Interpelacja w sprawie grupy posiadaczy tzw. książeczek mieszkaniowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10541
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie grupy posiadaczy tzw. książeczek mieszkaniowych
Zgłaszający: Ewa Kołodziej, Katarzyna Stachowicz, Dominik Jaśkowiec, Joanna Frydrych, Iwona Hartwich, Iwona Maria Kozłowska, Mateusz Bochenek, Krzysztof Piątkowski, Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 25-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnim czasie zgłasza się do mnie wiele osób, które w okresie PRL-u były posiadaczami tzw. książeczek mieszkaniowych. Znaczna część tej grupy nie może skorzystać z premii gwarancyjnej, otrzymać środków pieniężnych oraz wykorzystać ich zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie informacji w następującym zakresie:
Czy ministerstwo podejmuje działania, aby kwestia problemów z wypłatami należnych środków z książeczkami mieszkaniowymi została rozwiązana?
Czy ministerstwo współpracuje w tej kwestii z innymi podmiotami?
Co do tej pory udało się poczynić w tej sprawie?
Z poważaniem
Ewa Kołodziej
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11207 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-I.054.2.2025
Warszawa, 16 lipca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 10541 posłów: Ewy Kołodziej, Katarzyny Stachowicz, Dominika
Jaśkowiec, Joanny Frydrych, Iwony Hartwich, Iwony Marii Kozłowskiej, Mateusza
Bochenka, Krzysztofa Piątkowskiego, Franciszka Sterczewskiego w sprawie posiadaczy
tzw. książeczek mieszkaniowych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację posłów: Ewy Kołodziej, Katarzyny Stachowicz, Dominika
Jaśkowiec, Joanny Frydrych, Iwony Hartwich, Iwony Marii Kozłowskiej, Mateusza Bochenka,
Krzysztofa Piątkowskiego, Franciszka Sterczewskiego z 3 lipca 2025 r. w sprawie posiadaczy
tzw. książeczek mieszkaniowych, przekazuję poniższe informacje.
Ad 1. Czy ministerstwo podejmuje działania, aby kwestia problemów z wypłatami należnych
środków z książeczkami mieszkaniowymi została rozwiązana?
Mieszkaniowe książeczki oszczędnościowe funkcjonują w polskim systemie bankowym od lat
pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Książeczki te są szczególną postacią umowy rachunku
bankowego (uregulowaną w art. 725 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny,
Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, 1237), dla którego obowiązujący od 17 kwietnia 1958 r. system
udzielania tzw. premii gwarancyjnych miał zapewniać utrzymanie realnej wartości
zgromadzonych wkładów. Do wypłaty premii zobowiązany został bank PKO, lecz wydatki
z tego tytułu refundowane były (i są) z budżetu państwa.
Zagadnienie nabycia uprawnienia do premii gwarancyjnych w związku z książeczkami
mieszkaniowymi reguluje ustawa z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie
niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji
bankom wypłaconych premii gwarancyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1774), zwana dalej upp.
Zgodnie z upp właściciele książeczek mieszkaniowych wystawionych do 23 października
1990 r. mogą ubiegać się o wypłatę premii gwarancyjnej w przypadku realizacji jednego
z 14 celów mieszkaniowych. Należy podkreślić, że wprowadzane na przestrzeni lat zmiany
legislacyjne stwarzają znacznie większe możliwości likwidowania książeczek z prawem
do premii niż to miało miejsce w pierwszym okresie realizacji programu refundowania
ze środków budżetu państwa wypłacanych premii gwarancyjnych. W wyniku zrealizowanych
inicjatyw legislacyjnych premię gwarancyjną można uzyskać zarówno w związku
z poniesieniem jednorazowo znaczących wydatków (uzyskanie prawa własności mieszkania),
poprzez wniesienie wkładu własnego w przypadku zaciągania kredytu hipotecznego
czy dokonanie wpłaty partycypacji do towarzystwa budownictwa społecznego, po –
w przypadku osób mających już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe – przedsięwzięcia
inwestycyjne poprawiające stan techniczny lokali mieszkalnych.
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Właściciele książeczek mieszkaniowych, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb
mieszkaniowych, mają możliwość uzyskania uprawnienia do premii gwarancyjnej w związku
z zawarciem umowy najmu instytucjonalnego z dojściem do własności. Ponadto posiadacze
książeczek mieszkaniowych są traktowani priorytetowo przy przeprowadzaniu przez gminę
naboru wniosków o zawarcie umowy najmu w programie „Mieszkanie na Start”.
Przy okazji pragnę nadmienić, że oczekiwania niektórych właścicieli książeczek
mieszkaniowych są niewspółmierne w stosunku do wysokości wniesionych wpłat
na rachunki. Do końca lat 80-tych ówczesnym posiadaczom książeczek mieszkaniowych
z pełnym wkładem (tzw. wkładem zawinkulowanym), będącym na listach członków
w spółdzielniach mieszkaniowych, były przydzielane spółdzielcze lub własnościowe lokale
mieszkalne, co może wywoływać niezadowolenie obecnych właścicieli książeczek wobec
wysokości aktualnie otrzymywanej premii gwarancyjnej. Jednak taki ogląd sytuacji wynika
z błędnego przekonania, że wniesiona w przeszłości na książeczkę mieszkaniową
równowartość wkładu mieszkaniowego czy zaliczki na wkład budowlany (10% lub 20%
kosztów budowy) stanowi całość wkładu budowlanego, który wraz z premią gwarancyjną
powinien całkowicie pokryć koszty budowy mieszkania. Należy mieć na uwadze, że co do
zasady właściciele książeczek mieszkaniowych gromadzili na nich 10%-20% wkładu
mieszkaniowego lub budowlanego (w zależności od typu mieszkania: lokatorskiego lub
własnościowego). Pozostała część wartości mieszkania była pokrywana z kredytu
zaciąganego przez spółdzielnię mieszkaniową (udzielanego na preferencyjnych warunkach
z oprocentowaniem 3-5%) i spłacanego przez członków spółdzielni, którego część podlegała
dodatkowo umorzeniu.
Kwestią, której mamy świadomość istnienia, jest obserwowany w ostatnich latach
systematyczny spadek liczby likwidowanych książeczek. Sytuacja ta nie tylko wydłuża
w czasie proces zaspokojenia podjętych przez Skarb Państwa zobowiązań wobec właścicieli
książeczek mieszkaniowych, ale również wiąże corocznie w budżecie państwa określoną pulę
środków na ich pokrycie. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że każda zmiana w tym
zakresie będzie wpływała zarówno na wysokość wydatków budżetu państwa, jak i na kwestie
społeczne, zatem będzie wymagała pogłębionej analizy i starannego rozważenia decyzji
o kierunku, w jakim ewentualna zmiana powinna zmierzać.
Ad 2. Czy ministerstwo współpracuje w tej kwestii z innymi podmiotami?
W zakresie realizacji refundacji wypłat premii gwarancyjnych resort współpracuje z bankiem
PKO BP S.A. oraz bankami spółdzielczymi zrzeszonymi w BPS S.A. i SGB S.A. Wnioski banków
o refundację realizowane są dla PKO BP S.A. w cyklach dekadowych, dla BPS S.A. i SGB S.A.
– co miesiąc. Na bieżąco resort wyjaśnia wątpliwości zgłaszane przez banki, instytucje i osoby
fizyczne z zakresu właściwości upp.
Ad 3. Co do tej pory udało się poczynić w tej sprawie?
Ostatnia zmiana ustawy została zrealizowana 19 stycznia 2021 r., kiedy weszła w życie
ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój
mieszkalnictwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 11). Ustawą tą wprowadzono szereg zmian
do obowiązującej upp, po raz kolejny rozszerzeniu uległ katalog działań uprawniających
do otrzymania premii gwarancyjnej, m.in. dodano tytuły wydatkowe obejmujące montaż lub
modernizację instalacji gazowej i instalacji elektrycznej oraz wprowadzono wydatki związane
z wymianą, montażem lub modernizacją instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz wydatki
na realizację przedsięwzięć termomodernizacyjnych takich jak montaż pompy ciepła,
kolektora słonecznego czy instalacji fotowoltaicznej.
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Obecnie resort rozwoju i technologii nie planuje kolejnej nowelizacji upp, ani w zakresie
rozszerzenia katalogu celów mieszkaniowych, ani w zakresie zmiany sposobu waloryzacji
środków zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii z siedzibą w
Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48
222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych:
AE:PL-68477-29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu
Mieszkalnictwa.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i Technologii (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Moniuszki 2, 00-193 Warszawa.
-- 4 of 4 --