Interpelacja w sprawie drastycznego spadku pozycji Polski w rankingu konkurencyjności gospodarki według rankingu IMD
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 10433
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie drastycznego spadku pozycji Polski w rankingu konkurencyjności gospodarki według rankingu IMD
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 19-06-2025
Szanowny Panie Premierze!
Z ogromnym niepokojem i głębokim zaniepokojeniem przyjmuję opublikowane 17 czerwca br. wyniki najnowszego międzynarodowego rankingu najbardziej konkurencyjnych gospodarek, przygotowanego przez renomowaną szwajcarską szkołę biznesu IMD (World Competitiveness Ranking 2024). Polska odnotowała w nim drastyczny spadek aż o 11 pozycji, spadając z 41. na 52. miejsce, co stanowi najgorszy wynik od pięciu lat i jeden z najgorszych w Unii Europejskiej. Spośród 67 analizowanych państw wyprzedzają nas obecnie nie tylko największe gospodarki świata, ale również niemal wszystkie kraje Europy Środkowo-Wschodniej, w tym: Litwa (21. miejsce), Czechy (25.), Estonia (31.), Łotwa (38.) i Węgry (48.).
Dla porównania Niemcy, mimo problemów wewnętrznych i presji energetycznej, awansowały z 24. na 19. miejsce, a nawet państwa takie jak Słowenia (40.) oraz Rumunia (51.) odnotowują wyższą pozycję niż Polska.
Raport IMD jasno wskazuje, że spadek Polski jest systemowy i wielopłaszczyznowy. Odnotowano pogorszenie w niemal wszystkich kategoriach: efektywność rządu, otoczenie prawno-instytucjonalne, konkurencyjność rynku pracy, jakość polityki fiskalnej, a także innowacyjność, cyfryzacja oraz produktywność sektora prywatnego. To nie są drobne fluktuacje – to poważne ostrzeżenie o strukturalnym regresie naszej gospodarki.
Polska gospodarka znajduje się dziś w pułapce: niskiej innowacyjności, chaotycznych regulacji, przeregulowania i odpływu kapitału. Przedsiębiorcy alarmują, że zmienność i nieprzewidywalność przepisów, często tworzonych bez konsultacji i w trybie nagłym, hamują inwestycje, utrudniają planowanie i zniechęcają do rozwoju działalności. Z kolei inwestorzy zagraniczni – jak wynika z danych PAIH – coraz częściej omijają Polskę, lokując środki w krajach bardziej przewidywalnych i stabilnych regulacyjnie.
Dodatkowo, jak wskazują ekonomiści z SGH i FOR, Polska traci potencjał wzrostowy, ponieważ rozwój oparty dotąd na niskich kosztach pracy i transferach unijnych nie został zastąpiony modelem innowacyjnym ani kapitałowym. Pogłębia się również dramatyczna luka inwestycyjna – zarówno publiczna, jak i prywatna – oraz rosną koszty zadłużenia, co ogranicza możliwości rozwojowe.
Nie sposób nie zauważyć, że te negatywne trendy zbiegają się z okresem, w którym rząd z jednej strony zapowiada ambitne reformy, a z drugiej – utrzymuje styl zarządzania oparty na centralizacji, ręcznym sterowaniu i nadmiarowej legislacji, szczególnie w odniesieniu do mikro-, małych i średnich firm.
W tym kontekście pojawiają się coraz częstsze pytania o to, czy Polska rzeczywiście ma długofalową, spójną strategię gospodarczą, czy raczej dryfuje w stronę modelu peryferyjnego – państwa usługowego, uzależnionego od zagranicznego kapitału i importu technologii, bez realnej kontroli nad własnym potencjałem rozwojowym.
Zagrożona jest przyszłość polskich mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, które stanowią fundament naszej gospodarki i zatrudniają ponad 2/3 aktywnych zawodowo Polaków. Jednocześnie rośnie udział rynku przejmowany przez zagraniczne koncerny, które – jak pokazują dane NBP – transferują corocznie z Polski dziesiątki miliardów złotych zysków za granicę.
Sytuacja, w której Polska, będąc szóstą co do wielkości gospodarką UE, spada do dolnych rejonów rankingu IMD, jest alarmująca i wymaga natychmiastowej odpowiedzi ze strony rządu. Nie możemy dłużej tolerować dryfu gospodarczego i pozornej aktywności legislacyjnej, której efektem są stagnacja, odpływ inwestycji i marginalizacja polskiego kapitału.
W związku z powyższym zwracamy się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
Wyrównanie szans polskich firm względem korporacji zagranicznych
Polski system CIT i VAT – oparty na rozwiązaniach unijnych – sprzyja firmom międzynarodowym, które korzystają z wyspecjalizowanego doradztwa i lobbingu. Jakie mechanizmy wyrównawcze planuje rząd, by wesprzeć krajowy kapitał i ograniczyć wypływ zysków do zagranicznych centrali?
Nadgorliwość we wdrażaniu prawa unijnego
Dlaczego Polska wdraża unijne regulacje szybciej i bardziej restrykcyjnie niż kraje takie jak Niemcy czy Francja? Czy rząd rozważa wprowadzenie przeglądu skutków implementacji poszczególnych dyrektyw na sektor MŚP i eksport oraz przygotuje zmiany ustawowe likwidujące nadmiarowe regulacje?
Spadek efektywności rządu i administracji
Ranking IMD notuje wyraźny spadek efektywności instytucji państwowych – w tym w zakresie prawa, ram podatkowych i usług publicznych. Jakie działania zostaną podjęte w celu odbudowy sprawności państwa i wzmocnienia zaufania przedsiębiorców do administracji?
Strategia gospodarcza Polski w regionie i w UE
Jakie działania zamierza podjąć rząd, aby przełamać wizerunek Polski jako „rynku taniej siły roboczej” i aktywnie wspierać ekspansję kapitałową polskich firm za granicą? Czy powstaje aktualna strategia internacjonalizacji polskiego biznesu, z udziałem PAIH i instytucji finansowych?
Jakie były dochody inwestorów zagranicznych w latach 2021, 2022, 2023 i 2024?
Jaki był transfer zysków za granicę w latach 2021, 2022, 2023 i 2024?
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (13)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
49818 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-I.054.1.2025
Warszawa, 01 sierpnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji ws. skutków spadku Polski w rankingu konkurencyjności IMD 2024.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Jarosława Sachajko oraz Pani Poseł Anny
Gembickiej z dnia 19 czerwca 2025 r., dotyczącą wyników rankingu konkurencyjności
IMD, uprzejmie przedstawiam stanowisko Rządu RP.
Rząd odnotował wyniki rankingu konkurencyjności IMD, wskazujące na spadek Polski
w wybranych obszarach istotnych dla rozwoju gospodarczego. Podkreślamy jednak że
ranking IMD – jest tylko jednym z wielu wskaźników opisujących stan gospodarki
dostępnych na rynku, a jego metodologia opiera się na danych z przeszłości, które nie
zawsze odzwierciedlają aktualne zmiany i reformy wprowadzane przez Rząd.
Raport IMD ma charakter komercyjny i jest dostępny jedynie po wykupieniu licencji, a
jego pełna metodologia nie jest publicznie udostępniana. Charakter rankingu, jakkolwiek
atrakcyjny z punktu widzenia komunikacji w przestrzeni publicznej, nie daje narzędzi do
obiektywnej oceny efektywności działań administracji publicznej w Polsce. Pozwala
jedynie na pewne, szacunkowe porównanie z innymi krajami w określonych obszarach.
Ponadto jednostkowy raport niepublicznego podmiotu nie może stanowić miarodajnej
oceny gospodarki i otoczenia biznesowego. Na taką ocenę powinno składać się wiele
czynników oraz danych z szerokiego zakresu działalności państwa.
Według szeregu instytucji międzynarodowych Polska znajduje się na drodze rozwoju
gospodarczego:
OECD w raporcie „OECD Economic Outlook” (czerwiec 2025) prognozuje wzrost PKB
Polski na poziomie 3,3% w 2025 r., wskazując na odporność gospodarki i ożywienie
inwestycji publicznych oraz prywatnych.
Międzynarodowy Fundusz Walutowy w „World Economic Outlook” (kwiecień 2025)
również przewiduje stabilny wzrost gospodarczy (3,2%) i wskazuje na spadek inflacji
oraz poprawę warunków fiskalnych.
Komisja Europejska w prognozie gospodarczej dla Polski (maj 2025), ocenia, że polska
gospodarka znajduje się na ścieżce zrównoważonego wzrostu, z poprawiającą się
sytuacją na rynku pracy i rosnącym eksportem. Wzrost gospodarczy w tym roku
wynieść ma 3,3%.
Bank Światowy w „Global Economic Prospects” podkreśla, że Polska dobrze poradziła
sobie z globalnymi wyzwaniami i jest jednym z motorów wzrostu w regionie Europy
Środkowo-Wschodniej.
-- 1 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Pozytywną ocenę Polski potwierdzają również międzynarodowe agencje ratingowe:
Fitch Ratings potwierdził rating Polski na poziomie „A-” z perspektywą stabilną,
wskazując na solidne fundamenty gospodarcze i skuteczną politykę
makroekonomiczną.
Moody’s utrzymuje rating Polski na poziomie „A2” - wskazuje na mocne fundamenty
gospodarcze i fiskalne Polski oraz silne ramy instytucjonalne, w tym umacnianie się
społeczeństwa obywatelskiego i sądownictwa. W szczególności wzrost PKB będzie
wspierany dzięki odblokowaniu funduszy Unii Europejskiej.
S&P Global podtrzymuje rating na poziomie „A-”, co potwierdza wiarygodność
kredytową państwa.
Kompleksowy ranking, który mierzy stopień osiągnięcia 17 celów zrównoważonego
rozwoju, przygotowuje ONZ. Ranking przygotowywany jest na podstawie 126
wskaźników i bierze pod uwagę sytuację w 167 państwach. Polska 2025 r. znalazła się
w nim na 9. pozycji. Nie odnotowano pogorszenia w żadnym z 17 celów.
Poniżej przedstawiam stanowisko Rządu w odpowiedzi na poszczególne pytania.
1. Polski system CIT i VAT – oparty na rozwiązaniach unijnych – sprzyja firmom
międzynarodowym, które korzystają z wyspecjalizowanego doradztwa i lobbingu. Jakie
mechanizmy wyrównawcze planuje rząd, by wesprzeć krajowy kapitał i ograniczyć
wypływ zysków do zagranicznych centrali?
W ocenie Rządu dane zawarte w World Competitiveness Ranking 2024 nie dają podstaw
do tezy, że polski system VAT – oparty na rozwiązaniach unijnych – sprzyja firmom
międzynarodowym, które korzystają z wyspecjalizowanego doradztwa i lobbingu.
W ramach kryterium „efektywność rządu” przewidziano wskaźnik „polityka podatkowa”,
w ramach którego odnotowano spadek, który to wskaźnik znajduje się obecnie na 51.
pozycji i zaliczył spadek o 5 pozycji. Nie jest to jednak tak duży spadek w zakresie
kryterium polityki podatkowej jak może sugerować treść interpelacji, zgodnie z którą
„Polska (generalnie) odnotowała drastyczny spadek aż o 11 pozycji, spadając z 41. na 52.
miejsce”. Żeby ocenić funkcjonowanie wskaźnika „polityki podatkowej” w ramach tego
rankingu, potrzebne byłyby bardziej szczegółowe analizy porównawcze tego wskaźnika na
przestrzeni ostatnich kilku lat.
Formułowanie konkretnych wniosków dla potrzeb polskiego systemu VAT nie jest
możliwe na podstawie tak ogólnych informacji dotyczących całej polityki podatkowej w
ramach wskaźnika „efektywność rządu”. Warto wspomnieć, że ranking nie jest
skonstruowany dla państw naszego regionu, lecz obejmuje różne regiony świata,
w tym Szwajcarię, Singapur i Hongkong oraz inne najbardziej konkurencyjne gospodarki
świata. Trudno zatem wyciągać wnioski pod kątem polskiego systemu VAT, który podlega
harmonizacji w ramach UE. Jak słusznie wskazano w pytaniu, polski system VAT oparty
jest na rozwiązaniach unijnych. Założeniem tego unijnego systemu podatku VAT jest, aby
wszystkie podmioty, które na terytorium UE wykonują czynności opodatkowane VAT były
w ten sam sposób traktowane dla celów tego podatku. Wspólny system w zakresie
podatku VAT został przewidziany w Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską
i leży on u podstaw dążenia do stworzenia wspólnego rynku charakteryzującego się
swobodnym przepływem towarów, usług, osób i kapitału między państwami
członkowskimi oraz równymi warunkami konkurencji.
Funkcjonowanie systemu podatku od wartości dodanej (w Polsce – podatek od towarów
i usług) w państwach członkowskich UE podlega ścisłej harmonizacji, co oznacza, że
wszystkie państwa członkowskie zobowiązane są do przestrzegania acquis communautaire.
-- 2 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W odniesieniu do podatku od towarów i usług oznacza to przestrzeganie postanowień
przede wszystkim dyrektywy VAT oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej (TSUE) dotyczącego podatku od wartości dodanej.
Nie podzielamy tezy, że polski system VAT sprzyja firmom międzynarodowym, które
korzystają z wyspecjalizowanego doradztwa i lobbingu, z uwagi przede wszystkim na
podstawowe zasady opodatkowania podatkiem VAT.
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności
opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa
towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników
w rozumieniu ustawy o VAT i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej. Co
istotne, stosowanie ww. przepisów jest niezależne od statusu podmiotu (czy jest to
podmiot krajowy czy zagraniczny). Generalnie, podstawowe zasady opodatkowania
podatkiem VAT czynności na terytorium kraju, w tym wysokość stawek VAT oraz
elementy konstrukcyjne tego podatku, są niezależne zarówno od miejsca siedziby
podatnika dokonującego czynności podlegających VAT, jak również od kraju pochodzenia
kapitału angażowanego w te czynności.
Ewentualne dodatkowe obowiązki związane z podatkiem VAT są nakładane na
podatników z siedzibą w państwach trzecich i mają na celu zapewnienie właściwego
poboru podatku. Chodzi tu np. o takie kwestie jak obowiązek ustanowienia
przedstawiciela podatkowego czy brak możliwości skorzystania z niektórych ułatwień, jak
np. zwolnienia dla małych przedsiębiorców.
Obowiązujące regulacje w zakresie VAT nie mają zatem wpływu na ewentualne transfery
kapitału czy zysków do zagranicznych centrali. Nie ma potrzeby, ani nawet możliwości,
wprowadzania dodatkowych mechanizmów w podatku VAT wspierających kapitał
krajowy, względem podmiotów z innych państw członkowskich UE. Takie rozwiązania
narażałyby Polskę na postępowanie naruszeniowe w granicach obowiązującego prawa
unijnego.
Rząd nie prowadzi obecnie prac w zakresie opodatkowania transferów kapitałowych.
Niemniej jednak obowiązująca ustawa CIT1 zawiera szereg przepisów opracowanych
z intencją ograniczenia możliwości stosowania praktyk godzących w interesy aparatu
skarbowego państwa i stan wpływów podatkowych, między innymi za sprawą
transferowania zysków za granicę2.
Instrumenty wspierające polskich inwestorów w realizacji ich obowiązków podatkowych
przy ograniczeniu konieczności korzystania z usług doradczych są już teraz oferowane
1 Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 15 lutego 1992 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 278,
z późn. zm.).
2 Do takich regulacji mających na celu ograniczenia praktyki agresywnej optymalizacji podatkowej należy zaliczyć
m.in.: Ustawa z dnia 4 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup krajowych
i międzynarodowych (Dz. U. poz. 1685).
a) rozdział 1a – ceny transferowe;
b) art. 9 ust. 1c, 1e i 1g - JPK-CIT - od 1 stycznia 2025 r. najwięksi podatnicy CIT (przychody powyżej 50 mln
euro) oraz podatkowe grupy kapitałowe, są zobowiązani do prowadzenia ksiąg rachunkowych w formie
elektronicznej i przesyłania ich do urzędu skarbowego. W kolejnych latach obowiązek ten obejmie następne
grupy podatników CIT;
c) art. 12 ust. 13-14, art. 21 ust. 7 i 22c – małe klauzule antyabuzywne;
d) art. 24a – opodatkowanie zagranicznych jednostek kontrolowanych;
e) art. 24aa – podatek od przerzuconych dochodów;
f) art. 24ca – minimalny CIT;
g) art. 26aa – spółka nieruchomościowa jako płatnik CIT;
h) system opodatkowania wyrównawczego
-- 3 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
przez organy podatkowe w ramach „porozumienia inwestycyjnego”. Rozwiązanie to
pozwala zabezpieczyć skutki podatkowe inwestycji zarówno w przypadku polskich, jak
i zagranicznych inwestorów.
Porozumienie inwestycyjne jest umową między inwestorem a MF w zakresie skutków
podatkowych inwestycji, które daje inwestorom możliwość uzyskania spójnego
rozstrzygnięcia różnych zagadnień podatkowych oraz uwzględnienia realiów inwestycji
i jej specyfiki biznesowej. Instrument ten pozwala na uzyskanie wiążącej wykładni prawa
podatkowego, umożliwiając polskim i zagranicznym podmiotom planującym lub
realizującym inwestycje ograniczenie kosztów obsługi prawnej. Instrument ten pozwala
również zbudować relacje między podmiotem planującym lub realizującym w Polsce
inwestycję a organami podatkowymi.
Ponadto w ramach działań MF i KAS mających na celu wzmocnienie zaufania
przedsiębiorców do organów podatkowych Centrum Obsługi Podatkowej Inwestora
prowadzi działania służące wsparciu inwestorów w wypełnianiu ich obowiązków
podatkowych. Centrum proponuje inwestorom zawarcie porozumienia inwestycyjnego,
umożliwia im szybkie uzyskiwanie wiarygodnych i dopasowanych do ich potrzeb
informacji na temat polskiego systemu podatkowego. Centrum prowadzi również działania
o charakterze informacyjnym i edukacyjnym.
W celu odbudowy sprawności administracji podatkowej i wzmocnienia zaufania
przedsiębiorców do administracji w Polsce wdrożono dla dużych podatników3 Program
Współdziałania. Programy cooperative compliance – w tym także polski program –
opierają się na dobrowolnej, transparentnej i ścisłej współpracy z największymi
podatnikami w celu zapewnienia prawidłowości ich rozliczeń podatkowych.
2. Dlaczego Polska wdraża unijne regulacje szybciej i bardziej restrykcyjnie niż kraje takie jak
Niemcy czy Francja? Czy rząd rozważa wprowadzenie przeglądu skutków implementacji
poszczególnych dyrektyw na sektor MŚP i eksport oraz przygotuje zmiany ustawowe
likwidujące nadmiarowe regulacje?
Po pierwsze, należy zaznaczyć, że Polska w zdecydowanej większości przypadków
dokonuje implementacji dyrektyw unijnych w sposób możliwie wierny i bezpośredni,
czyli tzw. implementacji „jeden do jednego” ograniczając się do minimum koniecznego do
zapewnienia zgodności z wymogami UE. Taki sposób działania jest świadomą strategią,
mającą na celu zapewnienie zgodności z stawianymi wymaganiami i uniknięcie
potencjalnych procedur naruszeniowych. Tam, gdzie przepisy są przyjmowane w szerszym
zakresie, wynika to najczęściej z potrzeby dostosowania regulacji do istniejącego porządku
krajowego lub z wymogów merytorycznych.
Warto przy tym zauważyć, że oficjalne źródła statystyczne4 nie obejmują analizy
nadmiernej implementacji. Statystyki te dokumentują przede wszystkim nieterminowość
przyjmowania przepisów krajowych lub całkowity brak implementacji w wymaganym
czasie, natomiast nie uwzględniają skali czy zakresu rozszerzania obowiązków ponad
minimalne standardy dyrektyw. Nawet, jeśli państwo członkowskie przyjmie rozwiązania
bardziej szczegółowe, bardziej restrykcyjne lub wykraczające poza minimum unijne, nie
jest to przedmiotem mierzalnych wskaźników publikowanych przez Komisję.
To właśnie zjawisko nadmiernej implementacji – określane często jako gold plating – bywa
przedmiotem krytyki i dyskusji. Trudność polega jednak na tym, że nie istnieje wspólna
metodologia ani wskaźniki pozwalające jednoznacznie zidentyfikować, kiedy
3 wartość przychodu wykazana w zeznaniu za poprzedni rok podatkowy przekroczyła równowartość 50 mln EUR)
4 np. Single Market Scoreboards
-- 4 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
implementacja przekracza uzasadniony zakres, a kiedy mieści się w ramach uzasadnionej
adaptacji do prawa krajowego. Co więcej, w debacie publicznej często dochodzi do
mieszania pojęć – nadmierna implementacja, zbyt wczesne wdrażanie, zaostrzanie
przepisów, czy nawet nieproporcjonalne egzekwowanie prawa – bywają traktowane jako
synonimy, choć odnoszą się do różnych zjawisk.
Nieuzasadniona nadmierna implementacja określana jako gold plating to sytuacja, w której
państwo członkowskie, przy okazji wdrażania prawa unijnego, wprowadza dodatkowe
przepisy, obowiązki lub ograniczenia, które nie są wymagane przez prawo UE i wykraczają
poza zakres minimalny. W skrajnych przypadkach może to prowadzić do naruszenia
zasady proporcjonalności oraz zasady lojalnej współpracy5. Tym samym gold plating może
być sprzeczny z prawem UE, jeśli skutkuje nadmiernym ograniczeniem swobody
działalności gospodarczej czy innych wolności traktatowych.
Z kolei, uzasadniona nadmierna implementacja określana jako nationale koppen odnosi się
do sytuacji, w której państwo członkowskie przy okazji implementacji dyrektywy dokonuje
tzw. porządkowania prawa krajowego przez wprowadzenie uregulowań nieobjętych
rezultatem aktu prawa UE. Charakterystyczne jest to, że w tym przypadku nie nakłada się
dodatkowych obciążeń na adresatów prawa, a zmiany są uzasadnione potrzebami
społecznymi, gospodarczymi bądź finansowymi. Z tego powodu co do zasady zmiana
przepisów nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia zgodności z prawem UE.
Odnosząc się do argumentu, że Polska zbyt szybko implementuje prawo unijne, należy
podkreślić, że dostępne dane KE nie potwierdzają takiej tezy. Natomiast kwestia rzekomej
nadmiernej restrykcyjności implementacji nie jest ujmowana w żadnym
zestandaryzowanym monitoringu statystycznym, dlatego nie może być oceniana w sposób
ilościowy ani porównawczy bez odwołania się do analizy konkretnych regulacji.
Różnice między podejściem Polski a praktykami Niemiec czy Francji wynikają z kilku
czynników natury instytucjonalnej i politycznej.
W przypadku Niemiec należy podkreślić, że tamtejszy model organizacji administracji
publicznej jest rozproszony – ustrój jest federalny, co oznacza, że odpowiedzialność za
transpozycję prawa unijnego dzieli się pomiędzy administrację federalną a administracje
krajów związkowych. Ten podział kompetencji wcale nie przesądza, że proces
implementacji zawsze ma charakter wzorcowy czy wolny od opóźnień. Wręcz przeciwnie
– w niektórych obszarach transpozycja dyrektyw bywa w Niemczech przedmiotem
długotrwałych uzgodnień między federacją a krajami związkowymi i nierzadko prowadzi
do opóźnień notowanych w oficjalnych scoreboardach Komisji Europejskiej. Natomiast
faktyczne ograniczenie skali nadmiernego rozszerzania regulacji wynika przede wszystkim
z przyjętej polityki minimalizmu legislacyjnego – tzw. zasady 1:1 die Umsetzung, czyli
transpozycji dyrektywy w minimalnym wymaganym zakresie, bez rozszerzania zakresu
aktu prawa UE. To właśnie konsekwentne stosowanie tej metody sprawia, że niemieckie
regulacje są często postrzegane jako mniej obciążające.
Z kolei we Francji administracja państwowa ma charakter scentralizowany i hierarchiczny,
a procedury wdrażania prawa UE są lepiej ustrukturyzowane i poparte długoletnim
doświadczeniem w implementacji aktów unijnych. Francja jako państwo założycielskie
Wspólnot Europejskich przez dekady wypracowała kulturę legislacyjną opartą na
umiejętnym korzystaniu z klauzul derogacyjnych i wariantów krajowych, co pozwala
dostosowywać transpozycję dyrektyw do własnych priorytetów gospodarczych
i społecznych. Doświadczenie w zakresie selektywnego i świadomego wdrażania prawa
unijnego jest znacznie większe niż w Polsce, która weszła do Unii Europejskiej w 2004 r.
5 (art. 4 ust. 3 Traktatu o UE)
-- 5 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W efekcie, zarówno w Niemczech, jak i we Francji, praktyki implementacyjne wynikają nie
tyle z doskonałości organizacyjnej, ile z odmiennego podejścia: w Niemczech – z polityki
minimalistycznej transpozycji, w której przepisy krajowe ogranicza się do wymaganego
minimum, a we Francji – z wieloletniego doświadczenia w wyważaniu interesów
krajowych i unijnych. W Polsce, gdzie model administracji jest bardziej scentralizowany,
a praktyka stosowania klauzul narodowych i wariantów implementacji mniej
rozpowszechniona, proces wdrażania przepisów unijnych ma często charakter pełnej
transpozycji wszystkich dostępnych rozwiązań, co w percepcji publicznej bywa
interpretowane jako nadmierne obciążenie regulacyjne.
2a. Czy rząd rozważa wprowadzenie przeglądu skutków implementacji poszczególnych dyrektyw
na sektor MŚP i eksport oraz przygotuje zmiany ustawowe likwidujące nadmiarowe regulacje?
W ostatnim okresie wprowadzono rozwiązania mające na celu wzmocnienie
monitorowania/ograniczenie ryzyka wdrażania nadmiarowych regulacji w rządowym
procesie legislacyjnym. 22 maja 2025 r. weszła w życie uchwała nr 63 Rady Ministrów
z dnia 6 maja 2025 r. zmieniająca uchwałę – Regulamin Pracy Rady Ministrów, w której
dodany został § 28 ust. 3a dotyczący zawierania w Ocenie Skutków Regulacji (OSR)
informacji o wprowadzaniu przepisów wykraczających poza minimalne regulacje
wymagane do realizacji obowiązków wynikających z prawa Unii Europejskiej w przypadku
projektów mających na celu wdrożenie prawa Unii Europejskiej lub służących stosowaniu
tego prawa.
Jednocześnie, ustawa z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu
deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad
opracowywania prawa gospodarczego, wprowadziła pewne instrumenty, które mogą
przyczynić się do bardziej skutecznego przeglądu skutków wdrażania prawa UE.
Wprowadzane są zasady na poziomie ustawowym dotyczące oceny skutków regulacji ex
post dla prawa gospodarczego, jak również usprawniające proces dokonywania bieżących
przeglądów prawa gospodarczego wynikającego z art. 70 Prawa przedsiębiorców. Ponadto
wprowadzono obowiązek cyklicznego opracowywania przez ministra właściwego do
spraw gospodarki Programu regulacyjnego, który będzie określał priorytetowe działania
w zakresie kształtowania otoczenia prawnego wykonywania działalności gospodarczej,
w tym dot. zmniejszania obciążeń regulacyjnych oraz dokonywania oceny funkcjonowania
aktów normatywnych.
W związku z inicjatywą SprawdzaMY, podjęto realizację dwóch postulatów zgłoszonych
przez stronę społeczną, tj. szerszego zastosowania tzw. milczącego załatwienia sprawy lub
milczącej zgody, a także zmiany dot. tzw. działalności nierejestrowej. Efektem prac
prowadzonych w zakresie milczącego załatwienia sprawy/milczącej zgody z innymi
resortami, jest projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur
administracyjnych oraz wsparcia przedsiębiorczości.
Milczące załatwienie spraw administracyjnych (tj. uznanie, że brak reakcji/sprzeciwu
organu po upływie określonego czasu oznacza jego zgodę) zostanie wprowadzone
w następujących obszarach: rejestracja znaków identyfikacyjnych producentów
butelek miarowych; pozwolenia na prowadzenie badań, dotyczącego ich
przeprowadzenia przez podmioty upoważnione do prowadzenia badań skuteczności
działania środka ochrony roślin; o zawieranie przez producentów i handlowców umów
z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem, magazynowaniem lub wytwarzaniem
paliw.
W przypadku tzw. działalności nierejestrowej nastąpi zmiana w zakresie sposobu
określenia wysokości przychodu, którego przekroczenie zmusza do rejestracji
działalności w CEIDG – chodzi o odejście od miesięcznego limitu przychodów na rzecz
-- 6 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
limitu kwartalnego. Dzięki temu rozwiązaniu, osoby prowadzące działalność
nierejestrową będą mogły działać bardziej elastycznie; zmniejszy się dla nich ryzyko
wypadnięcia z działalności nierejestrowej, w przypadku np. nieznacznego
przekroczenia limitu w jednym miesiącu. Jest to szczególnie istotne dla osób, które
prowadzą działalność sezonową.
Nowelizacja ustawy o Rzeczniku MŚP
Doświadczenia związane z 7-letnią działalnością instytucji Rzecznika MŚP umożliwiło
wskazanie obszarów, w których konieczne jest przeprowadzenie nowelizacji ustawy, tak
by podmiot ten mógł jeszcze skuteczniej stać na straży praw i wolności firm, a także
czuwać nad przestrzeganiem zasady swobody prowadzenia działalności gospodarczej.
Efektem jest projekt ustawy o zmianie ustawy o Rzeczniku Małych i Średnich
Przedsiębiorców oraz niektórych innych ustaw. W jego ramach przewidziane jest
rozszerzenie katalogu podmiotów objętych ochroną Rzecznika, w tym m.in. na dużych
przedsiębiorców czy osób prowadzących działalność w zakresie wolnego zawodu, a
w konsekwencji zmiana nazwy na Rzecznika Praw Przedsiębiorców.
Inne przykładowe zmiany w funkcjonowaniu tej instytucji to:
wprowadzenie możliwości powołania stałych lub doraźnych pełnomocników,
w szczególności Pełnomocnika do spraw Unii Europejskiej, który wspierałby Rzecznika
w realizowaniu zadań związanych z unijnym prawem gospodarczym;
wzmocnienie roli Rzecznika w ramach mediacji między przedsiębiorcami a organami
administracji publicznej, poprzez nadanie Rzecznikowi konkretnych uprawnień
w zakresie prowadzenia mediacji;
rozszerzenie kompetencji Rzecznika o uprawnienia związane z opracowywaniem
i przedkładaniem właściwym członkom Rady Ministrów oraz innym właściwym
podmiotom propozycji w zakresie projektów aktów normatywnych dotyczących praw
przedsiębiorców oraz zasad podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności
gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Współpraca z SME Envoy Network
Polski przedstawiciel w Sieci Wysłanników ds. MŚP uczestniczy w inicjatywie KE zwanej
SME Filter (Filtr MŚP). Celem przedmiotowej inicjatywy jest upewnienie się, że nowe
przepisy są przyjazne dla MŚP i tworzone z myślą o użytkowniku końcowym. Sieć
Wysłanników ds. MŚP przeszukuje propozycje legislacyjne opublikowane na portalu „Have
Your Say” i identyfikuje te, które zasługują na szczególną uwagę z perspektywy MŚP,
i których sprawozdania z oceny skutków, jeśli są przewidziane, powinny zawierać
proporcjonalną analizę wpływu na MŚP.
Polski przedstawiciel w Sieci Wysłanników ds. MŚP, po otrzymaniu listy inicjatyw
legislacyjnych ze wstępną propozycją istotności inicjatywy dla MŚP, konsultuje ją
z właściwymi merytorycznie resortami. W przypadku zidentyfikowania przez odpowiednie
resorty inicjatyw, które powinny być oznaczone jako bardziej istotne z punktu widzenia
polskich MŚP, taka informacja wraz z uzasadnieniem przekazywana jest do Sekretariatu
Sieci. Propozycja podwyższenia kategorii istotności inicjatywy legislacyjnej z punktu
widzenia MŚP zostaje przedstawiona pozostałym członkom Sieci. Jeżeli uzyska ona
odpowiednie poparcie ze strony Sieci, informacja o zmianie kategorii istotności inicjatywy
zostaje przekazana do KE w celu uwzględnienia na dalszych etapach legislacyjnych.
3. Ranking IMD notuje wyraźny spadek efektywności instytucji państwowych – w tym w
zakresie prawa, ram podatkowych i usług publicznych. Jakie działania zostaną podjęte w
-- 7 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
celu odbudowy sprawności państwa i wzmocnienia zaufania przedsiębiorców do
administracji?
Budowanie zaufania obywateli do państwa jest procesem ciągłym, który administracja
rządowa realizuje w swojej codziennej działalności.
Niektóre działania w sposób szczególny wzmacniają to zaufanie. W ostatnim okresie duży
wysiłek rządu został skierowany na poprawę otoczenia regulacyjnego. Podpisany przez
prezydenta tzw. Pierwszy Pakiet Deregulacyjny dotyczący ponad 40 rozwiązań
w różnych obszarach prowadzenia działalności gospodarczej – to m.in.: nowe zasady
kontroli firm, usprawnienie współpracy administracji z przedsiębiorcami, czy jasne zasady
tworzenia prawa gospodarczego.
W sposób szczególny zaufanie do państwa będzie budować obowiązkowe vacatio legis
(6 miesięcy) dla projektów ustaw nakładających obowiązki na przedsiębiorców. Zmiana ta
wychodzi naprzeciw oczekiwaniom przedsiębiorców by poprawić stabilność prawa.
Przykładowe działania w obszarze podatkowym, to zwiększenie częstotliwości wydawania
przez Ministerstwo Finansów interpretacji ogólnych oraz objaśnień podatkowych – co
czyni system podatkowy bardziej czytelnym oraz przyczynia się do zwiększenia wiedzy
i świadomości co do wykładni prawa podatkowego.
Ponadto administracja skarbowa stale prowadzi działania mające na celu zwiększenie
świadomości podatników w zakresie ich obowiązków oraz istniejących instrumentów
interpretacyjnych, a także utrzymuje otwarte kanały komunikacyjne m.in.: infolinia KAS,
gdzie podatnik może bezpośrednio zwrócić się z pytaniem w jego indywidulanej sprawie,
poprzez zapytanie telefoniczne, mailem czy za pośrednictwem chatbotów. Innym
przykładem jest System Informacji Celno-Skarbowej Eureka, który jest systemem
powszechnie dostępnym, zawierającym kompleksowy zbiór informacji na temat prawa
podatkowego i celnego oraz jego wykładni. System ten zapewnia stały dostęp do
informacji i umożliwia wyszukiwanie jej według różnych kryteriów.
Działania podejmowane przez administrację skarbową m.in. w ww. zakresie mają na celu
zwiększenie świadomości w zakresie prawa podatkowego oraz jego interpretacji oraz
przyczyniają się do wzmocnienia zaufania przedsiębiorców do administracji, a także
wpływają pozytywnie na budowanie zaufania do organów państwowych.
Wzmocnienie zaufania do systemu podatkowego administracja buduje również poprzez:
Uproszczenie procesów administracyjnych. W ramach uproszczenia procesów
administracyjnych w e-Urzędzie Skarbowym udostępniane są nowe usługi cyfrowe,
które pozwalają na szybsze i bardziej efektywne załatwianie spraw urzędowych. Wiele
z nich dedykowanych jest przedsiębiorcom np.:
o Raport podatnika, który umożliwia podmiotom, które prowadzą działalność
gospodarczą weryfikację swojej sytuacji podatkowej.
o Konto organizacji, dzięki któremu spółki (niezależnie od formy prawnej) mogą
w prosty i wygodny sposób załatwiać swoje sprawy podatkowe.
o Zaświadczenia automatycznie generowane w e-Urzędzie Skarbowym –
przedsiębiorca po złożeniu wniosku w serwisie może odebrać zaświadczenie,
nawet w ciągu kilku minut.
o Katalog tych usług jest sukcesywnie rozszerzany, a kampanie promocyjne
pomagają w ich popularyzacji.
Poprawę jakości usług publicznych. MF stale pracuje nad modernizacją systemu
teleinformatycznego e-Urząd Skarbowy. Z tego względu regularnie prowadzi badania
User Experience (UX), które pomagają tworzyć i udoskonalać usługi, aby były bardziej
przyjazne i efektywne oraz odpowiadały na realne potrzeby użytkowników.
-- 8 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zwiększenie transparentności. Wykorzystywane cyfrowe narzędzia takie jak np.
otwarte dane (portal: dane.gov.pl), dzięki czemu regularnie publikowane są dane
dotyczące rozliczeń podatkowych. Dane te są bezpłatne, dostępne dla każdego oraz
mogą być przetwarzane, analizowane i ponownie wykorzystywane.
Prowadzenie szkoleń dla pracowników jednostek KAS. Celem tych szkoleń jest
poprawa jakości obsługi podatników, w tym przedsiębiorców.
Prowadzenie szkoleń i wsparcia podatników. Organizacja webinarów dla
przedsiębiorców, opracowanie i publikacja materiałów informacyjnych.
Wzmocnienie komunikacji z przedsiębiorcami. MF kontynuuje rozwój kanałów
komunikacji, takich jak infolinie, czaty online oraz punkty obsługi klienta, aby zapewnić
przedsiębiorcom łatwy i szybki dostęp do informacji oraz wsparcia. Dodatkowo
zmieniany jest sposób komunikacji (stosowany standard ulgi językowej), w taki sposób,
aby znacząco poprawić zrozumiałość przekazywanych informacji.
Zapewnienie bezpieczeństwa danych. MF kontynuuje prace polegające na
zabezpieczeniu systemów informatycznych, aby zapewnić najwyższy poziom ochrony
danych osobowych i finansowych przedsiębiorców.
Dbanie o jakość obsługi przedsiębiorców. W urzędach skarbowych stosowany
i wdrożony w 2024 r. model procesu obsługi mikro, małych, średnich przedsiębiorstw,
który zapewnia jednolitą i kompleksową obsługę przedsiębiorców we wszystkich
urzędach skarbowych.
Monitorowanie i ocena. Wprowadzony system monitorowania i oceny efektywności
działań, aby na bieżąco identyfikować obszary wymagające poprawy i wprowadzać
niezbędne korekty. Prowadzone badania dotyczą m.in.: doświadczeń i oczekiwań
klientów, satysfakcji klientów czy jakości obsługi. Kontynuacja powyższych działań
oraz ich rozwój przyczyni się do poprawy sprawności państwa oraz do wzmocnienia
zaufania przedsiębiorców do administracji.
4. Jakie działania zamierza podjąć rząd, aby przełamać wizerunek Polski jako "rynku taniej
siły roboczej" i aktywnie wspierać ekspansję kapitałową polskich firm za granicą? Czy
powstaje aktualna strategia internacjonalizacji polskiego biznesu, z udziałem PAIH i
instytucji finansowych?
Rząd przywiązuje wielką wagę do umiędzynarodowienia polskiej gospodarki. W lutym
2025 r. Rada Ministrów przyjęta dokument Strategiczny pn. Polityka promocji
gospodarczej Polski.
Zaplanowane w tym dokumencie do 2030 r. działania będą skupiać się na:
Zwiększeniu umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw (w tym zwiększeniu
liczby eksporterów i inwestorów zagranicznych, w szczególności małych i średnich
przedsiębiorstw – MŚP).
Zwiększeniu udziału krajów pozaunijnych w polskim eksporcie i inwestycjach, przy
dalszym umacnianiu relacji gospodarczych z krajami Unii Europejskiej.
Konsekwentnym przesuwaniu się Polski na wyższe poziomy w globalnych łańcuchach
wartości dodanej, w tym w szczególnie innowacyjnych branżach i na kluczowych
etapach wytwarzania;
Zwiększeniu udziału wyrobów wysoko przetworzonych i wyrobów wysokiej techniki
w polskim eksporcie; wzroście liczby i wartości inwestycji zagranicznych
realizowanych przez polskie firmy.
-- 9 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W świetle danych GUS, MŚP6 stanowią w Polsce aż 95% ogółu eksporterów, ale generują
tylko 53% wartości polskiego eksportu. Firmy duże7 generują pozostałe 47% polskiego
eksportu, ale stanowią zaledwie 5% ogółu eksporterów. Dlatego też większość
zaplanowanych działań skupia się właśnie na aktywizacji proeksportowej MŚP.
W działaniach promocyjnych i wspierających skupiamy się na 15 sektorach, które zostały
zidentyfikowane jako perspektywiczne w eksporcie oraz mające największy potencjał do
budowania pozytywnego wizerunku polskiej gospodarki. Dotyczy to następujących
sektorów (obejmujących zarówno towary, jak i usługi): budownictwa, elektroniki
profesjonalnej, farmaceutycznego i wyrobów medycznych, ICT (Information and
Communications Technology), kosmetycznego, lotniczo-kosmicznego, maszyn i urządzeń,
meblarskiego, motoryzacyjnego, pojazdów szynowych, przemysłu kreatywnego, statków
specjalistycznych, jachtów i łodzi, wysokich technologii w obszarze bezpieczeństwa
i towarów podwójnego zastosowania, zielonych technologii, spożywczego.
Sektory te cechują się dużą złożonością produkcji i wysoką wartością dodaną wytwarzaną
w krajowych ogniwach łańcucha produkcji oraz o znacznym potencjale eksportowym.
Posiadają także wysoki potencjał innowacyjny, a także wpisują się w obszary wsparcia
powiązane z KIS (Krajowe Inteligentne Specjalizacje). Dokonując wyboru tych sektorów,
ważne było również, aby realizowały one zadanie przejścia polskiej gospodarki do
produkcji dóbr bardziej złożonych, z uwzględnieniem realnych szans, jakie polskie firmy
posiadają, by stać się konkurencyjnymi na zagranicznych rynkach.
Dla ww. wybranych 15 sektorów zostały opracowane na lata 2024-2029 koncepcje
programów promocji obejmujące m.in. organizację stoisk narodowych na najważniejszych
dla poszczególnych sektorów wydarzeniach targowych na świecie, realizację kampanii
promocyjnych i misji gospodarczych. Programy promocji są realizowane we współpracy
z partnerami: Polską Agencją Inwestycji i Handlu, Polską Agencję Rozwoju
Przedsiębiorczości, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa, Polską Agencją Kosmiczną.
Programy te zostały uzgodnione z samorządem gospodarczym w ramach poddziałania
2.26 - Umiędzynarodowienie MŚP – BRAND HUB – FENG). Towarzyszą temu działania
PARP w ramach programu Promocja marki innowacyjnych MŚP (Działanie FENG.02.25).
W stosunku do tych sektorów wdrażane są działania wspierające i promujące eksport.
Eksporterzy z tych sektorów mogą liczyć na wsparcie dotacyjne, szkoleniowe,
informacyjne, a także na promocję swoich branż i firm (np. poprzez udział w targach).
Szczególną rolę w tym zakresie odgrywa PAIH, który wspiera analizę potencjału
eksportowego firm, przygotowuje dedykowane pakiety informacyjne (rynkowe,
sektorowe) oraz listy kontaktów do potencjalnych kontrahentów, pomaga weryfikować
partnerów biznesowych. Organizuje spotkania B2B oraz misje biznesowe, wspiera firmy
w kontaktach z administracją na lokalnych rynkach. Organizuje szkolenia i webinaria
przybliżające firmom realia prowadzenia biznesu na poszczególnych rynkach
zagranicznych, informuje na temat perspektyw eksportowych dla poszczególnych branż.
Prowadzi Mapę Rynków Zagranicznych, agregującą informacje na temat wybranych
rynków eksportowych (charakterystyka rynku, informacje sektorowe, podatkowe,
logistyka, wyzwania i możliwości, kultura biznesowa).
W kontekście ekspansji polskich przedsiębiorstw, należy zwrócić także uwagę na program
Polskie Mosty Technologiczne (PAIH), który wspiera firmy innowacyjne w przygotowaniu
i realizacji strategii wejścia na wybrane rynki pozaunijne oraz szereg instrumentów
oferowanych przez PARP, jak programy rozwojowe dla innowacyjnych spółek (startupów)
6 od 1 do 249 pracowników
7 powyżej 250 pracowników
-- 10 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
o charakterze akceleracyjnym i post akceleracyjnym, czy wsparcie promocji oraz
internacjonalizacji innowacyjnych MŚP poprzez udział w prestiżowych wydarzeniach
targowych i konferencjach. Warto zwrócić także uwagę na program Ścieżka SMART
w ramach Priorytetu 1 „Wsparcie dla przedsiębiorców”, Fundusze Europejskie dla
Nowoczesnej Gospodarki. W ramach tego instrumentu udzielane jest wsparcie,
w szczególności w zakresie wzmacniania zdolności badawczo–rozwojowych i wdrażania
innowacji opartych na wynikach prac B+R. W ramach tego działania udzielane jest
wsparcie zielonej i cyfrowej transformacji przedsiębiorstw a także na rzecz promocji
zagranicznej produktów (towarów i usług), ochrony własności przemysłowej i podnoszenie
kompetencji pracowników. W ten program zaangażowana jest PARP oraz NCBR.
Rząd skupia się także na działaniach mających na celu promowanie inwestycji w badania
i rozwój oraz innowacje w sektorach wysokich technologii, które mogą wpłynąć na
zwiększenie konkurencyjności polskich produktów na rynkach międzynarodowych, ale
także poprawę jakości oferowanych miejsc pracy w Polsce. W tym obszarze należy
zwrócić uwagę na działania NCBR oraz Sieć Badawcza Łukasiewicz.
NCBR prowadzi finansowanie innowacyjnych projektów B+R, w tym startupów,
doradztwo, szkolenia czy akcje informacyjne. W ramach współpracy międzynarodowej
NCBR uczestniczy w organizacji konkursów na międzynarodowe projekty badawcze lub
badawczo-rozwojowe i finansuje polskie podmioty (jednostki naukowe, przedsiębiorstwa,
konsorcja naukowe). Uczestniczy również w inicjatywach służących akceleracji polskich
przedsiębiorstw. W NCBR działa Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Horyzontu Europa – ok.
50 ekspertów, którzy bezpłatnie wspierają polskie podmioty zainteresowane udziałem
w tym programie, posiadającym szeroką ofertę dla przedsiębiorców każdej wielkości.
W Brukseli działa także Biuro NCBR, które reprezentuje interesy polskiego środowiska
naukowego i innowacyjnego.
Z kolei Sieć Badawcza Łukasiewicz (Łukasiewicz) oferuje instrument, jakim są Wyzwania
Łukasiewicza. Przedsiębiorstwa, w tym polscy eksporterzy, mogą zwrócić się z problemem
technologicznym, który może być rozwiązany na drodze realizacji projektu badawczo-
rozwojowego lub dostarczenia gotowej usługi albo produktu. Łukasiewicz w ciągu 15 dni
roboczych, bezpłatnie dostarcza alternatywne propozycje projektów podejmujących
opisane wyzwanie, a także rekomenduje zespoły ekspertów i zaplecze aparaturowe do
prowadzenia prac B+R. Czas ten skraca się, jeśli Łukasiewicz dysponuje już gotowym
produktem lub usługą i wynosi wtedy do 5 dni roboczych. Ponadto, w ramach Wyzwań
Łukasiewicza, istnieje możliwość zidentyfikowania potencjalnego źródła dofinansowania
badań ze źródeł krajowych i zagranicznych. Eksperci Łukasiewicza wspierają także
przedsiębiorców w przygotowaniu wniosków w zidentyfikowanych konkursach.
W kontekście poprawy jakości miejsc pracy w Polsce prowadzone są działania, które
pozwalają przyciągać do Polski firmy z najbardziej innowacyjnych branż, wykorzystujące
najnowsze technologie. Należą do nich między innymi zwolnienia podatkowe w ramach
Polskiej Strefy Inwestycji (PSI) oraz granty w ramach Programu wspierania inwestycji
o istotnym znaczeniu dla gospodarki polskiej na lata 2011-2030 (Program grantowy).
Działania rządu nastawione są na przyciąganie inwestycji wysoko zaawansowanych
technologiczne, o innowacyjnym charakterze oraz wsparcie rozwoju firm (m.in. poprzez
system ulg podatkowych). Odnosi się to przede wszystkim do inwestycji strategicznych dla
rozwoju gospodarki kraju oraz o statusie B+R. Programy wsparcia inwestycji zwiększają
konkurencyjność gospodarki Polski. W ostatnich latach stworzono ekosystem
prorozwojowy, który zapewnia stały napływ nowych projektów inwestycyjnych –
zarówno polskich, jak i zagranicznych przedsiębiorców.
-- 11 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Działaniami ukierunkowanymi na ułatwianie firmom dostępu do rynków
międzynarodowych są także inne inicjatywy podejmowane we współpracy z Polską
Agencją Inwestycji i Handlu S.A. (PAIH) czy samorządem gospodarczym, takie jak np.: fora
i misje gospodarcze.
Trwa Światowa Wystawa EXPO w Osace, w Japonii. Polska jest tam obecna z własnym
Pawilonem Narodowym. Zależy nam na maksymalnym wykorzystaniu możliwości, jakie
daje to wielkie przedsięwzięcie. W ramach udziału Polski w EXPO 2025 został
przygotowany dla przedsiębiorców program gospodarczy. Kluczowymi elementami
programu gospodarczego są dwa Polsko-Japońskie Fora Gospodarcze: eksportowe –
miało miejsce 20 maja br. oraz inwestycyjne – planowane na 30 września br., z udziałem
najwyższych władz państwowych i Kierownictwa MRiT. Angażujemy tu polskich
przedsiębiorców, zachęcając ich do aktywnego uczestnictwa w tych wydarzeniach
i wykorzystania ich do zaprezentowania swoich towarów i usług oraz nawiązywania
kontaktów z partnerami nie tylko z Japonii, ale także z innych krajów regionu. Program
promocji gospodarczej na EXPO 2025 skupia się na promocji sześciu polskich branż
strategicznych: rolno-spożywczej, w tym AgriTech, medycznej i farmaceutycznej,
kosmetycznej, zielonych technologii, w tym wodorowej, gamingowej oraz IT/FinTech.
W związku z udziałem Polski w Światowej Wystawie EXPO 2025 w Osace, Kansai
w Japonii MRiT przygotowało dla przedsiębiorców z sektora MŚP program promocji.
Przedsiębiorcy mogli otrzymać w ramach działania 2.25 FENG dofinansowanie do
realizacji działań promocyjnych takich jak: własne stoiska wystawowe na wskazanych
w programie promocji wydarzeniach targowych, misje wyjazdowe, w tym na polsko-
japońskie fora gospodarcze, kampanie promocyjne.
Ponadto PAIH S.A. oraz jej Zagraniczne Biura Handlowe zajmują się wspieraniem
przedsiębiorców w internacjonalizacji, a także realizują działania promujące polską
gospodarkę oraz wzmacniające jej wizerunek na rynkach zagranicznych.
Wychodząc naprzeciw potrzebom przedsiębiorców Ministerstwo przygotowuje narzędzia,
które umożliwią podniesienie kompetencji przedsiębiorców do wykorzystania potencjału
Internetu i kanałów cyfrowych w ekspansji zagranicznej. Poszerzenie portalu o tę
tematykę ma na celu budowanie świadomości proeksportowych i pro e-eksportowych
wśród polskich firm.
Obserwując dynamicznie zmieniającą się sytuację społeczno–gospodarczą na świecie, jak
również rozwój technologii cyfrowych, MRiT przygotowuje nowe narzędzia wspierające
polskich przedsiębiorców w transformacji cyfrowej, w tym również w zakresie rozwoju
działalności eksportowej z wykorzystaniem e-commerce. Obecnie jesteśmy na etapie
poznawania potrzeb przedsiębiorców, tak aby narzędzia te w jak największym stopniu były
dopasowane do potrzeb przedsiębiorców.
W MRiT korzystamy już z narzędzia – platformy Export Intelligence, która gromadzi dane
związane z eksportem z rozproszonych źródeł i przetwarza je. Dzięki temu mamy
możliwość generowania opracowań nt. potencjału rynków czy grup produktowych. Co
więcej dzięki zaimplementowanym modelom możemy pozyskać prognozy na 5 lat wprzód
jak będzie się kształtował potencjał rynku na daną grupę produktową. System ten
znacząco wspiera procesy decyzyjne w MRiT w kontekście wyznaczania potencjału
eksportowego krajów i branż w horyzoncie kilkuletnim. Modele są oparte na danych
handlowych, makroekonomicznych, demograficznych oraz pochodzących z rynków
finansowych. Celem jest udostępnienie ich przedsiębiorcom w bardzo prostej i przyjaznej
formule opartej na możliwościach jakie daje nam AI.
-- 12 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
5. Jakie były dochody inwestorów zagranicznych w roku: 2021, 2022, 2023 i 2024?
Dochody inwestorów zagranicznych w Polsce obejmują przede wszystkim zyski z tytułu
bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ), odsetki od instrumentów finansowych,
dywidendy oraz inne formy przychodów kapitałowych. W analizowanym okresie
obserwowano wyraźny trend wzrostowy w zakresie dochodów generowanych przez
podmioty zagraniczne. W 2021 r. dochody te wyniosły około 26,8 mld EUR, w 2022 r.
wzrosły do blisko 29,8 mld EUR, a w 2023 r. osiągnęły poziom ponad 30,6 mld EUR. Dane
te potwierdzają rosnącą aktywność i zyski zagranicznych inwestorów działających
w Polsce. Pełne dane za 2024 r. zostaną opublikowane we wrześniu br., zgodnie
z harmonogramem NBP.
6. Jaki był transfer zysków za granicę w roku: 2021, 2022, 2023 i 2024?
Transfer zysków za granicę, obejmujący przede wszystkim wypłaty dywidend i odsetek na
rzecz inwestorów zagranicznych, wykazywał tendencję rosnącą w badanym okresie.
W 2021 r. z Polski dokonano transferu około 10,8 mld EUR, w 2022 r 12,2 mld EUR,
a w 2023 r. już 14,7 mld EUR. Odpowiadało to odpowiednio 40,3%, 40,9% i 47,9%
całkowitych dochodów zagranicznych inwestorów w danym roku. Oznacza to, że mniej niż
połowa zysków była przekazywana za granicę, a pozostała część była reinwestowana
w Polsce. Tym samym świadczy to o długoterminowym zaangażowaniu części inwestorów
w rozwój działalności na rynku polskim. Dane za 2024 r. będą dostępne we wrześniu po
publikacji bilansu płatniczego przez NBP.
Tab. 1 Dochody zagranicznych inwestorów z tytułu zainwestowanego w Polsce kapitału
w postaci inwestycji bezpośrednich w mln EUR
Rok Dochody Dywidendy
Dochody od
wierzytelności
(odsetki)
Transfer
(Dywidendy
+ Odsetki)
Udział
transferu
2023 30 668,6 11 264,6 3 433,0 14 697,6 47,9%
2022 29 812,6 9 737,4 2 458,2 12 195,6 40,9%
2021 26 834,9 9 015,2 1 790,7 10 805,9 40,3%
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych NBP.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 13 of 14 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5,
00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Prawa Gospodarczego i
Analiz.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i Technologii (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Moniuszki 1A, 00-193 Warszawa.
-- 14 of 14 --