Interpelacja w sprawie wdrożenia Europejskiego Zielonego Ładu w Polsce oraz jego konsekwencji społeczno-gospodarczych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10503
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wdrożenia Europejskiego Zielonego Ładu w Polsce oraz jego konsekwencji społeczno-gospodarczych
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 24-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z rosnącym zainteresowaniem opinii publicznej tematyką Europejskiego Zielonego Ładu, jego wdrażaniem w Polsce oraz towarzyszącymi temu debatami społecznymi, zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie aktualnych informacji dotyczących planów i kierunków działań podejmowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w ramach realizacji założeń Europejskiego Zielonego Ładu.
W ostatnim czasie pojawiło się wiele nieprecyzyjnych lub zmanipulowanych informacji dotyczących potencjalnych skutków wdrożenia Europejskiego Zielonego Ładu, w tym szczególnie w odniesieniu do sytuacji rolników, kosztów życia dla obywateli oraz dostępu do energii i żywności. W obliczu takich narracji warto przekazać społeczeństwu rzetelne, oparte na faktach dane i plany rządu, aby przeciwdziałać dezinformacji i niepotrzebnym napięciom.
Dlatego zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie korzyści przewiduje ministerstwo dla obywateli, w tym dla mieszkańców wsi i rolników, wynikające z realizacji Europejskiego Zielonego Ładu?
Czy ministerstwo prowadzi lub planuje prowadzić działania informacyjne i edukacyjne skierowane do rolników oraz innych grup społecznych, które mogą być dotknięte zmianami, aby zapewnić im wsparcie i możliwość dostosowania się do nowych warunków?
Czy planowane są środki kompensacyjne lub instrumenty wsparcia dla branż najbardziej narażonych na skutki transformacji ekologicznej?
Wierzymy, że transparentne i rzeczowe komunikowanie celów oraz etapów wdrożenia Europejskiego Zielonego Ładu jest kluczowe dla zapewnienia poparcia społecznego dla niezbędnych zmian. Prosimy o przedstawienie informacji, które mogą pomóc rozwiać obawy społeczne i wzmocnić zaufanie do polityki państwa.
Z wyrazami szacunku
Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7770 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Sekretarz Stanu
Stefan Krajewski
Warszawa, 17 lipca 2025 r.
znak sprawy: DPB.śk.058.2.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 10503 w sprawie wdrożenia Europejskiego Zielonego Ładu
w Polsce oraz jego konsekwencji społeczno-gospodarczych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacją poselską nr 10503, złożoną 1 lipca 2025 przez panią
posłankę Danutę Jazłowiecką poniżej przekazuję następujące wyjaśnienia.
W odpowiedzi na pytanie 1 (Jakie korzyści przewiduje Ministerstwo dla obywateli, w tym
dla mieszkańców wsi i rolników, wynikające z realizacji Zielonego Ładu?), na wstępie należy
podkreślić, że Europejski Zielony Ład (EZŁ) jest ogólną strategią rozwojową Unii
Europejskiej, mającą na celu osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r., przy
jednoczesnym zachowaniu konkurencyjności gospodarki, ochronie środowiska
i poprawie jakości życia obywateli. W praktyce oznacza to głęboką transformację
wszystkich sektorów – od energetyki i przemysłu, po transport, planowanie
przestrzenne i rolnictwo – z naciskiem na zrównoważony rozwój, efektywne
wykorzystanie zasobów oraz ochronę zdrowia ludzi i przyrody. Oczekiwania wobec
sektora rolnego wynikają przede wszystkim ze strategii powiązanych z EZŁ, zwłaszcza
„Od pola do stołu” (Farm to Fork) oraz „Strategii na rzecz bioróżnorodności 2030”, czy
inicjatyw legislacyjnych takich jak np. rozporządzenie w sprawie odbudowy zasobów
przyrodniczych (Nature Restoration Law, NRL) czy dyrektywa w sprawie
monitorowania i odporności gleb. Wdrożenie i skutki realizacji EZŁ zależą od szeregu
konkretnych przepisów UE oraz sposobu ich implementacji na poziomie krajowym.
-- 1 of 4 --
Rząd, w tym Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, aktywnie uczestniczy w procesach
legislacyjnych na poziomie unijnym, zabiegając o zapewnienie realistycznych
terminów, adekwatnego wsparcia finansowego oraz uwzględnienie specyfiki polskiego
rolnictwa. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stoi na stanowisku, że priorytetowe
znaczenie ma bezpieczeństwo żywnościowe i przeciwstawia się takim rozwiązaniom,
które mogłyby niekorzystnie wpłynąć na sektor produkcji rolnej i negatywnie
oddziaływać na konsumentów.
Rolnictwo jest sektorem szczególnym, ponieważ produkcja w tym sektorze jest ściśle
związana z procesami biologicznymi, które determinują emisję gazów cieplarnianych.
Zgodnie z obowiązującym systemem inwentaryzacji emisji gazów cieplarnianych
(GHG), rolnictwo odpowiada za około 10% całkowitej emisji w skali kraju. Główne
źródła tych emisji to fermentacja jelitowa przeżuwaczy, zachodząca w organizmach
zwierząt gospodarskich i prowadząca do emisji metanu, oraz emisja podtlenku azotu
związana z nawożeniem gleb. Łącznie te dwa źródła odpowiadają za ponad 80% emisji
gazów cieplarnianych przypisanych sektorowi rolnemu. Powyższe wskazuje, że nie jest
możliwe silne ograniczenie emisji gazów cieplarnianych z rolnictwa bez spadku
produkcji i w konsekwencji m.in.: wzrostu cen czy ograniczenia dostępności żywności.
Dlatego Ministerstwo aktywnie zabiega o to, by wszelkie unijne działania w ramach
Europejskiego Zielonego Ładu – w tym również dotyczące ograniczenia emisji gazów
cieplarnianych– uwzględniały specyfikę rolnictwa, potrzebę zapewnienia
bezpieczeństwa żywnościowego oraz realne możliwości transformacji sektora.
Opracowania naukowe podkreślają, że cele środowiskowe muszą być realizowane w
sposób zrównoważony, tak aby nie narażać podstawowych potrzeb społeczeństwa,
wskazują także na poważne zagrożenia, jakie stanowiłby dla bezpieczeństwa
żywnościowego wymóg znaczącego obniżenia emisji. MRiRW wspiera działania
mające na celu pogodzenie ochrony klimatu z zapewnieniem bezpieczeństwa
żywnościowego.
W odpowiedzi na pytanie 2 (Czy Ministerstwo prowadzi lub planuje prowadzić działania
informacyjne i edukacyjne skierowane do rolników oraz innych grup społecznych, które
mogą być dotknięte zmianami, aby zapewnić im wsparcie i możliwość dostosowania się do
nowych warunków?) informuję, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi
oraz planuje dalsze działania informacyjne i edukacyjne skierowane do rolników w
związku z realizacja założeń Europejskiego Zielonego Ładu. Celem tych działań jest
-- 2 of 4 --
zapewnienie szerokiego dostępu do rzetelnej wiedzy, budowanie świadomości oraz
wspieranie adaptacji do nowych warunków społeczno-gospodarczych
i środowiskowych. W ramach tych inicjatyw realizowane są kampanie informacyjne nt.
instrumentów wsparcia realizowanych m.in. w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (WPR)
służących transformacji w kierunku produkcji zrównoważonej prowadzone w mediach,
ale także warsztaty i szkolenia terenowe we współpracy z jednostkami doradztwa
rolniczego, a także opracowywane są materiały edukacyjne. Działania te są dodatkowo
wzmacniane programów Komisji Europejskiej wspierających kampanie informacyjne
dotyczące Wspólnej Polityki Rolnej i transformacji ekologicznej.
W odpowiedzi na pytanie 3 (Czy planowane są środki kompensacyjne lub instrumenty
wsparcia dla branż najbardziej narażonych na skutki transformacji ekologicznej?), należy
podkreślić, że gospodarstwa rolne jako pierwsze odczuwają skutki zmian klimatu –
susze, powodzie, degradację gleb – dlatego ich wsparcie jest uzasadnione
i priorytetowe. Transformacja, choć niezbędna, wiąże się z istotnymi kosztami
i ograniczeniami dla producentów rolnych, dlatego Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju
Wsi wdrożyło systemowe instrumenty wsparcia i kompensacji dla działań
prośrodowiskowych i proklimatycznych w ramach tzw. zielonej architektury Wspólnej
Polityki Rolnej. Jest to system stanowiący narzędzie finansowego wsparcia rolników
w procesie transformacji w kierunku produkcji zrównoważonej w latach 2023–2027.
Zielona architektura stanowi zintegrowany system instrumentów środowiskowych
Wspólnej Polityki Rolnej, obejmujący 4 komplementarne komponenty: obowiązkową
warunkowość, dobrowolne ekoschematy, działania rolno-środowiskowo-klimatyczne
i na rzecz rolnictwa ekologicznego oraz działania inwestycyjne, w tym działania
zalesieniowe. Warunkowość, oparta na standardach dobrej kultury rolnej (GAEC) oraz
wymogach wynikających z przepisów unijnych (SMR), obejmuje m.in. działania na rzecz
ochrony gleb, zwiększenia retencji wodnej, utrzymania trwałych użytków zielonych
oraz zachowania struktury krajobrazu rolniczego. Ekoschematy to zestaw praktyk
dobrowolnych, takich jak rolnictwo węglowe, retencjonowanie wody, biologiczna
ochrona upraw czy poprawa dobrostanu zwierząt, za które rolnik otrzymuje
dodatkowe płatności. Z kolei działania rolno-środowiskowo-klimatyczne mają formę
wieloletnich zobowiązań podejmowanych przez rolników, ukierunkowanych na
ochronę siedlisk przyrodniczych, zachowanie tradycyjnych odmian drzew i ras zwierząt
gospodarskich, a także ekstensywne użytkowanie trwałych użytków zielonych.
-- 3 of 4 --
Uzupełnieniem instrumentów środowiskowych są środki na inwestycyjne
współfinansowane zarówno ze środków Wspólnej Polityki Rolnej, jak i z budżetu
krajowego. Obejmują one m.in. wsparcie dla działań zwiększających retencję wody,
modernizację i rozbudowę systemów nawadniających, poprawę bioasekuracji
w gospodarstwach utrzymujących zwierzęta oraz dopłaty do ubezpieczeń zwierząt
gospodarskich. Zintegrowane zastosowanie tych narzędzi pozwala rolnikom
kontynuować działalność produkcyjną w warunkach nasilających się zmian
klimatycznych i rosnących wymogów środowiskowych – nie przez ograniczanie
produkcji, lecz poprzez inwestycje w unowocześnianie gospodarstw, efektywne
zarządzanie zasobami i stabilne wsparcie finansowe procesu transformacji.
Z wyrazami szacunku
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --