle powyższego, zapewnienie cyberbezpieczeństwa świadczenia
usług finansowych wydaje się kluczowe.
Ad 5.
-- 4 of 7 --
5/7
Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2631 z dnia 22
listopada 2023 r. w sprawie europejskich zielonych obligacji oraz opcjonalnego
ujawniania informacji na temat obligacji wprowadzanych do obrotu jako zrównoważone
środowiskowo i obligacji powiązanych ze zrównoważonym rozwojem (dalej
rozporządzanie EuGB), aby obligacja mogła zostać oznaczona jako europejska zielona
obligacja/EuGB, emisja musi spełniać szereg formalnych i merytorycznych
warunków. Pierwszym z nich jest tzw. zgodność z unijną taksonomią
zrównoważonego rozwoju. Zapisy rozporządzenia EuGB wskazują, że przychody z
obligacji, w przypadku których stosowane jest oznakowanie europejskiej zielonej
obligacji/EuGB, należy alokować wyłącznie na projekty uznane za zrównoważone
środowiskowo – co najmniej 85% wpływów z emisji powinno zostać przeznaczone
na cele i działalność gospodarczą zgodną z unijną taksonomią. Pozostałe –
maksymalnie 15% – może być skierowane na działania, które spełniają zasadę
„nieczynienia poważnych szkód” – nawet jeśli nie są jeszcze w pełni objęte
taksonomią.
Kolejnym istotnym warunkiem standardu europejskiej zielonej obligacji/EuGB jest
obowiązek przygotowania przez emitenta szczegółowego dokumentu
przedemisyjnego, tzw. arkusza informacyjnego europejskiej zielonej obligacji.
Dokument ten stanowi podstawowe źródło informacji dla potencjalnych
inwestorów i zewnętrznych kontrolerów. W arkuszu tym emitent określa m.in. cel
emisji i sposób wykorzystania wpływów, zgodność z unijną taksonomią, a także opis
procedur monitorowania i raportowania emisji.
Niezwykle istotnym mechanizmem przeciwdziałania greenwashingowi jaki został
przewidziany rozporządzeniem EuGB jest również instytucja kontrolera
zewnętrznego, który przeprowadza niezależną weryfikację dokumentacji emisyjnej.
W ramach weryfikacji, zewnętrzny kontroler dokonuje oceny arkusza
informacyjnego europejskiej zielonej obligacji przygotowanego przez emitenta.
Kolejno, na podstawie tej analizy, wydaje opinię, w której stwierdza, czy planowana
emisja jest zgodna ze standardem europejskiej zielonej obligacji/EuGB. Poza
powyższym, kontroler może realizować czynności sprawdzające po emisji, w ich
zakresie możliwa jest m.in. weryfikacja raportu alokacyjnego, tj. ocena, czy wpływy
pozyskane z emisji zostały rozdysponowane zgodnie z deklaracjami, a także
opcjonalnie – ocena raportu wpływu środowiskowego, jeśli emitent zdecyduje się na
taką usługę.
Zgodnie z rozporządzeniem EuGB, zewnętrzni kontrolerzy muszą spełniać szereg
wymogów, których celem jest zapewnienie wiarygodności i niezależności procesu
weryfikacji. Przede wszystkim są oni zobowiązani do obowiązkowej rejestracji w
wykazie prowadzonym przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów
Wartościowych (ESMA). Urząd ten pełni również funkcję organu nadzoru,
monitorując na bieżąco jakość, rzetelność i niezależność ich pracy. Ponadto,
kontroler zewnętrzny jest zobowiązany do zachowania pełnej niezależności i
bezstronności –nie może być powiązany kapitałowo ani organizacyjnie z emitentem,
a także musi wykazać, że wdrożył skuteczne mechanizmy zapobiegające konfliktowi
interesów. Ważnym aspektem jest również zachowanie transparentności
stosowanej metodologii – kontroler zewnętrzny ma obowiązek publicznego
ujawnienia przyjętej metody oceny oraz przedstawienia uzasadnienia swoich
wniosków. Wreszcie, od kontrolera zewnętrznego oczekuje się odpowiedniego
poziomu doświadczenia i kompetencji – musi on posiadać zarówno ekspertyzę
techniczną i środowiskową, jak i odpowiednie zaplecze organizacyjne, niezbędne do
przeprowadzenia profesjonalnej i rzetelnej analizy.
-- 5 of 7 --
6/7
W związku z przekazanymi pytaniami z zakresu europejskich zielonych obligacji
wyjaśnienia również wymaga, że rozporządzenie EuGB nie przewiduje dla rządów
państw członkowskich szczególnej roli kontrolnej w zakresie weryfikacji
faktycznego wpływu środowiskowego projektów finansowanych tymi obligacjami.
Rozporządzenie to zobowiązało jedynie państwa członkowskie do wskazania
organu nadzoru nad spełnianiem przez emitentów europejskich zielonych obligacji
obowiązków wynikających z rozporządzenia w sprawie europejskich zielonych
obligacji, którym w przypadku Polski jest Komisja Nadzoru Finansowego, oraz
nadania temu organowi odpowiednich kompetencji kontrolnych i nadzorczych, w
tym prawo do nakładania sankcji administracyjnych za nieprzestrzeganie przepisów
rozporządzenia. Realizacja tych zobowiązań została przewidziana w projekcie
ustawy zawartej w druku nr 1326.
Ad 6.
Art. 50 ust. 2 rozporządzenia DORA wskazuje, że właściwy organ jest uprawniony
do dostępu do wszelkich dokumentów lub danych przechowywanych w
jakiejkolwiek formie, które właściwy organ uważa za istotne z punktu widzenia
wykonywania swoich obowiązków oraz otrzymywania lub sporządzania ich kopii.
Projektowany art. 18zc ust. 4 pkt 6 ustawy 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem
finansowym jest zatem zgodny z art. 50 ust. 2 rozporządzenia DORA.
Warto zaznaczyć, że w zakresie kompetencji KNF dotyczących kontroli/weryfikacji
systemów informatycznych podmiotów finansowych, nie wydaje się możliwe
ustalenie czy systemy informatyczne są zabezpieczone i spełniają wymagania
określone rozporządzeniem DORA lub aktami delegowanymi wydanymi na jego
podstawie, bez zabezpieczenia wglądu do systemów informatycznych. Brak
kompetencji w tym zakresie stanowiłby jedynie kontrolę o charakterze
iluzorycznym. Rozporządzenie DORA wprowadza szereg obowiązków dotyczących
odpowiedniego zabezpieczenia sieci i systemów informatycznych. Np. art. 7
wprowadza wymagania, które muszą spełniać systemy, protokoły i narzędzia ICT.
Art. 9 reguluje m.in. wymagania dotyczące funkcjonowania systemów i narzędzi ICT
w zakresie ochrony i zapobiegania naruszeniom bezpieczeństwa danych np.
wskazując w ust. 4 lit. d obowiązek wdrożenia polityk i protokołów dotyczących
silnych mechanizmów uwierzytelniania, opartych na odpowiednich standardach
i specjalnych systemach kontroli oraz środkach ochrony kluczy kryptograficznych,
dzięki którym dane szyfruje się na podstawie wyników zatwierdzonych procesów
klasyfikacji danych i oceny ryzyka związanego z ICT.
Z uwagi na powyższe, projektowane przepisy umożliwiają ocenę czy systemy
informatyczne są zgodne z dokumentacją przedstawioną przez podmioty finansowe.
Bez zabezpieczenia takiego uprawnienia organ nadzoru nie ma możliwości
weryfikacji czy system informatyczny rzeczywiście spełnia wymagania określone
rozporządzeniem DORA.
W tym zakresie, analogiczna jest opinia KNF, zgodnie z którą wskazana
kompetencja pozostaje niezbędna do wykonywania obowiązków organu nadzoru
wynikających z rozporządzenia DORA. Obszar operacyjnej odporności cyfrowej
oparty jest na technologiach informacyjno-komunikacyjnych, a dane, które mogą
stanowić podstawę oceny przez organ nadzoru realizacji obowiązków podmiotów
finansowych w omawianym obszarze, będą w dużej mierze przetwarzane w
systemach informatycznych w postaci cyfrowej.
W ramach rozporządzenia DORA, KNF będzie odpowiedzialna za zapewnienie
przestrzegania wielu obowiązków, dla których kontroli kluczowe będą dane
zawarte w systemach informatycznych, w tym dokumenty wewnętrzne
-- 6 of 7 --
7/7
potwierdzające spełnianie obowiązków w zakresie zarządzania ryzykiem
związanym z technologiami informacyjno-komunikacyjnymi. Przykładem w tym
zakresie mogą być obowiązki dotyczące zarządzania incydentami związanymi z
ICT, ich klasyfikacją i zgłaszaniem. Dane zawarte w systemach informatycznych
(jak np. logi systemowe) będą niezbędne dla ustalenia, czy podmiot finansowy
prawidłowo zarządza incydentami związanymi z ICT, jak choćby weryfikacji, czy
podmiot finansowy w sposób skuteczny wprowadził wskaźniki wczesnego
ostrzegania i reaguje na nie w sposób sprawny i pozwalający ograniczyć ryzyko
wystąpienia incydentów związanych z ICT, bądź czy podmiot finansowy terminowo
zgłasza właściwemu organowi poważne incydenty związane z ICT.
Ad 7.
W przypadku kontroli i decyzji administracyjnych nakładających kary pieniężne lub
zobowiązujących do określonego zachowania albo zaprzestania określonego
zachowania obowiązują wszelkie zabezpieczenia proceduralne, określone w polskim
systemie prawnym czyli przede wszystkim możliwość złożenia pisemnych
zastrzeżeń do protokołu kontroli (projektowany art. 18zc ust. 5), czy możliwość
odwołania od decyzji administracyjnej. Ponadto, zgodnie z projektowanymi
przepisami dotyczącymi kontroli, o której mowa w projektowanym art. 18zc ust. 1,
w zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy rozdziału 5
ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
$Imię_i_Nazwisko_podpisującego
$Stanowisko/Funkcja_podpisującego
-- 7 of 7 --