Interpelacja nr 10436
Interpelacja w sprawie skandalicznego zaniechania pomocy dzieciom - ofiarom gwałtów i przemocy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (64%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie skandalicznego zaniechania pomocy dzieciom - ofiarom gwałtów i przemocy
Interpelacja nr 10436
do ministra sprawiedliwości
w sprawie skandalicznego zaniechania pomocy dzieciom - ofiarom gwałtów i przemocy
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 20-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na koncie Funduszu Sprawiedliwości – utworzonego przecież z myślą o ofiarach przestępstw – leżą setki milionów złotych, dokładnie ponad 425 milionów złotych publicznych pieniędzy, które powinny dziś ratować dzieci zgwałcone przez rówieśników, bite przez ojców, wykorzystywane przez trenerów. Zamiast tego – ratują je goście weselni i użytkownicy serwisów zrzutkowych.
Centrum Pomocy Dzieciom w Sosnowcu, jedyne takie miejsce na Śląsku, w którym dzieci natychmiast otaczane są opieką psychologiczną, psychiatryczną i prawną, może przestać istnieć, bo... państwo polskie odwróciło wzrok. Od ponad roku nie ogłoszono żadnego konkursu, z którego mogłoby dostać choćby złotówkę. Rządzący są tak zajęci rozliczaniem poprzedników, że zostawili skrzywdzone dzieci na pastwę losu, w systemie, który wtórnie je traumatyzuje (https://wiadomosci.wp.pl/fundusz-sprawiedliwosci-nie-dziala-bo-rozlicza-pis-na-pomoc-gwalconym-dzieciom-zbieraja-w-internecie-i-na-weselu-7169383128370048a).
Fundusz Sprawiedliwości nie został stworzony po to, żeby robić pokazowe konferencje prasowe i prowadzić wewnętrzne rozliczenia. Został stworzony, żeby chronić życie i psychikę ofiar – szczególnie tych najmłodszych, najbardziej bezbronnych, bezradnych i porzuconych przez rodziców, społeczeństwo, szkoły i... jak się okazuje – także przez obecny rząd.
W centrum w Sosnowcu pracuje zespół ludzi, którzy pomagają dzieciom takim jak Julia – gwałconym, zaszczutym, próbującym się zabić. Ci ludzie zarabiają grosze, pracują ponad siły, a jedyne co dostają od państwa – to obietnice „modelu barnahus w 2026 roku”. Wie Pan, co będzie w 2026 roku? Dla wielu z tych dzieci będzie już za późno. Niektóre nie doczekają. Niektóre popełnią samobójstwo. A Pan będzie rozliczał paragrafy.
Panie Ministrze, to nie jest tylko zaniechanie. To dramatyczne porzucenie najbardziej potrzebujących w imię urzędniczej bezwładności i politycznego PR-u!
Panie Ministrze, przestępstwa wobec dzieci to najcięższa forma zbrodni. Brak pomocy to współudział w zbrodni – przez zaniechanie. Niech Pan nie tłumaczy się rozliczeniami z PiS. To nie PiS dziś trzyma pieniądze funduszu – tylko Pan.
Oczekuję natychmiastowych działań – nie obietnic, nie analiz, nie projektów. Działań. Życie i psychika setek dzieci zależą dziś od decyzji podejmowanych w Pańskim gabinecie.
W związku z powyższym wnoszę o natychmiastowe wyjaśnienie i odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego Ministerstwo Sprawiedliwości, posiadając 425 mln zł w funduszu, nie przeznaczyło ani złotówki na wsparcie istniejących centrów pomocy dzieciom – mimo że pomoc trafia tam do gwałconych i wykorzystywanych dzieci?
Czy ministerstwo rozumie, że dzieci nie będą czekać na systemowe rozwiązania do „trzeciego kwartału 2026 roku”?
Dlaczego konkursy ogłoszone w 2024 roku były tak zaprojektowane, by wykluczyć właśnie te ośrodki, które działają i ratują ludzkie życie – jak CPD w Sosnowcu, Warszawie, Gdańsku czy Starogardzie?
Jakie konkretnie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Sprawiedliwości od początku 2024 roku w zakresie przeciwdziałania przemocy wobec dzieci i pomocy ofiarom gwałtów?
Dlaczego Fundusz Sprawiedliwości, który rocznie dysponuje setkami milionów złotych, nie uruchomił żadnego trybu doraźnego, nadzwyczajnego lub bezkonkursowego dla placówek o udokumentowanym doświadczeniu i skuteczności w pracy z dziećmi - ofiarami przestępstw?
Dlaczego Polska, w przeciwieństwie do państw, takich jak Szwecja, Niemcy, Estonia czy nawet Bułgaria, nie ma sieci placówek typu barnahus i nie uczestniczy w europejskich działaniach na rzecz dzieci? Czy to świadoma decyzja polityczna, czy oznaka zaniedbania?
Kto poniesie odpowiedzialność za to, że w wielu regionach Polski nie istnieje dziś ani jedna placówka, w której zgwałcone dziecko mogłoby uzyskać realną, skoordynowaną pomoc?
Interpelacja nr 10436
do ministra sprawiedliwości
w sprawie skandalicznego zaniechania pomocy dzieciom - ofiarom gwałtów i przemocy
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 20-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na koncie Funduszu Sprawiedliwości – utworzonego przecież z myślą o ofiarach przestępstw – leżą setki milionów złotych, dokładnie ponad 425 milionów złotych publicznych pieniędzy, które powinny dziś ratować dzieci zgwałcone przez rówieśników, bite przez ojców, wykorzystywane przez trenerów. Zamiast tego – ratują je goście weselni i użytkownicy serwisów zrzutkowych.
Centrum Pomocy Dzieciom w Sosnowcu, jedyne takie miejsce na Śląsku, w którym dzieci natychmiast otaczane są opieką psychologiczną, psychiatryczną i prawną, może przestać istnieć, bo... państwo polskie odwróciło wzrok. Od ponad roku nie ogłoszono żadnego konkursu, z którego mogłoby dostać choćby złotówkę. Rządzący są tak zajęci rozliczaniem poprzedników, że zostawili skrzywdzone dzieci na pastwę losu, w systemie, który wtórnie je traumatyzuje (https://wiadomosci.wp.pl/fundusz-sprawiedliwosci-nie-dziala-bo-rozlicza-pis-na-pomoc-gwalconym-dzieciom-zbieraja-w-internecie-i-na-weselu-7169383128370048a).
Fundusz Sprawiedliwości nie został stworzony po to, żeby robić pokazowe konferencje prasowe i prowadzić wewnętrzne rozliczenia. Został stworzony, żeby chronić życie i psychikę ofiar – szczególnie tych najmłodszych, najbardziej bezbronnych, bezradnych i porzuconych przez rodziców, społeczeństwo, szkoły i... jak się okazuje – także przez obecny rząd.
W centrum w Sosnowcu pracuje zespół ludzi, którzy pomagają dzieciom takim jak Julia – gwałconym, zaszczutym, próbującym się zabić. Ci ludzie zarabiają grosze, pracują ponad siły, a jedyne co dostają od państwa – to obietnice „modelu barnahus w 2026 roku”. Wie Pan, co będzie w 2026 roku? Dla wielu z tych dzieci będzie już za późno. Niektóre nie doczekają. Niektóre popełnią samobójstwo. A Pan będzie rozliczał paragrafy.
Panie Ministrze, to nie jest tylko zaniechanie. To dramatyczne porzucenie najbardziej potrzebujących w imię urzędniczej bezwładności i politycznego PR-u!
Panie Ministrze, przestępstwa wobec dzieci to najcięższa forma zbrodni. Brak pomocy to współudział w zbrodni – przez zaniechanie. Niech Pan nie tłumaczy się rozliczeniami z PiS. To nie PiS dziś trzyma pieniądze funduszu – tylko Pan.
Oczekuję natychmiastowych działań – nie obietnic, nie analiz, nie projektów. Działań. Życie i psychika setek dzieci zależą dziś od decyzji podejmowanych w Pańskim gabinecie.
W związku z powyższym wnoszę o natychmiastowe wyjaśnienie i odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego Ministerstwo Sprawiedliwości, posiadając 425 mln zł w funduszu, nie przeznaczyło ani złotówki na wsparcie istniejących centrów pomocy dzieciom – mimo że pomoc trafia tam do gwałconych i wykorzystywanych dzieci?
Czy ministerstwo rozumie, że dzieci nie będą czekać na systemowe rozwiązania do „trzeciego kwartału 2026 roku”?
Dlaczego konkursy ogłoszone w 2024 roku były tak zaprojektowane, by wykluczyć właśnie te ośrodki, które działają i ratują ludzkie życie – jak CPD w Sosnowcu, Warszawie, Gdańsku czy Starogardzie?
Jakie konkretnie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Sprawiedliwości od początku 2024 roku w zakresie przeciwdziałania przemocy wobec dzieci i pomocy ofiarom gwałtów?
Dlaczego Fundusz Sprawiedliwości, który rocznie dysponuje setkami milionów złotych, nie uruchomił żadnego trybu doraźnego, nadzwyczajnego lub bezkonkursowego dla placówek o udokumentowanym doświadczeniu i skuteczności w pracy z dziećmi - ofiarami przestępstw?
Dlaczego Polska, w przeciwieństwie do państw, takich jak Szwecja, Niemcy, Estonia czy nawet Bułgaria, nie ma sieci placówek typu barnahus i nie uczestniczy w europejskich działaniach na rzecz dzieci? Czy to świadoma decyzja polityczna, czy oznaka zaniedbania?
Kto poniesie odpowiedzialność za to, że w wielu regionach Polski nie istnieje dziś ani jedna placówka, w której zgwałcone dziecko mogłoby uzyskać realną, skoordynowaną pomoc?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12580 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.250.2025
Warszawa, 24 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 10436 Pana Posła Jarosława Sachajki
w sprawie skandalicznego zaniechania pomocy dzieciom - ofiarom gwałtów i przemocy.
Ad 1
Zasady funkcjonowania oraz udzielania dotacji ze środków Funduszu Sprawiedliwości
określają przepisy. Do podstawowych aktów prawnych regulujących funkcjonowanie
Funduszu Sprawiedliwości w tym zakresie zalicza się ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r.
Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2025 r., poz. 911), ustawę z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1530 z późn. zm.) oraz rozporządzenie
Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 września 2017 r. w sprawie Funduszu Pomocy
Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej - Funduszu Sprawiedliwości
(Dz.U. z 2024 r., poz. 1605 z późn. zm., dalej: rozporządzenie).
Obecnie, po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada
2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz
Pomocy Postpenitencjarnej – Funduszu Sprawiedliwości (Dz.U. poz. 1715), dotacje
z Funduszu Sprawiedliwości mogą być udzielane:
-- 1 of 7 --
2
a) jednostkom zaliczanym do sektora finansów publicznych w drodze naboru
wniosków (§5 rozporządzenia),
b) jednostkom niezaliczanym do sektora finansów publicznych w drodze otwartego
konkursu ofert (§12 rozporządzenia).
Ogłoszenia o naborze wniosków i konkursie ofert publikowane są w Biuletynie Informacji
Publicznej. Ogłoszenie określa m.in. rodzaj zadań powierzonych do realizacji, podmioty
uprawnione do aplikowania o środki z Funduszu Sprawiedliwości, wysokość dotacji
przeznaczonej na realizację zadań, terminy i warunki realizacji zadania, kryteria oceny
ofert oraz liczbę punktów możliwych do uzyskania za poszczególne kryteria, wykaz
dokumentów, które należy dołączyć do wniosku/oferty. Złożone wnioski/oferty
poddawane są ocenie formalnej i merytorycznej. W oparciu o wnioski/oferty, które
w procedurze oceny uzyskały największą liczbę punktów zawierane są umowy dotacji.
W obecnym stanie prawnym jedynym trybem udzielenia dotacji ze środków Funduszu
Sprawiedliwości jednostkom niezaliczanym do sektora finansów publicznych jest konkurs
ofert, mający charakter otwarty i konkurencyjny. Nie ma możliwości uznaniowego
przyznawania dotacji przez Ministra Sprawiedliwości.
Jak wspomniano, ze środków Funduszu Sprawiedliwości udzielane są dotacje celowe na
realizację zadań, o których mowa w ustawie1 a Dysponent Funduszu Sprawiedliwości nie
ma możliwości przekazania dotacji na rzecz konkretnego podmiotu/konkretnej grupy
podmiotów innych niż wyłonione w drodze otwartego konkursu ofert. Takie działanie
stałoby w sprzeczności z przepisami prawa, które nie dopuszczają udzielania ze środków
Funduszu Sprawiedliwości dotacji podmiotowych.
Mając na uwadze powyższe nie ma możliwości przekazania ze środków Funduszu
Sprawiedliwości bezpośredniego wsparcia finansowego dla istniejących Centrów Pomocy
Dzieciom.
1 Zob. art. 43 § 8 Kodeksu karnego wykonawczego, zawierający zamknięty katalog zadań, które
mogą być finansowane ze środków Funduszu Sprawiedliwości.
-- 2 of 7 --
3
Minister Sprawiedliwości – Dysponent Funduszu Sprawiedliwości 27 lipca 2025 r. ogłosił
otwarty konkurs ofert na powierzenie realizacji zadań ze środków Funduszu Pomocy
Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej – Funduszu Sprawiedliwości w zakresie
udzielania pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem oraz osobom im najbliższym
oraz udzielania pomocy świadkom i osobom im najbliższym dla jednostek niezaliczanych
do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku, w tym
stowarzyszeń, fundacji, organizacji i instytucji na 2026 rok. Możliwość składania ofert
w ww. konkursie uruchomiono 1 września 2025 r. a szczegółowe informacje dotyczące
konkursu dostępne są na stronie internetowej Funduszu Sprawiedliwości:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/ogloszenie-o-otwartym-konkursie-ofert-nr-
12025-na-powierzenie-realizacji-zadan-ze-srodkow-funduszu-sprawiedliwosci
Maksymalna pula dotacji na 2026 r. wynosi 120 000 000,00 zł. W przypadku planowanego
otwartego konkursie ofert z obszaru pomocy postpenitencjarnej zakłada się, że
maksymalna pula dotacji na 2026 r. wyniesie 9 222 480,00 zł.
