Interpelacja w sprawie PKP Cargo SA
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10468
do ministra infrastruktury
w sprawie PKP Cargo SA
Zgłaszający: Anna Dąbrowska-Banaszek
Data wpływu: 23-06-2025
Panie Ministrze!
W związku z pogarszającą się sytuacją finansową PKP Cargo SA oraz doniesieniami o planowanych zwolnieniach grupowych, zwracam się z prośbą o przedstawienie szczegółowych informacji dotyczących obecnego stanu spółki oraz planowanych działań restrukturyzacyjnych. Z dostępnych informacji wynika, że spółka boryka się z trudnościami ekonomicznymi, co skutkuje m.in. spadkiem przewozów towarowych oraz koniecznością redukcji zatrudnienia.
PKP Cargo SA, jako największy polski przewoźnik towarowy i jeden z liderów na rynku europejskim, odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa transportowego i logistycznego Polski, a także w funkcjonowaniu krajowej gospodarki. Obecnie, po procesie zwolnień grupowych, PKP Cargo SA zatrudnia około 10 tysięcy pracowników. Wcześniej, w ramach grupy kapitałowej, liczba zatrudnionych była znacznie wyższa, przekraczając 20 tysięcy osób.
Pojawiające się informacje o kolejnych planowanych zwolnieniach budzą poważne obawy wśród pracowników i związków zawodowych, które wskazują na ryzyko marginalizacji spółki oraz negatywny wpływ na lokalne rynki pracy, szczególnie w regionach takich jak choćby Podkarpacie.
W związku z tym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Infrastruktury w celu wsparcia spółki w odbudowie jej pozycji na rynku?
2. Kiedy zostanie przedstawiony i wdrożony kompleksowy plan restrukturyzacyjny PKP Cargo SA oraz jakie są jego kluczowe założenia, w tym w zakresie optymalizacji kosztów, zatrudnienia, sprzedaży aktywów i pozyskiwania nowych kontraktów przewozowych?
3. Jakie działania zostaną podjęte, aby zminimalizować społeczne i gospodarcze skutki restrukturyzacji oraz aby zapewnić długoterminową stabilność PKP Cargo SA?
4. Czy są planowane, a jeśli tak, jakie są szczegóły planowanych zwolnień grupowych w latach 2025-2026? Proszę o wskazanie liczby pracowników, których dotyczą redukcje w poszczególnych grupach zawodowych oraz regionach, a także o informację, czy proces ten jest konsultowany ze związkami zawodowymi.
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7701 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.29.2025
Warszawa, 07 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10468 Poseł na Sejm RP Pani Anny Dąbrowskiej-
Banaszek, w sprawie PKP CARGO, poniżej pozwalam sobie odnieść się do kwestii
zawartych w wystąpieniu.
Sytuacja w jakiej znalazło się PKP CARGO SA w restrukturyzacji (dalej: PKP CARGO lub
Spółka) i niezbędne działania restrukturyzacyjne są następstwem szeregu błędnych
decyzji biznesowych i nieefektywnego zarządzania Spółką na przestrzeni ostatnich lat, jak
również tzw. „decyzji węglowej” byłego Premiera i sposobu jej realizacji przez ówczesny
Zarząd Spółki, co dobitnie wskazuje na chaotyczne zarządzanie i niedostateczny nadzór
nad narodowym przewoźnikiem towarowym w tamtym okresie. Konsekwencje
powyższego uderzają obecnie bezpośrednio w pracowników całej grupy kapitałowej
Spółki. Wykonana przez Spółkę decyzja węglowa doprowadziła do utraty klientów
i rentownych kontraktów aby bez zabezpieczenia ryzyk realizować polityczne zlecenie.
Wobec obecnej sytuacji PKP CARGO nie sposób nie odnieść się do lat 2015-2024. Spółka,
działająca z powodzeniem na stabilnym wówczas rynku przewozów towarowych, w latach
2015-2024 straciła ok 43% wolumenu przewożonej masy towarowej, ze 108 mln ton
w 2015 r., stanowiących 48% udział w rynku do 62 mln ton w 2024 r., tj. 26,3% udziału
w rynku.
Utracony przez PKP CARGO udział w rynku przewozów towarowych został przejęty przez
konkurencyjne podmioty, co bezpośrednio wynikało z nieudolnego zarządzania, działań
realizujących decyzje polityczne oraz nacisków części partnerów społecznych.
Ten okres zarządzania PKP CARGO był prowadzony bez jakichkolwiek przemyśleń co do
przyszłości Spółki i funkcjonowania na trudnym rynku przewozu towarów, na którym
oprócz dotychczasowych podmiotów pojawiają się ciągle nowi przewoźnicy, bardziej
elastyczni i wykorzystujący w maksymalny sposób czas pracy oraz posiadany tabor.
PKP CARGO od dłuższego czasu była w trudnej sytuacji płynnościowej, a zadłużenie
systematycznie rosło. W ciągu 5 lat - pomiędzy 2018 a 2023 rokiem zobowiązania urosły
o około 2 mld zł (z 2,67 mld zł do 4,63 mld zł).
Spółka wydawała środki, których nie posiadała, a pod koniec 2023 roku ówczesny zarząd
uzgodnił z partnerami społecznymi podwyżki wynagrodzeń, w kwocie ok. 170 mln zł, które
zostały sfinansowane leasingiem zwrotnym najlepszych lokomotyw (umowa leasingu
zwrotnego na 200 mln zł z września 2023 roku).
-- 1 of 3 --
2
Już w 2023 r. Spółka była poważnie zadłużona, jej bieżąca płynność finansowa
systematycznie spadała - wskaźnik płynności na koniec 2019 roku wynosił 0,86 aby w 2023
r. osiągnąć poziom 0,36. Tymczasem optymalna płynność spółki powinna plasować
wskaźnik na poziomie od 1,2 do 2. Co istotne, ten wskaźnik pokazuje, że majątek obrotowy
firmy jest od 1,2 do 2 razy większy niż jej zobowiązania krótkoterminowe, co świadczy
o dobrej zdolności do regulowania bieżących należności. Tymczasem ówczesny zarząd nie
podjął żadnych, skutecznych działań, żeby zatrzymać tak niepokojący, spadkowy trend.
Zadłużenie się pogłębiało; w połowie 2024 roku, przed złożeniem przez PKP CARGO
wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego, Spółka miała 3 mld zł zobowiązań
handlowych i finansowych. Tylko od momentu złożenia wniosku o otwarcie sanacji do dziś
spłacono już blisko 200 mln zł zobowiązań zabezpieczonych rzeczowo oraz leasingów.
Wszelkie podejmowane od 2024 roku działania, zmierzające do odzyskania przez PKP
CARGO utraconego rynku przewozów towarowych, pozostające w gestii Zarządu Spółki,
są dodatkowo determinowane ogólną sytuacją na rynku przewozów towarowych,
spadkiem wolumenu przewozów i zmniejszeniem zapotrzebowania na pracę
przewozową.
Niewątpliwy wpływ na sytuację PKP CARGO w najbliższych latach będzie miał Plan
Restrukturyzacyjny, który w dniu 30 czerwca 2025 r. zarządca masy sanacyjnej złożył do
właściwego sądu, a opinia rady wierzycieli dla sędziego komisarza ma być wyrażona do 15
września 2025 roku. Integralną część Planu Restrukturyzacyjnego stanowią propozycje
układowe dla wierzycieli. Należy wyraźnie podkreślić, że plan jest dokumentem poufnym
i dostępnym tylko dla wierzycieli. Natomiast można zapoznać się z założeniami zarówno
planu restrukturyzacyjnego, jak i propozycji układowych, które są opublikowane na
stronie internetowej PKP CARGO.
Jak wynika z opublikowanych informacji, trwają rozmowy ze związkami zawodowymi
w zakresie założonych w Programie Restrukturyzacyjnym kwestii pracowniczych.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom związków zawodowych i pracowników w zakresie
ochrony miejsc pracy Zarząd PKP CARGO S.A. w restrukturyzacji przedstawił także
alternatywne, względem pierwotnych, rozwiązania.
Tak jak dotychczas w toku procesu restrukturyzacji Zarząd PKP CARGO podejmuje wszelkie
możliwe działania łagodzące ewentualne negatywne skutki społeczne, w tym obejmujące
zapewnienie kontynuacji zatrudnienia, m.in. dzięki porozumieniom z innymi podmiotami
gotowymi oferować pokrewny profil pracowniczy. Pomoc ze strony Spółki obejmie także
szerokie działania ułatwiające dostęp do informacji i dostępnych na rynku innych narzędzi
zabezpieczenia społecznego, pozostających w gestii właściwych podmiotów i organów
państwa.
W kontekście spadku udziału PKP CARGO w rynku przewozów, należy zauważyć, że
I kwartał 2025 r. to kolejny z rzędu kwartał spadków w kolejowym transporcie towarowym
w Polsce. Wyniki branży kolejowej w I kwartale 2025 r. potwierdzają brak dobrej
koniunktury w Unii Europejskiej, co ma istotny wpływ na skalę przewozów towarów
transportem kolejowym. Wojna w Ukrainie, ograniczony popyt w Europie, perturbacje
w handlu światowym, a także relatywnie wysokie ceny energii wciąż skutkują
zmniejszeniem zapotrzebowania na przewozy towarowe.
-- 2 of 3 --
3
Minister Infrastruktury będzie kładł nacisk na rozwiązania systemowe, wzmacniające
zaangażowanie kolei jako strategicznego sektora transportu. Wyrazem tego są plany
związane z zapewnieniem stabilnego finansowania infrastruktury kolejowej, zarówno pod
względem jej utrzymania jak i modernizacji czy budowy nowych linii kolejowych.
Wszelkie środki wydatkowane obecnie na infrastrukturę kolejową będą procentować
w przyszłości w postaci nie tylko lepszego skomunikowania kolejowego transportu
pasażerskiego, lecz również wykorzystania nowoczesnej infrastruktury przez
przewoźników towarowych.
Obecnie szansą zarówno dla PKP CARGO, jak i spółek z sektora jest realizacja planowanych
dużych inwestycji infrastrukturalnych, np. budowa CPK, kolei dużych prędkości czy dalsza
realizacji Krajowego Programu Kolejowego i związanym z tym wzmożonym przewozem
materiałów niezbędnych do realizacji inwestycji.
Oczekuję, że przewóz materiałów, dla potrzeb realizowanych i planowanych do realizacji
inwestycji będzie mógł być wykorzystany przez transport kolejowy, co w dużym stopniu
wpłynie na zwiększenie masy i pracy przewozowej oraz wykorzystania taboru przez
przewoźników kolejowych, w tym również przez PKP CARGO.
Jak wskazano na posiedzeniu w dniu 22 lipca 2025 r. Sejmowej Komisji Infrastruktury,
poświęconej PKP CARGO, mimo niepokojących statystyk pojawiają się też pierwsze oznaki
poprawy. W ciągu pierwszego półrocza 2025 roku PKP CARGO zawarło aż 360 nowych
umów – zarówno z nowymi klientami, jak i z firmami, które powróciły po przerwie.
Te działania, to pierwszy krok w kierunku odbudowy pozycji Spółki.
Łączę wyrazy szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --