Interpelacja w sprawie powstrzymania likwidacji linii kolejowej nr 176 Racibórz-Olza
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10550
do ministra infrastruktury
w sprawie powstrzymania likwidacji linii kolejowej nr 176 Racibórz-Olza
Zgłaszający: Roman Fritz
Data wpływu: 25-06-2025
W imieniu mieszkańców regionu oraz na wniosek Towarzystwa Entuzjastów Kolei (TEK) kieruję interpelację w sprawie planowanej likwidacji linii kolejowej nr 176 Racibórz–Olza stanowiącej ważny element lokalnej infrastruktury transportowej oraz mającej znaczenie dla przyszłości komunikacji na Górnym Śląsku i w regionie przygranicznym.
Linia kolejowa nr 176 została wybudowana w XIX wieku i do 2000 roku była użytkowana dla przewozów pasażerskich i towarowych. Łączy Racibórz z Olzą przez Brzezie, Zabełków i Krzyżanowice. Obecnie, mimo fizycznego istnienia torów, linia pozostaje formalnie nieczynna. Zgodnie z aktualnymi planami PKP PLK przewiduje się jej likwidację (skreślenie z ewidencji linii kolejowych), co oznaczałoby trwałą utratę możliwości jej rewitalizacji lub przywrócenia do użytku. Linia nr 176 ma potencjał komunikacyjny, gospodarczy i turystyczny, zwłaszcza w kontekście odtworzenia połączenia pasażerskiego Racibórz–Chałupki–Bohumín oraz jako alternatywa komunikacyjna dla mieszkańców Raciborza, Krzyżanowic i całego subregionu zachodniego województwa śląskiego. Jej likwidacja ograniczyłaby również dalsze możliwości rewitalizacji linii nr 192 z Rydułtów do Pszowa i Raciborza, co TEK i inne środowiska kolejowe uznają za krok wstecz. Wobec nasilającej się dezintegracji lokalnych połączeń kolejowych w Polsce oraz jednoczesnych deklaracji rządu w zakresie rozwoju zrównoważonego transportu i walki z wykluczeniem komunikacyjnym decyzja o trwałej likwidacji tej linii jest społecznie, środowiskowo i strategicznie niesłuszna. Uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury lub PKP PLK prowadziło konsultacje społeczne w sprawie planowanej likwidacji linii nr 176? Jeśli tak, to jakie były ich wyniki?
2. Jakie przesłanki merytoryczne lub ekonomiczne stoją za decyzją o skreśleniu tej linii z ewidencji?
3. Czy ministerstwo zamierza powstrzymać proces likwidacji linii nr 176, dając szansę na jej rewitalizację z funduszy centralnych, samorządowych lub europejskich?
4. Czy ministerstwo dostrzega związek pomiędzy likwidacją linii nr 176 a ograniczeniem możliwości rozwoju innych linii lokalnych, takich jak linia nr 192 do Pszowa?
5. Czy są prowadzone analizy dotyczące potencjalnego przywrócenia funkcji pasażerskich linii nr 176, w szczególności w kontekście transgranicznych połączeń z Czechami?
Wnoszę o pilne zajęcie stanowiska w tej sprawie oraz rozważenie wstrzymania procesu likwidacji do czasu przedstawienia publicznie oceny możliwości rewitalizacji linii oraz jej znaczenia dla spójności komunikacyjnej regionu.
Z poważaniem
Roman Fritz
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10226 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-1.054.8.2025
Warszawa, 21 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 10550 z dnia 3 lipca br., Posła na Sejm RP
Pana Romana Fritza w sprawie powstrzymania likwidacji linii kolejowej nr 176 Racibórz-Olza,
przedstawiam poniższe stanowisko.
Konsultacje społeczne ws. planowanej likwidacji linii nr 176 Racibórz - Markowice – Olza,
zostały przeprowadzone w dniach 19 – 25 maja br. przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A (dalej:
„PKP PLK S.A.”, „Spółka”).
W ramach prowadzonych przez Spółkę kolejnych działań i analiz ustalono, że wielkość
populacji w gminach, przez które przebiega omawiany odcinek linii kolejowej nr 176 wynosi:
79 836 tys. mieszkańców (Gmina Lubomia, Gorzyce, Kornowac, Miasto Racibórz).
Zgodnie ze sporządzonym przez PKP PLK S.A. Protokołem z przeprowadzonych konsultacji
społecznych z mieszkańcami, które odbyły się w dniach 19 – 21 maja br. wynika, że w dniu
19 maja wzięło w nich udział 10 osób, tj. 5 osób ze strony organizatora oraz 5
zainteresowanych mieszkańców, 20 maja w konsultacjach więzło udział 7 osób w tym
organizator – 5 os., mieszkańcy – 2 os. W ostatnim dniu liczba mieszkańców spadła do 1
osoby, natomiast ze strony organizatora liczba osób pozostała na stałym poziomie tj. 5 osób.
Spółka poinformowała jednocześnie, że w konsultacjach nie wziął udziału przedstawiciel
miasta Racibórz, pomimo poinformowania Urzędu Miasta o prowadzeniu konsultacji.
Zgodnie z przekazanym Protokołem, przedstawiciel Spółki każdorazowo informował, że
celem konsultacji jest zebranie opinii mieszkańców oraz pozostałych zainteresowanych stron
na temat planowanej likwidacji linii kolejowej nr 176. Spotkania miały charakter otwarty,
umożliwiający mieszkańcom przedstawienie swoich opinii, sprzeciwów oraz propozycji
dotyczących przyszłości linii kolejowej.
Główne tematy poruszane podczas konsultacji społecznych dotyczyły przede wszystkim:
• Waloru turystycznego linii kolejowej;
• Przewozu żwiru i problemu dotyczącego tzw. zagadnienia „tirów na drogach”;
• Połączenia kolejowego Lubomia z Wodzisławem Śląskim. Wskazano na potrzebę
utrzymania połączeń kolejowych na tym odcinku;
• Połączenia kolejowego z Pszowem;
• Potencjału linii kolejowej nr 176 jako zasobu infrastrukturalnego.
-- 1 of 4 --
2
Podczas konsultacji poruszone zostały kwestie dotyczące zarówno „za” jak i „przeciw”
likwidacji linii kolejowej nr 176.
Strona społeczna wyraziła sprzeciw wobec planom likwidacji linii kolejowej nr 176,
podkreślając jej kluczowe znaczenie dla lokalnych społeczności. Zwrócono uwagę, że obecnie
przewóz ciężarowy w rejonie odbywa się samochodami ciężarowymi co stwarza zagrożenie
i obciąża drogi. Podkreślono, że zachowanie linii kolejowej pozwoliłoby przenieść część
transportu ciężkiego na tory. Podkreślono istotność utrzymania i rozwoju połączenia
kolejowego pomiędzy Raciborzem, Markowicami, Olzą a Pszowem jako ważnego elementu
sieci transportowej w regionie. Zwrócono uwagę, że linia umożliwiłaby mieszkańcom
wygodny dojazd do pracy, ośrodków edukacji czy usług. Zwrócono uwagę na możliwość
wykorzystania linii kolejowej w przewozach towarowych a co za tym idzie rozwoju usług
logistycznych. Podkreślono, że linia ma potencjał do pełnienia funkcji ważnego łącznika
w regionalnej sieci kolejowej co może przynieść korzyści społeczne, ekonomiczne
i ekologiczne. Podkreślano ponadto znaczenie linii dla rozwoju turystyki w regionie.
Kluczową przesłanką rozważanej likwidacji omawianej linii kolejowej jest wniosek Miasta
Racibórz dotyczący inwestycji drogowej planowanej przez Miasto Racibórz. W związku z tym
Miasto Racibórz wystąpiło do Spółki z prośbą o wznowienie procesu likwidacji linii kolejowej
nr 176. Przedmiotowa prośba wynika z planowanej budowy drogi regionalnej Racibórz -
Pszczyna. Projekt ten został uwzględniony w zakresie planów strategicznych województwa
śląskiego. Wg Miasta Racibórz inwestycja posiada ogromne znaczenie dla regionu, bowiem
pozwoli na szybką komunikację z Rybnikiem, a dalej poprzez autostradę A1 i A4 z Katowicami.
Projektowana droga w obrębie miasta Raciborza koliduje z przebiegiem linii kolejowej nr 176.
Ponadto brak jest zainteresowania ze strony organizatorów przewozów kolejowych
prowadzeniem ruchu na przedmiotowej linii kolejowej. Linia kolejowa nr 176 Racibórz
Markowice - Olza (jednotorowa, niezelektryfikowana) utraciła swoje znaczenie gospodarcze
i komunikacyjne w związku z zakończeniem działalności przez zakłady przemysłowe
(kopalnie) w pobliżu miasta Racibórz. Przebieg przedmiotowej linii jest równoległy do
eksploatowanej linii kolejowej nr 151 Kędzierzyn Koźle - granica państwa, dwutorowej
i zelektryfikowanej stanowiącej trzon komunikacji kolejowej w tej części województwa
śląskiego.
Minister Infrastruktury, po przeanalizowaniu sprawy, pismem do Spółki DTK-1.4604.1.2025
z 23 lipca br. wyraził akceptację w odniesieniu do wznowienia procedury likwidacji linii
kolejowej nr 176 na odcinku niezbędnym w zakresie poprowadzenia drogi regionalnej
Racibórz-Pszczyna.
Dla wyjaśnienia akceptacja w odniesieniu do wznowienia procedury likwidacji linii nie równa
się likwidacji linii kolejowej. Aby przystąpić do likwidacji linii kolejowej należy spełnić ściśle
określone warunki wynikające z ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym.
W myśl ww. ustawy, zarządca, który po przydzieleniu zdolności przepustowej w trybie
określonym w rozdziale 6 stwierdzi, że wpływy za udostępnianie infrastruktury kolejowej oraz
dofinansowanie, o którym mowa w art. 38a ust. 1, i finansowanie lub dofinansowanie,
o którym mowa w art. 38b, nie pokrywają kosztów udostępniania tej infrastruktury, może
-- 2 of 4 --
3
rozpocząć procedurę przygotowania likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej.
Stosownie do art. 38ba ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym,
procedura przygotowania likwidacji linii lub bocznicy kolejowej polega na:
1) dokonaniu analizy możliwości zmniejszenia kosztów zarządzania infrastrukturą kolejową;
2) dokonaniu analizy możliwości zwiększenia przychodów z zarządzanej infrastruktury
kolejowej;
3) powiadomieniu zainteresowanych aplikantów i przewoźników kolejowych o zamiarze
likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej;
4) poinformowaniu właściwych organów jednostek samorządu terytorialnego, na obszarze
których zlokalizowana jest linia kolejowa lub odcinek linii kolejowej, w szczególności
organizatorów przewozów pasażerskich w transporcie kolejowym w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym, o zamiarze likwidacji
linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej;
5) poinformowaniu ministra właściwego do spraw transportu o zamiarze likwidacji linii
kolejowej lub odcinka linii kolejowej.
Ustawa zakłada możliwość wstrzymania postępowania likwidacyjnego, jeżeli:
1) właściwa jednostka samorządu terytorialnego lub wskazany przez nią zarządca zawrze
umowę o nieodpłatne przejęcie linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej w zarządzanie
w celu ich dalszej eksploatacji;
2) minister właściwy do spraw transportu zapewni środki na dofinansowanie, z budżetu
państwa lub z Funduszu Kolejowego działalność zarządcy, która nie może być
sfinansowana z opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej, pod warunkiem realizacji
przez zarządcę wynikającego z przepisów rozdziału 6 obowiązku udostępniania
infrastruktury kolejowej obejmującej przynajmniej jedną linię kolejową.
Podstawą podjęcia decyzji do wznowienia procedury likwidacji linii kolejowej nr 176 były
wyniki przeprowadzonych konsultacji oraz wniosek Miasta Racibórz dotyczący inwestycji
drogowej planowanej przez Miasto Racibórz. Tylko nieliczna część mieszkańców wyraziła
zainteresowanie sprawą podczas konsultacji. Jak również na podstawie informacji
otrzymanych od Spółki PKP PLK S.A. która nie przewiduje jakichkolwiek projektów
inwestycyjnych dotyczących tej linii. Linia ta nie ma istotnego potencjału przewozowego,
utraciła swoje znaczenie gospodarcze i komunikacyjne w związku z zakończeniem działalności
przez zakłady przemysłowe (kopalnie) w pobliżu miasta Racibórz. Przebieg linii kolejowej
nr 176 jest równoległy do eksploatowanej linii kolejowej nr 151 Kędzierzyn Koźle-Granica
Państwa, dwutorowej i zelektryfikowanej stanowiącej trzon komunikacji kolejowej w tej
części województwa śląskiego.
Dodatkowo, gminy położone w przebiegu linii kolejowej nr 176 nie są zainteresowane
przejęciem przedmiotowej infrastruktury kolejowej. Zarząd Powiatu Wodzisławskiego 18
grudnia 2024 roku podjął uchwałę, wyrażając jednoznaczne poparcie dla likwidacji linii
kolejowej nr 176 Racibórz Markowice – Olza.
-- 3 of 4 --
4
Do dnia 21 maja br. tj. zakończenia konsultacji społecznych do PKP PLK ZLK Tarnowskie Góry
nie wpłynął żaden wniosek Przewoźnika kolejowego oraz firmy działającej w obszarze
zbiornika Racibórz Dolny na reaktywację ruchu kolejowego czy budowy bocznicy
umożliwiającej wywóz urobku piasku, żwiru z terenów przyległych do linii kolejowej.
Organizatorzy przewozów kolejowych nie są zainteresowani prowadzeniem ruchu na linii
kolejowej nr 176.
Obecnie w Ministerstwie Infrastruktury nie toczy się postępowanie administracyjne
dotyczące wyrażenia, w trybie art. 38ba ustawy o transporcie kolejowym, zgody ministra
właściwego do spraw transportu na likwidację linii nr 176.
Przewidziany zakres likwidacji linii kolejowej nr 176 Racibórz Markowice – Olza nie powoduje
odcięcia linii kolejowej 192 Syrynia – Pszów od sieci kolejowej (możliwe byłyby np. jazdy
pociągów na kierunku Olza – Syrynia – Pszów).
Mając na uwadze wskazane powyżej informacje dot. braku chęci reaktywacji linii przez
przewoźników, brak zainteresowania przejęcia linii kolejowej, jak również brak możliwość
finasowania inwestycji na tej linii, nie prowadzi się analiz dotyczących potencjalnego
przywrócenia funkcji pasażerskich linii 176, w tym w kontekście transgranicznych połączeń
z Czechami.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 4 of 4 --