Prowadzone są prace nad uruchomieniem w 2025 r. kolejnych otwartych konkursów
ofert, obejmujących powierzenie realizacji zadań ze środków Funduszu Sprawiedliwości
w zakresie pomocy postpenitencjarnej oraz powierzenie realizacji zadań ze środków
Funduszu Sprawiedliwości w zakresie pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem –
prowadzenie całodobowej Linii Pomocy Pokrzywdzonym.
Ad 2
Dysponent Funduszu Sprawiedliwości dostrzega potrzebę zapewnienia systemowych
rozwiązań, które pozwolą na profesjonalne i celowe świadczenie pomocy skierowanej do
tej grupy społecznej (dzieci, młodzież). Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy
Postpenitencjarnej – Fundusz Sprawiedliwości jest państwowym funduszem celowym,
którego podstawowym celem jest pomoc pokrzywdzonym, świadkom oraz osobom im
najbliższym, niezależnie od wieku.
-- 3 of 7 --
4
Realizacji tego celu służy m.in. Ogólnopolska Sieć Pomocy Pokrzywdzonym, w której
z pomocy mogą korzystać pokrzywdzeni przestępstwem, również dzieci i młodzież. Lista
punktów tworzących Sieć, znajdujących się także na terenie województwa śląskiego,
dostępna jest pod adresem: https://www.funduszsprawiedliwosci.gov.pl/pl/znajdz-
osrodek-pomocy/. Placówki Ogólnopolskiej Sieci Pomocy Pokrzywdzonym znajdują się na
terenie całego kraju.
Ad 3
Ogłoszone w 2024 r. konkursy na wsparcie miejsc przyjaznych dla dzieci i młodzieży
stanowiły pierwszy etap likwidowania przez Ministerstwo Sprawiedliwości luk w obszarze
wspierania tych grup społecznych ze środków Funduszu Sprawiedliwości i zmierzały do
utworzenia ośrodków wsparcia dla dzieci i młodzieży pokrzywdzonej przestępstwem,
w tych lokalizacjach, gdzie dotychczas nie funkcjonowały podobne placówki.
Postanowienia konkursowe ograniczające możliwość udziału w konkursie jednostkom
nienależącym do sektora finansów publicznych wynikały z przepisów prawa powszechnie
obowiązującego i nie były skonstruowane w sposób wykluczający podmioty realizujące
zadania o podobnym profilu.
Ad 4
Dzięki środkom Funduszu Sprawiedliwości funkcjonuje Ogólnopolska Sieć Pomocy
Pokrzywdzonym Przestępstwem, o której wspomniano wyżej.
W okręgowych ośrodkach i lokalnych punktach tworzących Ogólnopolską Sieć świadczona
jest pomoc wszystkim pokrzywdzonym przestępstwem, którzy zgłoszą się po pomoc,
niezależnie od wieku. Obok pomocy osoby pierwszego kontaktu, w punktach sieci
świadczona jest m.in. pomoc prawna, pomoc psychologiczna i psychiatryczna.
Ad 5
Zasady funkcjonowania oraz udzielania dotacji ze środków Funduszu Sprawiedliwości
określają przytoczone wyżej przepisy, które nie przewidują innego niż konkursowy trybu
przyznawania dotacji ze środków Funduszu. Przepisy nie przewidują możliwości
-- 4 of 7 --
5
„doraźnego, nadzwyczajnego lub bezkonkursowego” przyznawania środków z Funduszu
Sprawiedliwości.
Ad 6
Ministerstwo Sprawiedliwości realizuje obecnie międzynarodowy projekt partnerski pt.:
„Wzmocnienie reakcji na przemoc wobec dzieci poprzez lepiej poinformowaną politykę
i zwiększony potencjał instytucjonalny” z udziałem National Authority for the Protection
of Children Rights and Adoption (Autoritatea Națională Pentru Protecția Drepturilor
Copilului și Adopție) w Rumunii oraz UNICEF. Projekt ten finansowany w ramach
Instrumentu Wsparcia Technicznego (TSI) ze środków Komisji Europejskiej przyczynić się
ma do poprawy bezpieczeństwa dzieci w Polsce i Rumunii poprzez wzmocnioną reakcję
władz na zapobieganie i zwalczanie przemocy wobec dzieci.
Planowanymi działaniami w ramach projektu mają być m.in. kompleksowe mapowanie
usług w Polsce dla dzieci-pokrzywdzonych przemocą, ocena ram prawnych i ocena
potencjału w celu sporządzenia mapy dostępności, zasięgu, rozmieszczenia
geograficznego, specjalizacji i dostępności istniejących usług i struktur zapewniających
wsparcie dla dzieci będących pokrzywdzonymi przemocą. Przeanalizowane zostaną
również różne modele koordynacji i finansowania usług dla dzieci. W wyniku tego
działania w tym przeprowadzenia analizy i przeglądu prawnego w zakresie oceny
prawnych możliwości multidyscyplinarnej współpracy między różnymi sektorami
i instytucjami, ich ról i obowiązków ma powstać raport analityczny, który będzie stanowił
podstawę dla wypracowania standardów planowanych do wdrożenia dla Centrów
Pomocy dla Dzieci/Barnahusów jako ogólnokrajowego rozwiązania wspierającego dzieci
pokrzywdzone przemocą, ze szczególnym naciskiem na opracowanie zaleceń dotyczących
zmian prawnych i budowania potencjału odpowiednich specjalistów.
Dodatkowo w celu zidentyfikowania dobrych praktyk UE do ewentualnej adaptacji
w Polsce, planowana jest realizacja przeglądu dobrych praktyk dotyczących sposobów
zintegrowanego i interdyscyplinarnego reagowania w państwach członkowskich UE na
przypadki przemocy wobec dzieci. Przegląd ten będzie stanowił podstawę do
-- 5 of 7 --
6
wypracowania najlepszego modelu dla usług systemu reagowania na przemoc wobec
dzieci w tym tworzenia stabilnej interdyscyplinarnej sieci Centrów Pomocy Dzieciom.
Bezpośrednim rezultatem działań projektowych ma być opracowanie zestawu
zaleceń/rekomendacji obejmujących m.in. obszary zarządzania, koordynacji i podejścia
multidyscyplinarnego, prawodawstwa, mechanizmów finansowania, usług reagowania,
stosowanych narzędzi, rodzajów zatrudnionego personelu oraz jego umiejętności,
kwalifikacji i kompetencji, potrzeb w zakresie rozwoju zawodowego, ciągłej oceny
i monitorowania co pozwoli na ukierunkowanie dalszych prac w zakresie opracowania
podstaw prawnych i organizacyjnych funkcjonowania Centrów Pomocy dla Dzieci typu
barnahus w Polsce.
Obecnie w wyniku procedury konkursowej ogłoszonej i przeprowadzonej przez UNICEF,
wyłoniony został wykonawca zadania polegającego na przeprowadzeniu mapowania
usług dostępnych w Polsce dla dzieci pokrzywdzonych przemocą. Teraz, na zlecenie
Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, realizowana jest kompleksowa analiza obejmująca
również ocenę ram prawnych oraz potencjału i kompetencji profesjonalistów
świadczących pomoc dzieciom. Zakończenie prac planowane jest na luty 2026 roku.
Niezależnie od powyższego Ministerstwo Sprawiedliwości bierze udział w projekcie Rady
Europy i Komisji Europejskiej „Wymiar sprawiedliwości przyjazny dziecku”. Celem
projektu jest wzmocnienie ochrony dzieci uczestniczących w procedurach prawnych.
Ponadto przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości zasiadają w Komitecie Lanzarote
(tj. Komitet Stron Konwencji o ochronie dzieci przed seksualnym wykorzystywaniem
i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych).
W ramach ostatniego posiedzenia plenarnego członków Komitetu, które miało miejsce
w dniach 2-3 lipca 2025 r. polski przedstawiciel został wybrany jako obserwator do prac
Komitetu ekspertów ds. dostępu do wymiaru sprawiedliwości przyjaznego dzieciom
poprzez usługi wielodyscyplinarne i międzyinstytucjonalne (ENF-JUS), którego jednym
z zadań jest wypracowanie Projektu zalecenia Rady Europy w sprawie
-- 6 of 7 --
7
wielodyscyplinarnych i międzyinstytucjonalnych usług na rzecz wymiaru sprawiedliwości
przyjaznego dzieciom, zawierającego wytyczne operacyjne, mającego na celu
promowanie i wspieranie tworzenia standardowych i wysokiej jakości
wielodyscyplinarnych i międzyinstytucjonalnych usług w celu zapewnienia dzieciom
prawa do skoordynowanych, bezpiecznych usług i dostępu do wymiaru sprawiedliwości
przyjaznego dzieciom.
Ad 7
Na terenie kraju funkcjonują okręgowe ośrodki i lokalne punkty Ogólnopolskiej Sieci
Pomocy Pokrzywdzonym, w której z pomocy mogą korzystać pokrzywdzeni
przestępstwem, niezależnie od wieku, co wskazano wyżej.
Ponadto do dyspozycji pokrzywdzonych przestępstwem pozostaje całodobowa linia
pomocy pokrzywdzonym. Korzystając z infolinii można anonimowo uzyskać informacje
o możliwości pomocy, szybką poradę psychologiczną lub prawną oraz umówić się na
spotkanie ze specjalistami w dowolnym miejscu w Polsce. Linia działa całą dobę. Z linią
można skontaktować się:
a) przez telefon – pod numerem +48 222 309 900,
b) mailowo – pod adresem info@numersos.pl,
c) przez czat i wideorozmowę – na stronie numersos.pl.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 7 of 7 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.250.2025
Warszawa, 24 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 10436 Pana Posła Jarosława Sachajki
w sprawie skandalicznego zaniechania pomocy dzieciom - ofiarom gwałtów i przemocy.
Ad 1
Zasady funkcjonowania oraz udzielania dotacji ze środków Funduszu Sprawiedliwości
określają przepisy. Do podstawowych aktów prawnych regulujących funkcjonowanie
Funduszu Sprawiedliwości w tym zakresie zalicza się ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r.
Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2025 r., poz. 911), ustawę z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1530 z późn. zm.) oraz rozporządzenie
Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 września 2017 r. w sprawie Funduszu Pomocy
Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej - Funduszu Sprawiedliwości
(Dz.U. z 2024 r., poz. 1605 z późn. zm., dalej: rozporządzenie).
Obecnie, po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada
2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz
Pomocy Postpenitencjarnej – Funduszu Sprawiedliwości (Dz.U. poz. 1715), dotacje
z Funduszu Sprawiedliwości mogą być udzielane:
-- 1 of 7 --
2
a) jednostkom zaliczanym do sektora finansów publicznych w drodze naboru
wniosków (§5 rozporządzenia),
b) jednostkom niezaliczanym do sektora finansów publicznych w drodze otwartego
konkursu ofert (§12 rozporządzenia).
Ogłoszenia o naborze wniosków i konkursie ofert publikowane są w Biuletynie Informacji
Publicznej. Ogłoszenie określa m.in. rodzaj zadań powierzonych do realizacji, podmioty
uprawnione do aplikowania o środki z Funduszu Sprawiedliwości, wysokość dotacji
przeznaczonej na realizację zadań, terminy i warunki realizacji zadania, kryteria oceny
ofert oraz liczbę punktów możliwych do uzyskania za poszczególne kryteria, wykaz
dokumentów, które należy dołączyć do wniosku/oferty. Złożone wnioski/oferty
poddawane są ocenie formalnej i merytorycznej. W oparciu o wnioski/oferty, które
w procedurze oceny uzyskały największą liczbę punktów zawierane są umowy dotacji.
W obecnym stanie prawnym jedynym trybem udzielenia dotacji ze środków Funduszu
Sprawiedliwości jednostkom niezaliczanym do sektora finansów publicznych jest konkurs
ofert, mający charakter otwarty i konkurencyjny. Nie ma możliwości uznaniowego
przyznawania dotacji przez Ministra Sprawiedliwości.
Jak wspomniano, ze środków Funduszu Sprawiedliwości udzielane są dotacje celowe na
realizację zadań, o których mowa w ustawie1 a Dysponent Funduszu Sprawiedliwości nie
ma możliwości przekazania dotacji na rzecz konkretnego podmiotu/konkretnej grupy
podmiotów innych niż wyłonione w drodze otwartego konkursu ofert. Takie działanie
stałoby w sprzeczności z przepisami prawa, które nie dopuszczają udzielania ze środków
Funduszu Sprawiedliwości dotacji podmiotowych.
Mając na uwadze powyższe nie ma możliwości przekazania ze środków Funduszu
Sprawiedliwości bezpośredniego wsparcia finansowego dla istniejących Centrów Pomocy
Dzieciom.
1 Zob. art. 43 § 8 Kodeksu karnego wykonawczego, zawierający zamknięty katalog zadań, które
mogą być finansowane ze środków Funduszu Sprawiedliwości.
-- 2 of 7 --
3
Minister Sprawiedliwości – Dysponent Funduszu Sprawiedliwości 27 lipca 2025 r. ogłosił
otwarty konkurs ofert na powierzenie realizacji zadań ze środków Funduszu Pomocy
Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej – Funduszu Sprawiedliwości w zakresie
udzielania pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem oraz osobom im najbliższym
oraz udzielania pomocy świadkom i osobom im najbliższym dla jednostek niezaliczanych
do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku, w tym
stowarzyszeń, fundacji, organizacji i instytucji na 2026 rok. Możliwość składania ofert
w ww. konkursie uruchomiono 1 września 2025 r. a szczegółowe informacje dotyczące
konkursu dostępne są na stronie internetowej Funduszu Sprawiedliwości:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/ogloszenie-o-otwartym-konkursie-ofert-nr-
12025-na-powierzenie-realizacji-zadan-ze-srodkow-funduszu-sprawiedliwosci
Maksymalna pula dotacji na 2026 r. wynosi 120 000 000,00 zł. W przypadku planowanego
otwartego konkursie ofert z obszaru pomocy postpenitencjarnej zakłada się, że
maksymalna pula dotacji na 2026 r. wyniesie 9 222 480,00 zł.
Prowadzone są prace nad uruchomieniem w 2025 r. kolejnych otwartych konkursów
ofert, obejmujących powierzenie realizacji zadań ze środków Funduszu Sprawiedliwości
w zakresie pomocy postpenitencjarnej oraz powierzenie realizacji zadań ze środków
Funduszu Sprawiedliwości w zakresie pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem –
prowadzenie całodobowej Linii Pomocy Pokrzywdzonym.
Ad 2
Dysponent Funduszu Sprawiedliwości dostrzega potrzebę zapewnienia systemowych
rozwiązań, które pozwolą na profesjonalne i celowe świadczenie pomocy skierowanej do
tej grupy społecznej (dzieci, młodzież). Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy
Postpenitencjarnej – Fundusz Sprawiedliwości jest państwowym funduszem celowym,
którego podstawowym celem jest pomoc pokrzywdzonym, świadkom oraz osobom im
najbliższym, niezależnie od wieku.
-- 3 of 7 --
4
Realizacji tego celu służy m.in. Ogólnopolska Sieć Pomocy Pokrzywdzonym, w której
z pomocy mogą korzystać pokrzywdzeni przestępstwem, również dzieci i młodzież. Lista
punktów tworzących Sieć, znajdujących się także na terenie województwa śląskiego,
dostępna jest pod adresem: https://www.funduszsprawiedliwosci.gov.pl/pl/znajdz-
osrodek-pomocy/. Placówki Ogólnopolskiej Sieci Pomocy Pokrzywdzonym znajdują się na
terenie całego kraju.
Ad 3
Ogłoszone w 2024 r. konkursy na wsparcie miejsc przyjaznych dla dzieci i młodzieży
stanowiły pierwszy etap likwidowania przez Ministerstwo Sprawiedliwości luk w obszarze
wspierania tych grup społecznych ze środków Funduszu Sprawiedliwości i zmierzały do
utworzenia ośrodków wsparcia dla dzieci i młodzieży pokrzywdzonej przestępstwem,
w tych lokalizacjach, gdzie dotychczas nie funkcjonowały podobne placówki.
Postanowienia konkursowe ograniczające możliwość udziału w konkursie jednostkom
nienależącym do sektora finansów publicznych wynikały z przepisów prawa powszechnie
obowiązującego i nie były skonstruowane w sposób wykluczający podmioty realizujące
zadania o podobnym profilu.
Ad 4
Dzięki środkom Funduszu Sprawiedliwości funkcjonuje Ogólnopolska Sieć Pomocy
Pokrzywdzonym Przestępstwem, o której wspomniano wyżej.
W okręgowych ośrodkach i lokalnych punktach tworzących Ogólnopolską Sieć świadczona
jest pomoc wszystkim pokrzywdzonym przestępstwem, którzy zgłoszą się po pomoc,
niezależnie od wieku. Obok pomocy osoby pierwszego kontaktu, w punktach sieci
świadczona jest m.in. pomoc prawna, pomoc psychologiczna i psychiatryczna.
Ad 5
Zasady funkcjonowania oraz udzielania dotacji ze środków Funduszu Sprawiedliwości
określają przytoczone wyżej przepisy, które nie przewidują innego niż konkursowy trybu
przyznawania dotacji ze środków Funduszu. Przepisy nie przewidują możliwości
-- 4 of 7 --
5
„doraźnego, nadzwyczajnego lub bezkonkursowego” przyznawania środków z Funduszu
Sprawiedliwości.
Ad 6
Ministerstwo Sprawiedliwości realizuje obecnie międzynarodowy projekt partnerski pt.:
„Wzmocnienie reakcji na przemoc wobec dzieci poprzez lepiej poinformowaną politykę
i zwiększony potencjał instytucjonalny” z udziałem National Authority for the Protection
of Children Rights and Adoption (Autoritatea Națională Pentru Protecția Drepturilor
Copilului și Adopție) w Rumunii oraz UNICEF. Projekt ten finansowany w ramach
Instrumentu Wsparcia Technicznego (TSI) ze środków Komisji Europejskiej przyczynić się
ma do poprawy bezpieczeństwa dzieci w Polsce i Rumunii poprzez wzmocnioną reakcję
władz na zapobieganie i zwalczanie przemocy wobec dzieci.
Planowanymi działaniami w ramach projektu mają być m.in. kompleksowe mapowanie
usług w Polsce dla dzieci-pokrzywdzonych przemocą, ocena ram prawnych i ocena
potencjału w celu sporządzenia mapy dostępności, zasięgu, rozmieszczenia
geograficznego, specjalizacji i dostępności istniejących usług i struktur zapewniających
wsparcie dla dzieci będących pokrzywdzonymi przemocą. Przeanalizowane zostaną
również różne modele koordynacji i finansowania usług dla dzieci. W wyniku tego
działania w tym przeprowadzenia analizy i przeglądu prawnego w zakresie oceny
prawnych możliwości multidyscyplinarnej współpracy między różnymi sektorami
i instytucjami, ich ról i obowiązków ma powstać raport analityczny, który będzie stanowił
podstawę dla wypracowania standardów planowanych do wdrożenia dla Centrów
Pomocy dla Dzieci/Barnahusów jako ogólnokrajowego rozwiązania wspierającego dzieci
pokrzywdzone przemocą, ze szczególnym naciskiem na opracowanie zaleceń dotyczących
zmian prawnych i budowania potencjału odpowiednich specjalistów.
Dodatkowo w celu zidentyfikowania dobrych praktyk UE do ewentualnej adaptacji
w Polsce, planowana jest realizacja przeglądu dobrych praktyk dotyczących sposobów
zintegrowanego i interdyscyplinarnego reagowania w państwach członkowskich UE na
przypadki przemocy wobec dzieci. Przegląd ten będzie stanowił podstawę do
-- 5 of 7 --
6
wypracowania najlepszego modelu dla usług systemu reagowania na przemoc wobec
dzieci w tym tworzenia stabilnej interdyscyplinarnej sieci Centrów Pomocy Dzieciom.
Bezpośrednim rezultatem działań projektowych ma być opracowanie zestawu
zaleceń/rekomendacji obejmujących m.in. obszary zarządzania, koordynacji i podejścia
multidyscyplinarnego, prawodawstwa, mechanizmów finansowania, usług reagowania,
stosowanych narzędzi, rodzajów zatrudnionego personelu oraz jego umiejętności,
kwalifikacji i kompetencji, potrzeb w zakresie rozwoju zawodowego, ciągłej oceny
i monitorowania co pozwoli na ukierunkowanie dalszych prac w zakresie opracowania
podstaw prawnych i organizacyjnych funkcjonowania Centrów Pomocy dla Dzieci typu
barnahus w Polsce.
Obecnie w wyniku procedury konkursowej ogłoszonej i przeprowadzonej przez UNICEF,
wyłoniony został wykonawca zadania polegającego na przeprowadzeniu mapowania
usług dostępnych w Polsce dla dzieci pokrzywdzonych przemocą. Teraz, na zlecenie
Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, realizowana jest kompleksowa analiza obejmująca
również ocenę ram prawnych oraz potencjału i kompetencji profesjonalistów
świadczących pomoc dzieciom. Zakończenie prac planowane jest na luty 2026 roku.
Niezależnie od powyższego Ministerstwo Sprawiedliwości bierze udział w projekcie Rady
Europy i Komisji Europejskiej „Wymiar sprawiedliwości przyjazny dziecku”. Celem
projektu jest wzmocnienie ochrony dzieci uczestniczących w procedurach prawnych.
Ponadto przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości zasiadają w Komitecie Lanzarote
(tj. Komitet Stron Konwencji o ochronie dzieci przed seksualnym wykorzystywaniem
i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych).
W ramach ostatniego posiedzenia plenarnego członków Komitetu, które miało miejsce
w dniach 2-3 lipca 2025 r. polski przedstawiciel został wybrany jako obserwator do prac
Komitetu ekspertów ds. dostępu do wymiaru sprawiedliwości przyjaznego dzieciom
poprzez usługi wielodyscyplinarne i międzyinstytucjonalne (ENF-JUS), którego jednym
z zadań jest wypracowanie Projektu zalecenia Rady Europy w sprawie
-- 6 of 7 --
7
wielodyscyplinarnych i międzyinstytucjonalnych usług na rzecz wymiaru sprawiedliwości
przyjaznego dzieciom, zawierającego wytyczne operacyjne, mającego na celu
promowanie i wspieranie tworzenia standardowych i wysokiej jakości
wielodyscyplinarnych i międzyinstytucjonalnych usług w celu zapewnienia dzieciom
prawa do skoordynowanych, bezpiecznych usług i dostępu do wymiaru sprawiedliwości
przyjaznego dzieciom.
Ad 7
Na terenie kraju funkcjonują okręgowe ośrodki i lokalne punkty Ogólnopolskiej Sieci
Pomocy Pokrzywdzonym, w której z pomocy mogą korzystać pokrzywdzeni
przestępstwem, niezależnie od wieku, co wskazano wyżej.
Ponadto do dyspozycji pokrzywdzonych przestępstwem pozostaje całodobowa linia
pomocy pokrzywdzonym. Korzystając z infolinii można anonimowo uzyskać informacje
o możliwości pomocy, szybką poradę psychologiczną lub prawną oraz umówić się na
spotkanie ze specjalistami w dowolnym miejscu w Polsce. Linia działa całą dobę. Z linią
można skontaktować się:
a) przez telefon – pod numerem +48 222 309 900,
b) mailowo – pod adresem info@numersos.pl,
c) przez czat i wideorozmowę – na stronie numersos.pl.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 7 of 7 --