tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.300.2025
Warszawa, dnia /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 10458 Pana Posła Wojciecha Króla w sprawie awansu
zawodowego pracowników socjalnych, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie pragnę podkreślić, że Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej (MRPiPS) ma świadomość obciążeń, na jakie narażeni są pracownicy socjalni, w
ramach wykonywania swoich podstawowych obowiązków, codziennie pomagający osobom
znajdującym się w ciężkiej sytuacji życiowej przezwyciężyć napotykane przez nie trudności.
Jednym z zadań powołanego w MRPiPS „Zespołu do spraw reformy systemu pomocy
społecznej” jest wypracowanie rozwiązań systemowych, dotyczących wsparcia kadr pomocy
społecznej. W prace gremium zaangażowane jest grono ekspertów, praktyków oraz osób ze
świata nauki. Przedmiotem trwających obecnie prac zespołu są również kwestie związane
z procedurą awansu zawodowego pracowników socjalnych.
System awansu zawodowego pracowników socjalnych szczegółowo uregulowano w art.
121b ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z jego treścią, awans jest
obligatoryjny (przy spełnieniu odpowiednich wymogów dotyczących wykształcenia i stażu
pracy) w przypadku uzyskania dwóch następujących po sobie ocen, dokonywanych raz na
dwa lata przez bezpośredniego przełożonego. Ustalono następujące, kolejne stopnie awansu
zawodowego dla pracowników socjalnych:
 starszy pracownik socjalny;
 specjalista pracy socjalnej;
 starszy specjalista pracy socjalnej;
 starszy specjalista pracy socjalnej-koordynator;
 główny specjalista pracy socjalnej.
W art. 121b opisano warunki odpowiedniego minimalnego poziomu wykształcenia oraz
stażu pracy w zawodzie pracownika socjalnego w odniesieniu do poszczególnych stanowisk.
Przepis ma na celu przede wszystkim powiązanie okresowej oceny pracownika socjalnego
z awansem zawodowym, wprowadzenie jednakowego nazewnictwa stopni awansu
zawodowego (stanowisk) dla tej grupy zawodowej oraz powiązanie awansu
z wynagrodzeniem pracowników socjalnych i funkcjonującymi stopniami specjalizacji
zawodowej z zakresu pracy socjalnej.
Ocena okresowa pracownika socjalnego jest obowiązkowa i sporządzana pisemnie wraz
z uzasadnieniem, co 2 lata, przez jego bezpośredniego przełożonego. Umożliwia to
kompleksową ocenę jego wyników pracy, przydatności na danym stanowisku oraz
możliwości rozwoju. Ustalenie szczegółowych zasad i kryteriów oceny okresowej należy do
kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej, przy czym wymaga to konsultacji
z przedstawicielem pracowników lub organizacją związkową.

-- 1 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Pracownikowi, który spełnia wymogi dotyczące wykształcenia i stażu pracy oraz wyróżnia
się wysokim zaangażowaniem, inicjatywą lub nowatorskim podejściem przy wykonywaniu
obowiązków służbowych z zakresu pomocy społecznej, można nadać wyższy stopień awansu
zawodowego z pominięciem oceny okresowej. Awans pracownika w tym trybie powoduje
rozpoczęcie kolejnego okresu, w którym dwie następujące po sobie pozytywne oceny
okresowe (przy jednoczesnym spełnieniu warunków dotyczących wykształcenia
i stażu pracy) skutkują obligatoryjnym nadaniem mu wyższego stopnia awansu zawodowego.
Ustawodawca nie wskazuje konieczności przejścia przez wszystkie stopnie awansu
wymienione w ustawie. Ust. 2 omawianego przepisu wprost stanowi, że możliwe jest
przyznanie pracownikowi socjalnemu stopnia odpowiadającego jego kwalifikacjom i stażowi
pracy. Nie ma również przeszkód, by już w momencie nawiązania stosunku pracy pracownik
socjalny został zatrudniony na stanowisku wyższego stopnia, jeżeli spełnia wszystkie
wymogi. Wymienione wyżej stanowiska wynikają wprost z ustawy o pomocy społecznej
i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania
pracowników samorządowych, określającego minimalny wymagany poziomu wykształcenia
i staż pracy w zawodzie pracownika socjalnego na poszczególnych stanowiskach.
Pracodawca może zdecydować o zatrudnieniu pracownika socjalnego na różne stanowiska
ze wskazanego katalogu, ale musi uwzględnić przy tym jego wykształcenie, umiejętności
zawodowe, doświadczenie i staż pracy. Warto zaznaczyć, że zawsze, przy określaniu
stanowiska, na które pracownik zostanie zatrudniony, brane są pod uwagę również
konkretne potrzeby danej jednostki.
Status i prestiż zawodu pracownika socjalnego jest pochodną wielu czynników, do których
należy nie tylko wsparcie dla podejmowanych przez niego działań ze strony władz lokalnych,
ale też poparcie i szersze, „oddolne” postrzeganie jego roli w rozwiązywaniu istotnych
społecznie problemów wrażliwych grup i jednostek.
Istotna w tym kontekście jest również kwestia wysokości wynagrodzeń pracowników
socjalnych, określana na podstawie wspomnianego już rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych.
Zgodnie z treścią tego aktu całkowita wysokość wynagrodzenia pracowników socjalnych
ustalana jest – w zależności od zajmowanego przez nich stanowiska, posiadanego
wyksztalcenia i stażu pracy – przez pracodawców samorządowych, wydających regulaminy
wynagradzania w poszczególnych jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej.
Podkreślić trzeba, że w zakresie prowadzenia gospodarki finansowej jednostki samorządu
terytorialnego są samodzielne, a ich organy, w granicach obowiązującego prawa, suwerenne
w podejmowaniu decyzji dotyczących wykorzystania środków finansowych,
zabezpieczonych w ich budżecie. O przeznaczeniu środków jednostki samorządu
terytorialnego decyduje, w drodze uchwały budżetowej, jej organ stanowiący, a za
prawidłową gospodarkę finansową odpowiada jej organ wykonawczy. Ewentualne
finansowanie podwyżek wynagrodzeń dla pracowników samorządowych pozostaje zatem
we właściwości organów samorządu.
Pracodawca samorządowy ma swobodę w zakresie prowadzenia zakładowej polityki płac
i kształtowania całkowitej wysokości wynagrodzenia pracowników zatrudnionych na
podstawie umowy o pracę. Wysokość indywidualnych wynagrodzeń pracowników ustala on
zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, uwzględniając właściwe u siebie zasady
wynagradzania i swoje możliwości finansowe. Niemniej, Kierownictwo Resortu i strona

-- 2 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Rządowa, wykorzystując dostępne instrumenty, również ze swojej strony podejmuje
działania świadczące o uznaniu dla pracy osób zatrudnionych w JST.
W 2024 r. Rada Ministrów przyjęła cztery programy, na mocy których prawie 200 tysięcy
pracowników samorządowych otrzyma w latach 2024 – 2027 dodatki motywacyjne
w wysokości 1000 zł brutto. Mowa o:
 „Dofinansowaniu wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy
społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”;
 „Dofinansowaniu wynagrodzeń pracowników jednostek wspierania rodziny i systemu
pieczy zastępczej na lata 2024-2027”;
 „Dofinansowaniu wynagrodzeń rodzin zastępczych zawodowych i prowadzących
rodzinne domy dziecka na lata 2024-2027”;
 „Dofinansowaniu wynagrodzeń w postaci dodatku motywacyjnego oraz kosztów
składek od tych wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w samorządowych
instytucjach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 na lata 2024–2027”.
Uchwalone programy stanowią gest wyjścia naprzeciw oczekiwaniom blisko 200 tysięcy
pracowników samorządowych, w tym pracowników systemu pomocy społecznej
realizujących zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej i pracujących w jednostkach
organizacyjnych pomocy społecznej. Wprowadzone rozwiązania, są również znaczącą formą
wsparcia samych samorządów w realizowanych przez nie zadaniach własnych i odpowiedzią
na wieloletnie apele pracowników systemu pomocy społecznej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 3 of 3 --