Interpelacja w sprawie dalszego funkcjonowania Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA)

Interpelacja nr 10524

do prezesa Rady Ministrów

w sprawie dalszego funkcjonowania Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA)

Zgłaszający: Jarosław Krajewski

Data wpływu: 24-06-2025

Panie Premierze,

Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA) jest służbą specjalną powołaną do zwalczania korupcji w życiu publicznym i gospodarczym, w szczególności w instytucjach państwowych i samorządowych, a także do zwalczania działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa. Ta służba specjalna została powołana na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r., zatem kilkanaście dni temu świętowano już 19. rocznicę powołania CBA. Z tej okazji, jak przekazał zespół prasowy CBA, minister spraw wewnętrznych i administracji, koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak podkreślił znaczenie działań na rzecz walki z korupcją i zwrócił szczególną uwagę na kluczową rolę współpracy między instytucjami w budowaniu bezpiecznego państwa.

Do zadań CBA na podstawie ustawy należy przede wszystkim rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw oraz ściganie ich sprawców, a także:

ujawnianie i przeciwdziałanie przypadkom nieprzestrzegania przepisów o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne;

dokumentowanie podstaw i inicjowanie realizacji przepisów o zwrocie korzyści uzyskanych niesłusznie kosztem Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych;

ujawnianie przypadków nieprzestrzegania określonych przepisami prawa procedur podejmowania i realizacji decyzji w przedmiocie: prywatyzacji i komercjalizacji, wsparcia finansowego, udzielania zamówień publicznych, rozporządzania mieniem jednostek sektora finansów publicznych, jednostek otrzymujących środki publiczne, przedsiębiorców z udziałem Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, przyznawania koncesji, zezwoleń, zwolnień podmiotowych i przedmiotowych, ulg, preferencji, kontyngentów, plafonów, poręczeń i gwarancji bankowych;

kontrola prawidłowości i prawdziwości oświadczeń majątkowych lub oświadczeń o prowadzeniu działalności gospodarczej osób pełniących funkcje publiczne;

prowadzenie działalności analitycznej dotyczącej zjawisk występujących w obszarze właściwości CBA oraz przedstawiania w tym zakresie informacji prezesowi Rady Ministrów, prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Sejmowi oraz Senatowi RP;

działalność prewencyjna i edukacyjna.

Rada Ministrów w dniu 10 grudnia 2024 r., na wniosek ministra spraw wewnętrznych i administracji Tomasza Siemoniaka, przyjęła projekt ustawy o koordynacji działań antykorupcyjnych oraz likwidacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Ten projekt miał spowodować likwidację CBA z dniem 1 lipca 2025 roku. Dziś wiemy już z całą pewnością, że tak się na szczęście nie stanie. Konieczne jest w mojej ocenie zwiększenie nakładów na walkę z korupcją i przywrócenie należnych priorytetów w działaniu tej służby specjalnej, tak żeby CBA nie było wykorzystywane (jak w ostatnich miesiącach) jako narzędzie do walki z przeciwnikami politycznymi, a służyło naszej całej wspólnocie narodowej jako skuteczne ograniczanie takich patologii jak korupcja. W związku ze zwycięstwem Pana Karola Nawrockiego w wyborach prezydenckich 2025 roku jest szansa na dalszy rozwój CBA zamiast realizacji planów rządu odnośnie do likwidacji jedynej wyspecjalizowanej instytucji państwa do ścigania przestępstw korupcji.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy rząd wycofa się z projektu ustawy o koordynacji działań antykorupcyjnych oraz likwidacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego?

2. Jakie działania zamierza podjąć rząd w najbliższym czasie, żeby wzmocnić funkcjonowanie Centralnego Biura Antykorupcyjnego?

3. Ile środków wydał rząd po 13 grudnia 2023 r. na przygotowanie projektu ustawy dotyczącej likwidacji CBA?

4. Czy w trakcie prac legislacyjnych w sprawie projektu ustawy o koordynacji działań antykorupcyjnych oraz likwidacji CBA zamówiono zewnętrzne analizy, ekspertyzy lub opracowania od osób fizycznych i prawnych? Jeśli tak, to proszę o wskazanie imion, nazwisk, nazw podmiotów oraz kwot, które uzyskały z tego tytułu.