Interpelacja w sprawie planów utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10490
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie planów utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego
Zgłaszający: Anna Dąbrowska-Banaszek
Data wpływu: 23-06-2025
Pani Minister!
Zwracam się z prośbą o udzielenie szczegółowych informacji dotyczących planów utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego.
W ostatnich miesiącach pojawiły się doniesienia o pracach nad koncepcją utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego. Inicjatywa ta, choć uzasadniana potrzebą ochrony unikatowej przyrody Lasów Sobiborskich, budzi poważne obawy wśród mieszkańców i lokalnych przedsiębiorców, którzy wskazują na potencjalne ograniczenia w korzystaniu z zasobów naturalnych, prowadzeniu działalności gospodarczej oraz rozwoju infrastruktury, w tym obiektów o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.
Dlatego kluczowe jest, aby decyzje w tej sprawie były podejmowane w sposób transparentny, z poszanowaniem głosu mieszkańców i uwzględnieniem interesów państwa.
Zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
1. Jaki jest dokładny obszar planowanego Sobiborskiego Parku Narodowego?
2. Jakie obostrzenia zostaną wprowadzone na terenie parku i jego otuliny?
3. Jakie obowiązki zostaną nałożone na mieszkańców gmin objętych parkiem?
4. Jaki będzie wpływ utworzenia parku na prowadzenie działalności gospodarczej? Jakie procedury administracyjne będą wymagane w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej lub użytkowania terenów leśnych?
5. Jakie konsekwencje dla budowy obiektów wojskowych niesie utworzenie parku narodowego? Czy utworzenie parku może ograniczyć możliwość realizacji infrastruktury obronnej, takiej jak fortyfikacje, magazyny czy poligony?
6. Jak ministerstwo odniesie się do sprzeciwu mieszkańców wobec budowy parku narodowego? Czy planowane są konsultacje społeczne z mieszkańcami w sprawie ewentualnego utworzenia parku? Do kogo mogą zwracać się mieszkańcy z pytaniami w tej sprawie?
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5658 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WPN.050.27.2025.AD
3877244.15488252.12450682
Warszawa, 03-07-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pani Posłanki Anny Dąbrowskiej - Banaszak w sprawie planów
utworzenia Sobiborskiego Parku Narodowego wyjaśniam, że w Ministerstwie Klimatu i Środowiska
nie prowadzi się prac związanych z utworzeniem Sobiborskiego Parku Narodowego
(K10INT10490).
Niemniej mając na względzie treść interpelacji, chciałbym przedstawić stanowisko odnośnie
tworzenia parków narodowych. Pragnę wskazać, że w procesie tworzenia czy powiększania parków
narodowych niezwykle ważna jest współpraca administracji rządowej z jednostkami samorządu
terytorialnego. Decyzje o utworzeniu lub powiększeniu parku narodowego muszą uwzględniać
zarówno potrzeby ochrony przyrody, jak i potrzeby lokalnych społeczności. W przypadku tworzenia
parku narodowego istotna jest wola samorządu terytorialnego do poparcia takich działań.
Dodatkowo chciałbym wskazać, że powstanie parku narodowego może być motorem do rozwoju
turystycznego i gospodarczego gmin, na obszarze których znajduje się park narodowy. Ponadto park
narodowy to także miejsca pracy dla lokalnej społeczności. Warto także dodać, że park narodowy
jako forma ochrony przyrody ma znaczenie ponadlokalne, bowiem dostarczane przez niego korzyści
są odczuwane w skali całego kraju. Koszty utworzenia i istnienia parku narodowego są ponoszone
zarówno przez szczebel centralny jak i lokalny. Szczebel centralny łoży na utrzymanie parku,
finansując zwykle jego administrację, działania ochronne oraz potencjalne korzyści utracone w
wyniku przyjęcia pewnych rygorów ochronnych, których koszty są ponoszone przez samorządy
lokalne (obniżenie stawki podatku leśnego), co często skłania je do zajmowania negatywnego
stanowiska wobec tworzenia nowych parków narodowych. Obecnie problem ten został rozwiązany
dzięki uwzględnianiu w ramach subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego ich
potrzeb ekologicznych. Dzięki temu rozwiązaniu do samorządów trafiają dodatkowe środki z
budżetu państwa, które mogą być wykorzystane na realizację ich potrzeb.
Odnosząc się do ograniczeń występujących na obszarze parku narodowego informuję, że w parkach
narodowych obowiązują ograniczenia, które określają wprost regulacje prawne, a w szczególności
art. 15 ust. 1, ustawy o ochronie przyrody, jednak zakazy wymienione w ustawie wcale nie muszą
być uciążliwe dla społeczeństwa. Ustawa, o której mowa, określa również zasady, na jakich park
narodowy jest udostępniany. Wprowadzanie pewnych i zarazem koniecznych ograniczeń, na
przykład ograniczanie wstępu, dotyczy tylko niektórych stref i służy wyłącznie zachowaniu
najcenniejszych walorów przyrodniczych. Właśnie ten element funkcjonowania parku budzi
wśród mieszkańców okolic obszarów chronionych i cennych przyrodniczo zawsze dużo
kontrowersji, a nawet sprzeciw. Dlatego też istotne jest wypracowanie wspólnych
rozwiązań, które sprawią, że podstawowy cel przyrodniczy funkcjonowania parku
narodowego zostanie zrozumiany i zaakceptowany przez społeczność lokalną, przy czym
nie zostanie ograniczona możliwość rozwoju gmin i gospodarstw. W wielu parkach
narodowych rolnicy działają na rzecz ochrony ekosystemów nieleśnych dzierżawiąc od
parków narodowych nieruchomości gruntowe, na których wykonują zabiegi ochronne
(koszenie traw lub wypas). Należy również zauważyć, że park narodowy jest swoistą
wizytówką regionu, podkreślającą jego unikatowość w skali kraju, w związku z czym może
-- 1 of 2 --
być także bodźcem rozwoju. Utworzenie parku narodowego nie musi i najczęściej nie
oznacza zahamowania rozwoju regionu. Istnienie parku narodowego może być impulsem
przyciągającym turystów, bowiem jest to „marka” rozpoznawalna na całym świecie. Pozwala
to z kolei miejscowej ludności, w tym posiadaczy gospodarstw agroturystycznych czerpać
korzyści wynikające z tego faktu i sprzyja rozwojowi gospodarczemu regionu. Naturalnie
samo objęcie danego obszaru ochroną w postaci parku narodowego nie zapewni napływu
zwiększonej liczby turystów, a co za tym idzie środków finansowych, gdyż niezbędny jest
również dobry stan środowiska oraz obecność infrastruktury turystycznej dostosowanej do
charakteru parku i potrzeb turystów. Warto zauważyć, że zarówno dbałość o dobry stan
środowiska, jak i zapewnienie infrastruktury turystycznej spoczywa na administracji parku
narodowego i jest finansowane z budżetu centralnego. Społeczności lokalne nie są
obciążane tymi kosztami, czerpiąc jednocześnie korzyści z ww. dóbr. Tworzenie parków
narodowych oraz ich powiększanie musi być realizowane we współpracy i przy
zaangażowaniu lokalnych społeczności.
Chroniąc przyrodę, w tym tworząc parki narodowe, niezwykle ważne jest aby budować
wzajemne porozumienie i zwiększać akceptację dla idei ochrony przyrody i idei parków
narodowych w społeczeństwie. Nie ma bowiem skutecznej ochrony przyrody bez akceptacji
społecznej. Tym samym podstawą tworzenia i powiększania parków narodowych powinien
być dialog ze wszystkimi zainteresowanymi podmiotami, w szczególności z jednostkami
samorządu terytorialnego i innymi interesariuszami, których działalność na obszarze parku
narodowego jest wręcz pożądana.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --