Interpelacja w sprawie systemowego wsparcia dla osób zmagających się z niepłodnością i stworzenia sieci lokalnej pomocy prokreacyjnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10544
do ministra zdrowia
w sprawie systemowego wsparcia dla osób zmagających się z niepłodnością i stworzenia sieci lokalnej pomocy prokreacyjnej
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska, Henryka Krzywonos-Strycharska
Data wpływu: 25-06-2025
Szanowna Pani Ministro,
są w Polsce tysiące historii, które nigdy nie trafiają na pierwsze strony gazet. Historii o codziennym wysiłku, nadziei i rozczarowaniu. Historii ludzi, którzy nie walczą o pieniądze, stanowiska czy wpływy — walczą o coś znacznie cenniejszego. Walczą o dziecko.
Jedną z tych historii opowiedziała mi pani Ewelina z województwa łódzkiego. Mieszka wraz z mężem w Skierniewicach — mieście, które nie jest ani małą wioską, ani dużą metropolią. Ich życie toczy się spokojnym rytmem pracy, codziennych obowiązków, planów. Ale od pewnego czasu pojawiła się w nim walka o coś, co powinno być najprostszym prawem każdego człowieka: o możliwość zostania rodzicem.
Pani Ewelina i jej mąż co miesiąc pokonują dziesiątki kilometrów do Łodzi, by wykonać proste badania — takie, które mogłyby przecież być dostępne w lokalnym szpitalu. Wysiłek ten nie sprowadza się tylko do fizycznej podróży – to też rezygnacja z pracy, narastający stres, przemęczenie i coraz większe poczucie bycia pozostawionym samym sobie.
Niepłodność wciąż pozostaje tematem niewygodnym. Zbyt rzadko mówimy o tym, że to nie jest kwestia „prywatna” – to choroba. A leczenie tej choroby w Polsce zależy od miejsca zamieszkania, od statusu materialnego, od szczęścia w losowaniu terminu wizyty. To nie może tak dłużej wyglądać.
Dlatego proszę Panią Ministrę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy planowane jest stworzenie systemu lokalnych punktów diagnostyki i leczenia niepłodności, które umożliwią podstawowe badania w miastach powiatowych — bez konieczności stałych podróży do metropolii?
2. Czy rząd zamierza wprowadzić konkretne działania legislacyjne lub organizacyjne, by wyrównać szanse pacjentów z mniejszych miejscowości w dostępie do opieki prokreacyjnej?
3. Czy wsparcie państwowe w leczeniu niepłodności będzie obejmowało również wcześniejsze etapy diagnostyczne i hormonalne, a nie tylko kosztowną procedurę in vitro?
4. Czy ministerstwo planuje przeciwdziałać wykluczeniu komunikacyjnemu i zawodowemu, które dotyka pacjentów zmuszonych do częstych podróży i opuszczania pracy w celu kontynuowania leczenia?
Podsekretarz stanu Marek Kos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10604 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZP.050.17.2025
Warszawa, 22 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku!
W odpowiedzi na interpelację z dnia 3 lipca 2025 r. nr 10544 złożoną przez Posłów: Iwonę
Marię Kozłowską, Annę Wojciechowską i Henrykę Krzywonos-Strycharską w sprawie
systemowego wsparcia dla osób zmagających się z niepłodnością i stworzenia sieci lokalnej
pomocy prokreacyjnej, uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
W ramach diagnostyki niepłodności konieczne jest odbycie m.in.: wywiadu lekarskiego
i podstawowych badań laboratoryjnych (morfologia, badania hormonalne), oceny owulacji,
badań obrazowych czy analizy nasienia. Świadczenia te mogą zostać zrealizowane na
zasadach ogólnych, w ramach świadczeń gwarantowanych. Świadczenia te mogą być
wykonywane w placówkach wybranych przez pacjentów, również bliżej ich miejsca
zamieszkania.
Kobiety mają zapewniony dostęp do podstawowych badań diagnostycznych zgodnie
z załącznikiem nr 3 część IV do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1427,
ze zm.), realizowanych przez położną POZ, do których należą:
1) porada dla kobiet z chorobami ginekologicznymi i onkologii ginekologicznej lub
2) dobór sposobów leczenia ran w ramach świadczeń leczniczych udzielanych przez
położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego, lub
3) ordynowanie leków zawierających substancje czynne, o których mowa w art. 15a
ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, w tym
wystawianie na nie recepty, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie
działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, oraz środki spożywcze
specjalnego przeznaczenia żywieniowego, lub
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
4) wystawianie recepty na leki zlecone przez lekarza, w ramach kontynuacji leczenia,
z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające
i substancje psychotropowe, oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia
żywieniowego, lub
5) ordynowanie wyrobów medycznych, o których mowa w art. 15a ust. 8 pkt 1 lit. c
ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, w tym wystawianie na nie
zlecenia albo recepty, lub
6) wystawianie skierowania na wykonanie badań diagnostycznych, o których mowa
w art. 15a ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej,
w tym medycznej diagnostyki laboratoryjnej, z wyjątkiem badań wymagających metod
diagnostycznych i leczniczych stwarzających podwyższone ryzyko dla świadczeniobiorcy,
lub
7) wykonywanie oraz interpretacja badania KTG u kobiety ciężarnej.
Na mocy przepisu wskazanego w pkt 6) oraz załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra
Zdrowia w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych,
leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie
bez zlecenia lekarskiego (tj. Dz. U. 2025 r. poz. 821), kobiety mają dostęp do badań
następujących badań diagnostycznych, które samodzielnie może wykonać położna POZ:
1) Badania przeprowadzane z zastosowaniem analizatorów:
morfologia krwi obwodowej ze wzorem odsetkowym i płytkami krwi,
sód,
potas,
wapń,
kreatynina,
glukoza,
mleczany,
czas protrombinowy (INR),
TSH,
gazometria z krwi żylnej,
gazometria z krwi włośniczkowej
2) Badania przeprowadzane za pomocą szybkich testów diagnostycznych:
białko C-reaktywne (CRP),
troponina,
hemoglobina glikowana (HbAlc),
badanie moczu (białko, ciała ketonowe, cukier, test ciążowy)
3) Badania przeprowadzane z zastosowaniem innych urządzeń pomiarowych:
przezskórny pomiar bilirubiny,
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
pomiar glikemii za pomocą glukometru.
Położna POZ realizuje świadczenia na podstawie zlecenia lekarskiego lub skierowania,
które są wykonywane zgodnie z terminami określonymi w treści zlecenia lub skierowania.
Położna POZ nie posiada w ramach swoich kompetencji możliwości wykonywania
monitoringu cyklu (wykonywanie badania USG dopochwowego) czy USG.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 870
z późn.zm.), świadczeniobiorcy mają dostęp do następujących procedur związanych
z leczeniem niepłodności, których nazwa bezpośrednio wskazuje problem zdrowotny, jakim
jest niepłodność, a należą do nich:
N97.0 Niepłodność kobieca związana z brakiem jajeczkowania;
N97.1 Niepłodność kobieca pochodzenia jajowodowego;
N97.2 Niepłodność kobieca pochodzenia macicznego;
N97.3 Niepłodność kobieca pochodzenia szyjkowego;
N97.4 Niepłodność kobieca związana z czynnikami męskimi;
N97.8 Niepłodność kobieca innego pochodzenia;
N97.9 Niepłodność kobieca, nieokreślona;
N98.0 Zakażenie związane ze sztucznym zapłodnieniem.
Jednocześnie na podstawie wykazu świadczeń gwarantowanych określonych na podstawie
rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń
gwarantowanych (Dz.U. z 2016 r., poz. 357, z późn. zm.), świadczeniobiorcy mają dostęp do
świadczenia związanego z leczeniem niepłodności:
91.37 Badanie nasienia (seminogram), które może być realizowane w poradniach
o profilu: urologia lub endokrynologia lub leczenia niepłodności, lub planowania
rodziny i rozrodczości lub medycznym laboratorium diagnostycznym wpisanym do
ewidencji Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych.
Badanie wykonuje się u pełnoletnich mężczyzn:
1) którzy przez co najmniej 12 miesięcy bezskutecznie starali się ze swoją partnerką o ciążę
w sytuacji, gdy partnerka ma poniżej 35 lat, lub
2) którzy przez co najmniej 6 miesięcy bezskutecznie starali się ze swoją partnerką o ciążę
w sytuacji, gdy partnerka ma co najmniej 35 lat, lub
3) z rozpoznaniem według klasyfikacji ICD-10: ,,N46 Niepłodność męska'', lub
4) których partnerka została zakwalifikowana do inseminacji domacicznej.
Zarówno w ramach porady specjalistycznej – endokrynologa jak i porady w zakresie
położnictwa i ginekologii świadczenia gwarantowane są realizowane przez lekarzy
specjalistów m.in. w dziedzinie endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości i specjalistów
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
w dziedzinie położnictwa i ginekologii lub ginekologii onkologicznej. Jednocześnie w opinii
konsultanta krajowego w dziedzinie położnictwa i ginekologii oraz ekspertów z tej
dziedziny, program szkolenia specjalizacyjnego lekarzy specjalistów w dziedzinie
położnictwa i ginekologii wymaga wiedzy w zakresie: endokrynologii ginekologicznej,
planowania rodziny i niepłodności. Posiadane kompetencje lekarzy specjalistów
w dziedzinie położnictwa i ginekologii, pozwalają na przeprowadzenie oceny rezerwy
jajnikowej i ocenę płodności u pacjentki z niepłodnością.
Natomiast na podstawie załącznika nr 2 do przedmiotowego rozporządzenia, wśród
dostępnych badań laboratoryjnych wymienia się m.in. badania genetyczne wykonywane
w poradni genetycznej z medycznym laboratorium diagnostycznym wpisanym do Krajowej
Rady Diagnostów Laboratoryjnych dla osób spełniających następujące kryteria:
niepowodzenia rozrodu (brak ciąży, wrodzony brak nasieniowodów, zaburzenia
spermatogenezy, poronienia nawykowe, wczesne obumarcia ciąży, porody martwe, zgon
dziecka w okresie perinatalnym).
Należy jednocześnie wskazać, że wszystkie świadczenia gwarantowane w poszczególnych
zakresach są realizowane zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i obejmują czynności
diagnostyczno–lecznicze , w tym pobranie materiału biologicznego celem diagnostyki
i leczenia, w zakresie niezbędnym do udzielenia danego świadczenia.
Ponadto, uprzejmie informuję, iż decyzję o sposobie leczenia pacjenta podejmuje lekarz
prowadzący leczenie pacjenta w oparciu o jego aktualny stan zdrowia, co bezpośrednio
wynika z art. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 roku o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tj.
Dz. U. z 2024 roku poz. 1287), zgodnie z którym, wykonywanie zawodu lekarza polega na
udzielaniu świadczeń zdrowotnych (w szczególności badaniu stanu zdrowia, rozpoznawaniu
chorób i zapobieganiu im, leczeniu i rehabilitacji chorych, udzielaniu porad lekarskich,
a także wydawaniu opinii i orzeczeń lekarskich) przez osobę posiadającą wymagane
kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami. Zgodnie z art. 4 ww. ustawy,
lekarz ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy
medycznej, dostępnymi metodami i środkami zapobiegania oraz w oparciu o zasady etyki
zawodowej i bezpieczeństwa pacjenta, z należytą starannością.
W kwestii pytania trzeciego, wyjaśniam, iż w ramach polityki zdrowotnej Państwa
przewiduje się także działania wspierające leczenie niepłodności dla osób, które nie
kwalifikują się lub nie decydują się na zapłodnienie pozaustrojowe. Poza Programem
polityki zdrowotnej pn. „
Leczenie niepłodności obejmujące procedury medycznie
wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe prowadzone w ośrodku
medycznie wspomaganej prokreacji, na lata 2024-2028” Ministerstwo Zdrowia realizuje
również „
Program kompleksowej ochrony zdrowia prokreacyjnego” (dalej Program).
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Realizacja wskazanego Programu trwa do końca 2026 r. Jego celem głównym jest
zwiększenie dostępności do wysokiej jakości kompleksowej opieki w szeroko pojętym
obszarze zdrowia prokreacyjnego, z uwzględnieniem wszystkich jego aspektów,
w szczególności świadczeń z zakresu diagnostyki i leczenia niepłodności.
Program jest aktualnie realizowany w 20 ośrodkach: we Wrocławiu, Grudziądzu, Lublinie,
Łodzi, Krakowie, Warszawie, Opolu, Rzeszowie, Białymstoku, Gdańsku, Katowicach,
Kielcach, Poznaniu i Szczecinie.
Więcej informacji pod adresem: https://www.gov.pl/web/zdrowie/program-kompleksowej-
ochrony-zdrowia-prokreacyjnego-w-polsce-w-2021-r.
Biorąc pod uwagę powyższe, zapewniam, iż wszelkie zgłaszane sygnały związane
z dostępnością do świadczeń z zakresu leczenia niepłodności stanowią cenne źródło
informacji dla resortu oraz są poddawane analizie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --