Interpelacja w sprawie kolejnych masowych zwolnień w PKP Cargo
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10542
do ministra infrastruktury
w sprawie kolejnych masowych zwolnień w PKP Cargo
Zgłaszający: Adam Andruszkiewicz
Data wpływu: 25-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w roku 2024 w ciągu kilku miesięcy doprowadziliście Państwo do masowych zwolnień w strategicznej spółce PKP Cargo. Pracę straciło aż 3665 osób, a więc około 30% wszystkich pracowników w Polsce, w tym wielu specjalistów z bogatym doświadczeniem, którzy całe swoje życie poświęcili pracy w tej niezwykle ważnej dla polskiej gospodarki firmie. Głównym uzasadnieniem tych bezprecedensowych działań było rzekome doprowadzenie do „uzdrowienia spółki”. Ostrzegaliśmy wtedy zarówno poprzez konferencje prasowe, interwencje poselskie oraz interpelacje, że nie jest to droga do poprawy sytuacji w PKP Cargo. Niestety mieliśmy rację.
W pierwszej połowie czerwca 2025 roku spółka PKP Cargo poinformowała o kolejnych planowanych zwolnieniach. Jak możemy przeczytać w wielu mediach: „PKP Cargo w restrukturyzacji planuje przeprowadzenie zwolnień grupowych. Miałyby one objąć do 1041 pracowników w 2025 roku oraz do 1388 w 2026 roku w różnych grupach zawodowych - poinformowała spółka w piątkowym raporcie giełdowym.” Co więcej: „"Planowane działania w zakresie zwolnień zostaną zrealizowane w okresie do dnia 30 września 2026 r., z tym że zwolnienia grupowe przewidziane na rok bieżący zostaną zrealizowane najpóźniej do końca lipca 2025 roku". Prowadzone przez zarząd PKP Cargo z nadania rządu Donalda Tuska działania prowadzą więc do zwolnienia niemal połowy wszystkich pracowników tej strategicznej dla polskiej gospodarki spółki, kluczowej także w obszarze bezpieczeństwa tylko w ciągu 3 lat. Pracownicy PKP Cargo mówią otwarcie, że działania podejmowane przez obecny rząd prowadzą do zniszczenia spółki.
Z uwagi na powyższe informacje działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 roku o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Proszę o przedstawienie liczby pracowników zakładów PKP Cargo w województwie podlaskim w poszczególnych lokalizacjach w dniu 1.01.2024, 1.01.2025 oraz 25.06.2025 z podziałem na poszczególne zakłady. Proszę o przedstawienie oddzielnych liczb dla każdej z lokalizacji, takich jak m.in. Suwałki, Siemianówka, Białystok, Kuźnica oraz wszystkich innych na obszarze województwa podlaskiego.
2. Proszę o przedstawienie liczby osób planowanych do zwolnienia w PKP Cargo w województwie podlaskim w roku 2025 i 2026 zgodnie z informacją przedstawioną przez Zarząd PKP Cargo 6.06.2025 („PKP Cargo w restrukturyzacji planuje przeprowadzenie zwolnień grupowych. Miałyby one objąć do 1041 pracowników w 2025 roku oraz do 1388 w 2026 roku w różnych grupach zawodowych - poinformowała spółka w piątkowym raporcie giełdowym.”). Proszę o przedstawienie tych liczb również z podziałem na odpowiednie grupy stanowisk, takich jak np. maszyniści, rewidenci taboru, członkowie drużyn manewrowych.
3. Proszę o informację, czy jakakolwiek z komórek organizacyjnych na terenie województwa podlaskiego została zlikwidowana lub ma zostać zlikwidowana? W których lokalizacjach w województwie podlaskim poziom zatrudnienia został zredukowany lub ma zostać zredukowany do zera?
4. Proszę o informację na temat pracowników PKP Cargo w Suwałkach. Ilu z nich zostało zwolnionych ze spółki w 2024 roku, 2025 roku oraz ilu z nich ma zostać zwolnionych w roku 2026? Jaki jest obecny stan zatrudnienia PKP Cargo w Suwałkach? W jaki sposób zmienił się zakres zadań pracowników PKP Cargo w Suwałkach? Z jakiego powodu strategiczny punkt w Suwałkach utracił status stacji manewrowej?
5. Proszę o informację na temat pracowników PKP Cargo w Ełku. Ilu z nich zostało zwolnionych ze spółki w 2024 roku, 2025 roku oraz ilu z nich ma zostać zwolnionych w roku 2026? Jaki jest obecny stan zatrudnienia PKP Cargo w Ełku? W jaki sposób zmienił się zakres zadań pracowników PKP Cargo w Ełku?
6. Ile osób zwolnionych z PKP Cargo, w tym tych, którzy pracowali w województwie podlaskim od 1.01.2024 znalazło już zatrudnienie w spółkach, z którymi PKP Cargo zawarło listy intencyjne w tej sprawie?
7. Jaka łączna kwota należnych pracownikom świadczeń (w tym odszkodowań, odpraw, nagród i wynagrodzeń) nie została wypłacona w terminie od 1.01.2024 do dnia odpowiedzi na interpelację? Ile osób nadal nie otrzymało należnych im środków w tym zakresie?
8. Proszę o podanie wynagrodzenia Zarządu PKP Cargo oraz Rady Nadzorczej PKP Cargo od 1 grudnia 2024 do 30 czerwca 2025. Proszę o przedstawienie informacji na temat wszystkich otrzymanych środków przez Zarząd i Radę Nadzorczą w tym okresie.
9. Czy w roku 2025 sprzęt wojskowy na terenie Polski był przewożony przez inne spółki niż PKP Cargo, w tym przez Deutsche Bahn Cargo?
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9160 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.31.2025
Warszawa, 15 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10542 posła na Sejm RP Pana Adama Andruszkiewicza,
w sprawie PKP CARGO, poniżej pozwalam sobie odnieść się do kwestii w niej poruszanych.
Sytuacja w jakiej znalazła się Spółka wraz z grupą kapitałową i niezbędne działania
restrukturyzacyjne są następstwem szeregu błędnych decyzji biznesowych
i nieefektywnego zarządzania Spółką na przestrzeni ostatnich lat, jak również tzw. „decyzji
węglowej” byłego Premiera i sposobu jej realizacji przez ówczesny Zarząd Spółki, co
dobitnie wskazuje na chaotyczne zarządzanie i niedostateczny nadzór nad narodowym
przewoźnikiem towarowym w tamtym okresie. Konsekwencje powyższego uderzają
obecnie bezpośrednio w pracowników całej grupy kapitałowej Spółki. Wykonana przez
Spółkę decyzja węglowa doprowadziła do utraty klientów i rentownych kontraktów aby
bez zabezpieczenia ryzyk realizować polityczne zlecenie.
Wobec obecnej sytuacji PKP CARGO nie sposób nie odnieść się do danych z lat 2015-2024.
Spółka, działająca z powodzeniem na stabilnym wówczas rynku przewozów towarowych,
w latach 2015-2024 straciła ok 43% wolumenu przewożonej masy towarowej, ze 108 mln
ton w 2015 r., stanowiących 48% udział w rynku do 62 mln ton w 2024 r., tj. 26,3% udziału
w rynku.
Utracony przez PKP CARGO udział w rynku przewozów towarowych został przejęty przez
konkurencyjne podmioty, co bezpośrednio wynikało z nieudolnego zarządzania, działań
realizujących decyzje polityczne oraz nacisków części partnerów społecznych.
Dobitnym przykładem następstw błędnych decyzji biznesowych i nieefektywnego
zarządzania Spółką w latach 2015-2024 jest to, że maszynista w PKP CARGO przejeżdża
rocznie 9,5 tys. km., zaś maszynista w konkurencyjnych spółkach przewozowych na rynku
Cargo przejeżdża ok. 25 tys. km rocznie, co już wcześniej akcentowałem podczas
posiedzenia Komisji Infrastruktury w dniu 22 lipca 2025 r.
Powyższe dane wskazują na skalę nieefektywności mierzoną masą towarową, pracą
przewozową na pracownika, co ma obecnie duży wpływ na funkcjonowanie PKP CARGO,
na bardzo konkurencyjnym otwartym rynku przewozów towarowych w Polsce.
Rabunkowa gospodarka w latach 2015-2024 spowodowała, że PKP CARGO bez głębokiej
restrukturyzacji nie jest w stanie przetrwać z tak przerośniętym stanem majątkowym
i osobowym, co uczyniło ją mało elastyczną na wciąż zmieniającym się rynku przewozu
towarów koleją. Powyższe ma odzwierciedlenie w danych podawanych przez Urząd
-- 1 of 3 --
2
Transportu Kolejowego, gdzie wykazano że udział PKP CARGO, wśród kolejowych
przewoźników towarowych, wg. liczby zatrudnionych pracowników na umowę o pracę
wynosił na koniec 2024 r. ponad 43%, gdy kolejne wiodące spółki, wg. masy
przewiezionych towarów, udział ten mają na poziomie ok. 6 do 7 %.
Ten okres zarządzania PKP CARGO był prowadzony bez jakichkolwiek przemyśleń co do
przyszłości Spółki i funkcjonowania na trudnym rynku przewozu towarów, na którym
oprócz dotychczasowych podmiotów pojawiają się ciągle nowi przewoźnicy, bardziej
elastyczni i wykorzystujący w maksymalny sposób czas pracy oraz posiadany tabor.
PKP CARGO od dłuższego czasu była w trudnej sytuacji płynnościowej, a zadłużenie
systematycznie rosło. W ciągu 5 lat - pomiędzy 2018 a 2023 rokiem zobowiązania urosły
o około 2 mld zł (z 2,67 mld zł do 4,63 mld zł).
Spółka wydawała środki, których nie posiadała, a pod koniec 2023 roku ówczesny zarząd
uzgodnił z partnerami społecznymi podwyżki wynagrodzeń, w kwocie ok. 170 mln zł, które
zostały sfinansowane leasingiem zwrotnym najlepszych lokomotyw (umowa leasingu
zwrotnego na 200 mln zł z września 2023 roku).
Już w 2023 r. Spółka była poważnie zadłużona, jej bieżąca płynność finansowa
systematycznie spadała - wskaźnik płynności na koniec 2019 roku wynosił 0,86 aby
w 2023 r. osiągnąć poziom 0,36. Tymczasem optymalna płynność spółki powinna
plasować wskaźnik na poziomie od 1,2 do 2. Co istotne, ten wskaźnik pokazuje, że majątek
obrotowy firmy jest od 1,2 do 2 razy większy niż jej zobowiązania krótkoterminowe, co
świadczy o dobrej zdolności do regulowania bieżących należności. Tymczasem ówczesny
zarząd nie podjął żadnych, skutecznych działań, żeby zatrzymać tak niepokojący,
spadkowy trend. Zadłużenie się pogłębiało; w połowie 2024 roku, przed złożeniem przez
PKP CARGO wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego, Spółka miała 3 mld zł
zobowiązań handlowych i finansowych. Tylko od momentu złożenia wniosku o otwarcie
sanacji do dziś spłacono już blisko 200 mln zł zobowiązań zabezpieczonych rzeczowo oraz
leasingów.
Wszelkie podejmowane od 2024 roku działania, zmierzające do odzyskania przez PKP
CARGO utraconego rynku przewozów towarowych, pozostające w gestii Zarządu Spółki,
są dodatkowo determinowane ogólną sytuacją na rynku przewozów towarowych,
spadkiem wolumenu przewozów i zmniejszeniem zapotrzebowania na pracę
przewozową.
Niewątpliwy wpływ na sytuację PKP CARGO w najbliższych latach będzie miał Plan
Restrukturyzacyjny, który w dniu 30 czerwca 2025 r. zarządca masy sanacyjnej złożył do
właściwego sądu, a opinia rady wierzycieli dla sędziego komisarza ma być wyrażona do 15
września 2025 roku. Integralną część Planu Restrukturyzacyjnego stanowią propozycje
układowe dla wierzycieli. Należy wyraźnie podkreślić, że plan jest dokumentem poufnym
i dostępnym tylko dla wierzycieli. Natomiast można zapoznać się z założeniami zarówno
planu restrukturyzacyjnego, jak i propozycji układowych, które są opublikowane na
stronie internetowej PKP CARGO.
Obecnie najważniejszym celem do osiągnięcia jest utrzymanie Spółki i zabezpieczenie
działalności w ogóle, co wiąże się z pozyskiwaniem nowych kontraktów i prowadzonymi
negocjacjami z dotychczasowymi kontrahentami, ale także niestety z istotnymi cięciami
kosztów, które mimo wszystko dążą do pozostawienia jak największej liczby miejsc pracy.
-- 2 of 3 --
3
Zarząd podejmuje wszelkie możliwe działania, żeby negatywne skutki społeczne
ograniczać do niezbędnego minimum.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom związków zawodowych i pracowników w zakresie
ochrony miejsc pracy Zarząd PKP CARGO S.A. w restrukturyzacji przedstawił także
alternatywne, względem pierwotnych, rozwiązania. Rozwiązania te nie uzyskały jednak
akceptacji strony społecznej.
Wobec braku akceptacji dla takiego rozwiązania alternatywnego polegającego na
ograniczeniu kosztów niezwiązanych z poziomem realizowanych działań przewozowych,
a wynikających z ZUZP, PKP CARGO S.A. musiało rozpocząć restrukturyzację zatrudnienia.
Zgodnie z założeniami w Planie Restrukturyzacji proces zwolnień w roku 2025 obejmie do
765 pracowników. Z oficjalnych komunikatów wynika, że proces związany
z wypowiadaniem umów o pracę zakończy się do końca września.
Równolegle, wdrożone zostaną instrumenty wsparcia dla pracowników w znalezieniu
innego zatrudnienia, analogicznie do roku poprzedniego, tj. m.in. ułatwienie znalezienia
pracy w innych firmach z branży kolejowej. Tak jak dotychczas w toku procesu
restrukturyzacji Zarząd PKP CARGO podejmuje wszelkie możliwe działania łagodzące
ewentualne negatywne skutki społeczne, w tym obejmujące zapewnienie kontynuacji
zatrudnienia, m.in. dzięki porozumieniom z innymi podmiotami gotowymi oferować
pokrewny profil pracowniczy. Pomoc ze strony Spółki obejmie także szerokie działania
ułatwiające dostęp do informacji i dostępnych na rynku innych narzędzi zabezpieczenia
społecznego, pozostających w gestii właściwych podmiotów i organów państwa.
Niezależnie od powyższego, pragnę poinformować, że Skarb Państwa nie jest
akcjonariuszem PKP CARGO SA w restrukturyzacji (dalej: PKP CARGO lub Spółka) i nie
wykonuje uprawnień z tytułu posiadania jej akcji. Pakiet akcji, stanowiący 33,01% udział
w kapitale zakładowym Spółki posiadają Polskie Koleje Państwowe SA. Zgodnie
z regulacjami Kodeksu spółek handlowych organy spółki działają w zakresie posiadanych
kompetencji, które w zakresie bieżącego prowadzenia spraw Spółki i jej reprezentowania
na zewnątrz posiada Zarząd Spółki. Tym samym Minister Infrastruktury nie pozyskuje i nie
agreguje szczegółowych danych dotyczących zatrudnienia w Spółce, w formie i zakresie
wskazanym w interpelacji. Podobnie jeżeli chodzi o informacje dotyczące podmiotów
kolejowych, którym zlecono przewóz sprzętu wojskowego na potrzeby Sił Zbrojnych.
Odnośnie wynagrodzenia członków organów korporacyjnych natomiast informuję,
że zgodnie z obowiązującymi spółki publiczne regulacjami, Spółka udostępnia na swojej
stronie internetowej corocznie kompleksową informację w tym zakresie.
Podsumowując zastaną na przełomie 2023 i 2024 roku sytuację Spółki, nie sposób oprzeć
się wrażeniu, że działania zarówno ówcześnie zrządzających jak i ówczesnego Rządu RP
miały na celu doprowadzenie do upadku kluczowej, także w obszarze bezpieczeństwa,
strategicznej dla polskiej gospodarki Spółki.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --