Interpelacja w sprawie Centrum Pomocy Dzieciom w Sosnowcu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10464
do ministra sprawiedliwości
w sprawie Centrum Pomocy Dzieciom w Sosnowcu
Zgłaszający: Łukasz Litewka
Data wpływu: 23-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w czasach, gdy coraz więcej mówi się o kryzysie zdrowia psychicznego – zarówno wśród dorosłych, jak i dzieci – troska o dobrostan psychiczny najmłodszych powinna być jednym z kluczowych priorytetów państwa. Pandemia, rosnąca presja społeczna, a także trudne doświadczenia rodzinne sprawiają, że dzieci i młodzież coraz częściej zmagają się z lękiem, depresją czy skutkami przemocy. Właśnie dlatego tak istotne są miejsca, które oferują im natychmiastową, profesjonalną i bezpłatną pomoc.
W tym kontekście z ogromną przykrością przyjąłem informacje o możliwym zamknięciu Centrum Pomocy Dzieciom w Sosnowcu – jedynego ośrodka na Śląsku, w którym dzieci dotknięte przemocą psychiczną, fizyczną czy seksualną otrzymują natychmiastową, profesjonalną i darmową pomoc oraz kompleksowe wsparcie. Pokrzywdzeni mają m.in. bezpłatny dostęp do psychologa, psychoterapeuty i prawnika, którzy oferowaną pomoc traktują jak misję, rezygnując z czasu, jaki mogliby spędzić w prywatnych gabinetach, i tym samym sowitego zarobku. Wszystko dla dobra potrzebujących ich dzieci.
Centrum Pomocy Dzieciom w Sosnowcu posiada środki finansowe na swoje funkcjonowanie jedynie do końca roku 2025. Z tego też powodu grozi mu zamknięcie. Jako poseł z tego regionu, ale też społecznik, któremu temat pomocy najmłodszym jest naprawdę bliski, proszę, by podjęto natychmiastowe działania ratujące istnienie tej renomowanej placówki.
Nie możemy zwlekać z podjęciem kluczowych decyzji w tak istotnej sferze, jaką jest psychika dziecka. Utrzymywanie działalności takich placówek jak Centrum Pomocy Dzieciom w Sosnowcu, w kontekście dramatycznych doniesień medialnych o kolejnych nastolatkach, którzy odebrali sobie życie, powinno być dla rządu oczywistym priorytetem.
Jako poseł na Sejm RP zwracam się do Ministerstwa Sprawiedliwości z prośbą o podjęcie natychmiastowych działań zapewniających trwałe i stabilne funkcjonowanie Centrum Pomocy Dzieciom w Sosnowcu. Pragnę również zwrócić uwagę na brak płynności finansowej w innych tego typu placówkach w Polsce – podobna sytuacja ma miejsce w Oświęcimiu czy Bielsku-Białej. Fundusz Sprawiedliwości to narzędzie, które posiada środki, by nie tylko pomóc w obecnej sytuacji, ale przede wszystkim by wspierać systemowo takie instytucje.
W związku z powyższym pragnę zapytać:
1. Jak te środki z Funduszu Sprawiedliwości zostaną rozdysponowane?
2. Czy istnieje realna szansa na wsparcie Centrum Pomocy Dzieciom w Sosnowcu i przekazanie im potrzebnych na funkcjonowanie środków finansowych?
3. W jakim terminie można się spodziewać przekazania potrzebnych środków finansowych?
Z poważaniem
Łukasz Litewka
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9964 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.256.2025
Warszawa, 15 października 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10464 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
Posła Łukasza Litewkę w sprawie Centrum Pomocy Dzieciom w Sosnowcu, uprzejmie
przedstawiam następujące informacje.
Ad 1 i 3
Już w maju 2024 roku Minister Sprawiedliwości ogłosił 10 otwartych konkursów ofert
na utworzenie i prowadzenie w 10 województwach Centrów Pomocy Dzieciom
ze środków Funduszu Sprawiedliwości1. Konkursy zostały rozstrzygnięte 10 stycznia 2025
roku2.
Jeden z ww. otwartych konkursów (nr 143) zakładał utworzenie w województwie śląskim
Specjalistycznych Ośrodków Wsparcia Pokrzywdzonych – Centrów Pomocy Dzieciom3.
W ramach konkursu nie wpłynęła oferta podmiotu prowadzącego Centrum Pomocy
Dzieciom w Sosnowcu. Konkurs został rozstrzygnięty 10 stycznia 2025 roku. Z wyłonionym
1https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/FS-konkursy-centra-pomocy-dzieciom
2 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/publikujemy-informacje-o-wynikach-w-konkursach-
centra-pomocy-dzieciom
3 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/cxliii-143-otwarty-konkurs-ofert-na-lata-2025-2026---
centra-pomocy-dzieciom-w-wojewodztwie-slaskim
-- 1 of 6 --
2
podmiotem 9 czerwca 2025 roku została zawarta umowa. Zgodnie z umową
w województwie śląskim został uruchomiony Ośrodek Wsparcia Pokrzywdzonych
skoncentrowany na organizowaniu pomocy nieletnim. Ośrodek funkcjonuje pod nazwą
Centrum Pomocy Dzieciom (CPD)4.
Działania, związane z organizacją ww. 10 konkursów na utworzenie i prowadzenie
Centrów Pomocy Dzieciom, stanowiły pierwszy etap likwidowania przez Ministerstwo
Sprawiedliwości luk w obszarze wspierania dzieci i młodzieży ze środków Funduszu
Sprawiedliwości. Z tego powodu konkursy skierowano głównie do regionów, w których
nie funkcjonowały dotąd tego typu ośrodki. Dzięki temu dzieci otrzymają wsparcie tam,
gdzie dotąd było ono niedostępne.
Kolejnym krokiem i obecnym priorytetem Ministerstwa Sprawiedliwości jest
przeprowadzenie konkursów na wyłonienie podmiotów, które będą prowadzić punkty
pomocy pokrzywdzonym przestępstwem (w tym dzieciom i młodzieży) w ramach
ogólnopolskiej Sieci5. Ogłoszenie o pierwszym konkursie ukazało się 1 września 2025 roku
i przewiduje pulę 120 000 000 złotych na pomoc pokrzywdzonym6.
Jednocześnie prowadzone są prace nad uruchomieniem w 2025 roku kolejnych otwartych
konkursów ofert obejmujących powierzenie realizacji zadań z zakresu pomocy
postpenitencjarnej (zgodnie z założeniami maksymalna pula dotacji na 2026 rok wyniesie
9 222 480 zł) oraz powierzenie realizacji zadań w zakresie pomocy osobom
pokrzywdzonym przestępstwem poprzez prowadzenie całodobowej Linii Pomocy
Pokrzywdzonym.
4 https://www.etoh.czest.pl/pomoc_dzieciom/
5 Dotychczasowa lista punktów tworzących Sieć:
https://www.funduszsprawiedliwosci.gov.pl/pl/znajdz-osrodek-pomocy/
6 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/120-mln-zl-na-pomoc-pokrzywdzonym--rusza-
konkurs-dla-organizacji-pozarzadowych
-- 2 of 6 --
3
Zachęcam każdą zainteresowaną osobę do obserwowania strony internetowej Funduszu
Sprawiedliwości, za pośrednictwem której informujemy o przebiegu ww. konkursów
i o innych wydarzeniach, które dotyczą Funduszu7.
Dodatkowo, zapewniam, że w Ministerstwie Sprawiedliwości dostrzegamy potrzebę
funkcjonowania systemowych rozwiązań, które pozwolą na profesjonalne i celowe
świadczenie pomocy skierowanej do dzieci, które zostały dotknięte przemocą.
Obecnie w Ministerstwie Sprawiedliwości jest realizowany międzynarodowy projekt
partnerski pt.: Wzmocnienie reakcji na przemoc wobec dzieci poprzez lepiej
poinformowaną politykę i zwiększony potencjał instytucjonalny z udziałem National
Authority for the Protection of Children Rights and Adoption (Autoritatea Națională
Pentru Protecția Drepturilor Copilului și Adopție) w Rumunii oraz UNICEF.
Projekt jest finansowany w ramach Instrumentu Wsparcia Technicznego (TSI) ze środków
Komisji Europejskiej i ma się przyczynić do poprawy bezpieczeństwa dzieci w Polsce
i Rumunii poprzez wzmocnioną reakcję władz na zapobieganie i zwalczanie przemocy
wobec dzieci. Projekt przewiduje m.in. kompleksowe mapowanie usług w Polsce dla
dzieci-pokrzywdzonych przemocą, ocena ram prawnych i ocena potencjału w celu
sporządzenia mapy dostępności, zasięgu, rozmieszczenia geograficznego, specjalizacji
i dostępności istniejących usług i struktur zapewniających wsparcie dla dzieci będących
pokrzywdzonymi przemocą. Przeanalizowane zostaną również różne modele koordynacji
i finansowania usług dla dzieci. W wyniku tego działania w tym przeprowadzenia analizy
i przeglądu prawnego w zakresie oceny prawnych możliwości multidyscyplinarnej
współpracy między różnymi sektorami i instytucjami, ich ról i obowiązków ma powstać
raport analityczny, który będzie stanowił podstawę dla wypracowania standardów
planowanych do wdrożenia dla Centrów Pomocy dla Dzieci/Barnahusów, jako
ogólnokrajowego rozwiązania wspierającego dzieci pokrzywdzone przemocą
ze szczególnym naciskiem na opracowanie zaleceń dotyczących zmian prawnych
i budowania potencjału odpowiednich specjalistów.
7 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/fundusz-sprawiedliwosci
-- 3 of 6 --
4
W celu zidentyfikowania dobrych praktyk Unii Europejskiej do ewentualnej adaptacji
w Polsce, planowana jest także realizacja przeglądu dobrych praktyk dotyczących
sposobów zintegrowanego i interdyscyplinarnego reagowania w państwach
członkowskich UE na przypadki przemocy wobec dzieci. Przegląd ten będzie stanowił
podstawę do wypracowania najlepszego modelu dla usług systemu reagowania
na przemoc wobec dzieci w tym tworzenia stabilnej interdyscyplinarnej sieci Centrów
Pomocy Dzieciom w Polsce. Bezpośrednim rezultatem działań projektowych ma być
opracowanie zestawu zaleceń/rekomendacji obejmujących m.in. obszary zarządzania,
koordynacji i podejścia multidyscyplinarnego, prawodawstwa, mechanizmów
finansowania, usług reagowania, stosowanych narzędzi, rodzajów zatrudnionego
personelu oraz jego umiejętności, kwalifikacji i kompetencji, potrzeb w zakresie rozwoju
zawodowego, ciągłej oceny i monitorowania co pozwoli na ukierunkowanie dalszych prac
w zakresie opracowania podstaw prawnych i organizacyjnych funkcjonowania Centrów
Pomocy dla Dzieci typu Barnahus w Polsce.
W wyniku procedury konkursowej ogłoszonej i przeprowadzonej przez UNICEF został
wyłoniony wykonawca zadania polegającego na przeprowadzeniu mapowania usług
dostępnych w Polsce dla dzieci pokrzywdzonych przemocą. Obecnie, na zlecenie Fundacji
Dajemy Dzieciom Siłę, realizowana jest kompleksowa analiza obejmująca również ocenę
ram prawnych oraz potencjału i kompetencji profesjonalistów świadczących pomoc
dzieciom. Zakończenie prac planowane jest na luty 2026 roku.
Ad 2
W związku z pytaniem o możliwość finansowania ze środków Funduszu Sprawiedliwości
działalności istniejących placówek pomocowych wyjaśniam, że zgodnie z obowiązującym
prawem8 jedynym trybem udzielenia dotacji z Funduszu Sprawiedliwości jednostkom
niezaliczanym do sektora finansów publicznych jest otwarty i konkurencyjny konkurs
ofert. Nie ma możliwości przekazania dotacji na rzecz konkretnego podmiotu/konkretnej
8 ustawa z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2025 r. poz. 911), rozporządzenie
Ministra Sprawiedliwości z 13 września 2017 r. w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym
oraz Pomocy Postpenitencjarnej - Funduszu Sprawiedliwości (Dz. U. z 2024 r. poz. 1605 ze zm.)
-- 4 of 6 --
5
grupy podmiotów innych niż wyłonione w drodze otwartego konkursu ofert. Prawo
nie dopuszcza udzielania ze środków Funduszu Sprawiedliwości dotacji podmiotowych.
Warto podkreślić, że w 2024 roku weszła w życie istotna zmiana zasad przyznawania
dotacji z Funduszu Sprawiedliwości9. Zmiana, którą przygotowało Ministerstwo
Sprawiedliwości polegała na wprowadzeniu przepisów ukierunkowanych na zwiększenie
transparentności procedur rozpatrywania ofert oraz na zmniejszeniu poziomu
uznaniowości decyzji o przyznaniu dotacji. Uchylony został także §11 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy
Postpenitencjarnej - Funduszu Sprawiedliwości, który w przeszłości stanowił o możliwości
powierzenia dofinansowania na zadanie, które nie było objęte programem lub naborem
wniosków. W ten sposób została definitywnie wyeliminowana możliwość zawierania
umów o realizację zadania w ramach Funduszu Sprawiedliwości w trybie poza ofertowym.
Po wejściu w życie ww. przepisów dotacje z Funduszu Sprawiedliwości mogą być
udzielane:
a) jednostkom zaliczanym do sektora finansów publicznych w drodze naboru
wniosków (§5 rozporządzenia),
b) jednostkom niezaliczanym do sektora finansów publicznych w drodze otwartego
konkursu ofert (§12 rozporządzenia).
Ogłoszenia o naborach wniosków i konkursach ofert są publikowane w Biuletynie
Informacji Publicznej. Ogłoszenia określają m.in. rodzaj zadań powierzonych do realizacji,
podmioty uprawnione do aplikowania o środki z Funduszu Sprawiedliwości, wysokość
dotacji przeznaczonej na realizację zadań, terminy i warunki realizacji zadania, kryteria
oceny ofert oraz liczbę punktów możliwych do uzyskania za poszczególne kryteria, wykaz
dokumentów, które należy dołączyć do wniosku/oferty. Złożone wnioski/oferty
poddawane są ocenie formalnej i merytorycznej. Umowy o przyznaniu dotacji
9 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2024 r. zmieniające rozporządzenie
w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej – Funduszu
Sprawiedliwości (Dz. U. poz. 1715); uzasadnienie nowelizacji:
https://legislacja.gov.pl/projekt/12388357
-- 5 of 6 --
6
są zawierane w oparciu o wnioski/oferty, które w procedurze oceny uzyskały największą
liczbę punktów.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --