Interpelacja w sprawie nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10479
do ministra zdrowia
w sprawie nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Zgłaszający: Krystyna Sibińska
Data wpływu: 23-06-2025
Rada Miasta Gorzowa Wielkopolskiego podjęła (w 2019 roku) uchwałę o zakazie sprzedaży alkoholu w porze nocnej. Po godzinie 23.00 można sprzedawać alkohol przeznaczony do spożycia w miejscu sprzedaży, czyli w lokalu (tzw. gastronomia) pod warunkiem posiadania stosownego zezwolenia.
Statystyki policyjne potwierdzają, że ten akt prawa miejscowego bezdyskusyjnie wpłynął pozytywnie na ograniczenie spożycia alkoholu oraz na poprawę bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Luki w przepisach ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi powodują, że pojawiają się przedsiębiorcy, którzy skutecznie je wykorzystują. Taka sytuacja ma również miejsce w Gorzowie Wielkopolskim. W sklepie położonym w centrum miasta przedsiębiorca prowadzący sklep posiada aktualne zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zarówno w zakresie sprzedaży detalicznej (przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży) jak i gastronomicznej (do konsumpcji w miejscu sprzedaży). Wystarczyło, że umieścił w sklepie dwa stoliki i posiada toaletę dla klientów, aby uzyskać pozytywną decyzję Sanepidu, a tym samym spełnić wszystkie wymagane warunki do uzyskania zezwolenia w zakresie sprzedaży „gastronomicznej” w tym samym punkcie, który do godziny 23:00 jest sklepem ze sprzedażą detaliczną.
Mimo że przedsiębiorca prowadzi dwa rodzaje działalności w tym samym lokalu, nie ma on obowiązku posiadania dwóch kas fiskalnych.
Ww. przedsiębiorca nie naruszałby przepisów uchwały o zakazie sprzedaży alkoholu w porze nocnej pod warunkiem, że sprzedawałby ten alkohol do spożycia w miejscu sprzedaży (czyli do konsumpcji na miejscu), zgodnie z wydanym zezwoleniem.
Skargi okolicznych przedsiębiorców oraz mieszkańców wyraźnie wskazują, że tak nie jest - klienci kupujący alkohol nie spożywają go wewnątrz lokalu.
Organ administracji publicznej nie ma żadnych skutecznych narzędzi, aby w takiej sytuacji działać szybko. Jedyną drogą do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu w przypadku nieprzestrzegania zasad określonych w przepisach jest prowadzenie postępowania administracyjnego lub zgłoszenie możliwości popełnienia przestępstwa. W obu tych przypadkach czynności, które muszą wykonać: organ administracji publicznej, Policja czy prokuratura są czasochłonne, a mieszkańcy oczekują szybkiego rozwiązania problemu.
Jeśli przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie zostaną uszczelnione, problem który opisujemy stanie się problemem ogólnopolskim, trudnym do zwalczenia.
W ustawie brakuje m.in.: możliwości przeprowadzenia niezapowiedzianej kontroli przedsiębiorcy i wydania na podstawie negatywnych wyników decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności oraz definicji lokalu gastronomicznego lub chociażby określenia minimalnej ilości miejsc siedzących w takim miejscu czy też minimalnej powierzchni lokalu. Być może najlepszym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie ustawowego zakazu łączenia sklepu monopolowego z lokalem gastronomicznym, tak aby przedsiębiorca nie mógł uzyskać dwóch rodzajów zezwoleń na sprzedaż w jednym lokalu, fikcyjnie tworząc pozory baru lub pubu, w celu „obejścia” zakazów ustawowych oraz wynikających z przepisów lokalnych.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z pytaniem, czy – w związku z opisanym przypadkiem – nie widzi potrzeby zmian w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi?
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6666 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.51.2025.DL
Warszawa, 23 lipca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 10479 złożoną przez Panią Krystynę Sibińską, Posłankę na
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i
przeciwdziałaniu alkoholizmowi, po konsultacji z Krajowym Centrum Przeciwdziałania
Uzależnieniom, jednostką podległą Ministrowi Zdrowia, wyspecjalizowaną w zakresie
profilaktyki i rozwiązywania problemów z uzależnieniami, do której zadań należy m.in.
współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zwanej dalej „ustawą”, funkcjonują dwie odrębne
kategorie zezwoleń: zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia w miejscu
sprzedaży oraz zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia poza miejscem
sprzedaży.
Na gruncie przepisów tej ustawy nie ma przeszkód formalnoprawnych, aby w tym samym
miejscu (lokalu) funkcjonował na podstawie odrębnego zezwolenia punkt sprzedaży
detalicznej – sklep oraz punkt sprzedaży gastronomicznej, na podstawie dwóch odrębnych
zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych (
vide art. 18 ust.1 ustawy). Tym samym,
przedsiębiorca powinien wystąpić do organu zezwalającego z wnioskiem o wydanie dwóch
odrębnych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożyciu
w miejscu oraz poza miejscem sprzedaży oraz uiścić stosowne opłaty. Przedsiębiorca może
wystąpić również o te dwa zezwolenia na wszystkie rodzaje napojów alkoholowych: 1) do
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo; 2) powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z
wyjątkiem piwa); 3) powyżej 18% zawartości alkoholu.
Należy przy tym zaznaczyć, że z uwagi na obowiązek rozliczania się z organem
zezwalającym ze sprzedaży napojów alkoholowych w roku poprzednim poprzez obowiązek
złożenia do dnia 31 stycznia, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży
poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych, przedsiębiorca, jako podmiot
profesjonalny, powinien zapewnić taki sposób rozliczania zakupionych napojów
alkoholowych (przeznaczonych do spożycia w miejscu oraz poza miejscem sprzedaży), aby
w sytuacji kontroli punktu sprzedaży (
vide art. 18 ust. 8 ustawy) nie było wątpliwości, które
napoje alkoholowe były sprzedane na podstawie zezwolenia na sprzedaż napojów
alkoholowych do spożycia w miejscu sprzedaży, a które na podstawie zezwolenia na
sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Sposób, w jaki
przedsiębiorca rozgraniczy sprzedaż napojów na dwa odrębne zezwolenia wydaje się nie
mieć znaczenia, jeżeli nie pozostawi w tym zakresie wątpliwości. Dwie kasy fiskalne lub dwa
konta utworzone na jednej kasie z pewnością służą wyeliminowaniu takich wątpliwości, lecz
wydaje się, że dokonanie odpowiednich wpisów również na jednym koncie kasy, jeżeli nie
będą one budziły obiekcji w powyższym zakresie, może zostać dopuszczone.
Warto przy tym zastrzec, że przedsiębiorca odpowiada za zgodność złożonego świadczenia
o wartości sprzedaży napojów alkoholowych ze stanem rzeczywistym, a zatem obowiązany
jest do precyzyjnego wyliczenia wartości sprzedaży na każde zezwolenie oraz do
udowodnienia go. Negatywne skutki nieprawidłowych obliczeń będą zatem obciążały
przedsiębiorcę.
Ponadto, z uwagi na odmienny charakter obu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych
(jedno uprawnia do spożycia zakupionego produktu w miejscu jego sprzedaży, a drugie do
spożycia alkoholu poza miejscem jego sprzedaży), przedsiębiorca powinien dołożyć starań,
aby zakupiony alkohol przez klientów sklepu z przeznaczeniem do spożycia poza miejscem
sprzedaży alkoholu nie był spożywany w tym punkcie sprzedaży (oraz odwrotnie, by alkohol
zakupiony z przeznaczeniem do spożycia w miejscu sprzedaży nie był spożywany poza
punktem sprzedaży).
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że uzyskanie innego rodzaju zezwolenia wiąże się
z koniecznością ponownego wypełnienia przesłanek jego wydania wynikających z art. 18
ustawy, a zatem również ponownego przedłożenia dokumentów, jakie są wymagane do
tego uzyskania, w tym – odpowiedniej dla działalności, w ramach której przedsiębiorca
występuje o wydanie zezwolenia, decyzji państwowego inspektora sanitarnego o
zatwierdzeniu zakładu.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Zgodnie z art. 18 ust. 8 ustawy ,,Organ zezwalający lub, na podstawie jego upoważnienia,
straż gminna lub członkowie gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych
dokonują kontroli przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwolenia”. Za
przeprowadzenie kontroli co do zasady odpowiedzialny jest organ zezwalający (wójt,
burmistrz, prezydent miasta). Natomiast zgodnie z art. 183 ustawy ,,Do kontroli działalności
gospodarczej przedsiębiorcy, o której mowa w art. 9, art. 18 i art. 181, stosuje się przepisy
rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz.
162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570).” Powyższe oznacza, że tryb i sposób
przeprowadzenia kontroli jest uregulowany w ustawie prawo przedsiębiorców.
Podkreślenia wymaga art. 48 ust. 10 pkt 2 Prawa przedsiębiorców, który stanowi, że
zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy:
przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa
lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia
skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. Zatem, biorąc pod uwagę, że
sprzedaż napojów alkoholowych jest sprzeczna z uchwałami rady gminy o nocnych
ograniczeniach sprzedaży, naruszając art. 43 ustawy, jest czynem zabronionym, istnieje
możliwość zastosowania ww. przepisu z Prawa przedsiębiorców, dopuszczającego
odstępnie od zawiadomienia.
Przechodząc do definicji lokalu gastronomicznego, należy zauważyć, że ustawa nie
posługuje się tym pojęciem, tylko pojęciem „punktu sprzedaży”. Nie wydaje się też
prawidłowym przyjęcie aby zawierała ona w sobie czy to definicję lokalu gastronomicznego,
czy to minimalnej ilości miejsc siedzących czy też minimalnej powierzchni lokalu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --