Interpelacja w sprawie przystąpienia Ministerstwa Finansów do Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10439
do ministra finansów
w sprawie przystąpienia Ministerstwa Finansów do Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności
Zgłaszający: Marcin Horała
Data wpływu: 20-06-2025
Szanowny Panie Ministrze! Obrót gotówkowy spełnia cały szereg istotnych społecznie i gospodarczo funkcji, przykładowo: pozwala na zachowanie prywatności i zapobiega gromadzeniu danych wrażliwych o obywatelach przez międzynarodowe korporacje; chroni przed wykluczeniem finansowym osób, które z różnych przyczyn mają utrudnione korzystanie z płatności bezgotówkowych; obrót gotówkowy jest preferowany przez polskie małe i mikrofirmy i utrzymuje związane z nimi miejsca pracy; zwiększa bezpieczeństwo, pozwalając na podtrzymanie podstawowego obrotu handlowego w sytuacjach kryzysowych. Gotówka jest w pełni legalnym i równouprawnionym środkiem płatniczym i powinna być powszechnie akceptowana, szczególnie w instytucjach publicznych. Nakłanianie, albo wręcz przymuszanie, do obrotu bezgotówkowego jest niewątpliwie działaniem korzystnym dla lobby banków i instytucji finansowych. Co zrozumiałe utworzyły one Koalicję na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności. Zdziwienie natomiast budzi przystąpienie do niej instytucji publicznej takiej jak Ministerstwo Finansów, które powinno działać zgodnie z interesem obywateli i w sposób niedyskryminujący dla legalnego środka płatniczego, jakim jest gotówka. Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Jakie jest uzasadnienie przystąpienia Ministerstwa Finansów do Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności?
2. Jakie działania podejmuje lub planuje podjąć Ministerstwo Finansów w celu zapewnienia dostępności dla obywateli obrotu gotówkowego w podległych ministerstwu instytucjach i urzędach? Z poważaniem Marcin Horała
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4409 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 9 lipca 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 10439 Pana Posła na Sejm RP
Marcina Horały
Znak sprawy: FN7.054.7.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 10439 Pana Posła na Sejm RP Marcina Horały,
poniżej przedstawiam następujące wyjaśnienia.
1. Jakie jest uzasadnienie przystąpienia Ministerstwa Finansów do koalicji na rzecz obrotu
bezgotówkowego?
Koalicja na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności została powołana w
2007 roku z inicjatywy Związku Banków Polskich. Ministerstwo Finansów w
ostatnich latach nie podejmowało żadnych działań związanych z tym podmiotem.
Zgodnie wiedzą Ministerstwa Finansów, wskazana Koalicja nie przejawia w
ostatnim czasie aktywności.
Ministerstwo Finansów jako regulator dba o zapewnienie dostępu polskim
obywatelom do obu form płatności, tj. bezgotówkowej, jak również gotówkowej.
Przedstawiciel Ministerstwa Finansów jest członkiem Rady ds. Systemu
Płatniczego, która pełni rolę opiniodawczo-doradczą Zarządu Narodowego Banku
Polskiego. Rada ds. Systemu Płatniczego określa strategiczne kierunki rozwoju
systemu płatniczego, zajmuje się bieżącą analizą i oceną polskiego systemu
płatniczego oraz uregulowań prawnych dotyczących tego zakresu. Przedstawiciel
Ministerstwa Finansów jest również członkiem Rady ds. obrotu gotówkowego,
który również jest organem opiniodawczo-doradczym przy Zarządzie Narodowego
Banku Polskiego, a do zadań ww. Rady należy m.in.: analiza obrotu gotówkowego w
-- 1 of 3 --
2/3
Polsce oraz analiza uregulowań prawnych z tego zakresu, rekomendowanie
propozycji działań mających na celu w szczególności: minimalizację ryzyka
systemowego obrotu gotówkowego, usprawnienie i zwiększenie bezpieczeństwa
obrotu gotówkowego.
2. Jakie działania podejmuje lub planuje podjąć Ministerstwo Finansów w celu
zapewnienia dostępności dla obywateli obrotu gotówkowego w podległych ministerstwu
instytucjach i urzędach?
Ministerstwo Finansów jako urząd administracji publicznej wpływa na
funkcjonowanie rynku finansowego, w tym rynku usług płatniczych, przede
wszystkim poprzez projektowanie regulacji dotyczących tego rynku i
funkcjonującym na nim podmiotów. W kontekście podstawy prawnej gwarantującej
możliwość zapłaty bezgotówkowej przez konsumenta należy zwrócić uwagę na
przepis art. 19a ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo Przedsiębiorców (Dz. U. 2024
poz. 236 ze zm.), który stanowi, że przedsiębiorca zapewnia możliwość dokonywania
zapłaty w każdym miejscu, w którym działalność gospodarcza jest faktycznie
wykonywana, w szczególności w lokalu, poza lokalem przedsiębiorstwa lub w
pojeździe wykorzystywanym do świadczenia usług transportu pasażerskiego, przy
użyciu instrumentu płatniczego w rozumieniu ustawy o usługach płatniczych. Z kolei
kwestia prawnego obowiązku umożliwienia konsumentowi zapłaty w formie
gotówkowej, ciążąca na przedsiębiorcy, znajduje swą podstawę prawną w art. 59ea
ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. 2025 poz. 611 ze
zm.), który stanowi, iż akceptant nie może uzależniać zawarcia z konsumentem
umowy o świadczenie usługi lub umowy sprzedaży towaru od dokonania zapłaty w
formie bezgotówkowej ani odmówić przyjęcia zapłaty od konsumenta znakami
pieniężnymi emitowanymi przez Narodowy Bank Polski.
Powyższe regulacje tworzą zrównoważone ramy prawne, które dają gwarancję
konsumentom niezależnego wyboru dogodnej formy płatności za towary bądź
usługi, przy jednoczesnym transparentnym zobligowaniu przedsiębiorców do
zapewnienia takiego wyboru, bez ponoszenia dodatkowych kosztów przez
konsumenta. Ministerstwo Finansów zapewnia ramy regulacyjne dla
funkcjonowania podmiotów rynku finansowego również w przestrzeni publicznej
również przy zapewnieniu równowagi we wskazanych ramach.
Ponadto w odniesieniu do praktycznego aspektu należy podkreślić, że Ministerstwo
Finansów nie ogranicza możliwości regulowania zobowiązań podatkowych i innych
przy użyciu form gotówkowych, w szczególności mając na uwadze, że część
obywateli korzysta z takiej formy płatności.
-- 2 of 3 --
3/3
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --