Interpelacja nr 10552
Interpelacja w sprawie planowanego zakazu sprzedaży kawy w szkołach
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie planowanego zakazu sprzedaży kawy w szkołach
Interpelacja nr 10552
do ministra zdrowia
w sprawie planowanego zakazu sprzedaży kawy w szkołach
Zgłaszający: Anna Maria Żukowska
Data wpływu: 25-06-2025
Szanowna Pani Ministro,
działając na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 191–196 Regulaminu Sejmu RP oraz art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1115), kieruję do Pani Minister interpelację w sprawie planowanego zakazu sprzedaży kawy w szkołach, przewidzianego w projekcie rozporządzenia zmieniającego załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1154, z późn. zm.).
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez środowisko uczniowskie oraz nauczycielskie projektowany zakaz sprzedaży kawy w placówkach oświatowych wzbudza liczne kontrowersje. Szczególne wątpliwości dotyczą jego stosowania w szkołach ponadpodstawowych, do których uczęszczają osoby pełnoletnie bądź będące na granicy osiągnięcia pełnoletności. W tych szkołach młodzież posiada już znaczny poziom samodzielności, a dostęp do kawy nie różni się istotnie od dostępności tego produktu poza szkołą, w przestrzeni publicznej.
Uzasadnienie do projektu rozporządzenia odwołuje się do „licznych apeli” rodziców i nauczycieli kierowanych do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Apeli tych jednak nie upubliczniono, co budzi pytania o transparentność procesu legislacyjnego. Brakuje także przedstawienia danych dotyczących realnego spożycia kawy przez uczniów oraz ewentualnych negatywnych skutków zdrowotnych wynikających z jej obecności w szkolnych sklepikach.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Na jakiej podstawie Ministerstwo Zdrowia zdecydowało się na wprowadzenie zakazu sprzedaży kawy w szkołach?
Czy ministerstwo posiada dane naukowe lub statystyczne potwierdzające negatywny wpływ spożywania kawy na zdrowie uczniów szkół ponadpodstawowych?
Ile i jakiego rodzaju zgłoszeń/wniosków dotyczących sprzedaży kawy wpłynęło do ministerstwa lub do organów sanepidu w ostatnich latach?
Czy w ocenie ministerstwa uzasadnione jest stosowanie jednakowych restrykcji żywieniowych dla dzieci z edukacji wczesnoszkolnej i uczniów szkół ponadpodstawowych?
Czy ministerstwo przeprowadziło szerokie konsultacje społeczne z udziałem przedstawicieli samorządów uczniowskich, nauczycieli oraz ekspertów żywieniowych przed wprowadzeniem zmian?
Czy ministerstwo rozważa wyłączenie szkół ponadpodstawowych spod projektowanego zakazu, pozostawiając decyzję dyrektorom placówek?
Czy projektowane przepisy nie pozostają w sprzeczności z zasadą proporcjonalności i autonomii placówek edukacyjnych?
Zważywszy na fakt, że zdrowie uczniów jest dobrem nadrzędnym, jednocześnie wskazuję, że decyzje w tym zakresie powinny być podejmowane w sposób racjonalny, oparty na dowodach naukowych, przy poszanowaniu praw i potrzeb młodzieży oraz przy zapewnieniu odpowiedniej jakości debaty publicznej.
Z wyrazami szacunku
Anna Maria Żukowska
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 10552
do ministra zdrowia
w sprawie planowanego zakazu sprzedaży kawy w szkołach
Zgłaszający: Anna Maria Żukowska
Data wpływu: 25-06-2025
Szanowna Pani Ministro,
działając na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 191–196 Regulaminu Sejmu RP oraz art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1115), kieruję do Pani Minister interpelację w sprawie planowanego zakazu sprzedaży kawy w szkołach, przewidzianego w projekcie rozporządzenia zmieniającego załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1154, z późn. zm.).
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez środowisko uczniowskie oraz nauczycielskie projektowany zakaz sprzedaży kawy w placówkach oświatowych wzbudza liczne kontrowersje. Szczególne wątpliwości dotyczą jego stosowania w szkołach ponadpodstawowych, do których uczęszczają osoby pełnoletnie bądź będące na granicy osiągnięcia pełnoletności. W tych szkołach młodzież posiada już znaczny poziom samodzielności, a dostęp do kawy nie różni się istotnie od dostępności tego produktu poza szkołą, w przestrzeni publicznej.
Uzasadnienie do projektu rozporządzenia odwołuje się do „licznych apeli” rodziców i nauczycieli kierowanych do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Apeli tych jednak nie upubliczniono, co budzi pytania o transparentność procesu legislacyjnego. Brakuje także przedstawienia danych dotyczących realnego spożycia kawy przez uczniów oraz ewentualnych negatywnych skutków zdrowotnych wynikających z jej obecności w szkolnych sklepikach.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Na jakiej podstawie Ministerstwo Zdrowia zdecydowało się na wprowadzenie zakazu sprzedaży kawy w szkołach?
Czy ministerstwo posiada dane naukowe lub statystyczne potwierdzające negatywny wpływ spożywania kawy na zdrowie uczniów szkół ponadpodstawowych?
Ile i jakiego rodzaju zgłoszeń/wniosków dotyczących sprzedaży kawy wpłynęło do ministerstwa lub do organów sanepidu w ostatnich latach?
Czy w ocenie ministerstwa uzasadnione jest stosowanie jednakowych restrykcji żywieniowych dla dzieci z edukacji wczesnoszkolnej i uczniów szkół ponadpodstawowych?
Czy ministerstwo przeprowadziło szerokie konsultacje społeczne z udziałem przedstawicieli samorządów uczniowskich, nauczycieli oraz ekspertów żywieniowych przed wprowadzeniem zmian?
Czy ministerstwo rozważa wyłączenie szkół ponadpodstawowych spod projektowanego zakazu, pozostawiając decyzję dyrektorom placówek?
Czy projektowane przepisy nie pozostają w sprzeczności z zasadą proporcjonalności i autonomii placówek edukacyjnych?
Zważywszy na fakt, że zdrowie uczniów jest dobrem nadrzędnym, jednocześnie wskazuję, że decyzje w tym zakresie powinny być podejmowane w sposób racjonalny, oparty na dowodach naukowych, przy poszanowaniu praw i potrzeb młodzieży oraz przy zapewnieniu odpowiedniej jakości debaty publicznej.
Z wyrazami szacunku
Anna Maria Żukowska
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
16%
Konkretność
84%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
9.2 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3895 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.19.2025.KM
Warszawa, 05 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10552, w sprawie planowanego zakazu sprzedaży kawy w
szkołach, złożoną przez Panią Poseł Annę Marię Żukowską, uprzejmie informuję, że w dniu
18 czerwca 2025 r. projekt rozporządzenia (MZ 1787) został przekazany do szerokiego
grona interesariuszy w ramach uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych z
30-dniowym terminem na zgłaszanie uwag. Zatem, wszystkie zainteresowane strony, w
tym organizacje zdrowia publicznego, eksperci w zakresie żywności i żywienia, rodzice oraz
inne instytucje, mają możliwość wypowiedzenia się i wniesienia uwag do projektu, co
umożliwia uwzględnienie szerokiego wachlarza opinii przed wprowadzeniem ostatecznej
regulacji.
Pragnę zapewnić, że wszystkie zgłoszone uwagi zostaną poddane szczegółowej analizie w
porozumieniu z ekspertami, którzy uczestniczyli w pracach dotyczących opracowania
przedmiotowego projektu rozporządzenia.
Niezależnie od powyższego informuję, że aktualnie żadne gremium naukowe w Polsce nie
zajęło oficjalnego stanowiska w sprawie wieku, od którego można pić kawę. Tradycyjnie, w
opinii społecznej kawa była dotychczas postrzegana jako produkt dla osób dorosłych. Takie
podejście mogło wynikać z faktu, że przez dziesięciolecia (od 1970 r. do 2006 r.) w prawie
żywnościowym znajdowała się definicja używek jako produktów niezawierających
składników odżywczych, które są spożywane tylko ze względu na cechy organoleptyczne
lub działanie fizjologiczne. Chociaż w regulacjach prawnych nie było wykazu używek, to
kawa uważana była za jedną z nich.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Aktualnie nie ma jednoznacznie określonej bezpiecznej dawki kofeiny dla dzieci, zwłaszcza
w przypadku, gdy ich dostęp do kawy nie jest odpowiednio kontrolowany, co ma miejsce w
przypadku sprzedaży w automatach vendingowych. Dotychczasowe oceny ryzyka nie
dotyczą picia kawy przez dzieci, ale całodziennego spożycia kofeiny ze wszystkich źródeł.
Według Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) obaw zdrowotnych nie
powinno budzić dzienne spożycie do 3 mg kofeiny/kg m.c. Dla przykładu, dla dziecka w
wieku 12 lat oznacza to spożycie do 130 mg kofeiny. W świetle jednego z badań
dotyczącego spożycia kofeiny, wśród nastolatków w Polsce wynosi ono średnio 98 mg
dziennie, a w świetle drugiego jest znacznie wyższe - 196 mg. Jednocześnie, odpowiednio
12% i 38% nastolatków przekracza bezpieczną ilość, spożywając więcej niż 3 mg kofeiny/kg
m.c./dzień.
Jednocześnie działania z zakresu bezpieczeństwa żywności (w tym bezpieczeństwa
spożycia kofeiny w jednostkach systemu oświaty) podejmowane są na bieżąco w oparciu o
analizę ryzyka przez organy urzędowej kontroli żywności, które sprawują nadzór nad
podmiotami wprowadzającymi do obrotu żywność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Obowiązujące rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie żywienia w jednostkach
systemu oświaty nie zawiera zakazu sprzedaży kawy. Podstawy takiej nie zawierają
również pozostałe obowiązujące akty prawne, w tym ustawa z dnia 11 września 2015 r. o
zdrowiu publicznym.
Mając jednak na uwadze, że spożycie kofeiny przez dzieci i młodzież może nieść za sobą
określone skutki dla ich zdrowia i rozwoju, aktualne zalecenia organów Państwowej
Inspekcji Sanitarnej opierają się każdorazowo o analizę ryzyka, a w szczególności uznanie, iż
zostały podane nieadekwatne dla danej grupy wiekowej ilości kofeiny co uprawnia te
organy do podjęcia stosownych działań.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.19.2025.KM
Warszawa, 05 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10552, w sprawie planowanego zakazu sprzedaży kawy w
szkołach, złożoną przez Panią Poseł Annę Marię Żukowską, uprzejmie informuję, że w dniu
18 czerwca 2025 r. projekt rozporządzenia (MZ 1787) został przekazany do szerokiego
grona interesariuszy w ramach uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych z
30-dniowym terminem na zgłaszanie uwag. Zatem, wszystkie zainteresowane strony, w
tym organizacje zdrowia publicznego, eksperci w zakresie żywności i żywienia, rodzice oraz
inne instytucje, mają możliwość wypowiedzenia się i wniesienia uwag do projektu, co
umożliwia uwzględnienie szerokiego wachlarza opinii przed wprowadzeniem ostatecznej
regulacji.
Pragnę zapewnić, że wszystkie zgłoszone uwagi zostaną poddane szczegółowej analizie w
porozumieniu z ekspertami, którzy uczestniczyli w pracach dotyczących opracowania
przedmiotowego projektu rozporządzenia.
Niezależnie od powyższego informuję, że aktualnie żadne gremium naukowe w Polsce nie
zajęło oficjalnego stanowiska w sprawie wieku, od którego można pić kawę. Tradycyjnie, w
opinii społecznej kawa była dotychczas postrzegana jako produkt dla osób dorosłych. Takie
podejście mogło wynikać z faktu, że przez dziesięciolecia (od 1970 r. do 2006 r.) w prawie
żywnościowym znajdowała się definicja używek jako produktów niezawierających
składników odżywczych, które są spożywane tylko ze względu na cechy organoleptyczne
lub działanie fizjologiczne. Chociaż w regulacjach prawnych nie było wykazu używek, to
kawa uważana była za jedną z nich.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Aktualnie nie ma jednoznacznie określonej bezpiecznej dawki kofeiny dla dzieci, zwłaszcza
w przypadku, gdy ich dostęp do kawy nie jest odpowiednio kontrolowany, co ma miejsce w
przypadku sprzedaży w automatach vendingowych. Dotychczasowe oceny ryzyka nie
dotyczą picia kawy przez dzieci, ale całodziennego spożycia kofeiny ze wszystkich źródeł.
Według Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) obaw zdrowotnych nie
powinno budzić dzienne spożycie do 3 mg kofeiny/kg m.c. Dla przykładu, dla dziecka w
wieku 12 lat oznacza to spożycie do 130 mg kofeiny. W świetle jednego z badań
dotyczącego spożycia kofeiny, wśród nastolatków w Polsce wynosi ono średnio 98 mg
dziennie, a w świetle drugiego jest znacznie wyższe - 196 mg. Jednocześnie, odpowiednio
12% i 38% nastolatków przekracza bezpieczną ilość, spożywając więcej niż 3 mg kofeiny/kg
m.c./dzień.
Jednocześnie działania z zakresu bezpieczeństwa żywności (w tym bezpieczeństwa
spożycia kofeiny w jednostkach systemu oświaty) podejmowane są na bieżąco w oparciu o
analizę ryzyka przez organy urzędowej kontroli żywności, które sprawują nadzór nad
podmiotami wprowadzającymi do obrotu żywność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Obowiązujące rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie żywienia w jednostkach
systemu oświaty nie zawiera zakazu sprzedaży kawy. Podstawy takiej nie zawierają
również pozostałe obowiązujące akty prawne, w tym ustawa z dnia 11 września 2015 r. o
zdrowiu publicznym.
Mając jednak na uwadze, że spożycie kofeiny przez dzieci i młodzież może nieść za sobą
określone skutki dla ich zdrowia i rozwoju, aktualne zalecenia organów Państwowej
Inspekcji Sanitarnej opierają się każdorazowo o analizę ryzyka, a w szczególności uznanie, iż
zostały podane nieadekwatne dla danej grupy wiekowej ilości kofeiny co uprawnia te
organy do podjęcia stosownych działań.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --