Interpelacja w sprawie wdrożenia Europejskiego Zielonego Ładu w Polsce oraz jego konsekwencji społeczno-gospodarczych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10506
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wdrożenia Europejskiego Zielonego Ładu w Polsce oraz jego konsekwencji społeczno-gospodarczych
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 24-06-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z rosnącym zainteresowaniem opinii publicznej tematyką Europejskiego Zielonego Ładu, jego wdrażaniem w Polsce oraz towarzyszącymi temu debatami społecznymi, zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie aktualnych informacji dotyczących planów i kierunków działań podejmowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w ramach realizacji założeń Europejskiego Zielonego Ładu.
W ostatnim czasie pojawiło się wiele nieprecyzyjnych lub zmanipulowanych informacji dotyczących potencjalnych skutków wdrożenia Europejskiego Zielonego Ładu, w tym szczególnie w odniesieniu do sytuacji rolników, kosztów życia dla obywateli oraz dostępu do energii i żywności. W obliczu takich narracji warto przekazać społeczeństwu rzetelne, oparte na faktach dane i plany rządu, aby przeciwdziałać dezinformacji i niepotrzebnym napięciom.
Dlatego zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie korzyści przewiduje ministerstwo dla obywateli, w tym dla mieszkańców wsi i rolników, wynikające z realizacji Europejskiego Zielonego Ładu?
Czy ministerstwo prowadzi lub planuje prowadzić działania informacyjne i edukacyjne skierowane do rolników oraz innych grup społecznych, które mogą być dotknięte zmianami, aby zapewnić im wsparcie i możliwość dostosowania się do nowych warunków?
Czy planowane są środki kompensacyjne lub instrumenty wsparcia dla branż najbardziej narażonych na skutki transformacji ekologicznej?
Wierzymy, że transparentne i rzeczowe komunikowanie celów oraz etapów wdrożenia Europejskiego Zielonego Ładu jest kluczowe dla zapewnienia poparcia społecznego dla niezbędnych zmian. Prosimy o przedstawienie informacji, które mogą pomóc rozwiać obawy społeczne i wzmocnić zaufanie do polityki klimatycznej państwa.
Z wyrazami szacunku
Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 64 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
37048 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
BM-WP.050.85.2025.DI
3877060.15748501.12697762
Warszawa, 12-08-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Danuty Jazłowieckiej (znak: K10INT10506).
Temat: wdrożenie Europejskiego Zielonego Ładu w Polsce oraz jego konsekwencje
społeczno-gospodarcze.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do ww. interpelacji, przesyłam odpowiedzi na zawarte w niej pytania.
Odpowiedź na pierwsze pytanie została przygotowana we współpracy z Ministerstwem
Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW).
1. Jakie korzyści przewiduje Ministerstwo dla obywateli w tym dla mieszkańców wsi i
rolników, wynikające z realizacji Zielonego Ładu?
Na wstępie należy podkreślić, że Europejski Zielony Ład (EZŁ) jest ogólną strategią rozwojową
Unii Europejskiej (UE), mającą na celu budowę bezpieczeństwa klimatycznego poprzez
osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r., przy jednoczesnym zachowaniu
konkurencyjności gospodarki, ochronie środowiska i poprawie jakości życia obywateli.
Dynamicznie postępujące zmiany klimatu nasilają i zwiększają częstotliwość oraz wydłużają
czas trwania m.in. głębokich susz, erozji i wysychania gleb, powodzi błyskawicznych i podtopień
pól, pożarów, huraganów i innych krytycznych zjawisk pogodowo-klimatycznych. Nasilenie
tych zjawisk powoduje m.in. spadek produkcji rolnej i niszczenie plonów, stanowiąc
bezpośrednie zagrożenie dla funkcjonowania rolnictwa oraz bezpieczeństwa żywnościowego.
Szczegółowe informacje dotyczące kosztów zjawisk ekstremalnych powodowanych zmianami
klimatu gromadzone są przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy
cyklicznie od 2011 roku i obejmują lata 2001–2019. Przeprowadzone analizy wykazały, że z
powodu zjawisk ekstremalnych typu powodzie, susze i pożary, Polska traci rocznie średnio 6
mld zł. W ciągu niespełna dwóch dekad w latach 2001-2019, ekstremalne zjawiska pogodowe
spowodowały około 115 mld zł strat bezpośrednich[A]. Rolnicy i sektor rolnictwa należą do
grup najbardziej narażonych na koszty i konsekwencje zmian klimatu. Z kolei autorzy raportu
„Koszty zmiany klimatu w Polsce. Dlaczego Polska potrzebuje aktywnej polityki klimatycznej?”
ostrzegają, iż roczny koszt zmian klimatu w 2050 r. może wynieść nawet 124 mld zł i 2,2% PKB,
jeśli Europa i świat spowolnią transformację[B] w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu.
-- 1 of 9 --
2
Europejska polityka klimatyczna, w tym Europejski Zielony Ład, powstały w trosce o
fundamentalne bezpieczeństwo człowieka, jak również w celu długofalowego
zabezpieczenia funkcjonowania gospodarki, w tym rolnictwa, rolników i mieszkańców wsi.
Oprócz wymiernych korzyści w postaci stabilizacji produkcji żywności, wzmocnienia
bezpieczeństwa oraz minimalizacji kosztów i ryzyk związanych ze zmianami klimatu, realizacja
europejskiej strategii Zielonego Ładu, oraz ściśle powiązanej z nią Wspólnej Polityki Rolnej
(dalej: WPR) i strategii „Od pola do stołu”, wiąże się ze dopłatami bezpośrednimi do produkcji
rolnej oraz wielomiliardowym, dodatkowym wsparciem finansowym dla mieszkańców wsi i
rolników. Ma ono na celu transformację sektora w kierunku zrównoważonego rozwoju,
poprawy konkurencyjności i zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego.
W ramach WPR w latach 2004-2023 r. polskie rolnictwo i obszary wiejskie zostały wsparte
kwotą ok. 76 mld euro (ok. 323 mld zł). Z kolei w Planie strategicznym WPR na lata 2023-2027
zakładany budżet dla Polski to ok. 25 mld euro (106 mld zł). W ramach tej kwoty, co najmniej
25% przeznacza się na dobrowolne praktyki środowiskowo-klimatyczne (tzw. ekoschematy)
zgodne z zasadami strategii „Od pola do stołu” i Zielonego Ładu. [C] Dla przykładu, w 2024 r.
na dopłaty do ekoschematów Rząd RP przeznaczył ok. 3 mld zł z funduszy europejskich. Co
roku o dopłaty do dobrowolnych ekoschematów ubiega się kilkaset tysięcy polskich rolników.
[D]
W 2025 roku rolnicy mogą liczyć na szerokie wsparcie finansowe zarówno w ramach dopłat
bezpośrednich, jak i ekoschematów wynikających wprost ze strategii Zielonego Ładu. Choć
ostateczne stawki dopłat zostaną potwierdzone w październiku br., poniżej przedstawiono
szacunkowe stawki wsparcia finansowego, o jakie ubiegać mogą się rolnicy w zależności od
rodzaju upraw, wielkości gospodarstwa oraz produkcji zwierzęcej.
DOPŁATY BEZPOŚREDNIE 2025 – STAWKI PODSTAWOWE
Podstawowe wsparcie dochodów – 114,42 euro/ha;
Płatność dla małych gospodarstw – 225 euro/ha;
Płatność redystrybucyjna – 39,80 euro/ha (dla gospodarstw do 30 ha; dla spółdzielni
limit powierzchniowy mnożony przez liczbę członków);
Płatność dla młodych rolników – 58,12 euro/ha;
Uzupełniająca płatność podstawowa – 13 euro/ha;
Płatność niezwiązana do tytoniu – 0,52 euro/ha.
WSPARCIE DOCHODÓW ZWIĄZANE Z PRODUKCJĄ – DOPŁATY DO HODOWLI I
UPRAW
Dopłaty do hodowli zwierząt:
Krowy (do 20 szt.) – 96,64 euro/szt.;
Bydło (do 20 szt.) – 75,53 euro/szt.;
Owce – 25,80 euro/szt.;
Kozy – 11,27 euro/szt.
Dopłaty do wybranych upraw:
Buraki cukrowe – 300,75 euro/ha;
Chmiel – 436,67 euro/ha;
Len – 101,85 euro/ha;
-- 2 of 9 --
3
Konopie włókniste – 29,55 euro/ha;
Pomidory – 550 euro/ha;
Truskawki – 272,14 euro/ha;
Ziemniaki skrobiowe – 383,94 euro/ha;
Rośliny pastewne – 103,70 euro/ha;
Rośliny strączkowe na nasiona – 206,09 euro/ha.
NAJWAŻNIEJSZE EKOSCHEMATY 2025 – DODATKOWE WSPARCIE DLA ROLNIKÓW
Obszary z roślinami miododajnymi – 269,21 euro/ha;
Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych – 63,15 euro/ha;
Grunty wyłączone z produkcji – 126,52 euro/ha;
Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi – 22,47 euro/ha za 1
punkt (np. międzyplony ozime, ekstensywne użytkowanie TUZ1, zróżnicowana
struktura upraw, wymieszanie obornika z glebą);
Dobrostan zwierząt – 22,47 euro/ha za 1 punkt (dotyczy dobrostanu loch,
tuczników, krów mlecznych i mamek).
Dopłaty do integrowanej produkcji roślin:
Uprawy sadownicze – 342,70 euro/ha;
Uprawy jagodowe – 309,21 euro/ha;
Uprawy rolnicze – 146,07 euro/ha;
Uprawy warzywne – 309,21 euro/ha.
Wsparcie dla rolnictwa biologicznego:
Mikrobiologiczne środki ochrony roślin – 89,89 euro/ha;
Nawozowe produkty mikrobiologiczne – 22,47 euro/ha.
Dopłaty do materiału siewnego:
Zboża i ich mieszanki – 26,74 euro/ha;
Rośliny strączkowe – 43,37 euro/ha;
Ziemniaki – 112,13 euro/ha. [C]
2. Czy Ministerstwo prowadzi lub planuje prowadzić działania informacyjne i edukacyjne
skierowane do rolników oraz innych grup społecznych, które mogą być dotknięte
zmianami, aby zapewnić im wsparcie i możliwość dostosowania się do nowych
warunków?
Skierowane do rolników działania informacyjne nt. szerokiego wachlarza dopłat
bezpośrednich oraz dodatkowych dopłat wynikających ze strategii Zielonego Ładu prowadzi
MRiRW wraz z jednostkami podległymi.
Działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska (MKiŚ) koncentrują się przede wszystkim na
przedsięwzięciach promujących postawy proekologiczne, zrównoważone gospodarowanie
zasobami naturalnymi oraz ochronę klimatu i bioróżnorodności. Przykładem takich działań
może być kampania „Bioróżnorodnie połączeni”, której celem jest budowanie świadomości
1 Trwałe użytki zielone.
-- 3 of 9 --
4
ekologicznej w społeczeństwie poprzez różne narzędzia komunikacji i aktywności
edukacyjne.
Według MKiŚ wdrażanie EZŁ jest niezbędne dla zapewnienia długofalowego
bezpieczeństwa ekologicznego, żywnościowego, energetycznego i gospodarczego Polski.
Konieczne jest zatem prowadzenie działań edukacyjnych i informacyjnych w celu
wzmocnienia sprawiedliwej transformacji i przeciwdziałania dezinformacji. W tym celu
planowane jest rozszerzenie działań edukacyjnych, w tym warsztatów dla rolników i innych
grup społecznych m.in. o:
1) Organizację warsztatów zwiększających potencjał kluczowych grup interesariuszy do
podejmowania decyzji związanych z Krajowym Planem Odbudowy Zasobów
Przyrodniczych (dalej: KPOZP). Włączenie w proces odbudowy różnych grup
społecznych i skuteczne zachęcenie ich do współpracy będą kluczowe dla skutecznej
realizacji odbudowy przyrody w długim horyzoncie czasowym do 2050 r.;
2) Organizację warsztatów zwiększających potencjał kluczowych grup interesariuszy do
podejmowania decyzji w zakresie ochrony różnorodności biologicznej w lasach i
prowadzenia zrównoważonej gospodarki leśnej.
Grupy docelowe: leśnicy, pracownicy regionalnych dyrekcji ochrony
środowiska/Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (GDOŚ), urzędnicy MKiŚ
odpowiedzialni za gospodarkę leśną, pracownicy parków narodowych i krajobrazowych,
przedstawiciele organizacji pozarządowych i ruchów obywatelskich zaangażowanych w
ochronę lasów, samorządowcy i reprezentanci społeczności lokalnych.
Ponadto, opinia publiczna jest na bieżąco informowana o wszystkich działaniach
prowadzonych na szczeblu Rady Unii Europejskiej, w trakcie których ministrowie ds. klimatu
podejmują kluczowe decyzje związane z realizacją Zielonego Ładu. Informacje te są regularnie
udostępniane za pośrednictwem oficjalnych komunikatów, mediów społecznościowych oraz
strony internetowej MKiŚ. Celem jest zapewnienie możliwie pełnej i rzetelnej wiedzy
wszystkim zainteresowanym stronom. MKiŚ pozostaje otwarte na dialog społeczny i
współpracę ze wszystkimi interesariuszami dla skutecznej i sprawiedliwej realizacji celów
Europejskiego Zielonego Ładu.
3. Czy planowane są środki kompensacyjne lub instrumenty wsparcia dla branż najbardziej
narażonych na skutki transformacji ekologicznej?
Jak wynika m.in. z analiz przeprowadzonych w ramach prac nad Krajowym Planem w
dziedzinie Energii i Klimatu 2030, długofalowe koszty braku transformacji ekologicznej,
klimatycznej i energetycznej znacznie przekraczają koszty inwestycji w proces transformacji.
Dlatego transformacja ekologiczno-klimatyczna powinna być postrzegana nie jako koszt lub
ryzyko, ale inwestycja w bezpieczną i bardziej stabilną przyszłość. W ślad za dobrze
ugruntowaną wiedzą w tym obszarze, od dekad, w ramach europejskiej polityki klimatycznej
wdrażane są środki kompensacyjne oraz szeroki wachlarz instrumentów wsparcia dla grup
społecznych i branż najbardziej narażonych na skutki zmian klimatu.
Oto przegląd najważniejszych instrumentów wsparcia:
Europejski System Handlu Uprawnieniami do Emisji (EU ETS)
Wpływy zarówno z ETS jak i w przyszłości z ETS2, to podstawowy mechanizm oparty na
zasadzie „zanieczyszczający płaci”, wspierający transformację energetyczno-klimatyczną i
ekologiczną krajów członkowskich UE. Z tytułu aukcyjnej sprzedaży uprawnień do emisji w
ramach systemu EU ETS Polska uzyskała w latach 2013-2024 łączne wpływy w wysokości ok.
124 mld zł. Prognozy na lata 2025-2029 wskazują, że wpływy te wynosić będą ok 76 mld zł.
-- 4 of 9 --
5
Dodatkowo, wpływy za emisje w sektorach budowlanym i transportowym, czyli tzw. ETS-2 (89
mld zł) wraz z projektowanym Społecznym Funduszem Klimatycznym (64 mld zł) do roku 2032
szacowane są na ok. 153 mld zł.
Z wpływów finansowych z systemu ETS, Polska finansuje szeroko pojętą transformację
energetyczno-klimatyczną i ekologiczną, w tym m.in. wymianę źródeł ciepła i
termomodernizację w domach i budynkach wielorodzinnych, rozwój odnawialnych źródeł
energii, transportu publicznego i zeroemisyjnych środków transportu, a także działania
osłonowe na rzecz niższych cen energii i ciepła.
Zgodnie z wymogami UE od II poł. 2023 r. Polska przeznacza 100% wpływów z systemu ETS
na szeroko pojętą transformację energetyczno-klimatyczną i ekologiczną.
Polityka spójności UE
Na cele klimatyczne przewidziano 30 % budżetu w ramach polityki spójności UE na lata 2021-
2027. Środki finansowe na cele klimatyczne w łącznej wysokości ponad 22 mld euro
dostępne są w ramach programów krajowych i regionalnych, tj.:
Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
(FEnIKS) – 12,8 mld euro,
Programu Fundusze Europejskie na Polskę Wschodnią 2021-2027 (FEPW) - 1,3 mld
euro,
Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 (FENG) –
ponad 0,6 mld euro,
16 regionalnych programów operacyjnych – 8 mld euro.
Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększenia Odporności (KPO)
Jeszcze większy udział środków na cele klimatyczne przewidziano w budżecie Krajowego
Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności (KPO) – ok. 45% alokacji, co daje ok. 27 mld euro
(przeznaczone głównie na projekty związane z transformacją energetyczną).
Fundusz Sprawiedliwej Transformacji (FST)
W ramach Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (FST) – unijnego instrumentu finansowego
wspierającego regiony najbardziej dotknięte transformacją klimatyczną do finansowania
zakwalifikowało się pięć polskich województw: śląskie, dolnośląskie, wielkopolskie, łódzkie i
małopolskie. Do 2027 r. otrzymają one 3,85 mld euro na wsparcie w realizacji projektów,
których kształt opisują Terytorialne Plany Sprawiedliwej Transformacji. Łączna maksymalna
kwota alokacji dla Polski w ramach FST została ustalona na poziomie 11,4 mld euro.
Wsparcie przemysłu energochłonnego
W zakresie środków krajowych wsparcie oferuje też Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) w ramach programu „Wsparcie przemysłu
energochłonnego” – do 2030 r. na ten program zaplanowano rozdysponować równowartość
ok. 1 mld euro.
Fundusze Norweskie i EOG
Łączna wartość IV edycji Funduszy Norweskich i EOG na lata 2021–2028 dla wszystkich
państw-beneficjentów wynosi 3,268 mld euro. Ponad 1/4 tej puli została przyznana Polsce,
co czyni nasz kraj największym beneficjentem spośród 15 państw, które korzystają
-- 5 of 9 --
6
z Funduszy Norweskich i EOG. Polska, jako pierwszy kraj w Europie, podpisała 23 kwietnia
2025 r. w Warszawie Memorandum of Understanding (MoU) otwierające nowy okres
programowania. Łączna wartość środków przeznaczonych dla Polski wynosi 925 mln euro
(ok. 4 mld zł), z czego 160 mln euro zostało przeznaczone na realizację Programu Zielonej
Transformacji, którego operatorem jest MKiŚ we współpracy z NFOŚiGW. Celem programu
jest przyspieszenie rozwoju gospodarki niskoemisyjnej, wsparcie transformacji energetycznej
oraz wdrażanie rozwiązań opartych na gospodarce o obiegu zamkniętym. Część środków z
Programu Zielonej Transformacji zostanie przeznaczona na działania wspierające rozwój
technologii CCS/CCUS w Polsce. W poprzedniej edycji Funduszy EOG i Norweskich (2014–
2021) zrealizowano w Polsce 107 projektów w obszarach klimatu, energii i ochrony
środowiska, osiągając poziom wykorzystania środków na poziomie 95%.
Fundusz Modernizacyjny
Od 2020 roku Polska jest Beneficjentem Funduszu Modernizacyjnego (FM), największym
spośród 13 krajów, które otrzymują wsparcie z jego środków. Kwota przyznana Polsce jest
obecnie szacowana na około 55 mld zł. Od momentu uruchomienia środków Polska uzyskała
akceptację realizacji 24 programów priorytetowych na łączną kwotę blisko 45 mld zł.
Szczegóły przedstawiono w załączniku nr 1.
Wsparciem objętych jest wiele obszarów i sektorów, m.in: rozwój odnawialnych źródeł
energii (pompy ciepła, przydomowe elektrownie wiatrowe, biogazownie), modernizacja sieci
energetycznych, rozwój infrastruktury na potrzeby elektrycznych samochodów osobowych i
ciężarowych, termomodernizacja i wymiana indywidualnych źródeł ciepła, wsparcie
przemysłu w zakresie obniżenia energochłonności i podniesienia efektywności
energetycznej.
Wsparcie branż „trudnych do dekarbonizacji”
W ramach realizowanej polityki MKiŚ identyfikuje oraz obejmuje szczególną uwagą
te sektory przemysłowe, które ze względu na wysoką energochłonność oraz procesowy
charakter emisji gazów cieplarnianych, stoją w obliczu największych wyzwań w okresie
przejściowym transformacji energetycznej. W szczególności dotyczy to sektorów
określanych jako „hard to abate”, czyli branż trudnych do dekarbonizacji2.
Przykładem jest branża przemysłu cementowego, dla której osiągnięcie celów redukcyjnych
określonych przez Komisję Europejską (KE) wymagać będzie wdrożenia rozwiązań opartych
na wychwycie i składowaniu dwutlenku węgla (CCS), ponieważ nawet istotna poprawa
efektywności energetycznej nie pozwoli całkowicie wyeliminować emisji związanych z
procesem produkcji klinkieru. Ze względu na wysoką kapitałochłonność inwestycji oraz
długie cykle modernizacyjne, sektor ten stanowi przykład branży wymagającej stabilnego
wsparcia systemowego, przewidywalności otoczenia regulacyjnego oraz instrumentów
pozwalających na częściową kompensację kosztów wdrażania innowacyjnych technologii.
Jak wynika z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego z czerwca 2024 r. „Czas na
polski CCS? Szanse i wyzwania wychwytu i składowania CO2 w polskim przemyśle”[F], pełne
wdrożenie technologii CCS mogłoby przynieść oszczędności sięgające 14,1 mld EUR rocznie
2 Branże takie jak: przemysł cementowy, wapienniczy, miedziowy, chemiczny, rafineryjny, stalowy,
nawozowy oraz pozostałe sektory energochłonny, których stabilne funkcjonowanie stanowi
fundament bezpieczeństwa gospodarczego państwa, integralności łańcuchów dostaw oraz
zachowania ciągłości produkcji w kluczowych gałęziach krajowej gospodarki.
-- 6 of 9 --
7
dla polskich przedsiębiorstw. Brak rozwoju tych rozwiązań oznaczałby natomiast istotny wzrost
kosztów operacyjnych w przemyśle, spadek konkurencyjności na rynku europejskim
i globalnym, a w dalszej perspektywie także ograniczenie zatrudnienia.
W raporcie podkreślono, że analizowane przedsiębiorstwa z branż chemicznej, mineralnej i
produkcyjnej zatrudniały w 2022 r. ponad 107,3 tys. pracowników. Dodatkowo, zgodnie
z danymi Stowarzyszenia Producentów Cementu, sektor cementowy, wraz z sektorem
budowlanym odpowiada za około 8% krajowego PKB oraz zapewnia około 2 mln miejsc pracy.
W związku z tym sektory te odgrywają kluczową rolę dla polskiej gospodarki i struktury.
W celu zapewnienia przewidywalności warunków realizacji inwestycji oraz stabilności
otoczenia inwestycyjnego, MKiŚ prowadzi szeroki dialog z przedstawicielami przemysłu,
środowisk naukowych oraz partnerami społecznymi. 5 marca 2025 r. w siedzibie MKiŚ
podpisany został „List intencyjny w sprawie rozwoju technologii wychwytu, transportu,
składowania i wykorzystania dwutlenku węgla w Polsce”. Sygnatariuszami listu jest już ponad
40 podmiotów będących interesariuszami rynku CCUS w Polsce, m.in. Orlen S.A., Grupa
Azoty S.A., Holcim Polska S.A., ArcelorMittal Poland, GAZ-SYSTEM S.A., Equinor,
przedstawiciele stowarzyszeń branżowych, instytutów naukowych, a także przedstawiciele
administracji publicznej i środowiska naukowego (w tym Akademii Górniczo-Hutniczej).
Powołano trzy grupy robocze: (I) ds. komunikacji, (II) ds. regulacji i finansowania oraz (III) ds.
strategii, które tworzą stałe forum dialogu z branżą i mają na celu wypracowanie optymalnych
rozwiązań dla rozwoju rynku CCUS.
MKiŚ prowadzi zaawansowane prace legislacyjne nad projektem ustawy o zasadach
zarządzania transportem i składowaniem dwutlenku węgla oraz realizacji projektów
inwestycyjnych w zakresie wychwytywania, transportu, składowania i wykorzystania
dwutlenku węgla (CCUS). Głównym celem tej ustawy jest określenie podstawowych zasad
funkcjonowania infrastruktury oraz dostępności usług w zakresie składowania i transportu
CO₂, jak również wprowadzenie uproszczeń i ułatwień proceduralnych dla inwestorów
realizujących projekty dekarbonizacyjne w sektorach trudnych do zdekarbonizowania.
Równolegle, w ścisłej współpracy z branżą, środowiskami naukowymi i partnerami
społecznymi, opracowywana jest rządowa strategia rozwoju technologii wychwytu, utylizacji i
składowania dwutlenku węgla, której celem jest dostosowanie rozwiązań systemowych do
potrzeb gospodarki oraz budowa wiedzy i szerokiej akceptacji społecznej dla nowych
technologii.
W aktualizacji Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu (aKPEiK) wskazano na potrzebę
wsparcia technologii m.in. poprzez wprowadzenie dedykowanych mechanizmów wsparcia,
takich jak kontrakty różnicowe (Contracts for Difference, CfD), w tym dla projektów opartych
na technologiach CCS oraz produkcji wodoru odnawialnego i niskoemisyjnego, jak również
innych instrumentów, które mogą zostać dostosowane do specyfiki poszczególnych sektorów
oraz stopnia dojrzałości technologicznej.
Wprowadzane instrumenty wsparcia powinny zostać dostosowywane do stopnia dojrzałości
technologicznej oraz specyfiki poszczególnych sektorów.
Projektowana nowelizacja KPEiK, po przyjęciu przez Rząd RP, będzie podstawą szczegółowego
planowania katalogu instrumentów wsparcia w oparciu o udostępnione na ten cel środki.
Rozwój rynku wodoru
-- 7 of 9 --
8
Rozwój rynku wodoru w Polsce jest ściśle powiązany z bezpieczeństwem energetycznym
kraju. Konieczność odchodzenia od paliw kopalnych z Rosji wymusza budowę własnych
źródeł i infrastruktury wodorowej (terminali, rurociągów, dolin wodorowych). Wodór
produkowany z odnawialnych źródeł energii (OZE), jak i postulowany przez Polskę wodór z
energii jądrowej stanowi realną alternatywę dla gazu ziemnego i umożliwia efektywne
magazynowanie energii. Jego wytwarzanie i magazynowanie przyczynia się do bilansowania
systemu energetycznego, zwłaszcza przy rosnącym udziale OZE w polskim miksie
energetycznym. Planowane są również paneuropejskie systemy przesyłowe dla wodoru, co
w przyszłości dodatkowo wzmocni bezpieczeństwo energetyczne Polski.
W wymiarze gospodarczym szybkie wdrożenie technologii wodorowych i przejście na przemysł
zeroemisyjny (netto) umożliwia budowanie przewagi konkurencyjnej polskich firm, tworzenie
innowacyjnych i wysoko płatnych miejsc pracy, a także zapewnia dostęp do
międzynarodowych łańcuchów dostaw. Szacunki wskazują, że rozwój rynku wodoru w Polsce
może wygenerować wartość dodaną dla gospodarki na poziomie od 343 do 870 mln euro oraz
do 8 600 nowych miejsc pracy, zależnie od tempa wdrażania technologii i popytu w UE.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Załącznik:
Zał. 1 Zestawienie Programów Priorytetowych FM - lata 2021-2025.
Podstawa prawna:
[1] Rozporządzenie (UE) 2024/1991 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 czerwca
2024 r. w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych i zmiany rozporządzenia (UE)
2022/869 (Dz.U. L z 29.7.2024).
[2] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) 2021/1056 z dnia 24 czerwca
2021 r. ustanawiające Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji.
-- 8 of 9 --
9
Inne źródła:
[A] Atlas skutków zjawisk ekstremalnych w Polsce, praca zbiorowa pod redakcją naukową: dr
inż. Eweliny Siwiec, Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy, str. 15.
[B] Aneta Stefańczyk, Aleksander Śniegocki, Michał Wojtyło (Instytut Reform), „Koszty
zmiany klimatu w Polsce. Dlaczego Polska potrzebuje aktywnej polityki klimatycznej?”,
Instytut Reform, Client Earth – Prawnicy dla Ziemi, czerwiec 2025 r, str. 2.
https://www.clientearth.pl/najnowsze-dzialania/materialy-do-pobrania/koszty-zmiany-
klimatu-w-polsce-dlaczego-polska-potrzebuje-aktywnej-polityki-klimatycznej/
[C] https://gazeta.sgh.waw.pl/en/people-events/financial-flows-between-poland-and-eu-
2004-2023-and-prospects-their-changes.
[D] https://www.agropolska.pl/pieniadze/wiceminister-rolnictwa-odrzucenie-zielonego-
ladu-to-3-mld-zlotych-rocznie-mniej-dla-polskich-rolnikow,2678.html.
[E] https://kowet.pl/blog/post/10-stawki-dopalta-bezposrednich-na-2025.
[F] https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2024/07/Polski-CCS-co2.pdf.
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 9 of 9 --
Załącznik 1. Zestawienie Programów Priorytetowych FM - lata 2021-2025
Zestawienie Programów Priorytetowych FM - lata 2021-2025 (9 transz)
Program priorytetowy Okres wdrażania Dofinansowanie
z FM w mln zł Opis i zakres wsparcia
Elektroenergetyka -
Inteligentna infrastruktura
energetyczna
2021 – 2025 1000,00
Celem programu jest rozwój inteligentnej infrastruktury energetycznej pozwalającej
na szeroką wielostronną komunikację wszystkich stron procesu dystrybucji energii
elektrycznej, poprzez instalację u odbiorców końcowych liczników zdalnego
odczytu, tzw. liczników inteligentnych (AMI) wraz z infrastrukturą informatyczno-
zarządczą, mający na celu optymalizację pracy sieci, szybszą obsługę procesów
rynku energii elektrycznej i umożliwienie wdrażania mechanizmów DSR (Demand
Side Response).
Rozwój infrastruktury
elektroenergetycznej
na potrzeby rozwoju stacji
ładowania pojazdów
elektrycznych
2021 - 2027 1000,00
Celem programu jest modernizacja/budowa nowych sieci dystrybucyjnych energii
elektrycznej, modernizacja/budowa nowych stacji transformatorowo – rozdzielczych,
jak również rozwój infrastruktury (rozbudowa lub modernizacja)
elektroenergetycznej sieci dystrybucyjnej skutkującej m.in. zwiększeniem
przepustowości infrastruktury elektro - energetycznej na potrzeby rozwoju
infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych.
Renowacja z gwarancją
oszczędności EPC+ 2021 – 2026 112,50
Celem programu jest poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów
cieplarnianych poprzez zoptymalizowane inwestycje w poprawę efektywności
energetycznej budynków mieszkalnych wielorodzinnych oraz budynków
użyteczności publicznej realizowane w oparciu o umowę o poprawę efektywności
energetycznej (umowa EPC).
Realizowane to będzie poprzez prace modernizacyjne budynków mieszkalnych
wielorodzinnych powyżej 7-miu lokali oraz budynków użyteczności publicznej
umożliwiające zmniejszenie zużycia energii końcowej przynajmniej o 30% w
stosunku do stanu istniejącego (przed modernizacją)
Kogeneracja dla
Energetyki i Przemysłu 2022 - 2030 2000,00
Celem programu jest modernizacja, budowa nowych źródeł ko generacyjnych oraz
promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji dla przemysłu.
Program przyczyni się do uzyskania dodatkowej zdolność wytwarzania energii
elektrycznej i cieplnej w warunkach wysokosprawnej kogeneracji, spowoduje
zmniejszenie emisji CO 2 oraz zmniejszenie zużycia energii pierwotnej.
Inwestycje dotyczące budowy lub/i przebudowy jednostek wytwórczych o łącznej
mocy zainstalowanej nie mniejszej niż 10 MW, pracujących w warunkach
wysokosprawnej kogeneracji.
Kogeneracja dla
Energetyki i Przemysłu –
cz.2
2024-2030 1503,00
In westycje dotyczące budowy lub/i przebudowy jednostek wytwórczych o łącznej
mocy zainstalowanej nie mniejszej niż 0,5 MW, pracujących w warunkach
wysokosprawnej kogeneracji
Kogeneracja dla
Ciepłownictwa 1. Część 1)
Budowa lub/i przebudowa
jednostek wytwórczych o
łącznej mocy
zainstalowanej nie
mniejszej niż 10 MW
2021 - 2030 3000,00
Celem programu jest promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji
dla sektora ciepłowniczego.
Program przyczyni się do uzyskania dodatkowej zdolność wytwarzania energii
elektrycznej i cieplnej w warunkach wysokosprawnej kogeneracji, spowoduje
zmniejszenie emisji CO 2 oraz zmniejszenie zużycia energii pierwotnej.
Kogeneracja dla
Ciepłownictwa. Część 2)
Budowa lub/i przebudowa
jednostek wytwórczych o
łącznej mocy
zainstalowanej nie
mniejszej niż 1 MW
2023 - 2030 100,00
Celem programu jest promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji
dla sektora ciepłowniczego.
Program przyczyni się do uzyskania dodatkowej zdolność wytwarzania energii
elektrycznej i cieplnej w warunkach wysokosprawnej kogeneracji, spowoduje
zmniejszenie emisji CO2 oraz zmniejszenie zużycia energii pierwotnej.
Digitalizacja sieci
ciepłowniczych 2021- 2030 500,0
Program zakłada budowę i przebudowę systemów automatyki, telemetrii i
telemechaniki polegającej na wdrożeniu nowoczesnych narzędzi i rozwiązań IT/OT
służących m.in. do zdalnego nadzoru, sterowania monitorowania oraz analizy
parametrów jakościowych i ilościowych pracy systemu ciepłowniczego oraz przesyłu
ciepła/chłodu, a także lokalizacji awarii.
Wykorzystanie paliw
alternatywnych na cele
energetyczne
2021- 2030 5 994,00
W ramach programu związanego z wysokosprawnym wytwarzaniem energii
przewiduje się, że wsparcie skierowane będzie na budowę nowych lub zwiększenie
mocy (w wyniku rozbudowy lub przebudowy) istniejących jednostek wytwarzania
energii elektrycznej i ciepła w technologii wysokosprawnej kogeneracji w
jednostkach kogeneracji, ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania paliw
alternatywnych w tych instalacjach.
Wsparcie wykorzystania
magazynów oraz innych
urządzeń na cele
stabilizacji sieci - program
dla Operatorów Sieci
Dystrybucyjnych
2023- 2026 1000,00
Celem programu jest wspieranie działań mających na celu poprawę parametrów
jakości energii elektrycznej w sieci dystrybucyjnej m.in poprzez jej dostosowanie do
wymagań związanych z dynamicznym rozwojem źródeł OZE oraz punktów
ładowania pojazdów
Energia dla wsi 2022 – 2030 3000,00
Celem programu jest wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii na terenie
gmin wiejskich i wiejsko-miejskich.
Program dotyczy:
1) budowy instalacji odnawialnego źródła energii o mocy elektrycznej powyżej 10
kW nie większej niż 10 MW:
instalacji fotowoltaicznych,
instalacji wiatrowych,
elektrowni wodnych,
instalacji wytwarzania energii z biogazu rolniczego o mocy elektrycznej
powyżej 10 kW nie większej niż 10 MW i cieplnej powyżej 150 kW i nie
większej 30 MW;
2) magazynów energii (pod warunkiem zintegrowania ze źródłem realizowanym w
ramach inwestycji wskazanej w 7.5.1).
Program zostanie podzielony na dwie części. Część 1) dotyczącą dofinansowania
mikroinstalacji fotowoltaicznych i wiatrowych wdrażać będą WFOŚiGW, Część 2) –
NFOŚiGW.
-- 1 of 3 --
Kogeneracja powiatowa 2022-2030 1000,00
Celem programu jest promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji w
sektorze ciepłowniczym.
Programem będą objęte:
1) Inwestycje dotyczące budowy lub/i przebudowy jednostek wytwórczych o łącznej
mocy zainstalowanej nie mniejszej niż 1 MW, pracujących
w warunkach wysokosprawnej kogeneracji (z wyłączeniem energii wytworzonej
w jednostce kogeneracji opalanej węglem) wraz z podłączeniem ich do sieci,
w których do produkcji energii wykorzystuje się:
ciepło odpadowe,
energię ze źródeł odnawialnych,
paliwa gazowe, mieszanki gazów, gaz syntetyczny lub wodór.
2) Elementem inwestycji może być m.in.:
a) przyłącze do publicznej sieci ciepłowniczej należące
do beneficjenta projektu (wytwórcy energii);
b) przyłącze do sieci elektroenergetycznej;
c) przyłącze gazowe;
d) magazyn energii - warunkiem udzielenia wsparcia na magazyn energii jest
zintegrowanie
go ze źródłem, o którym mowa w pkt 1.
Wyłączone ze wsparcia są instalacje współspalania stałych paliw kopalnych z
innymi paliwami (np. biomasa) w instalacjach wielopaliwowego spalania jak
i dedykowanego spalania wielopaliwowego.
Do dofinansowania kwalifikują się instalacje, z których co najmniej 70% ciepła
użytkowego wytworzonego w jednostce kogeneracji w roku kalendarzowym
zostanie wprowadzone do publicznej sieci ciepłowniczej.
Przemysł energochłonny -
oze 2022-2030 650,0
Celem programu jest zmniejszenie emisyjności energochłonnych branż polskiego
przemysłu poprzez zwiększenie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych
źródeł energii.
Programem będą objęte inwestycje dotyczące budowy lub przebudowy jednostek
wytwórczych energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wraz z magazynem
energii, bądź podłączeniem ich do sieci zakładowej i/lub dystrybucyjnej/
przesyłowej.
Warunkiem udzielenia wsparcia na magazyn energii jest zintegrowanie go ze
źródłem energii, które będzie realizowane równolegle w ramach inwestycji.
Warunkiem udzielenia dofinansowania jest wykorzystanie co najmniej 80%
wytworzonej energii na cele własne.
W ramach inwestycji dopuszcza się zastosowanie wyłącznie nowych urządzeń,
wyprodukowanych nie wcześniej niż 48 miesięcy przed montażem.
Przemysł energochłonny-
poprawa efektywności
energetycznej
2022-2030 350,0
Celem programu jest poprawa efektywności energetycznej w przemyśle
energochłonnym, objętym unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU
ETS).
Program dedykowany jest inwestycjom służącym poprawie efektywności
energetycznej zgodne z „Obwieszczeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22
grudnia 2021 r. w sprawie szczegółowego wykazu inwestycji służących poprawie
efektywności energetycznej”, z wyłączeniem inwestycji termo-modernizacyjnych i
remontowych w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu
termomodernizacji
i remontów oraz z wyłączeniem pkt 3 ppkt 5 i 6 załącznika do ww. obwieszczenia.
Do niniejszej kategorii realizowanych inwestycji zalicza się przede wszystkim:
budowa instalacji do odzysku ciepła technologicznego
i wykorzystania go
w dalszym ciągu technologicznym;
podnoszenie efektywności energetycznej, w wyniku której następuje
ograniczenie zużycia energii elektrycznej pobieranej z sieci KSE,
w tym budowa informatycznych systemów nadzoru nad zużyciem,
produkcją
i magazynowaniem energii z funkcją optymalizacji zarządzania.
Rozwój kogeneracji w
oparciu o biogaz
komunalny
2022-2030 1500,00
Wysokosprawna kogeneracja - wspieranie inwestycji dotyczących wytwarzania
energii elektrycznej. Instalacje przetwarzania odpadów komunalnych (w
szczególności selektywnie zebrane bioodpady komunalne, komunalne osady
ściekowe itd).
Moja elektrownia wiatrowa 2024 -2029 400,00
Celem programu jest rozwój energetyki prosumenckiej w obszarze mikroelektrowni
wiatrowych. Wsparcie zakupu i montażu przydomowej siłowni wiatrowej albo
zakupu i montażu przydomowej siłowni wiatrowej wraz z magazynem energii
elektrycznej przyczyni się do wzrostu udziału OZE w finalnym zużyciu energii,
pozwoli na wzrost autokonsumpcji wytworzonej energii elektrycznej poprzez jej
magazynowanie (magazyny energii elektrycznej) oraz przyczyni się do
propagowania odnawialnych źródeł energii.
Wsparcie budowy lub
rozbudowy
ogólnodostępnej stacji
ładowania dla transportu
ciężkiego
2024 -2029 2000,00
W ramach programu udziela się wsparcia na inwestycje polegające na:
1) budowie ogólnodostępnej stacji ładowania prądem stałym posiadającej co
najmniej:
dwa punkty ładowania o indywidualnej mocy wyjściowej wynoszącej co
najmniej 350 kW – dla inwestycji realizowanych wzdłuż drogowej sieci
bazowej TEN-T,
jeden punkt ładowania o indywidualnej mocy wyjściowej wynoszącej co
najmniej 350 kW – dla inwestycji realizowanych na terenie centrum
logistycznego (DEPOT) lub terminala intermodalnego;
2)przebudowie ogólnodostępnej stacji ładowania prądem stałym, skutkującej
przyrostem jej mocy w taki sposób, aby utworzone zostały co najmniej:
dwa punkty ładowania o indywidualnej mocy wyjściowej wynoszącej co
najmniej 350 kW – dla inwestycji realizowanych wzdłuż drogowej sieci
bazowej TEN-T,
jeden punkt ładowania o indywidualnej mocy wyjściowej wynoszącej co
najmniej 350 kW – dla inwestycji realizowanych na terenie centrum
logistycznego (DEPOT) lub terminala intermodalnego.
Czyste powietrze 2025-2032 10000,00
Poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych poprzez
wymianę źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej budynków
mieszkalnych jednorodzinnych.
-- 2 of 3 --
Wysokosprawna
kogeneracja z biogazu
wytwarzanego z biomasy,
w tym z odpadów
komunalnych
2025-2030 1000,00
Promowanie wytwarzania i wykorzystania biogazu uzyskiwanego w procesie
fermentacji biomasy, ze szczególnym uwzględnieniem biomasy odpadowej, w celu
wytwarzania energii elektrycznej i ciepła w wysokosprawnej kogeneracji.
Budowa nowych, rozbudowa lub modernizacja istniejących instalacji fermentacji
„biomasy”,
w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach
energii, celemwykorzystania uzyskanego biogazu do wytwarzania energii w
warunkach wysokosprawnej kogeneracji.
OZE – źródło ciepła dla
ciepłownictwa 2022-2030 2000,00
Wspieranie inwestycji dotyczących wytwarzania energii cieplnej
z odnawialnych źródeł:
geotermia
pompy ciepła
wielkoskalowe kolektory słoneczne.
Moje ciepło 2021-2027 600,00
Celem programu jest dofinansowanie inwestycji polegających na zakupie i montażu
nowych pomp ciepła wykorzystywanych do celów ogrzewania lub ogrzewania i
ciepłej wody użytkowej (cwu) w nowych budynkach mieszkalnych jednorodzinnych
spełniające najwyższe normy.
Współfinansowanie inwestycji polegających na zakupie i montażu nowych pomp
ciepła (powietrznych i gruntowych) wykorzystywanych do celów ogrzewania lub
ogrzewania i ciepłej wody użytkowej w nowych budynkach mieszkalnych
jednorodzinnych.
Współfinansowaniu inwestycji podlega:
zakup/montaż gruntowych pomp ciepła – pompy ciepła grunt/woda,
woda/woda z osprzętem, zbiornikiem akumulacyjnym/buforowym,
zbiornikiem ciepłej wody użytkowej z osprzętem;
zakup/montaż pompy ciepła typu powietrze/powietrze (w systemie
centralnym obsługujący cały budynek) z osprzętem;
zakup/montaż pompy ciepła typu powietrze/woda z osprzętem, zbiornikiem
akumulacyjnym/buforowym, zbiornikiem cwu z osprzętem.
W budynku mieszkalnym jednorodzinnym nie może znajdować się (również w
okresie trwałości inwestycji) źródło ciepła na paliwo stałe.
ŁĄCZNIE 44 824, 00
-- 3 of 3 --