Interpelacja w sprawie procederu związanego ze sprzedażą wagonów PKP Cargo na złom, które wracają na tory i służą prywatnym przewoźnikom
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10539
do ministra infrastruktury
w sprawie procederu związanego ze sprzedażą wagonów PKP Cargo na złom, które wracają na tory i służą prywatnym przewoźnikom
Zgłaszający: Monika Pawłowska
Data wpływu: 25-06-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Z ogromnym niepokojem przyjmuję informacje ujawnione przez media dotyczące procederu prowadzonego przez PKP Cargo SA, w którym wagony oraz lokomotywy przeznaczone do złomowania zostały sprzedane, a następnie – z rażącym naruszeniem umów – ponownie przywrócone do eksploatacji.
Wśród sprzedanych pojazdów znajdowały się również niemal nowe wagony, które zamiast wzmocnić potencjał przewozowy narodowego przewoźnika, zostały bezpowrotnie wyprowadzone z majątku publicznego, a następnie z zyskiem eksploatowane przez podmioty prywatne.
Tymczasem obecne kierownictwo PKP Cargo SA – spółki o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa transportowego państwa – zamiast aktywnie wyjaśnić sprawę, ogranicza się do przerzucania odpowiedzialności na poprzednie zarządy, próbując jednocześnie wykorzystać ten proceder do przykrycia aktualnych niepokojących decyzji kadrowych i finansowych.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury miało wiedzę o sprzedaży wagonów i lokomotyw przez PKP Cargo SA na złom, które następnie zostały przywrócone do eksploatacji?
2. Czy prowadzony jest audyt wewnętrzny lub zlecono zewnętrzne postępowanie wyjaśniające w tej sprawie?
3. Ile wagonów i lokomotyw sprzedanych na złom od 2010 roku zostało przywróconych do ruchu?
4. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie skuteczniejszych mechanizmów kontrolnych zapobiegających podobnym praktykom w przyszłości?
5. Czy Pan Minister uznaje, że przywracanie do ruchu taboru sprzedanego, jako złom stwarza ryzyko dla bezpieczeństwa pasażerów i pracowników kolei?
6. Jakie konsekwencje – zarówno cywilne, jak i karne – mogą spotkać podmioty, które złamały warunki umów ze spółką Skarbu Państwa?
Łączę wyrazy szacunku
Monika Pawłowska
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6714 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.27.2025
Warszawa, 07 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej pozwalam sobie odnieść się do zagadnień zawartych w interpelacji nr 10539, Posłanki na
Sejm RP Pani Moniki Pawłowskiej, w sprawie sprzedaży wagonów PKP CARGO SA (dalej: Spółka,
PKP CARGO) na złom, które wracają na tory i służą prywatnym przewoźnikom.
Sytuacja w jakiej znalazło się obecnie Spółka wraz z grupą kapitałową i niezbędne działania
restrukturyzacyjne są następstwem szeregu błędnych decyzji biznesowych i nieefektywnego
zarządzania Spółką na przestrzeni ostatnich lat, jak również tzw. „decyzji węglowej” byłego
Premiera i sposobu jej realizacji przez ówczesny Zarząd Spółki, co dobitnie wskazuje na
chaotyczne zarządzanie i niedostateczny nadzór nad narodowym przewoźnikiem towarowym
w tamtym okresie. Konsekwencje powyższego uderzają obecnie bezpośrednio w pracowników
całej grupy kapitałowej Spółki. Wykonana przez Spółkę decyzja węglowa doprowadziła do utraty
klientów i rentownych kontraktów aby bez zabezpieczenia ryzyk realizować polityczne zlecenie.
Wobec obecnej sytuacji PKP CARGO nie sposób nie odnieść się do lat 2015-2024. Spółka,
działająca z powodzeniem na stabilnym wówczas rynku przewozów towarowych, w latach 2015-
2024 straciła ok 43% wolumenu przewożonej masy towarowej, ze 108 mln ton w 2015 r.,
stanowiących 48% udział w rynku do 62 mln ton w 2024 r., tj. 26,3% udziału w rynku.
Utracony przez PKP CARGO udział w rynku przewozów towarowych został przejęty przez
konkurencyjne podmioty, co bezpośrednio wynikało z nieudolnego zarządzania, działań
realizujących decyzje polityczne oraz nacisków części partnerów społecznych.
Ten okres zarządzania PKP CARGO był prowadzony bez jakichkolwiek przemyśleń co do
przyszłości Spółki i funkcjonowania na trudnym rynku przewozu towarów, na którym oprócz
dotychczasowych podmiotów pojawiają się ciągle nowi przewoźnicy, bardziej elastyczni
i wykorzystujący w maksymalny sposób czas pracy oraz posiadany tabor.
PKP CARGO od dłuższego czasu była w trudnej sytuacji płynnościowej, a zadłużenie
systematycznie rosło. W ciągu 5 lat - pomiędzy 2018 a 2023 rokiem zobowiązania urosły o około
2 mld zł (z 2,67 mld zł do 4,63 mld zł).
Spółka wydawała środki, których nie posiadała, a pod koniec 2023 roku ówczesny zarząd
uzgodnił z partnerami społecznymi podwyżki wynagrodzeń, w kwocie ok. 170 mln zł, które
zostały sfinansowane leasingiem zwrotnym najlepszych lokomotyw (umowa leasingu zwrotnego
na 200 mln zł z września 2023 roku).
-- 1 of 3 --
2
Już w 2023 r. Spółka była poważnie zadłużona, jej bieżąca płynność finansowa systematycznie
spadała - wskaźnik płynności na koniec 2019 roku wynosił 0,86 aby w 2023 r. osiągnąć poziom
0,36. Tymczasem optymalna płynność spółki powinna plasować wskaźnik na poziomie od 1,2
do 2. Co istotne, ten wskaźnik pokazuje, że majątek obrotowy firmy jest od 1,2 do 2 razy większy
niż jej zobowiązania krótkoterminowe, co świadczy o dobrej zdolności do regulowania bieżących
należności. Tymczasem ówczesny zarząd nie podjął żadnych, skutecznych działań, żeby
zatrzymać tak niepokojący, spadkowy trend. Zadłużenie się pogłębiało; w połowie 2024 roku,
przed złożeniem przez PKP CARGO wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego, Spółka miała
3 mld zł zobowiązań handlowych i finansowych. Tylko od momentu złożenia wniosku o otwarcie
sanacji do dziś spłacono już blisko 200 mln zł zobowiązań zabezpieczonych rzeczowo oraz
leasingów.
Wszelkie podejmowane od 2024 roku działania, zmierzające do odzyskania przez PKP CARGO
utraconego rynku przewozów towarowych, pozostające w gestii Zarządu Spółki, są dodatkowo
determinowane ogólną sytuacją na rynku przewozów towarowych, spadkiem wolumenu
przewozów i zmniejszeniem zapotrzebowania na pracę przewozową.
Niewątpliwy wpływ na sytuację PKP CARGO w najbliższych latach będzie miał Plan
Restrukturyzacyjny, który w dniu 30 czerwca 2025 r. zarządca masy sanacyjnej złożył do
właściwego sądu, a opinia rady wierzycieli dla sędziego komisarza ma być wyrażona do 15
września 2025 roku. Integralną część Planu Restrukturyzacyjnego stanowią propozycje
układowe dla wierzycieli. Należy wyraźnie podkreślić, że plan jest dokumentem poufnym
i dostępnym tylko dla wierzycieli. Natomiast można zapoznać się z założeniami zarówno planu
restrukturyzacyjnego, jak i propozycji układowych, które są opublikowane na stronie
internetowej PKP CARGO.
Domniemuję, że Pani Posłanka przywołuje sytuację jaka miała miejsce w PKP CARGO w latach
2021-2023. Wspomniany w interpelacji Pani Posłanki incydent z lat ubiegłych, związany ze
sprzedażą posiadanego taboru, był jednym z czynników obecnej sytuacji w jakiej znalazła się
Spółka oraz dowodem na niegospodarność i nieumiejętność zarządzania spółką przez ówczesny
Zarząd. Pragnę przypomnieć, że w ww. okresie nadzór właścicielski nad PKP SA, tj.
akcjonariuszem spółki PKP CARAGO, w imieniu Skarbu Państwa sprawował minister właściwy
ds. aktywów państwowych, tj. w tamtym okresie Pan Jacek Sasin. Konsekwencje prawne,
wynikające ze złamania umów są uregulowane w powszechnie obowiązujących przepisach
prawa, a obecny Zarząd Spółki w powyższym zakresie postępuje zgodnie ze standardami i
najlepiej pojętym interesem Spółki oraz jej akcjonariuszy.
Odnośnie przywracania do ruchu taboru sprzedanego na złom uprzejmie informuję, że kwestie
związane z dopuszczaniem do obrotu pojazdów kolejowych znajdują się we właściwościach
Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego i to ten organ jest odpowiedzialny za mechanizmy
kontrolne zapobiegające próbom przywrócenia do eksploatacji wagonów towarowych nie
spełniających kryteriów sprawności technicznej.
Tak jak autorka interpelacji, również jestem zaniepokojony sytuacją w jakiej znalazło się PKP
CARGO, jednakże fakty jakie ujrzały w ostatnim roku światło dzienne, dobitnie pokazują, że skala
niegospodarności, brak zachowania dyscypliny kosztowej i niepodjęcie w odpowiednim czasie
jakichkolwiek kroków zaradczych doprowadziły do tego, że Spółka utraciła udział w rynku
przewozów towarowych i stanęła na skraju upadłości.
Podejmowane od ponad roku działania restrukturyzacyjne pozwolą utrzymać działalność i dadzą
podstawy do żmudnej odbudowy marki i stopniowego odzyskiwania rynku. Niemniej jednak
-- 2 of 3 --
3
dotychczas poniesione straty wynikające z zaniechań poprzednich zarządzających, które
dotknęły przede wszystkim pracowników Spółki, pozostaną niezniwelowane.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 3 of 3 --